DEVLET İHALELERİNE KATILMAKTAN YASAKLAMA KARARI

Aşağıda kimliği yazılı şahıs, 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 84. Maddesinin 3. Fıkrası uyarınca Bir Yıl Müddetle Devlet İhalelerine Katılmaktan Yasaklanmıştır.

1 - Hamit oğlu, 1951 Arıklı doğumlu, 1560050157 vergi, 30757320306 kimlik numaralı, Mustafa Bayrakdar (Camikebir Mahallesi, Abdurrahman Bey Caddesi, 4. Sokak, No. 6, Ezine/Çanakkale) adresinde bulunan,

İlan olunur.

Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre kurulmuş olan ve Genel Müdürlüğümüz merkezi siciline tescili yapılan, Avrasya Bilim Kültür ve Sanat Vakfı, Elazığ 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 29/5/2002 tarihinde kesinleşen, 21/2/2002 tarih ve E: 2001/126, K: 2002/176 sayılı kararına istinaden dağılmıştır.

Türk Medeni Kanunu Hükümlerine Göre Kurulan Vakıflar Hakkındaki Tüzüğün 32. Maddesi gereğince ilan olunur.

Aşağıda ada ve parsel numaraları yazılı 84094/2-EK1 nolu kesin parselasyon planı Müdürlüğümüz ilan tahtasına asılmıştır.

İlgililere ilan olunur.

6974/1-1

KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2005/40

Gündem No : 6

Karar Tarihi : 09.05.2005

Karar No : 2005/UY.Z-895

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: O. Sener AKKAYNAK

Üyeler : II. Başkan Adnan ZENGİN, V. Arif ŞİMŞEK, Bilal KARACA, Muzaffer EREN,

Hakkı USTAÖMER, Namık DAĞALP, H.Hüseyin GÜRHAN, K. Nejat ÜNLÜ

BAŞVURU SAHİBİ:

Çarıksız İnşaat Tic. ve San A.Ş.

Aşkabat Cad. 21 Sok. No: 19/9 06490 Bahçelievler/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İSKİ Genel Müdürlüğü

İnkılap Cad. 34410 Fatih Aksaray/İSTANBUL(Avrp)

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2004/136638 İhale Kayıt Numaralı "Üsküdar Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal Yapım ve Rehabilitasyon İşi" İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME VE DEĞERLENDİRME:

15.04.2005 tarih ve 06.01.18.0178/2005-8E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

İSKİ Genel Müdürlüğü’nce 24.11.2004 tarihinde Açık İhale Usulü ile yapılan Üsküdar Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal Yapım ve Rehabilitasyon İşi ihalesine ilişkin olarak Çarıksız İnşaat Tic. ve San A.Ş.’nin 17.03.2005 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 18.03.2005 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 24.03.2005 tarih ve 22853 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.03.2005 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden; ihale sürecinde yapılan ve mevzuata aykırılıkları tespit edilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu saptandığından, 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesi (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline, 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesi hükmünü ihlal ettiği düşünülen ihale komisyonu ile ihale yetkilisi hakkında değerlendirilmek, gerekiyorsa incelenmek ve/veya soruşturulmak üzere konunun, İçişleri Bakanlığına bildirilmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri ile ihale dosyası incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle: İhale Komisyonu Başkanlığı tarafından Konsorsiyum ortağı Aquaplan Ingenierbüro’nun Ticaret Sicil Gazetesi ve Ticaret Odası Belgesinin olmadığı, Teknik Personel Bildiriminde eksiklikler bulunduğu gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, halbuki;

1. Aquaplan Ingenierbüro’nun gerçek kişi olarak Alman Ticaret Hukuku Yasalarına göre kurulduğu ve faaliyet gösterdiği, Alman Ticaret Yasalarına göre gerçek kişilerin herhangi bir Ticaret Sicil Müdürlüğüne veya odaya üyelik şartının bulunmadığı, ilgili belediyeden alınan belgenin teklifinde yer aldığı,

2. Aquaplan Ingenierbüro sahibi A.Bianchi’ nin inşaat mühendisi olduğu Bürosunda konusunda uzman 8 kişinin çalıştığı, bu kişilerden 6’sının kamera kullanma yetkisine sahip olduğunun teknik personel taahhütnamesinde belirtildiği, tekliflerinin değerlendirmeye alınmasında kamu yararı bulunduğu,

İddialarına yer verilmiştir.

İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ) Genel Müdürlüğü tarafından 22.11.2004 tarihinde yapılan Beşiktaş Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal Yapım ve Rehabilitasyon İşi ile Kağıthane Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal Yapım ve Rehabilitasyon İşi, 23.11.2004 tarihinde yapılan Bağcılar Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal yapım ve Rehabilitasyon İşi ile Kadıköy Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal yapım ve Rehabilitasyon İşi ve 24.11.2004 tarihinde yapılan Üsküdar Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal yapım ve Rehabilitasyon İşi ile Küçükçekmece Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal yapım ve Rehabilitasyon İşi ihalelerine ilişkin olarak Kuruma ulaşan 11 adet itirazen şikayet başvurusunun incelenmesi sonucunda, işin yapılacağı yer ile işin miktarı değişmekle birlikte, söz konusu işlerin aynı nitelikte olması, aynı komisyonca değerlendirilmesi, aynı birim fiyat ve analizlere göre yaklaşık maliyetin belirlenmesi nedeniyle tüm ihalelerle ilgili aşağıdaki genel değerlendirme yapılmıştır.

1) Teklif birim fiyat üzerinden yapılan söz konusu ihalelerde, yaklaşık maliyet hesabında, TF 223 no’lu Rabıt Açılması, TF 224 no’lu Ana Kanal Açılması ve TF 229 nolu Vidanjör Çekimi iş kalemleri ile ilgili olarak isteklilerin bu iş kalemlerine ilişkin birim fiyat tekliflerini oluşturmalarında veri teşkil eden ve isteklilere ihale dokümanı ile birlikte verilen birim fiyat tariflerinde;

TF 223 nolu Tıkalı Rabıt Açılması, "200 mm lik rabıtların (parsel bağlantısı) açılmasında rabıt içerisinde biriken teressubat, balçık ve her tür katı maddenin idare tarafından verilen veya yüklenici tarafından temin edilen vidanjör, kuka ve kombine gibi araçlarla temizlenmesi, her türlü havalandırma, aydınlatma, su boşaltma ve su müşkülat zamları, alt yapı tesislerinin korunması, askıya alınması, hasar halinde onarılması veya onarım masraflarının karşılanması, kapalı kesitte çalışma güçlüğü ile ilgili müşkülat zammı işçilik ve her türlü sigorta masrafları, araçlara ait akaryakıt ve her türlü malzeme giderleri bedeli dahil rabıt açılması adet fiyatı………..TL’dır."

TF 224 nolu Tıkalı Kanal Açılması, " 300 mm-700 mm ye kadar kanalların açılmasında kanal içerisinde biriken teressubat, balçık ve her tür katı maddenin idare tarafından verilen veya yüklenici tarafından temin edilen vidanjör, kuka ve kombine gibi araçlarla temizlenmesi, her türlü havalandırma, aydınlatma, su boşaltma ve su müşkülat zamları, alt yapı tesislerinin korunması, askıya alınması, hasar halinde onarılması veya onarım masraflarının karşılanması, kapalı kesitte çalışma güçlüğü ile ilgili müşkülat zammı işçilik ve her türlü sigorta masrafları, araçlara ait akaryakıt ve her türlü malzeme gideri karı dahil ana kanal açılması adet fiyatı …………TL’dır."

TF 229 nolu Vidanjör Çekimi, " İdare tarafından verilen veya yüklenici tarafından temin edilen vidanjör ve/veya kombine gibi araçlarla birikmiş atık suların çekilmesi ve idarenin göstereceği pis su boşaltım noktalarına suyun taşınarak boşaltılması için işçilik ve her türlü sigorta masrafları, araçlara ait akaryakıt ve her türlü malzeme giderleri, genel gider ve müteahhitlik karı dahil 1 adet vidanjör fiyatı çekimi fiyatı…..TL’dir."

Şeklinde tanımlanmıştır.

Söz konusu iş kalemlerine ilişkin olarak Özel Teknik Şartnamenin 21 inci maddesinde 2 adet vidanjör ve 2 adet kukanın idare tarafından temin edileceği, aynı maddede 1 adet 2 akslı 1 adet 4 akslı recycle özellikli kombine aracının firma tarafından temin edileceği belirtilmiştir.

Aynı maddenin alt bentlerinde kanal ve baca temizliği, tıkalı kanal ve rabıt açılması ve foseptik çekim işlerinin yapılması için tabloda belirtilen idare malı kuka ve vidanjörün İSKİ tarafından temin edilerek yükleniciye verileceği, yağış sebebiyle meydana gelen her türlü su baskınlarına karşı kuka, kombine ve vidanjör araçları ile müdahale edileceği, kanal işletme ve bakım işlerinde kullanılmak üzere idarece verilecek kuka ve vidanjör araçlarında kuka için 1 soför, 3 işçi, vidanjör için 1 soför 2 işçi bulundurulacağının belirtildiği, araçların bakım, onarım, akaryakıt ve tüm giderlerinin yüklenici firmaya ait olduğu belirtilmiştir.

Oysa, idarece belirlenen yaklaşık maliyet hesabında TF 223 ve TF 224 nolu iş kalemlerine ilişkin birim fiyatlar oluşturulurken baz alınan ve idarece belirlenen analizlerde, idare malı araç kullanılmasının öngörüldüğü anlaşılmıştır.

Ancak, idarece söz konusu iş kalemlerine ilişkin olarak yapılan birim fiyat tariflerinde anılan iş kalemlerinde kullanılacak araçların, "..idare tarafından verilen veya yüklenici tarafından temin edilen vidanjör ve/veya kombine gibi araçlarla..." denilmek suretiyle tercihe bırakılması ile yaklaşık maliyetin hesabında baz alınan analizden farklı bir düzenlemeye yer verildiği görülmüştür.

