|
Tarım ve Orman Bakanlığından:
TÜRK GIDA
KODEKSİ PEYNİR TEBLİĞİ
(TEBLİĞ NO: 2026/24)
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı; doğrudan tüketime veya daha ileri
işlemeye sunulan peynirlerin tekniğine uygun ve hijyenik
şekilde üretilmesine, işlenmesine, muhafaza edilmesine, taşınmasına ve
piyasaya arz edilmesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Tebliğ; 4 üncü maddede tanımlanan ve
doğrudan insan tüketimine sunulan ve/veya üretim sonrası diğer ürünlere
işlenmek üzere hammadde ya da yarı ürün olarak kullanılan tüm peynirleri
kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Tebliğ, 19/2/2020
tarihli ve 31044 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi
Yönetmeliğine ve 27/12/2011 tarihli ve 28155 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliğinin 85
inci maddesinin ikinci fıkrasına dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Tebliğde geçen;
a) Beyaz peynir: Hammaddenin peynir mayası
kullanılarak pıhtılaştırılması ile elde edilen telemenin, tekniğine uygun
olarak işlenmesiyle üretilen, üretim aşamalarındaki farklılıklara göre
olgunlaştırılmamış veya olgunlaştırılmış olarak üretilebilen ve tanımlanabilen,
çeşidine özgü karakteristik özellikler gösteren salamuralı peyniri,
b) Coğrafi işaret olarak tescil edilmiş peynirler:
İlgili ulusal veya uluslararası kuruluşlar tarafından üretim yeri, metodu
ve karakteristik özellikleri açısından belgelendirilerek tescillenen
peynirleri,
c) Çeşni maddesi: Fındık, fıstık, badem, ceviz gibi
sert kabuklu meyveler, şekerli mamuller, meyve ve sebzeler ile bal, kahve,
kakao, çikolata, baharat ve bitkilerin yenilebilen kısımlarını,
ç) Çiğ süt: Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen
Kuralları Yönetmeliğindeki çiğ süt kriterlerine
uyan inek sütü, koyun sütü, manda sütü ve keçi sütü veya bunların
karışımlarını,
d) Çökelek: Tekniğine uygun şekilde asitliği
artırılmış süte, yoğurda ve/veya ayrana ısıl işlem uygulandıktan sonra süzülerek
elde edilen tuzlu veya tuzsuz peyniri,
e) Eritme peyniri: Telemenin, bir
veya birkaç çeşit peynirin, doğrudan veya bu ürünlere gerektiğinde süt
tozu, peyniraltı suyu tozu, tereyağı, krema gibi
süt ürünleri katılarak elde edilen karışıma emülsifiye
edici tuzlar ilave edilerek, karışımın pastörizasyon normunda veya daha
yüksek sıcaklıklarda ve sürelerde ısıl işlem uygulanması ile elde edilen,
dilimlenebilir veya sürülebilir nitelikler gibi çeşidine özgü karakteristik
özellikler gösteren işlenmiş peyniri,
f) Hammadde: Peynir üretiminde kullanılan toplam
süt proteini/kazein oranı bozulmamış inek, koyun, keçi, manda sütleri ile
bu sütlerin uygun orandaki karışımlarını, rekonstitüe
ve rekombine sütleri,
g) Haşlama: Telemenin en az 72 °C’lik
tuzlu veya tuzsuz sıcak su içerisinde ya da sıcak peyniraltı
suyu içerisinde yoğrularak şekil verilebilecek homojen bir peynir hamuru
haline getirildiği işlemi,
ğ) Kaşar peyniri: Hammaddenin peynir mayası
kullanılarak pıhtılaştırılması ile elde edilen telemenin tekniğine uygun
olarak işlenmesi ile üretilen, üretim aşamalarındaki farklılıklara göre
olgunlaştırılmamış veya olgunlaştırılmış olarak tanımlanabilen ve çeşidine