İdarece söz konusu iş kalemlerinde kullanılacak araçların isteklilerin tercihine bırakılması sonucu, ihalelere teklif veren bazı isteklilerin bu iş kalemlerinde idare malı araçları kullanacakları öngörüsüyle birim fiyatlarını oluşturdukları, bazı isteklilerin ise kendi araçlarını kullanacakları öngörüsüyle birim fiyatlarını oluşturdukları anlaşılmıştır.

Dolayısıyla, yaklaşık maliyetin önemli bir kısmını oluşturan söz konusu birim fiyatlara ilişkin tariflerde yapılan ve tercihe bırakılan düzenlemeler nedeniyle isteklilerin bu kalemlere ilişkin sağlıklı birim fiyat oluşturamadıkları sonucuna ulaşılmıştır.

Ayrıca, idarenin aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında söz konusu iş kalemleri ile ilgili olarak birim fiyat tariflerinde yaptığı düzenlemeler doğrultusunda hangi kriterleri baz alarak değerlendirme yaptığı, yapılan değerlendirmelerde idarece verilen araçları kullanacağını belirten istekli ile söz konusu araçları kendisinin temin edeceğini belirten isteklilere ait maliyetlerin tekliflerin değerlendirmesi aşamasında kamu yararı gözetilmek suretiyle nasıl değerlendirildiğine dair bir tespiti de bulunmamaktadır.

2) 4734 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinde yaklaşık maliyete ilişkin hüküm bulunmakta, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 7 – 13 üncü maddeleri arasında ise yaklaşık maliyetin nasıl tespit edileceğine ilişkin ayrıntılı düzenlemelere yer verilmektedir.

Tekliflerin değerlendirilmesinde, ödeneğin belirlenmesinde, ilan sürelerinin hesaplanmasında, yerli isteklilere fiyat avantajı uygulanıp uygulanmayacağının yada ihalelere yabancı isteklilerin katılmasının öngörülemeyeceği ihalelerin belirlenmesinde ölçüt olarak kullanılacak olan yaklaşık maliyetin gerçekçi olarak yukarıda anılan hükümlere göre belirlenmesi zorunludur.

Yaklaşık maliyetin mevzuata uygun belirlenmemesi, gerçekçi tespit edilmemesi halinde ortaya birçok sakıncalı durumun çıkacağı açıktır.

İncelenen ihalelerde ihale üzerinde bırakılan isteklilerin tekliflerinin, tespit edilen yaklaşık maliyete göre % 39 ila % 51 oranında olduğu belirlenmiştir.

Bu tablo incelendiğinde ortaya iki olasılık çıkmaktadır. İdare tarafından yaklaşık maliyet ya doğru tespit edilememiş veya ihale üzerinde bırakılan teklifler aşırı düşük niteliktedir.

Nitekim incelenen ihalelerde isteklilerce bahse konu iş kalemlerine verilen teklif fiyatları ve analizleri ile yaklaşık maliyet hesabında idarece yapılan analizler incelendiğinde; isteklilerin söz konusu iş kalemlerine ilişkin belirledikleri bedellerin yaklaşık maliyette belirlenen bedellerden oldukça düşük olduğu ve analizlerin ise farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Yaklaşık maliyetin ihalelerin değerlendirilmesinde önemli bir ölçüt olduğu da dikkate alındığında, yaklaşık maliyetin hesabında esas alınan birim fiyat ve analizlerin isteklilerce sunulan ve aşırı düşük teklif kapsamında sorgulanarak idarece de uygun bulunan birim fiyat ve analizlerle uyumlu olması gerektiği, aksi halde farklılığın sorgulamada ortaya konulması gerektiği, bu çerçevede, idarece herhangi bir değerlendirmenin yapılmadığı görülmüştür.

3) İdarece aşırı düşük tekliflerin değerlendirmesine ilişkin olarak yapılan işlemler incelendiğinde; söz konusu ihalelerde aşırı düşük tekliflerin değerlendirmesine ilişkin objektif kriterler kullanılmadığı, aynı ihale komisyonu tarafından değerlendirilmesine rağmen ihalelerde farklı uygulamalar yapıldığı görülmüştür.

Örneğin, idarenin Üsküdar Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal Yapım ve Rehabilitasyon İşi ve Kadıköy Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal yapım ve Rehabilitasyon İşi ihalelerinde aşırı düşük teklif sınırının altında kalan tüm isteklileri sorgulamadığı, Üsküdar Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal Yapım ve Rehabilitasyon İşi ihalesinde sorgulamaya tabi tutulan istekliler arasında dördüncü sırada yer alan istekli üzerinde ihalenin bırakıldığı, Kadıköy Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal Yapım ve Rehabilitasyon İşi ihalesinde aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilerinin tümünün değerlendirme dışı bırakıldığı, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerekirken sorgulama yapılmayan istekli üzerinde ihalenin bırakıldığı, Bağcılar Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal Yapım ve Rehabilitasyon İşi ihalesinde aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilerden en yüksek teklif veren istekli üzerinde ihalenin bırakıldığı, Küçükçekmece ve Kağıthane Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal Yapım ve Rehabilitasyon İşi ihalelerinde ise idarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda en düşük teklif sahibi istekli üzerinde ihalenin bırakıldığı görülmüştür.

Adı geçen tüm ihalelerde, idarece aynı birim fiyatların ve analizlerin kullanıldığı, isteklilerin verdiği teklif bedelleri üzerinden bir değerlendirme yapıldığında ise; bahse konu iş kalemlerine ilişkin olarak bazı isteklilerin birim fiyatlarının ihalelere göre farklılaştığı, bazılarının ise aynı birim fiyatları verdiği,

Örneğin Üsküdar Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal Yapım ve Rehabilitasyon İşinde ihale üzerinde kalan isteklinin, Kadıköy Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal Yapım ve Rehabilitasyon İşi ihalesinde yukarıda belirtilen kalemlere aynı birim fiyatları teklif ettiği halde, idarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda Kadıköy Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal Yapım ve Rehabilitasyon İşi ihalesinde yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması sonucu gerekçesiz olarak değerlendirme dışı bırakıldığı,

Söz konusu işlerle ilgili yapılan tüm ihalelerde yaklaşık maliyet belirlenirken aynı birim fiyatların esas alındığı da dikkate alındığında; idarece yapılan değerlendirmenin 4734 sayılı Kanunun 5 inci ve 38 inci maddelerine uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Ayrıca bahse konu ihalelerde tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında isteklilerin ihalelere sunmuş oldukları belgelerin değerlendirilmesinde aynı isteklinin ihalelere sunmuş olduğu belgelerle ilgili olarak faklı uygulamalar yapıldığı, Kağıthane Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal Yapım ve Rehabilitasyon İşinde istekli tarafından kamera teknisyeni ve kamera operatörü pozisyonları için taahhüt edilen teknik personelin diplomalarının sunulmaması söz konusu firmanın değerlendirme dışı bırakılması gerekçesi olarak belirtilirken, diğer ihalelerde firmanın aynı belgelerle aynı komisyon tarafından değerlendirmeye alındığı görülmüştür.

Sonuç olarak; aynı ihale komisyonu tarafından bahse konu ihalelerde tekliflerin değerlendirmesi aşamasında yapılan işlemlerde istekliler arasında farklı muamele yapılarak 4734 sayılı Kanunun 5 maddesinin 1 inci fıkrasının "İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur." hükmünün ihlal edildiği sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan Üsküdar Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal Yapım ve Rehabilitasyon İşi ihalesine ilişkin başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Birinci iddiaya ilişkin olarak;

İsteklilerin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler kapsamında, başvuru sahibinin Almanya menşeli özel ortağı (Aquaplan Ingenierbüro) Aquaplan Mühendislik Bürosu tarafından, büronun 1990 yılından itibaren kanalizasyon, su ve sokak inşaatı alanlarında faaliyet gösterdiğini ve büroda çalışan personel sayısını belirten League İllerwinkel İdari Bürosu onaylı bir belge sunulduğu anlaşılmıştır. İdarece Aquaplan Mühendislik Bürosunun, İdari Şartnamenin 7.1.b. maddesine göre Ticaret ve/veya Sanayi Odasına kayıtlı olduğunu gösteren belgeleri sunmadığı gerekçesiyle şikayetçi değerlendirme dışı bırakılmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 39 uncu maddesinde, İdarelerce isteklilerden, gerçek kişi olması halinde, ihaleye ilişkin ilk ilanın yapıldığı yıl içerisinde alınmış Ticaret ve/veya Sanayi Odasına kayıtlı olduğunu gösterir belgenin istenilmesinin zorunlu olduğu belirtilmiştir. Aynı husus Tip İdari Şartnamenin 7.1.b. maddesinde de düzenlenmiştir.

Diğer taraftan, Uygulama Yönetmeliğinin 35 inci maddesinde yabancı isteklilerin, ihale dokümanında istenen belgelerin, kendi ülkelerindeki mevzuat uyarınca dengi olan belgeleri sunacağı hükmü getirilmiştir.

Bu nedenle, Aquaplan Mühendislik Bürosu tarafından teklif kapsamında sunulan belgenin, ülkesindeki ilgili mevzuat uyarınca mesleki faaliyetini sürdürmekte olduğunu tevsik eden belgenin dengi olup olmadığı ve ayrıca Ticaret Siciline ve/veya meslek odasına kaydın gerekip gerekmediği konusunda Dışişleri Bakanlığından 06.04.2005 tarih ve 362-3325 sayılı yazı ile görüş istenmiştir. Dışişleri Bakanlığının 12.04.2005 tarihli cevabi yazısında "mimarlık-mühendislik bürolarının ‘serbest meslek sahibi’ sınıfına dahil oldukları, bu nedenle herhangi bir izne ihtiyaç duymadan faaliyet gösterdikleri, ticaret ve meslek odalarına kayıtlarının isteğe bağlı olduğu" belirtilmiş, adı geçen firmanı ticaret odasına kaydının bulunduğuna dair belge eklenmiştir.