özgü karakteristik özellikler gösteren telemesi haşlanan peyniri,
h) Küf kültürleri ile olgunlaştırılan peynir:
Kullanımına izin verilen küf kültürleri ile olgunlaştırılan, çeşidine özgü
karakteristik özellikler gösteren peyniri,
ı) Olgunlaşma: Her peynir çeşidinin kendine özgü
yapı, tat ve aroma gibi özellikleri kazanabilmesi
için belirli koşullarda ve belirli bir sürede geçirdiği fiziksel,
mikrobiyolojik, enzimatik değişimler ve
etkileşimler sonucu oluşan biyokimyasal olayların tümünü,
i) Olgunlaştırılmamış peynir: Üretim sürecinin
sonunda olgunlaştırılmadan piyasaya arz edilen peynirleri,
j) Olgunlaştırılmış peynir: Olgunlaşma sürecinden
sonra piyasaya arz edilen peynirleri,
k) Organik asit: 13/10/2023
tarihli ve 32338 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda
Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliğinde kullanımına izin verilen laktik
asit, asetik asit gibi asitleri,
l) Pastörizasyon: En az 72 °C’de
on beş saniye uygulanan kısa süreli yüksek sıcaklık veya en az 63 °C’de otuz dakika uygulanan uzun süreli düşük sıcaklık
veya eşdeğer etkiyi sağlayan diğer zaman-sıcaklık koşullarının kombinasyonunu içeren ve bu uygulamalardan hemen sonra
alkali fosfataz testi yapıldığında ürünlerin
negatif reaksiyon gösterdiği ısıl işlemi,
m) Permeat: Sütün ultrafiltrasyon sürecinde membrandan
geçen kısmını,
n) Peynir: Hammaddenin uygun bir
pıhtılaştırıcı kullanılarak pıhtılaştırılması ve pıhtıdan peyniraltı suyunun ayrılmasıyla ya da sütün permeatının ayrılmasından sonra pıhtılaştırılmasıyla
elde edilen, farklı sertliklerde ve yağ içeriklerinde, salamura ile ya da
kuru tuzlama ile tuzlanarak ya da tuzlanmadan, starter
kültür kullanarak ya da kullanmadan, telemesi haşlanarak ya da haşlanmadan,
çeşnili ya da çeşnisiz, tekniğine uygun olarak üretilen, olgunlaştırılmadan
ya da olgunlaştırıldıktan sonra tüketilen, çeşidine özgü karakteristik
özellikler gösteren süt ürünlerini,
o) Peynir kabuğu: Peynirlerin olgunlaştırılması
sırasında, peynir kalıbının dışında oluşan, düşük nem içeriğine sahip,
duyusal özellikleri peynirin iç kısmından farklı olan daha sıkı ve sert
katmanı,
ö) Peynir kaplaması: Olgunlaştırılarak piyasaya arz
edilen peynirlerin, olgunlaşmanın herhangi bir aşamasında nemini
düzenlemek, mikroorganizmalar ve diğer bulaşanlardan, taşıma ve depolama
sırasında oluşabilecek fiziksel hasarlardan korumak ve/veya özel bir
görünüm vermek amacıyla kullanılan, peynir olmayan, kolaylıkla peynirden
ayrılabilen, gıda olarak tüketilmeyen koruyucuyu materyali,
p) Peynir mayası: İçeriğinde esas olarak ruminantlardan elde edilen hayvansal, bitkisel
kaynaklardan elde edilen bitkisel veya mikrobiyal
kaynaklardan elde edilen ve kullanımına izin verilen proteolitik
enzimleri içeren pıhtılaştırıcıları,
r) Peynir yüzeyi: Dilimlenmiş, rendelenmiş veya
doğranmış peynirlerin dış kısımları da dahil olmak
üzere peynirin kabuk oluşmuş dış katmanını veya kabuk oluşmamış dış
kısmını,
s) Peyniraltı suyu: Pıhtı
kesimi sonrasında pıhtıdan ayrılan ve teleme dışında kalan sıvı yan ürünü,
ş) Peyniraltı suyu
peynirleri: Peyniraltı suyunda bulunan serum
proteinlerinin belirli asitliklerde ısıl işlem etkisiyle denatürasyonu ve pıhtılaştırılması sonrasında serumdan
ayrılmasıyla elde edilen çeşidine özgü karakteristik özellikler gösteren ve
olgunlaştırılmadan tüketilen lor peyniri gibi peynirleri,
t) Peyniraltı suyu tozu: Peyniraltı suyundan suyun uzaklaştırılmasıyla elde
edilen ve son üründeki nem içeriğinin ağırlıkça en fazla %5 oranında olduğu
toz ürünü,
u) Pıhtı: Sütün peynir mayası ya da organik asitler
ve/veya starter kültür yardımıyla asitliği
artırılarak sıvı halden jel hale dönüştürülmesi ile elde edilen ürünü,
ü) PYKN: Peynirin yağsız kütlesindeki yüzde nem
oranını,
v) Retentat: Sütün ultrafiltrasyon sürecinde membrandan
geçmeyen kısmını,
y) Salamura: Su ve/veya peyniraltı
suyu ve tuzun karışımı ile tekniğine uygun olarak hazırlanan çözeltileri,
z) Salamuralı peynir: Tüketime kadar veya
tüketiciye sunulmadan önce yeniden ambalajlanıncaya kadar salamura içinde
olgunlaştırılan ve/veya muhafaza edilen peyniri,
aa) Starter kültür: Peynir
üretiminde esas olarak asitliği artırmak ve peynire kendine özgü tat, aroma ve doku gibi özellikleri kazandırmak amacıyla
kullanılan, içeriğinde laktik asit bakterileri gibi belirli bakteriler,
maya ve küfler bulunduran mikroorganizma kültürlerini,
bb) Su: 17/2/2005 tarihli ve
25730 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İnsani Tüketim Amaçlı Sular
Hakkında Yönetmelikte yer alan özelliklere uygun insani tüketim amaçlı
suları,
cc) Taze peynirler: Pastörize süt ve/veya kremadan, starter kültür kullanılarak, asitlendirme
öncesi veya sonrası uygun seperasyon/filtrasyon yöntemi ile kuru maddesi artırılarak elde
edilen sürülebilir nitelikteki peynirleri,
çç) Teleme: Pıhtıdan peyniraltı
suyunun ayrılması ile elde edilen ürünü,
dd) Telemesi haşlanan peynirler: Hammaddenin peynir
mayası kullanılarak pıhtılaştırılması ile elde edilen telemenin fermantasyon işleminden sonra tuzlu veya tuzsuz sıcak su
içerisinde ya da sıcak peyniraltı suyu içerisinde
haşlanmasıyla üretilen örgü peyniri, dil peyniri, abaza
peyniri ve kaşar peyniri gibi peynirleri,
ee) Termizasyon: Çiğ sütün
işlenmeden önce daha uzun süre saklanabilmesini sağlamak amacıyla 57 °C ile
68 °C arasında en az on beş saniye süre ile ısıtılması ve sütün ısıl
işlemden hemen sonra alkali fosfataz testinde
pozitif reaksiyon gösterdiği işlemi,
ff) Tulum peyniri: Hammaddenin peynir mayası kullanılarak
pıhtılaştırılması ile elde edilen telemenin fermantasyonunu
takiben tuzlanması, daha sonra gıdaya temasa uygun bir ambalaj malzemesine
veya deri tulumlara sıkıca basılarak üretilen ve olgunlaştırıldıktan sonra
piyasaya arz edilen çeşidine özgü karakteristik özellikler gösteren peyniri,
gg) Tuz: 16/8/2013 tarihli
ve 28737 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Tuz Tebliği
(Tebliğ No: 2013/48)’nde tanımlanan tuzları,
ğğ) Ultrafiltrasyon: Sütün
bileşenlerinin konsantre edilmesi amacıyla
kullanılan, molekül boyutlarına göre ayrım yapan ve basınç altında
uygulanan filtrasyon yöntemini,
hh) Üretim tarihi: Taze/olgunlaştırılmamış
peynirlerin ambalajlandığı, olgunlaştırılmış peynirlerin ise olgunlaşmaya
alındığı tarihi,
ıı) Yabancı madde: Peynir üretiminde kullanımına izin
verilen bileşenler dışında peynirde bulunabilecek her türlü organik ve/veya
inorganik maddeyi,
ifade eder.