Bu durumda, başvuru sahibinin özel ortağının mesleki faaliyetini sürdürdüğüne dair belgelerinin bulunmadığı gerekçesiyle ihale dışı bırakılması Yönetmeliğin 35 inci ve 39 uncu maddelerine aykırı bulunmuştur.

2. İkinci iddiaya ilişkin olarak;

İdari Şartnamenin 7.3.3.2. maddesinde, isteklilerin ihaleye katılım için mesleki ve teknik yeterlik kapsamında "1 adet en az 5 yıl deneyimli mesleki unvanı İnşaat Mühendisi olan Şantiye Şefi, 1 adet en az 2 yıl deneyimli mesleki unvanı İnşaat Mühendisi olan Şantiye Şef Yardımcısı, 1 adet en az 2 yıl deneyimli mesleki unvanı Elektrik veya Elektronik Mühendisi, 3 adet en az 1 yıl deneyimli mesleki unvanı İnşaat Teknikeri Saha Elemanı, 3 adet en az 1 yıl deneyimli mesleki unvanı Topograf olan Saha Elemanları, 1 adet en az 1 yıl deneyimli mesleki unvanı Tekniker olan Kamera Teknisyeni, 1 adet en az 1 yıl deneyimli mesleki unvanı Teknisyen olan Kamera Operatörü" teknik personeli taahhüt etmesi gerektiği belirtilmiş, taahhütname ekinde söz konusu personelin öz geçmiş belgeleri ile mesleki eğitimlerini gösteren diploma, mesleki nitelikleri ile deneyimini gösteren oda kayıt belgesi veya işletmedeki çalışma süresini gösteren SSK bordrolarını sunmaları gerektiği ifade edilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından, (1) Şantiye Şefi, (1) Şantiye Şef Yardımcısı, (1) Mühendis, (3+3) Saha Elemanı pozisyonları için (2) İnşaat Mühendisi, (1) Elektrik Mühendisi, (3) İnşaat Teknikeri, (3) Topograf taahhüt edilmiş ve taahhüt edilen personele ilişkin öz geçmiş belgeleri ile mesleki eğitimlerini gösteren diploma, mesleki nitelikleri ile deneyimini gösteren oda kayıt belgesi veya işletmedeki çalışma süresini gösteren SSK bordroları sunulmuştur. Ancak, başvuru sahibinin özel ortağı tarafından taahhüt edilen, (3) Kamera Teknikeri ve (3) Kamera Teknisyenlerinin adları belirtilmediği gibi bu personele ait mesleki eğitimlerini ve mesleki niteliklerini gösteren belgeler teklif kapsamında sunulmamıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 41 inci maddesinin birinci fıkrasında "İsteklinin organizasyon yapısına ve ihale konusu işi yerine getirmek için idarece öngörülen sayıda ve nitelikte personel çalıştırdığına veya çalıştıracağına dair bilgi ve/veya belgeler ile isteklinin yönetim kadrosu ve işi yürütecek teknik personelin eğitimi ve mesleki niteliklerini gösteren belgeler, deneyim süresini gösterir ilgili meslek odası üye belgesi veya işletmedeki çalışma süresini tevsik eden sosyal güvenlik kurumu onaylı prim ödeme belgelerinin istenmesinin ve incelenmesinin gerekli görüldüğü ihalelerde bu bilgi ve belgelerin bir kısmı veya hepsi istenebilir ve bunlar üzerinden asgari yeterlik kriterleri belirlenebilir." hükmü bulunmaktadır.

Bu durumda, işi yürütecek teknik personelin eğitimi ve mesleki niteliklerini gösteren belgeleri teknik personel taahhütnamesi kapsamında sunmayan başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması Yönetmeliğin anılan ve İdari Şartnamenin 7.3.3.2. maddelerine uygun bulunmuştur.

Açıklanan nedenlerle;

1) İhale sürecinde yapılan ve yukarıda mevzuata aykırılıkları tespit edilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesi (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,

2) İdareye bu Kurul Kararının gerektirdiği işlem ve eylemleri Kararın bildirimi tarihinden itibaren en geç 7 gün içinde yerine getirmek ve yapılan uygulamaları, uygulama tarihinden itibaren 5 gün içinde Kuruma bildirmek zorunda olduğunun bildirilmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY:

İSKİ Genel Müdürlüğünce 22.11.2004 tarihi ile 24.12.2004 tarihleri arasında İstanbul’ un (6) bölgesinde gerçekleştirilecek olan Su ve Kanal Yapımı ve Rehabilitasyonu işlerinin ihalelerine vaki şikayetler üzerine Kurulun yaptığı değerlendirme sonucu iptal edilen ihalelerin iptal kararına aşağıdaki görüşlerimiz doğrultusunda katılmıyoruz.

1 - Söz konusu ihalelerin yaklaşık maliyetini oluşturan imalatlardan TF 223 nolu Rabıt açılması, TF 224 nolu Ana Kanal açılması ve TF 229 nolu Vidanjör Çekimi iş kalemlerine ilişkin birim fiyat tariflerinde; bu işlerde kullanılacak olan makine ve araçlar için özetle "…….. idare tarafından verilen VEYA yüklenici tarafından temin edilen……" ifadesinin yer aldığı, bu ifadenin isteklileri tereddüte düşürecek nitelikte olduğu, halbuki söz konusu iş kalemlerine ilişkin Özel Teknik şartnamenin 21. maddesinde 2 adet vidanjör ve 2 adet kukanın idare tarafından temin edileceği, 1 adet iki akslı, bir adet de dört akslı recyle özellikli kombine aracının firma tarafından temin edileceği hüküm altına alınarak yukarıdaki ifadede yer alan seçenekli durumun netleştirildiği, kaldıki aynı maddenin alt bendinde bu durumun detaylandırıldığı görülmektedir.

Dolayısıyla yaklaşık maliyetin önemli bir kısmını oluşturan söz konusu iş kalemlerine ilişkin tariflerde yer alan "veya" ifadesi seçenekleriyle birlikte özel şartnamede netleştirildiğinden, isteklileri tereddüte düşürecek ve sağlıklı fiyat oluşturulmasına engel olacak nitelikte olmadığı görüşündeyiz. Kaldı ki ihale dökümanını satın alan hiçbir istekli, dokümanın bu maddesine itiraz etmemiştir.

2 - İncelenen ihalelerde, ihale üzerinde bırakılan isteklilerin tekliflerinin, yaklaşık maliyetin %39 ila %51 arasında olduğu dikkate alındığında; yaklaşık maliyetin, idarelerin daha önceden belirlediği fiyat ve şartlara göre değil, ihalenin yapıldığı sırada piyasa araştırması yapılarak oluşturulması gerektiği gerçeğini bir kez daha ortaya koymaktadır.

Yaklaşık maliyete göre oldukça düşük seviyede oluşan ve aynı paralelde tezahür eden teklif fiyatlar, ihalenin sonuçlandırılması açısından bir sakınca doğurmaması gerektiği kanaatindeyiz.

3 - İdarece aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde, objektif kriterler kullanılmadığı, aynı komisyonun ihalelerde farklı uygulamalar yaptığı tespitlerine ilişkin olarak; Kurumuzca yapılan inceleme sonucunda ortaya çıkan bu yöndeki mevzuata aykırılıkların idaresine bildirilmek suretiyle düzeltici işlem tesis edilebileceği açıktır.

Ayrıca bahse konu ihalelerde tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında isteklilerin ihalelere sunmuş oldukları teknik personele ilişkin belgelerin değerlendirilmesinde; kurumca yapılan inceleme sonucunda tespit edilen hususların bir kısmına katılmamakla birlikte katılmış olduğumuz tespitlerin ihalenin tümden iptalini gerektirmeyen, idarece yeniden yapılacak değerlendirme ile giderilebilecek nitelikte olduğundan, bu doğrultuda düzeltici işlem tesis etmek suretiyle söz konusu ihalelerin sonuçlandırılabileceği görüşü ile Kurulun ihalelerin tümden iptali yönündeki kararına katılmıyoruz.

6709/84/1-1

KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2005/40

Gündem No : 7

Karar Tarihi : 09.05.2005

Karar No : 2005/UY.Z-896

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: O. Sener AKKAYNAK

Üyeler : II. Başkan Adnan ZENGİN, V. Arif ŞİMŞEK, Bilal KARACA, Muzaffer EREN,

Hakkı USTAÖMER, Namık DAĞALP, H.Hüseyin GÜRHAN, K. Nejat ÜNLÜ

BAŞVURU SAHİBİ:

Kanal Service Gebr. Dineiger&Co. Gmbh-Akad İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.

Mesnevi Cad. Komşu Sok. No: 1/5 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İSKİ Genel Müdürlüğü

İnkılap Cad. 34410 Fatih Aksaray/İSTANBUL(Avrp)

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2004/136638 İhale Kayıt Numaralı "Üsküdar Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal Yapım ve Rehabilitasyon İşi" İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME VE DEĞERLENDİRME:

28.04.2005 tarih ve 06.01.40.0178/2005-8E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

İSKİ Genel Müdürlüğü’nce 24.11.2004 tarihinde Açık İhale Usulü ile yapılan Üsküdar Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal Yapım ve Rehabilitasyon İşi ihalesine ilişkin olarak Kanal Service Gebr. Dineiger&Co. Gmbh-Akad İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 15.03.2005 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 23.03.2005 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 07.04.2005 tarih ve 25727 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.04.2005 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden; İhale sürecinde yapılan ve mevzuata aykırılıkları tespit edilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu saptandığından, 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesi (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline, 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesi hükmünü ihlal ettiği düşünülen ihale komisyonu ile ihale yetkilisi hakkında değerlendirilmek, gerekiyorsa incelenmek ve/veya soruşturulmak üzere konunun, İçişleri Bakanlığına bildirilmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri ile ihale dosyası incelendi:

1) Usul Yönünden;

a) Söz konusu ihaleye katıldıkları, kesinleşen ihale kararı firmalarına bildirildikten sonra idareden yazı ile tekliflerinin değerlendirmeye alınmama gerekçelerinin sorulduğu, idarenin cevap yazısında teklifinin aşırı düşük bulunarak değerlendirme dışı bırakıldığının belirtildiği, ancak idarece 4734 sayılı Kanunun 41 inci maddesinde belirtilen 5 günlük cevap verme süresi içerisinde cevap verilmediği,

b) İdareye yapılan şikayet üzerine idarece yapılan işlemlerin usul yönünden sakat olduğu, İhalelere Karşı Yapılacak İdari Başvurulara Ait Yönetmeliğin 12 nci maddesinde şikayet başvurusunun ihale yetkilisi tarafından değerlendirilmesi gerektiğinin hükme bağlandığı, ancak şikayet başvurusunun ihale komisyonunca değerlendirildiği, ayrıca yine aynı yönetmeliğin "kararlarda bulunacak hususlar" başlıklı 14 üncü maddesinin "e,f,g" bendi hükümlerinin ihlal edildiği, şikayete konu işlem bu yönüyle yönetmeliğe aykırı olduğundan iptalinin gerektiği,

2) Esas Yönünden;

İdarenin 10.01.2005 tarihli yazısı ile firmalarının teklifinin aşırı düşük olarak tespit edildiğinden bahisle teklifte önemli görülen iş kalemleri belirtilerek bu iş kalemleri ile ilgili olarak yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve imalatların yapılmasında kullanılan avantajlı koşulların neler olduğu, yapım işinin özgünlüğü hususlarında ve teklif eki listede bulunan tüm iş kalemlerinin analizlerindeki işçilik ücretleri asgari ücretin altında belirtilmiş ise nedenleri ile ilgili yazılı açıklama istenildiği,

İdarenin söz konusu yazısına karşılık olarak firmalarının belgeler sunmak suretiyle cevap verdiği, yaptıkları açıklama da sorulan her bir iş kalemine ilişkin olarak verilen maliyet analizlerinden de görüleceği üzere söz konusu iş kalemlerinin fiyatlarının piyasa rayiçlerine uygun ve işin yapılabilirliği ölçüsünde olduğu,

Konsorsiyumun koordinatör ortağı Kanal Service Dineiger firmasının 20 yıldır Almanya’da kanal temizleme, görüntüleme, rehabilitasyon ve kazısız yöntemle içme suyu yapımı işlerinde deneyimi olduğu, ihale konusu işin yaklaşık % 40’ını da bu işlerin oluşturduğu, bu işler için gerekli makine araç gereç ve malzemelerin firmalarının malı olduğu ve fiyat teklifinde amortisman bedellerinin makul seviyelerde tutulduğu, bu işler için yetişmiş personellerinin bulunduğu, mevcutta Ümraniye işini de yürüttükleri, bunun da firmaları için avantajlı bir koşul olduğu,

Konsorsiyumun diğer ortağı Akad Şirketinin ise ihale konusu işin klasik sistemle yapılacak olan bölümünde tecrübeli olduğu, söz konusu firmanın ihale konusu işle aynı mahiyetteki Gaziosmanpaşa ve Kartal’ daki işleri yaptığı, bu işlerin yapılmış ve bitirilmiş olması bu işlerde çalışacak personelin bu konularda tecrübeli olduğunu ve kullanılacak makine ve ekipmanın bulunduğunu ve bu hususlarında teklif fiyatın oluşmasında avantajlı olduğunu gösterdiği, şu anda firmalarınca yürütülmekte olan Ümraniye işinde de işin yapılabilirliği ve piyasa fiyatları konusunda tecrübe edinildiği,

Bütün bu açıklamalara ve ihalede en avantajlı teklifi veren firma olmalarına rağmen idarenin 4734 sayılı Kanunun 5 inci ve 38 inci maddesine aykırı olarak işlem tesis ettiği ve bu açıklamaları dikkate almadığı,

İdareye bu hususlarla ilgili olarak yaptıkları şikayet üzerine idarece verilen cevapta sadece yazılı açıklamanın yeterli olmadığının belirtildiği, fakat hangi nedenlerle açıklamaların yeterli olmadığının bildirilmediği, bu durumun söz konusu açıklamanın idarece değerlendirilmediği yada dikkate alınmadığını gösterdiği, söz konusu idare yazısının somut hiçbir gerekçeye dayanmayan soyut ifadelere dayandığı, idarenin teknik ayrıntılara ve analizlere girmeksizin cevap verdiği, aşırı düşük sorgulaması yaparken verilen teklifin tamamını değerlendirmesi gerekirken bunu yapmadığı, teklifleri değerlendirirken kamu yararı ve hizmet gereklerini gözetmediği, ihalenin kendilerinden 99.179.492.418.TL daha yüksek veren Çelikler İnşaat A.Ş. + RMS Richard Mayer Bauunternehmung Gmbh& Co.KG. konsorsiyumu üzerinde bırakıldığı iddia edilmektedir.

İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ) Genel Müdürlüğü tarafından 22.11.2004 tarihinde yapılan Beşiktaş Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal Yapım ve Rehabilitasyon İşi ile Kağıthane Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal Yapım ve Rehabilitasyon İşi, 23.11.2004 tarihinde yapılan Bağcılar Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal yapım ve Rehabilitasyon İşi ile Kadıköy Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal yapım ve Rehabilitasyon İşi ve 24.11.2004 tarihinde yapılan Üsküdar Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal yapım ve Rehabilitasyon İşi ile Küçükçekmece Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal yapım ve Rehabilitasyon İşi ihalelerine ilişkin olarak Kuruma ulaşan 11 adet itirazen şikayet başvurusunun incelenmesi sonucunda, işin yapılacağı yer ile işin miktarı değişmekle birlikte, söz konusu işlerin aynı nitelikte olması, aynı komisyonca değerlendirilmesi, aynı birim fiyat ve analizlere göre yaklaşık maliyetin belirlenmesi nedeniyle tüm ihalelerle ilgili aşağıdaki genel değerlendirme yapılmıştır.

1) Teklif birim fiyat üzerinden yapılan söz konusu ihalelerde, yaklaşık maliyet hesabında, TF 223 no’lu Rabıt Açılması, TF 224 no’lu Ana Kanal Açılması ve TF 229 nolu Vidanjör Çekimi iş kalemleri ile ilgili olarak isteklilerin bu iş kalemlerine ilişkin birim fiyat tekliflerini oluşturmalarında veri teşkil eden ve isteklilere ihale dokümanı ile birlikte verilen birim fiyat tariflerinde;

TF 223 nolu Tıkalı Rabıt Açılması, "200 mm lik rabıtların (parsel bağlantısı) açılmasında rabıt içerisinde biriken teressubat, balçık ve her tür katı maddenin idare tarafından verilen veya yüklenici tarafından temin edilen vidanjör, kuka ve kombine gibi araçlarla temizlenmesi, her türlü havalandırma, aydınlatma, su boşaltma ve su müşkülat zamları, alt yapı tesislerinin korunması, askıya alınması, hasar halinde onarılması veya onarım masraflarının karşılanması, kapalı kesitte çalışma güçlüğü ile ilgili müşkülat zammı işçilik ve her türlü sigorta masrafları, araçlara ait akaryakıt ve her türlü malzeme giderleri bedeli dahil rabıt açılması adet fiyatı………..TL’dır."

TF 224 nolu Tıkalı Kanal Açılması, " 300 mm-700 mm ye kadar kanalların açılmasında kanal içerisinde biriken teressubat, balçık ve her tür katı maddenin idare tarafından verilen veya yüklenici tarafından temin edilen vidanjör, kuka ve kombine gibi araçlarla temizlenmesi, her türlü havalandırma, aydınlatma, su boşaltma ve su müşkülat zamları, alt yapı tesislerinin korunması, askıya alınması, hasar halinde onarılması veya onarım masraflarının karşılanması, kapalı kesitte çalışma güçlüğü ile ilgili müşkülat zammı işçilik ve her türlü sigorta masrafları, araçlara ait akaryakıt ve her türlü malzeme gideri karı dahil ana kanal açılması adet fiyatı …………TL’dır."

TF 229 nolu Vidanjör Çekimi, " İdare tarafından verilen veya yüklenici tarafından temin edilen vidanjör ve/veya kombine gibi araçlarla birikmiş atık suların çekilmesi ve idarenin göstereceği pis su boşaltım noktalarına suyun taşınarak boşaltılması için işçilik ve her türlü sigorta masrafları, araçlara ait akaryakıt ve her türlü malzeme giderleri, genel gider ve müteahhitlik karı dahil 1 adet vidanjör fiyatı çekimi fiyatı…..TL’dir."

Şeklinde tanımlanmıştır.

Söz konusu iş kalemlerine ilişkin olarak Özel Teknik Şartnamenin 21 inci maddesinde 2 adet vidanjör ve 2 adet kukanın idare tarafından temin edileceği, aynı maddede 1 adet 2 akslı 1 adet 4 akslı recycle özellikli kombine aracının firma tarafından temin edileceği belirtilmiştir.

Aynı maddenin alt bentlerinde kanal ve baca temizliği, tıkalı kanal ve rabıt açılması ve foseptik çekim işlerinin yapılması için tabloda belirtilen idare malı kuka ve vidanjörün İSKİ tarafından temin edilerek yükleniciye verileceği, yağış sebebiyle meydana gelen her türlü su baskınlarına karşı kuka, kombine ve vidanjör araçları ile müdahale edileceği, kanal işletme ve bakım işlerinde kullanılmak üzere idarece verilecek kuka ve vidanjör araçlarında kuka için 1 soför, 3 işçi, vidanjör için 1 soför 2 işçi bulundurulacağının belirtildiği, araçların bakım, onarım, akaryakıt ve tüm giderlerinin yüklenici firmaya ait olduğu belirtilmiştir.