Ürün
özellikleri
MADDE 5- (1) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerin özellikleri
şunlardır:
a) Peyniraltı suyu
peynirlerinin üretiminde yağı standardize etmek amacıyla krema ve randımanı
artırmak amacıyla da süt kullanılabilir. Ancak toplam protein içeresindeki serum protein oranı, %75’in (m/m) altında
olamaz.
b) Peynire işlenecek süt, çiğ olarak peynire
işlenebileceği gibi termizasyon, pastörizasyon
veya daha yüksek sıcaklıklarda uygulanan bir ısıl işlemden sonra da peynire
işlenebilir.
c) Çiğ sütten veya termizasyon
işlemi uygulanan sütlerden üretilen ve telemesi haşlanmamış peynirler, taze
olarak piyasaya arz edilemez. Bu peynirler üretimden sonra en az dört ay
uygun koşullarda olgunlaştırıldıktan sonra piyasaya arz edilir.
ç) Olgunlaştırılmadan piyasaya arz edilen
peynirlere işlenen çiğ sütler, en az pastörizasyon normlarında bir ısıl
işleme tabi tutulur.
d) Bu Tebliğ kapsamında tanımlanan ürünlerin
üretiminde süt proteini dışındaki proteinler, nişasta ve nişasta bazlı
ürünler, jelatin, soya ve soya ürünleri, süt yağı
dışındaki hayvansal yağlar ve bitkisel yağlar gibi bileşenler kullanılmaz.
Sadece çeşnili taze peynirlerde stabilizör amaçlı
olarak nişasta, teknolojinin izin verdiği miktarda kullanılabilir.
e) Küf kültürleri ile olgunlaştırılan peynirlerin
küflendirme işlemleri, kontrollü iklimlendirme sağlanabilen ve hijyen koşulları uygun yerlerde yapılır.
f) Eritme peynir üretiminde kullanılan peynirler,
bu Tebliğ hükümlerine uygun olmak zorundadır.
g) Bu Tebliğ kapsamında tanımlanan peynirler,
sertliklerine göre EK-1’e uygun olarak sınıflandırılır.
ğ) Bu Tebliğ kapsamında tanımlanan peynirler,
olgunlaşma durumuna ve yöntemine göre EK-2’ye uygun olarak sınıflandırılır.
h) Bu Tebliğ kapsamında tanımlanan peynirler, yağ
miktarına göre EK-3’e uygun olarak sınıflandırılır.
ı) Peynirlerin nem ve tuz içerikleri, EK-4’te
belirtilen kriterlere uygun olmak zorundadır.
i) PYKN “[Peynirdeki nem miktarı(g)/(Peynirin
toplam ağırlığı(g)-peynirin yağ miktarı(g) )]x100” formülüne göre
hesaplanır.
j) Bu Tebliğ kapsamında yer alan peynirlere, onaylı
işletmelerde veya son tüketiciye sunulurken satış esnasında, dilimleme,
rendeleme ve ufalama gibi fiziksel işlemler uygulanabilir.
k) Bu Tebliğ kapsamında yer alan peynirlerden
onaylı işletmelerde rendeleme ve ufalama gibi fiziksel işlemler uygulanan
peynirler, birbirleri ile karıştırılarak piyasaya arz edilemez.
l) Küf kültürleri ile olgunlaştırılan peynirlerin
üretiminde kullanılacak küf kültürleri ve kullanım şartları, Bakanlıkça
belirlenir.
m) Peynir üretiminde kullanılan sütün
standardizasyonunda, süt kreması, peyniraltı suyu
kreması, yayık altı kreması, koyulaştırılmış süt ve süt tozu, seperasyon/filtrasyon konsantratı, süt proteinleri, tereyağı ve sadeyağ
kullanılabilir.
n) Peynir üretiminde, asitliği artırmak ve
peynirlere kendine özgü tat, aroma, doku gibi
özellikler kazandırmak amacıyla starter kültürler
kullanılabilir.
o) Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları
Yönetmeliğinin 85 inci maddesinin ikinci fıkrası kapsamındaki bölgelerde
asgari teknik ve hijyenik şartları gözeterek
üretilen telemeler, bu Tebliğ kapsamında onaylı bir işleme tesisinde
olgunlaşma ve haşlama gibi işlemlerin uygulandığı peynirlerin üretiminde
kullanılabilir.