Oysa, idarece belirlenen yaklaşık maliyet hesabında TF 223 ve TF 224 nolu iş kalemlerine ilişkin birim fiyatlar oluşturulurken baz alınan ve idarece belirlenen analizlerde, idare malı araç kullanılmasının öngörüldüğü anlaşılmıştır.

Ancak, idarece söz konusu iş kalemlerine ilişkin olarak yapılan birim fiyat tariflerinde anılan iş kalemlerinde kullanılacak araçların, "..idare tarafından verilen veya yüklenici tarafından temin edilen vidanjör ve/veya kombine gibi araçlarla..." denilmek suretiyle tercihe bırakılması ile yaklaşık maliyetin hesabında baz alınan analizden farklı bir düzenlemeye yer verildiği görülmüştür.

İdarece söz konusu iş kalemlerinde kullanılacak araçların isteklilerin tercihine bırakılması sonucu, ihalelere teklif veren bazı isteklilerin bu iş kalemlerinde idare malı araçları kullanacakları öngörüsüyle birim fiyatlarını oluşturdukları, bazı isteklilerin ise kendi araçlarını kullanacakları öngörüsüyle birim fiyatlarını oluşturdukları anlaşılmıştır.

Dolayısıyla, yaklaşık maliyetin önemli bir kısmını oluşturan söz konusu birim fiyatlara ilişkin tariflerde yapılan ve tercihe bırakılan düzenlemeler nedeniyle isteklilerin bu kalemlere ilişkin sağlıklı birim fiyat oluşturamadıkları sonucuna ulaşılmıştır.

Ayrıca, idarenin aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında söz konusu iş kalemleri ile ilgili olarak birim fiyat tariflerinde yaptığı düzenlemeler doğrultusunda hangi kriterleri baz alarak değerlendirme yaptığı, yapılan değerlendirmelerde idarece verilen araçları kullanacağını belirten istekli ile söz konusu araçları kendisinin temin edeceğini belirten isteklilere ait maliyetlerin tekliflerin değerlendirmesi aşamasında kamu yararı gözetilmek suretiyle nasıl değerlendirildiğine dair bir tespiti de bulunmamaktadır.

2) 4734 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinde yaklaşık maliyete ilişkin hüküm bulunmakta, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 7 – 13 üncü maddeleri arasında ise yaklaşık maliyetin nasıl tespit edileceğine ilişkin ayrıntılı düzenlemelere yer verilmektedir.

Tekliflerin değerlendirilmesinde, ödeneğin belirlenmesinde, ilan sürelerinin hesaplanmasında, yerli isteklilere fiyat avantajı uygulanıp uygulanmayacağının yada ihalelere yabancı isteklilerin katılmasının öngörülemeyeceği ihalelerin belirlenmesinde ölçüt olarak kullanılacak olan yaklaşık maliyetin gerçekçi olarak yukarıda anılan hükümlere göre belirlenmesi zorunludur.

Yaklaşık maliyetin mevzuata uygun belirlenmemesi, gerçekçi tespit edilmemesi halinde ortaya birçok sakıncalı durumun çıkacağı açıktır.

İncelenen ihalelerde ihale üzerinde bırakılan isteklilerin tekliflerinin, tespit edilen yaklaşık maliyete göre % 39 ila % 51 oranında olduğu belirlenmiştir.

Bu tablo incelendiğinde ortaya iki olasılık çıkmaktadır. İdare tarafından yaklaşık maliyet ya doğru tespit edilememiş veya ihale üzerinde bırakılan teklifler aşırı düşük niteliktedir.

Nitekim incelenen ihalelerde isteklilerce bahse konu iş kalemlerine verilen teklif fiyatları ve analizleri ile yaklaşık maliyet hesabında idarece yapılan analizler incelendiğinde; isteklilerin söz konusu iş kalemlerine ilişkin belirledikleri bedellerin yaklaşık maliyette belirlenen bedellerden oldukça düşük olduğu ve analizlerin ise farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Yaklaşık maliyetin ihalelerin değerlendirilmesinde önemli bir ölçüt olduğu da dikkate alındığında, yaklaşık maliyetin hesabında esas alınan birim fiyat ve analizlerin isteklilerce sunulan ve aşırı düşük teklif kapsamında sorgulanarak idarece de uygun bulunan birim fiyat ve analizlerle uyumlu olması gerektiği, aksi halde farklılığın sorgulamada ortaya konulması gerektiği, bu çerçevede, idarece herhangi bir değerlendirmenin yapılmadığı görülmüştür.

3) İdarece aşırı düşük tekliflerin değerlendirmesine ilişkin olarak yapılan işlemler incelendiğinde; söz konusu ihalelerde aşırı düşük tekliflerin değerlendirmesine ilişkin objektif kriterler kullanılmadığı, aynı ihale komisyonu tarafından değerlendirilmesine rağmen ihalelerde farklı uygulamalar yapıldığı görülmüştür.

Örneğin, idarenin Üsküdar Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal Yapım ve Rehabilitasyon İşi ve Kadıköy Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal yapım ve Rehabilitasyon İşi ihalelerinde aşırı düşük teklif sınırının altında kalan tüm isteklileri sorgulamadığı, Üsküdar Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal Yapım ve Rehabilitasyon İşi ihalesinde sorgulamaya tabi tutulan istekliler arasında dördüncü sırada yer alan istekli üzerinde ihalenin bırakıldığı, Kadıköy Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal Yapım ve Rehabilitasyon İşi ihalesinde aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilerinin tümünün değerlendirme dışı bırakıldığı, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerekirken sorgulama yapılmayan istekli üzerinde ihalenin bırakıldığı, Bağcılar Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal Yapım ve Rehabilitasyon İşi ihalesinde aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilerden en yüksek teklif veren istekli üzerinde ihalenin bırakıldığı, Küçükçekmece ve Kağıthane Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal Yapım ve Rehabilitasyon İşi ihalelerinde ise idarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda en düşük teklif sahibi istekli üzerinde ihalenin bırakıldığı görülmüştür.

Adı geçen tüm ihalelerde, idarece aynı birim fiyatların ve analizlerin kullanıldığı, isteklilerin verdiği teklif bedelleri üzerinden bir değerlendirme yapıldığında ise; bahse konu iş kalemlerine ilişkin olarak bazı isteklilerin birim fiyatlarının ihalelere göre farklılaştığı, bazılarının ise aynı birim fiyatları verdiği,

Örneğin Üsküdar Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal Yapım ve Rehabilitasyon İşinde ihale üzerinde kalan isteklinin, Kadıköy Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal Yapım ve Rehabilitasyon İşi ihalesinde yukarıda belirtilen kalemlere aynı birim fiyatları teklif ettiği halde, idarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda Kadıköy Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal Yapım ve Rehabilitasyon İşi ihalesinde yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması sonucu gerekçesiz olarak değerlendirme dışı bırakıldığı,

Söz konusu işlerle ilgili yapılan tüm ihalelerde yaklaşık maliyet belirlenirken aynı birim fiyatların esas alındığı da dikkate alındığında; idarece yapılan değerlendirmenin 4734 sayılı Kanunun 5 inci ve 38 inci maddelerine uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Ayrıca bahse konu ihalelerde tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında isteklilerin ihalelere sunmuş oldukları belgelerin değerlendirilmesinde aynı isteklinin ihalelere sunmuş olduğu belgelerle ilgili olarak faklı uygulamalar yapıldığı, Kağıthane Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal Yapım ve Rehabilitasyon İşinde istekli tarafından kamera teknisyeni ve kamera operatörü pozisyonları için taahhüt edilen teknik personelin diplomalarının sunulmaması söz konusu firmanın değerlendirme dışı bırakılması gerekçesi olarak belirtilirken, diğer ihalelerde firmanın aynı belgelerle aynı komisyon tarafından değerlendirmeye alındığı görülmüştür.

Sonuç olarak; aynı ihale komisyonu tarafından bahse konu ihalelerde tekliflerin değerlendirmesi aşamasında yapılan işlemlerde istekliler arasında farklı muamele yapılarak 4734 sayılı Kanunun 5 maddesinin 1 inci fıkrasının "İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur." hükmünün ihlal edildiği sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan Üsküdar Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal Yapım ve Rehabilitasyon İşi ihalesine ilişkin başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak;

(a) 4734 sayılı Kanunun 41 inci maddesinin 2 inci fıkrasında; "İhaleye katılan isteklilerden teklifi değerlendirmeye alınmayan veya uygun görülmeyenlerin tebliğ tarihini izleyen beş gün içinde yazılı talepte bulunmaları halinde, idare talep tarihini izleyen beş gün içinde yazı ile gerekçelerini bildirmek zorundadır." hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibince, 24.02.2005 tarihinde İSKİ Genel Müdürlüğü kayıtlarına alınan dilekçeyle idareden açıklama istenildiği, idarenin açıklamasının 07.03.2005 tarihinde iadeli taahhütlü posta yoluyla başvuru sahibine gönderildiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun 41 inci maddesinin 2 nci fıkrasındaki 5 günlük cevap verme süresi idareye yönelik düzenleyici nitelikte bir süre olduğu, idarece bu süreye uyulmamasının bir hak kaybına neden olmadığı, bununla birlikte, idarece 5 günlük cevap verme süresi geçtikten sonra şikayette bulunana cevap verildiği anlaşıldığından başvuru sahibinin bu iddiası yerinde görülmemiştir.