ö) Coğrafi işaret olarak tescil edilmiş peynirler,
yatay gıda kodeksi hükümlerine aykırı olmamak koşulu ile coğrafi işaret
tescilinde belirtilen özelliklere göre piyasaya arz edilir.
p) Çeşnili peynirlerde toplam çeşni oranı en fazla
%6 olmak zorundadır.
r) Çeşnili taze peynirlerde toplam çeşni oranı en
fazla %15 olmak zorundadır. Ancak çikolatalı taze peynirlerde (s) bendinde
yer alan koşul aranmaz.
s) Çeşnili peynirlerde, çeşni maddesinden gelen
beta-sitosterol oranı, %2’yi geçemez.
ş) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (cc) bendinde tanımlanan taze peynirler hariç; çeşni
amaçlı kullanılacak fındık, fıstık, badem, ceviz gibi sert kabuklu meyveler
tane veya parça halinde, susam ve çörek otu gibi baharatlar ise son üründe
tane olacak şekilde kullanılır, bu çeşniler ezme veya püre şeklinde
kullanılamaz.
t) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerde tane olarak
kullanılacak, susam hariç, mısır, ay çekirdeği gibi bitkisel yağ üretiminde
kullanılan hububat ve yağlı tohumlar, çeşni maddesi olarak kullanılamaz.
u) Bu Tebliğ kapsamında üretilen ürünlerde
kullanılan çiğ süt ve/veya süt ürünleri hakkında, Hayvansal Gıdalar İçin
Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği ve ilgili gıda kodeksi hükümleri
uygulanır.
ü) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerde yabancı madde
bulunamaz.
v) Eritme peyniri, dökme olarak piyasaya arz
edilemez.
y) Teleme son tüketiciye sunulmak üzere doğrudan
piyasaya arz edilemez.
z) Üretiminde 20/8/2022
tarihli ve 31929 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Şeker
Tebliği (Tebliğ No: 2022/10) kapsamında şeker kullanılan çeşnili taze
peynirlerin etiket bilgilerinde, temel görüş alanında, ağırlıkça “% ... ilave şeker içerir” ibaresine yer verilmesi zorunludur.
Katkı
maddeleri
MADDE 6- (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan peynirlerde
kullanılan katkı maddeleri hakkında, Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri
Yönetmeliği hükümleri aşağıda belirtilen kurallar dikkate alınarak
uygulanır:
a) Peynirlerdeki yüzey uygulamaları, sadece olgunlaştırılmış
peynirlerin kabuğunun dış yüzeyine uygulanır.
b) Telemesi haşlanan peynirler ve tulum peyniri
üretiminde emülsifiye edici tuzlar kullanılamaz.
Veteriner
ilaç kalıntıları
MADDE 7- (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan peynirlerdeki
farmakolojik aktif maddelerin kalıntı miktarları hakkında, 7/3/2017 tarihli ve 30000 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Hayvansal Gıdalarda Bulunabilecek Farmakolojik
Aktif Maddelerin Sınıflandırılması ve Maksimum Kalıntı Limitleri
Yönetmeliği hükümleri uygulanır.
Koksidiyostat ve histomonostat
kalıntıları
MADDE 8- (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerdeki koksidiyostatların ve histomonostatların
miktarları hakkında, 8/2/2015 tarihli ve 29261
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Hedef Dışı Yemlere Taşınması
Önlenemeyen Koksidiyostatların ve Histomonostatların Hayvansal Gıdalardaki Maksimum
Miktarları Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanır.
Aroma
vericiler
MADDE 9- (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerde
kullanılan aroma vericiler hakkında, 14/9/2026 tarihli
ve 33370 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Aroma
Vericiler ve Aroma Verme Özelliği Taşıyan Gıda Bileşenleri Yönetmeliği
hükümleri uygulanır.
(2) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerde, süt ve süt
ürünleri aroması veren aroma vericiler
kullanılamaz.
Vitaminler
ve minerallerin eklenmesi
MADDE 10- (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlere
eklenecek vitaminler ve mineraller hakkında, 7/3/2017
tarihli ve 30000 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi
Gıdalara Vitaminler, Mineraller ve Belirli Diğer Öğelerin Eklenmesi
Hakkında Yönetmelikte yer alan hükümler uygulanır.
(2) Türk Gıda Kodeksi Gıdalara Vitaminler,
Mineraller ve Belirli Diğer Öğelerin Eklenmesi Hakkında Yönetmelikte
tanımlanan diğer öğeler, bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlere eklenemez.
Bulaşanlar
MADDE 11- (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerdeki
bulaşanların miktarları hakkında, 5/11/2023 tarihli
ve 32360 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Bulaşanlar
Yönetmeliği hükümleri uygulanır.
Pestisit kalıntıları
MADDE 12- (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerdeki pestisit kalıntı miktarları hakkında, 27/9/2021 tarihli ve 31611 mükerrer sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Pestisitlerin
Maksimum Kalıntı Limitleri Yönetmeliği hükümleri uygulanır.
Gıda
enzimleri
MADDE 13- (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin
üretiminde kullanılacak gıda enzimleri hakkında, 24/2/2017
tarihli ve 29989 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda
Enzimleri Yönetmeliğinde yer alan hükümler uygulanır.
(2) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerde, Türk Gıda
Kodeksi Gıda Enzimleri Yönetmeliğine uygun proteolitik
enzimler, lipazlar ve laktaz
enzimi hariç hiçbir enzim kullanılamaz.
Yeni
gıdalar
MADDE 14- (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin
üretiminde kullanılacak yeni gıdalar hakkında, 20/5/2026
tarihli ve 33259 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yeni
Gıdalar Yönetmeliğinde yer alan hükümler uygulanır.
Hijyen
MADDE 15- (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünler için
Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği, 17/12/2011 tarihli ve 28145 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Gıda Hijyeni Yönetmeliği ile 13/2/2025 tarihli ve 32812 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Mikrobiyolojik Kriterler
Yönetmeliği hükümleri uygulanır.
(2) Bu Tebliğ kapsamında doğrudan satış için hazır
ambalajlı hale getirilmiş olan peynirler, sadece bu Tebliğin hijyen ile ilgili kriterlerini karşılayan yerlerde
piyasaya arz edilir.
Ambalajlama
MADDE 16- (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin
ambalajları hakkında, 5/4/2018 tarihli ve 30382 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde ve
Malzemelere Dair Yönetmelik hükümleri uygulanır.
(2) Tulum peyniri üretiminde kullanılan deri tulumlar
koyun, keçi ve buzağıdan elde edilir. Deri tulumların, her türlü zoonoz enfeksiyondan ari,
peynire ağır metal ve yabancı madde bulaşması yapmayacak şekilde temiz ve
kuru olması zorunludur.
(3) Olgunlaştırılmış peynirlerin üretim veya nihai
tüketiciye sunulmaları sürecinde kaplanmaları halinde, bu kaplamaların Türk
Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemelere Dair Yönetmelik
hükümlerine uygun olması gerekir.
(4) Bu Tebliğ kapsamında doğrudan satış için hazır ambalajlı
hale getirilmiş olan peynirler, Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde
ve Malzemelere Dair Yönetmelikte yer alan hükümlere uygun bir malzemeye
konularak tüketiciye arz edilir.
Etiketleme
MADDE 17- (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin etiketi
hakkında, 26/1/2017 tarihli ve 29960 mükerrer
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve
Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinde yer alan hükümlere ilave olarak
aşağıdaki hükümlere de uyulur:
a) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin
etiketinde gıdanın adı, temel görüş alanında yer alır.
b) Eritme peynirinin etiketinde gıdanın adı,
EK-5’in 3 üncü maddesinde tanımlanan x-yüksekliğinin en az 3 mm olduğu
punto büyüklüğündeki karakterler kullanılarak temel görüş alanında belirtilir.
Ancak en geniş yüzeyi 80 cm² den daha küçük olan ambalajlarda veya kaplarda
x-yüksekliği en az 1,5 mm olarak uygulanır.
c) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünler, 4 üncü maddede
tanımlanan ürün adlarına veya coğrafi işaret olarak tescil edilmiş adlarına
göre piyasaya arz edilir. Bu şekilde bir adlandırma yoksa yöresel veya
ülkesel adlarına uygun olarak piyasaya arz edilebilir.