(b) Kesinleşen ihale kararının başvuru sahibine bildirimi üzerine başvuru sahibinin idareden açıklama istediği, idarece yapılan açıklamanın yeterli görülmemesi üzerine başvuru sahibince idareye şikayette bulunulduğu, şikayet başvurusunun ihale komisyonu üyesi ile Genel Müdür Yard. V. tarafından cevaplandırıldığı, söz konusu cevapta " ihale komisyonunun firmalarının aşırı düşük teklif sorgulamasına yönelik olarak yaptığı yazılı açıklamayı uygun bulmadığı ve tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığının" belirtildiği görülmüştür.

İhalelere Karşı Yapılacak İdari Başvurulara Ait Yönetmeliğin 12 nci maddesinin 2 nci fıkrasında; "İhale yetkilisi, bizzat yapacağı veya işin niteliğine göre bir veya birden fazla raportöre yaptıracağı inceleme sonuçlarına göre, şikayetle ilgili kararını verir." ve aynı yönetmeliğin idarece şikayet üzerine verilecek kararlarda bulunacak hususların düzenlendiği 14 üncü maddesinde "…İleri sürülen iddiaların, olayların ve hukuki dayanaklarının özeti, iddiaların ve olayların değerlendirilmesi, kararların dayandığı hukuki sebepler ile karar sonucu, …ihale yetkilisinin adı – soyadı ve imzası " nın kararlarda gösterileceği hüküm altına alınmıştır.

Bu haliyle başvuru sahibince idareye yapılan şikayet başvurusunun, anılan yönetmeliğin ilgili hükümlerine aykırı olarak değerlendirildiği sonucuna ulaşılmıştır.

2) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak yukarıda değerlendirme yapıldığından tekrar değerlendirmeye gerek görülmemiştir.

Aynı ihaleye yönelik olarak bir başka şikayetçi tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine Kamu İhale Kurulunun 09.02.2005 tarih ve 2005/UY.Z-895 sayılı kararı ile 4734 sayılı Kanunun 56/b maddesi gereğince ihale iptal edilmiştir.

Açıklanan nedenlerle;

Kamu İhale Kurulunun anılan kararı ile ihale iptal edildiğinden aynı ihaleye ilişkin olarak yeniden karar verilmesine yer olmadığına,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY:

Şikayet konularının irdelenerek sonuçlandırılması gerektiği görüşüyle karara katılmıyoruz.

6709/85/1-1

KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2005/40

Gündem No : 8

Karar Tarihi : 09.05.2005

Karar No : 2005/UY.Z-897

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: O. Sener AKKAYNAK

Üyeler : II. Başkan Adnan ZENGİN, V. Arif ŞİMŞEK, Bilal KARACA, Muzaffer EREN,

Hakkı USTAÖMER, Namık DAĞALP, H.Hüseyin GÜRHAN, K. Nejat ÜNLÜ

BAŞVURU SAHİBİ:

Çarıksız İnşaat Tic. ve San A.Ş.,

Aşkabat Cad 21 Sok No: 19/9 06490 Bahçelievler- ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İSKİ Genel Müdürlüğü,

İnkılap Cad.34-38Aksaray/Fatih-İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2004/136659 İhale Kayıt Numaralı "Bağcılar Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal Yapım ve Rehabilitasyon İşi" İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME VE DEĞERLENDİRME:

08.04.2005 tarih ve 06.0117.G021/2005-9E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

İSKİ Genel Müdürlüğü’nce 23.11.2004 tarihinde Açık İhale Usulü ile yapılan Bağcılar Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal Yapım ve Rehabilitasyon İşi ihalesine ilişkin olarak Çarıksız İnşaat Tic. ve San. A.Ş.’nin 17.03.2005 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 18.03.2005 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 24.03.2005 tarih ve 22852 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.03.2005 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden;

İhale sürecinde yapılan ve mevzuata aykırılıkları tespit edilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu saptandığından, 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesi (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,

4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesi hükmünü ihlal ettiği düşünülen ihale komisyonu ile ihale yetkilisi hakkında değerlendirilmek, gerekiyorsa incelenmek ve/veya soruşturulmak üzere konunun İçişleri Bakanlığına bildirilmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri ile ihale dosyası incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle: İhale Komisyonu Başkanlığı tarafından Konsorsiyum ortağı Aquaplan Ingenierbüro’nun Ticaret Sicil Gazetesi ve Ticaret Odası Belgesinin olmadığı, Teknik Personel Bildiriminde eksiklikler bulunduğu gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, halbuki;

1. Aquaplan Ingenierbüro’nun gerçek kişi olarak Alman Ticaret Hukuku Yasalarına göre kurulduğu ve faaliyet gösterdiği, Alman Ticaret Yasalarına göre gerçek kişilerin herhangi bir Ticaret Sicil Müdürlüğüne veya odaya üyelik şartının bulunmadığı, ilgili belediyeden alınan belgenin teklifinde yer aldığı,

2. Aquaplan Ingenierbüro sahibi A.Bianchi’ nin inşaat mühendisi olduğu Bürosunda konusunda uzman 8 kişinin çalıştığı, bu kişilerden 6’sının kamera kullanma yetkisine sahip olduğunun teknik personel taahhütnamesinde belirtildiği, tekliflerinin değerlendirmeye alınmasında kamu yararı bulunduğu,

İddialarına yer verilmiştir.

İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ) Genel Müdürlüğü tarafından 22.11.2004 tarihinde yapılan Beşiktaş Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal Yapım ve Rehabilitasyon İşi ile Kağıthane Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal Yapım ve Rehabilitasyon İşi, 23.11.2004 tarihinde yapılan Bağcılar Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal yapım ve Rehabilitasyon İşi ile Kadıköy Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal yapım ve Rehabilitasyon İşi ve 24.11.2004 tarihinde yapılan Üsküdar Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal yapım ve Rehabilitasyon İşi ile Küçükçekmece Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal yapım ve Rehabilitasyon İşi ihalelerine ilişkin olarak Kuruma ulaşan 11 adet itirazen şikayet başvurusunun incelenmesi sonucunda, işin yapılacağı yer ile işin miktarı değişmekle birlikte, söz konusu işlerin aynı nitelikte olması, aynı komisyonca değerlendirilmesi, aynı birim fiyat ve analizlere göre yaklaşık maliyetin belirlenmesi nedeniyle tüm ihalelerle ilgili aşağıdaki genel değerlendirme yapılmıştır.

1) Teklif birim fiyat üzerinden yapılan söz konusu ihalelerde, yaklaşık maliyet hesabında, TF 223 no’lu Rabıt Açılması, TF 224 no’lu Ana Kanal Açılması ve TF 229 nolu Vidanjör Çekimi iş kalemleri ile ilgili olarak isteklilerin bu iş kalemlerine ilişkin birim fiyat tekliflerini oluşturmalarında veri teşkil eden ve isteklilere ihale dokümanı ile birlikte verilen birim fiyat tariflerinde;

TF 223 nolu Tıkalı Rabıt Açılması, "200 mm lik rabıtların (parsel bağlantısı) açılmasında rabıt içerisinde biriken teressubat, balçık ve her tür katı maddenin idare tarafından verilen veya yüklenici tarafından temin edilen vidanjör, kuka ve kombine gibi araçlarla temizlenmesi, her türlü havalandırma, aydınlatma, su boşaltma ve su müşkülat zamları, alt yapı tesislerinin korunması, askıya alınması, hasar halinde onarılması veya onarım masraflarının karşılanması, kapalı kesitte çalışma güçlüğü ile ilgili müşkülat zammı işçilik ve her türlü sigorta masrafları, araçlara ait akaryakıt ve her türlü malzeme giderleri bedeli dahil rabıt açılması adet fiyatı………..TL’dır."

TF 224 nolu Tıkalı Kanal Açılması, " 300 mm-700 mm ye kadar kanalların açılmasında kanal içerisinde biriken teressubat, balçık ve her tür katı maddenin idare tarafından verilen veya yüklenici tarafından temin edilen vidanjör, kuka ve kombine gibi araçlarla temizlenmesi, her türlü havalandırma, aydınlatma, su boşaltma ve su müşkülat zamları, alt yapı tesislerinin korunması, askıya alınması, hasar halinde onarılması veya onarım masraflarının karşılanması, kapalı kesitte çalışma güçlüğü ile ilgili müşkülat zammı işçilik ve her türlü sigorta masrafları, araçlara ait akaryakıt ve her türlü malzeme gideri karı dahil ana kanal açılması adet fiyatı …………TL’dır."

TF 229 nolu Vidanjör Çekimi, " İdare tarafından verilen veya yüklenici tarafından temin edilen vidanjör ve/veya kombine gibi araçlarla birikmiş atık suların çekilmesi ve idarenin göstereceği pis su boşaltım noktalarına suyun taşınarak boşaltılması için işçilik ve her türlü sigorta masrafları, araçlara ait akaryakıt ve her türlü malzeme giderleri, genel gider ve müteahhitlik karı dahil 1 adet vidanjör fiyatı çekimi fiyatı…..TL’dir."

Şeklinde tanımlanmıştır.

Söz konusu iş kalemlerine ilişkin olarak Özel Teknik Şartnamenin 21 inci maddesinde 2 adet vidanjör ve 2 adet kukanın idare tarafından temin edileceği, aynı maddede 1 adet 2 akslı 1 adet 4 akslı recycle özellikli kombine aracının firma tarafından temin edileceği belirtilmiştir.

Aynı maddenin alt bentlerinde kanal ve baca temizliği, tıkalı kanal ve rabıt açılması ve foseptik çekim işlerinin yapılması için tabloda belirtilen idare malı kuka ve vidanjörün İSKİ tarafından temin edilerek yükleniciye verileceği, yağış sebebiyle meydana gelen her türlü su baskınlarına karşı kuka, kombine ve vidanjör araçları ile müdahale edileceği, kanal işletme ve bakım işlerinde kullanılmak üzere idarece verilecek kuka ve vidanjör araçlarında kuka için 1 soför, 3 işçi, vidanjör için 1 soför 2 işçi bulundurulacağının belirtildiği, araçların bakım, onarım, akaryakıt ve tüm giderlerinin yüklenici firmaya ait olduğu belirtilmiştir.