ç) Bu Tebliğ kapsamında yer alan peynirler, süt
yağı miktarları açısından EK-3’e göre sınıflandırılır ve yağlılık sınıfı,
etiket bilgilerinde ürün adıyla aynı yüzde ve aynı puntoda kolay
görülebilecek şekilde belirtilir.
d) Bu Tebliğ kapsamında yer alan peynirler, aşağıda
belirtilen istisnalar hariç olmak üzere, olgunlaşma durumu açısından
EK-2’ye göre sınıflandırılır ve bu durum etikette ürün adı ile birlikte
belirtilir:
1) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (cc) bendinde tanımlanan taze peynirlerin etiketinde
olgunlaşma durumu belirtilmez.
2) Eritme peynirlerinde, gıdanın adında veya
etiketin herhangi bir yerinde “olgunlaştırılmamış” veya “taze” ibaresi
yazılmaz.
3) Olgunlaştırılmamış beyaz peynir ve kaşar peyniri
için “olgunlaştırılmamış” ibaresi kullanılmadan “taze” ibaresi
kullanılabilir.
4) Tulum peyniri gibi olgunlaştırılarak piyasaya
arz edilmesi zorunlu olan peynirlerde gıdanın adı ile birlikte
“olgunlaştırılmış” ibaresinin yazılması zorunlu değildir.
e) Peynirlerin etiketinde, “köy peyniri”,
“geleneksel peynir”, “doğal peynir”, “çiftlik peyniri” gibi ibarelere/nitelemelere
yer verilmez.
f) Peynirlere uygulanan fiziksel işlem, etiket
bilgilerinde belirtilebilir.
g) Üretiminde çeşni maddesi kullanılan peynirlerin
etiketinde çeşni maddesinin adı temel görüş alanında ürün adıyla birlikte
belirtilir.
ğ) Peynir üretiminde kullanılan sütün tek bir
hayvan türüne ait olması durumunda hayvan türünün adı peynir adı ile
birlikte belirtilebilir. Bu ürünlerde hayvan türünün görselleri etikette
kullanılabilir.
h) Peynir üretiminde farklı hayvan türlerine ait
sütlerin karıştırılarak kullanılması durumunda kullanılan sütün elde
edildiği hayvan türlerinin adları, ürün adının yanında “koyun, keçi ve inek
sütlerinden üretilmiştir” gibi ibarelerle belirtilir. Ancak bu ürünlerin
etiketinde inek, koyun, keçi gibi türlere ait görsellere yer verilmez.
ı) (h) bendinde belirtilen durumda, gıdanın adının
yanında belirtilecek hayvan türlerinin adları, gıdanın adıyla maksimum aynı
puntoda, aynı renkte, aynı yazı tipinde, aynı stilde, arka plan rengi ile kontrast oluşturacak şekilde ve kullanılan sütün
miktarına göre çoktan aza doğru sıralanarak belirtilmek zorundadır.
i) Bu Tebliğ kapsamında olgunlaştırılarak piyasaya
arz edilen peynirlerin etiketlerinde son tüketim tarihine ilave olarak
gün/ay/yıl şeklinde üretim tarihi de belirtilir.
j) Prosesinde pastörizasyona
eşdeğer bir ısıl işlem bulunmayan çiğ sütten veya termizasyon
işlemi uygulanan sütlerden üretilen ve telemesi haşlanmamış
peynirlerin/telemelerin etiketlerinde “çiğ sütten üretilmiştir” ibaresi
ürün adı ile aynı yüzde ve EK-5’in 1 inci maddesinde tanımlanan
x-yüksekliğinin en az 3 mm olduğu punto büyüklüğündeki karakterler
kullanılarak yazılır.
k) EK-3’teki tabloda yer alan “az yağlı” sınıfında
olan peynirlerde “az yağlı” ibaresinin yanında “yağı azaltılmış” veya
benzeri ibareler kullanılabilir. Bu peynirlerin süt yağı miktarı etiketin
ön yüzünde ürün adı ile birlikte EK-5’in 2 inci maddesinde tanımlanan
x-yüksekliğinin en az 3 mm olduğu punto büyüklüğündeki karakterler
kullanılarak “kuru madde de en çok % …. süt yağı içerir” şeklinde belirtilir.