Oysa, idarece belirlenen yaklaşık maliyet hesabında TF 223 ve TF 224 nolu iş kalemlerine ilişkin birim fiyatlar oluşturulurken baz alınan ve idarece belirlenen analizlerde, idare malı araç kullanılmasının öngörüldüğü anlaşılmıştır.

Ancak, idarece söz konusu iş kalemlerine ilişkin olarak yapılan birim fiyat tariflerinde anılan iş kalemlerinde kullanılacak araçların, "..idare tarafından verilen veya yüklenici tarafından temin edilen vidanjör ve/veya kombine gibi araçlarla..." denilmek suretiyle tercihe bırakılması ile yaklaşık maliyetin hesabında baz alınan analizden farklı bir düzenlemeye yer verildiği görülmüştür.

İdarece söz konusu iş kalemlerinde kullanılacak araçların isteklilerin tercihine bırakılması sonucu, ihalelere teklif veren bazı isteklilerin bu iş kalemlerinde idare malı araçları kullanacakları öngörüsüyle birim fiyatlarını oluşturdukları, bazı isteklilerin ise kendi araçlarını kullanacakları öngörüsüyle birim fiyatlarını oluşturdukları anlaşılmıştır.

Dolayısıyla, yaklaşık maliyetin önemli bir kısmını oluşturan söz konusu birim fiyatlara ilişkin tariflerde yapılan ve tercihe bırakılan düzenlemeler nedeniyle isteklilerin bu kalemlere ilişkin sağlıklı birim fiyat oluşturamadıkları sonucuna ulaşılmıştır.

Ayrıca, idarenin aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında söz konusu iş kalemleri ile ilgili olarak birim fiyat tariflerinde yaptığı düzenlemeler doğrultusunda hangi kriterleri baz alarak değerlendirme yaptığı, yapılan değerlendirmelerde idarece verilen araçları kullanacağını belirten istekli ile söz konusu araçları kendisinin temin edeceğini belirten isteklilere ait maliyetlerin tekliflerin değerlendirmesi aşamasında kamu yararı gözetilmek suretiyle nasıl değerlendirildiğine dair bir tespiti de bulunmamaktadır.

2) 4734 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinde yaklaşık maliyete ilişkin hüküm bulunmakta, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 7 – 13 üncü maddeleri arasında ise yaklaşık maliyetin nasıl tespit edileceğine ilişkin ayrıntılı düzenlemelere yer verilmektedir.

Tekliflerin değerlendirilmesinde, ödeneğin belirlenmesinde, ilan sürelerinin hesaplanmasında, yerli isteklilere fiyat avantajı uygulanıp uygulanmayacağının yada ihalelere yabancı isteklilerin katılmasının öngörülemeyeceği ihalelerin belirlenmesinde ölçüt olarak kullanılacak olan yaklaşık maliyetin gerçekçi olarak yukarıda anılan hükümlere göre belirlenmesi zorunludur.

Yaklaşık maliyetin mevzuata uygun belirlenmemesi, gerçekçi tespit edilmemesi halinde ortaya birçok sakıncalı durumun çıkacağı açıktır.

İncelenen ihalelerde ihale üzerinde bırakılan isteklilerin tekliflerinin, tespit edilen yaklaşık maliyete göre % 39 ila % 51 oranında olduğu belirlenmiştir.

Bu tablo incelendiğinde ortaya iki olasılık çıkmaktadır. İdare tarafından yaklaşık maliyet ya doğru tespit edilememiş veya ihale üzerinde bırakılan teklifler aşırı düşük niteliktedir.

Nitekim incelenen ihalelerde isteklilerce bahse konu iş kalemlerine verilen teklif fiyatları ve analizleri ile yaklaşık maliyet hesabında idarece yapılan analizler incelendiğinde; isteklilerin söz konusu iş kalemlerine ilişkin belirledikleri bedellerin yaklaşık maliyette belirlenen bedellerden oldukça düşük olduğu ve analizlerin ise farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Yaklaşık maliyetin ihalelerin değerlendirilmesinde önemli bir ölçüt olduğu da dikkate alındığında, yaklaşık maliyetin hesabında esas alınan birim fiyat ve analizlerin isteklilerce sunulan ve aşırı düşük teklif kapsamında sorgulanarak idarece de uygun bulunan birim fiyat ve analizlerle uyumlu olması gerektiği, aksi halde farklılığın sorgulamada ortaya konulması gerektiği, bu çerçevede, idarece herhangi bir değerlendirmenin yapılmadığı görülmüştür.

3) İdarece aşırı düşük tekliflerin değerlendirmesine ilişkin olarak yapılan işlemler incelendiğinde; söz konusu ihalelerde aşırı düşük tekliflerin değerlendirmesine ilişkin objektif kriterler kullanılmadığı, aynı ihale komisyonu tarafından değerlendirilmesine rağmen ihalelerde farklı uygulamalar yapıldığı görülmüştür.

Örneğin, idarenin Üsküdar Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal Yapım ve Rehabilitasyon İşi ve Kadıköy Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal yapım ve Rehabilitasyon İşi ihalelerinde aşırı düşük teklif sınırının altında kalan tüm isteklileri sorgulamadığı, Üsküdar Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal Yapım ve Rehabilitasyon İşi ihalesinde sorgulamaya tabi tutulan istekliler arasında dördüncü sırada yer alan istekli üzerinde ihalenin bırakıldığı, Kadıköy Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal Yapım ve Rehabilitasyon İşi ihalesinde aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilerinin tümünün değerlendirme dışı bırakıldığı, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerekirken sorgulama yapılmayan istekli üzerinde ihalenin bırakıldığı, Bağcılar Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal Yapım ve Rehabilitasyon İşi ihalesinde aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilerden en yüksek teklif veren istekli üzerinde ihalenin bırakıldığı, Küçükçekmece ve Kağıthane Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal Yapım ve Rehabilitasyon İşi ihalelerinde ise idarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda en düşük teklif sahibi istekli üzerinde ihalenin bırakıldığı görülmüştür.

Adı geçen tüm ihalelerde, idarece aynı birim fiyatların ve analizlerin kullanıldığı, isteklilerin verdiği teklif bedelleri üzerinden bir değerlendirme yapıldığında ise; bahse konu iş kalemlerine ilişkin olarak bazı isteklilerin birim fiyatlarının ihalelere göre farklılaştığı, bazılarının ise aynı birim fiyatları verdiği,

Örneğin Üsküdar Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal Yapım ve Rehabilitasyon İşinde ihale üzerinde kalan isteklinin, Kadıköy Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal Yapım ve Rehabilitasyon İşi ihalesinde yukarıda belirtilen kalemlere aynı birim fiyatları teklif ettiği halde, idarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda Kadıköy Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal Yapım ve Rehabilitasyon İşi ihalesinde yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması sonucu gerekçesiz olarak değerlendirme dışı bırakıldığı,

Söz konusu işlerle ilgili yapılan tüm ihalelerde yaklaşık maliyet belirlenirken aynı birim fiyatların esas alındığı da dikkate alındığında; idarece yapılan değerlendirmenin 4734 sayılı Kanunun 5 inci ve 38 inci maddelerine uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Ayrıca bahse konu ihalelerde tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında isteklilerin ihalelere sunmuş oldukları belgelerin değerlendirilmesinde aynı isteklinin ihalelere sunmuş olduğu belgelerle ilgili olarak faklı uygulamalar yapıldığı, Kağıthane Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal Yapım ve Rehabilitasyon İşinde istekli tarafından kamera teknisyeni ve kamera operatörü pozisyonları için taahhüt edilen teknik personelin diplomalarının sunulmaması söz konusu firmanın değerlendirme dışı bırakılması gerekçesi olarak belirtilirken, diğer ihalelerde firmanın aynı belgelerle aynı komisyon tarafından değerlendirmeye alındığı görülmüştür.

Sonuç olarak; aynı ihale komisyonu tarafından bahse konu ihalelerde tekliflerin değerlendirmesi aşamasında yapılan işlemlerde istekliler arasında farklı muamele yapılarak 4734 sayılı Kanunun 5 maddesinin 1 inci fıkrasının "İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur." hükmünün ihlal edildiği sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan Bağcılar Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Su ve Kanal Yapım ve Rehabilitasyon İşi ihalesine ilişkin başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Birinci iddiaya ilişkin olarak;

İsteklilerin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler kapsamında, başvuru sahibinin Almanya menşeli özel ortağı (Aquaplan Ingenierbüro) Aquaplan Mühendislik Bürosu tarafından, büronun 1990 yılından itibaren kanalizasyon, su ve sokak inşaatı alanlarında faaliyet gösterdiğini ve büroda çalışan personel sayısını belirten League İllerwinkel İdari Bürosu onaylı bir belge sunulduğu anlaşılmıştır. İdarece Aquaplan Mühendislik Bürosunun, İdari Şartnamenin 7.1.b. maddesine göre Ticaret ve/veya Sanayi Odasına kayıtlı olduğunu gösteren belgeleri sunmadığı gerekçesiyle şikayetçi değerlendirme dışı bırakılmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 39 uncu maddesinde, İdarelerce isteklilerden, gerçek kişi olması halinde, ihaleye ilişkin ilk ilanın yapıldığı yıl içerisinde alınmış Ticaret ve/veya Sanayi Odasına kayıtlı olduğunu gösterir belgenin istenilmesinin zorunlu olduğu belirtilmiştir. Aynı husus Tip İdari Şartnamenin 7.1.b. maddesinde de düzenlenmiştir.

Diğer taraftan, Uygulama Yönetmeliğinin 35 inci maddesinde yabancı isteklilerin, ihale dokümanında istenen belgelerin, kendi ülkelerindeki mevzuat uyarınca dengi olan belgeleri sunacağı hükmü getirilmiştir.