l) (c) ve (r) bentleri hükümleri
saklı kalmak kaydıyla bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin etiketinde;
peynirin piyasaya sunulduğu biçimine, üretim tekniğine, şekline ve kullanım
amacına göre “sürülebilir”, “ultrafiltrasyon”,
“üçgen”, “tost, pizza v.b. yapımında kullanılabilir” gibi ibareler, tek
başına ürün adı olarak kullanılmaması, ürün adı algısı oluşturulmaması ve
ürün adının yazıldığı puntodan daha büyük puntoyla yazılmaması kaydıyla
kullanılabilir.
m) En az yüz yirmi gün süre ile olgunlaştırılarak
üretilen kaşar peynirlerinde “eski” ibaresi kullanılabilir.
n) Yöresel/ülkesel adları ile bilinen peynirler,
coğrafi işaretten doğan haklara aykırı olmamak kaydıyla bu isimlerle
piyasaya arz edilebilir.
o) Olgunlaştırılarak piyasaya arz edilen
peynirlerin etiketinde olgunlaştırma süresi “üretim tarihinden itibaren en az … gün olgunlaştırılarak
piyasaya arz edilmiştir” şeklinde belirtilir.
ö) Küf kültürleri ile olgunlaştırılarak üretilen
peynirlerin etiketinde “………. küf
kültürleri kullanılarak olgunlaştırılmıştır.” ibaresi yer alır.
p) Eritme peyniri; geleneksel ve yöresel peynirler
ile coğrafi işaret/geleneksel ürün adı olarak tescil edilmiş peynirleri
çağrıştıracak ve tüketiciyi yanıltacak şekilde üretilerek piyasaya arz
edilemez.
r) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (cc) bendinde tanımlanan taze peynirlerde, ürün adı
olarak “taze peynir” ibaresi kullanılır.
Taşıma ve
depolama
MADDE 18- (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin
taşınması ve depolanmasında, Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğinin gıdaların
taşınması ve depolanması ile ilgili hükümleri uygulanır.
(2) Bu Tebliğde tanımlanan teleme ve peynirlerin,
muhafaza edilmesi, taşınması ve piyasaya arz edilmesi sürecinde 10 °C’nin altındaki sıcaklıklarda tutulması zorunludur.
Numune
alma ve analiz metotları
MADDE 19- (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerden
numune alınması ve analizleri hakkında Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği
hükümleri uygulanır.
İdari
yaptırım
MADDE 20- (1) Bu Tebliğe aykırı davrananlar hakkında 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri,
Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun ilgili maddelerine göre idari yaptırım
uygulanır.
Yürürlükten
kaldırılan tebliğ
MADDE 21- (1) 8/5/2015 tarihli ve
29261 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği
(Tebliğ No: 2015/6) yürürlükten kaldırılmıştır.
Uyum
zorunluluğu
GEÇİCİ MADDE
1- (1) Bu Tebliğin yayımı
tarihinden önce faaliyet gösteren gıda işletmecileri, 30/4/2027
tarihine kadar bu Tebliğ hükümlerine uymak zorundadır.
(2) Bu Tebliğin yayımı tarihinden önce faaliyet
gösteren gıda işletmecileri hakkında, 30/4/2027
tarihine kadar 21 inci madde ile yürürlükten kaldırılan Türk Gıda Kodeksi
Peynir Tebliği (Tebliğ No: 2015/6) hükümleri uygulanır.
(3) Bu Tebliğin yayımı tarihinden önce faaliyet
gösteren gıda işletmecileri tarafından 30/4/2027
tarihinden önce piyasaya arz edilen dilimlenebilir eritme peynirleri hariç
diğer peynirler, raf ömrü sonuna kadar piyasada bulunabilir.
(4) 30/4/2027 tarihinden
sonra bu Tebliğe uygun olmayan dilimlenebilir eritme peynirleri piyasada
bulunamaz.
Yürürlük
MADDE 22- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 23- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı
yürütür.
Ekleri için tıklayınız
|