Bu nedenle, Aquaplan Mühendislik Bürosu tarafından teklif kapsamında sunulan belgenin, ülkesindeki ilgili mevzuat uyarınca mesleki faaliyetini sürdürmekte olduğunu tevsik eden belgenin dengi olup olmadığı ve ayrıca Ticaret Siciline ve/veya meslek odasına kaydın gerekip gerekmediği konusunda Dışişleri Bakanlığından 06.04.2005 tarih ve 362-3325 sayılı yazı ile görüş istenmiştir. Dışişleri Bakanlığının 12.04.2005 tarihli cevabi yazısında "mimarlık-mühendislik bürolarının ‘serbest meslek sahibi’ sınıfına dahil oldukları, bu nedenle herhangi bir izne ihtiyaç duymadan faaliyet gösterdikleri, ticaret ve meslek odalarına kayıtlarının isteğe bağlı olduğu" belirtilmiş, adı geçen firmanı ticaret odasına kaydının bulunduğuna dair belge eklenmiştir.

Bu durumda, başvuru sahibinin özel ortağının mesleki faaliyetini sürdürdüğüne dair belgelerinin bulunmadığı gerekçesiyle ihale dışı bırakılması Yönetmeliğin 35 inci ve 39 uncu maddelerine aykırı bulunmuştur.

2. İkinci iddiaya ilişkin olarak;

İdari Şartnamenin 7.3.3.2. maddesinde, isteklilerin ihaleye katılım için mesleki ve teknik yeterlik kapsamında "1 adet en az 5 yıl deneyimli mesleki unvanı İnşaat Mühendisi olan Şantiye Şefi, 1 adet en az 2 yıl deneyimli mesleki unvanı İnşaat Mühendisi olan Şantiye Şef Yardımcısı, 1 adet en az 2 yıl deneyimli mesleki unvanı Elektrik veya Elektronik Mühendisi, 3 adet en az 1 yıl deneyimli mesleki unvanı İnşaat Teknikeri Saha Elemanı, 3 adet en az 1 yıl deneyimli mesleki unvanı Topograf olan Saha Elemanları, 1 adet en az 1 yıl deneyimli mesleki unvanı Tekniker olan Kamera Teknisyeni, 1 adet en az 1 yıl deneyimli mesleki unvanı Teknisyen olan Kamera Operatörü" teknik personeli taahhüt etmesi gerektiği belirtilmiş, taahhütname ekinde söz konusu personelin öz geçmiş belgeleri ile mesleki eğitimlerini gösteren diploma, mesleki nitelikleri ile deneyimini gösteren oda kayıt belgesi veya işletmedeki çalışma süresini gösteren SSK bordrolarını sunmaları gerektiği ifade edilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından, (1) Şantiye Şefi, (1) Şantiye Şef Yardımcısı, (1) Mühendis, (3+3) Saha Elemanı pozisyonları için (2) İnşaat Mühendisi, (1) Elektrik Mühendisi, (3) İnşaat Teknikeri, (3) Topograf taahhüt edilmiş ve taahhüt edilen personele ilişkin öz geçmiş belgeleri ile mesleki eğitimlerini gösteren diploma, mesleki nitelikleri ile deneyimini gösteren oda kayıt belgesi veya işletmedeki çalışma süresini gösteren SSK bordroları sunulmuştur. Ancak, başvuru sahibinin özel ortağı tarafından taahhüt edilen, (3) Kamera Teknikeri ve (3) Kamera Teknisyenlerinin adları belirtilmediği gibi bu personele ait mesleki eğitimlerini ve mesleki niteliklerini gösteren belgeler teklif kapsamında sunulmamıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 41 inci maddesinin birinci fıkrasında "İsteklinin organizasyon yapısına ve ihale konusu işi yerine getirmek için idarece öngörülen sayıda ve nitelikte personel çalıştırdığına veya çalıştıracağına dair bilgi ve/veya belgeler ile isteklinin yönetim kadrosu ve işi yürütecek teknik personelin eğitimi ve mesleki niteliklerini gösteren belgeler, deneyim süresini gösterir ilgili meslek odası üye belgesi veya işletmedeki çalışma süresini tevsik eden sosyal güvenlik kurumu onaylı prim ödeme belgelerinin istenmesinin ve incelenmesinin gerekli görüldüğü ihalelerde bu bilgi ve belgelerin bir kısmı veya hepsi istenebilir ve bunlar üzerinden asgari yeterlik kriterleri belirlenebilir." hükmü bulunmaktadır.

Bu durumda, işi yürütecek teknik personelin eğitimi ve mesleki niteliklerini gösteren belgeleri teknik personel taahhütnamesi kapsamında sunmayan başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması Yönetmeliğin anılan ve İdari Şartnamenin 7.3.3.2. maddelerine uygun bulunmuştur.

Açıklanan nedenlerle;

1) İhale sürecinde yapılan ve yukarıda mevzuata aykırılıkları tespit edilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesi (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,

2) İdareye bu Kurul Kararının gerektirdiği işlem ve eylemleri Kararın bildirimi tarihinden itibaren en geç 7 gün içinde yerine getirmek ve yapılan uygulamaları, uygulama tarihinden itibaren 5 gün içinde Kuruma bildirmek zorunda olduğunun bildirilmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY:

İSKİ Genel Müdürlüğünce 22.11.2004 tarihi ile 24.12.2004 tarihleri arasında İstanbul’ un (6) bölgesinde gerçekleştirilecek olan Su ve Kanal Yapımı ve Rehabilitasyonu işlerinin ihalelerine vaki şikayetler üzerine Kurulun yaptığı değerlendirme sonucu iptal edilen ihalelerin iptal kararına aşağıdaki görüşlerimiz doğrultusunda katılmıyoruz.

1 - Söz konusu ihalelerin yaklaşık maliyetini oluşturan imalatlardan TF 223 nolu Rabıt açılması, TF 224 nolu Ana Kanal açılması ve TF 229 nolu Vidanjör Çekimi iş kalemlerine ilişkin birim fiyat tariflerinde; bu işlerde kullanılacak olan makine ve araçlar için özetle "…….. idare tarafından verilen VEYA yüklenici tarafından temin edilen……" ifadesinin yer aldığı, bu ifadenin isteklileri tereddüte düşürecek nitelikte olduğu, halbuki söz konusu iş kalemlerine ilişkin Özel Teknik şartnamenin 21. maddesinde 2 adet vidanjör ve 2 adet kukanın idare tarafından temin edileceği, 1 adet iki akslı, bir adet de dört akslı recyle özellikli kombine aracının firma tarafından temin edileceği hüküm altına alınarak yukarıdaki ifadede yer alan seçenekli durumun netleştirildiği, kaldıki aynı maddenin alt bendinde bu durumun detaylandırıldığı görülmektedir.

Dolayısıyla yaklaşık maliyetin önemli bir kısmını oluşturan söz konusu iş kalemlerine ilişkin tariflerde yer alan "veya" ifadesi seçenekleriyle birlikte özel şartnamede netleştirildiğinden, isteklileri tereddüte düşürecek ve sağlıklı fiyat oluşturulmasına engel olacak nitelikte olmadığı görüşündeyiz. Kaldı ki ihale dökümanını satın alan hiçbir istekli, dokümanın bu maddesine itiraz etmemiştir.

2 - İncelenen ihalelerde, ihale üzerinde bırakılan isteklilerin tekliflerinin, yaklaşık maliyetin %39 ila %51 arasında olduğu dikkate alındığında; yaklaşık maliyetin, idarelerin daha önceden belirlediği fiyat ve şartlara göre değil, ihalenin yapıldığı sırada piyasa araştırması yapılarak oluşturulması gerektiği gerçeğini bir kez daha ortaya koymaktadır.

Yaklaşık maliyete göre oldukça düşük seviyede oluşan ve aynı paralelde tezahür eden teklif fiyatlar, ihalenin sonuçlandırılması açısından bir sakınca doğurmaması gerektiği kanaatindeyiz.

3 - İdarece aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde, objektif kriterler kullanılmadığı, aynı komisyonun ihalelerde farklı uygulamalar yaptığı tespitlerine ilişkin olarak; Kurumuzca yapılan inceleme sonucunda ortaya çıkan bu yöndeki mevzuata aykırılıkların idaresine bildirilmek suretiyle düzeltici işlem tesis edilebileceği açıktır.

Ayrıca bahse konu ihalelerde tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında isteklilerin ihalelere sunmuş oldukları teknik personele ilişkin belgelerin değerlendirilmesinde; kurumca yapılan inceleme sonucunda tespit edilen hususların bir kısmına katılmamakla birlikte katılmış olduğumuz tespitlerin ihalenin tümden iptalini gerektirmeyen, idarece yeniden yapılacak değerlendirme ile giderilebilecek nitelikte olduğundan, bu doğrultuda düzeltici işlem tesis etmek suretiyle söz konusu ihalelerin sonuçlandırılabileceği görüşü ile Kurulun ihalelerin tümden iptali yönündeki kararına katılmıyoruz.

6709/86/1-1

Aşağıda Belirtilen Niteliklerde Daimi İşçi Alınacaktır

NOT: Yukarıda belirtilen taleplere durumları uyanların Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihten itibaren 15 ( onbeş) gün içerisinde kayıtlı bulundukları Türkiye İş Kurumu İl Müdürlüklerine veya Şube Müdürlüklerine şahsen 2004-KPSS Sınav Sonuç Belgeleri (Fakülte mezunlarında KPSS P3, MYO KPSS 93, Lise ve dengi okul mezunlarında KPSS 94' ten az 60 puan ve üzeri ) İŞKUR Kayıt Numaraları ve Diplomaları ile birlikte başvurmaları gerekmektedir. Ayrıca tecrübe istenen mesleklerde İl Müdürlüklerince belge mutlaka gönderilecektir. Belgelerin işyerinin istediği sektörden olması şarttır.

7143/1-1