|
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından:
HARİCİ GÜÇ
KAYNAKLARI, KABLOSUZ ŞARJ CİHAZLARI, KABLOSUZ ŞARJ
PEDLERİ, GENEL KULLANIM AMAÇLI TAŞINABİLİR
BATARYALAR İÇİN
BATARYA ŞARJ CİHAZLARI VE USB TİP-C KABLOLARI İLE
İLGİLİ
ÇEVREYE DUYARLI TASARIM GEREKLİLİKLERİNE
DAİR TEBLİĞ (2025/2052/AB)
(SGM-2026/7)
Amaç,
kapsam ve dayanak
MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı; 4/2/2022
tarihli ve 5187 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Enerji
ile İlgili Ürünlerin Çevreye Duyarlı Tasarımına İlişkin Yönetmeliğin
uygulanmasına yönelik olarak piyasaya arz edilen veya hizmete sunulan
harici güç kaynaklarının, kablosuz şarj cihazlarının, kablosuz şarj pedlerinin, genel kullanım amaçlı taşınabilir
bataryalar için batarya şarj cihazlarının ve USB Tip-C kablolarının çevreye
duyarlı tasarım gerekliliklerini belirlemektir.
(2) Bu Tebliğ; harici güç kaynaklarını, kablosuz
şarj cihazlarını, kablosuz şarj pedlerini, genel
kullanım amaçlı taşınabilir bataryalar için batarya şarj cihazlarını ve USB
Tip-C kablolarını kapsar.
(3) Bu Tebliğ;
a) Şebeke güç kaynağından gelen elektrik gücü kabul
edilemez bir gerilim seviyesine düştüğünde depolanan yedek gücü otomatik
olarak sağlayan kesintisiz güç kaynaklarına,
b) 6/8/2021 tarihli ve
31560 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Işık Kaynaklarının ve Ayrı Kontrol
Donanımlarının Çevreye Duyarlı Tasarım Gerekliliklerine Dair Tebliğ
(2019/2020/AB) (SGM:2021/11)’in EK-III’ünün 3
üncü maddesinin (c) bendinde atıfta bulunulan ve EK-III’ünde
atıfta bulunulan başka bir muafiyete girmeyen batarya ile çalışan
ürünlerdeki ayrı kontrol donanımları hariç, anılan Tebliğin 5 inci maddesinin
birinci fıkrasının (c) bendinde tanımlanan ayrı kontrol donanımlarına,
c) 2019/1956 sayılı AB Komisyon Kararının Ek I’inde atıfta bulunulduğu üzere, acil durum
aydınlatması armatürleri için ayrı kontrol donanımlarına,
ç) Düşük ışık akısı ışık kaynakları için ayrı
kontrol donanımlarına,
d) 2/6/2021 tarihli ve
31499 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tıbbi Cihaz Yönetmeliğinin
3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (eee)
bendinde tanımlanan tıbbi cihazlarla münhasıran kullanılmak üzere
tasarlanmış, test edilmiş ve pazarlanmış harici güç kaynaklarına,
e) Kullanıcı müdahalesi olmadan hareket etmesini
gerektiren görevleri yerine getiren batarya ile çalışan bir cihazın kendini
şarj için yerleştirdiği otonom cihazlar için şarj istasyonlarına,
f) Sadece kişi veya mal taşımacılığı araçlarıyla
kullanılmak üzere tasarlanmış, test edilmiş ve pazarlanmış harici güç
kaynaklarına,
g) Tüketici ürünleri içinde dönüştürülen gerilimin
birincil yükü ayrı bir son kullanım ürününe sağlanmayan tüketici
ürünlerine,
uygulanmaz.
(4) Bu Tebliğ, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı
Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 385 inci, 388 inci ve 508 inci
maddeleri ile 4/2/2022 tarihli ve 5187 sayılı
Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Enerji ile İlgili Ürünlerin
Çevreye Duyarlı Tasarımına İlişkin Yönetmeliğe dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 2- (1) Bu Tebliğin amaçları doğrultusunda;
a) AB: Avrupa Birliğini,
b) Alçak gerilimli harici güç kaynağı: Etiket çıkış
gerilimi 6 V’tan az ve etiket çıkış akımı 550 mA’dan büyük veya buna eşit olan harici güç kaynağını,
c) Bağlantı istasyonu: Harici güç kaynağının, bir
fiş yuvası aracılığıyla elektrik gücü sağlanmasına ve veri ile kontrol
sinyallerinin alınıp gönderilmesine hizmet eden ve karşılık gelen bir güç
çıkışına sahip olan fiziksel, elektriksel ve dijital arayüzünü,
ç) Bakanlık: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını,
d) Batarya: Kimyasal enerjinin doğrudan
dönüştürülmesiyle üretilen elektrik enerjisini sağlayan, dâhili veya harici
depolamaya sahip olan ve bir veya daha fazla şarj edilemeyen veya şarj
edilebilen batarya hücresinden, modülünden veya
bunların paketlerinden oluşan herhangi bir aleti ve yeniden kullanıma
hazırlama, yeniden işlevlendirmeye hazırlama,
yeniden işlevlendirme veya yeniden imalat
işlemlerine tabi tutulmuş bataryaları,
e) Batarya şarj cihazı: Esas olarak tüketici
ürünlerinin bataryalarını şarj etmek için kullanılan ve şarj akımını ve
gerilimini düzenlemek için özel devreler içeren bir tüketici ürününü,
f) Beyan edilen değerler: Bakanlık yetkilileri
tarafından uygunluğun doğrulanması için 4 üncü madde uyarınca belirtilen,
hesaplanan veya ölçülen teknik parametreler için imalatçı, ithalatçı veya
yetkili temsilci tarafından sağlanan değerleri,
g) Çıkış: Harici güç kaynağının, kendisine bağlı
yüke elektrik gücü veya veri sağlayan fiziksel çıkışını,
ğ) Düşük ışık akısı ışık
kaynakları için ayrı kontrol donanımı: Işık Kaynaklarının ve Ayrı Kontrol
Donanımlarının Çevreye Duyarlı Tasarım Gerekliliklerine Dair Tebliğ
(2019/2020/AB) (SGM:2021/11)’in 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (c)
bendinde tanımlanan, ışık kaynağı aynı fıkranın (j) bendinin (3) numaralı
alt bendinde belirtilen şartı karşılamayan ve bunun yerine 60 lümenden az
ışık akısına sahip olan ayrı kontrol donanımını,
h) Elektrik kaynağı (şebeke): 230 (±%10) Volt 50 Hz
alternatif akımına sahip elektrik şebekesi beslemesini,
ı) Etiket çıkış akımı: Bu Tebliğin Ek II’sinin 5 inci maddesinin (f) bendi uyarınca Tablo
7’de gösterilen harici güç kaynağının herhangi bir çıkış akımını,
i) Etiket çıkış gerilimi: Bu Tebliğin Ek II’sinin 5 inci maddesinin (a) bendi uyarınca harici
güç kaynağı etiketinde belirtilen veya aynı Ekin 5 inci maddesinin (f)
bendi uyarınca Tablo 7’de gösterilen harici güç kaynağının herhangi bir
çıkış gerilimini,
j) Etiket çıkış gücü (Po):
Bu Tebliğin Ek II’sinin 5 inci maddesinin (a)
bendi uyarınca harici güç kaynağı etiketinde belirtilen veya aynı Ekin 5
inci maddesinin (f) bendi uyarınca Tablo 7’de gösterilen harici güç
kaynağının herhangi bir çıkış gücünü,
k) Etkin konum: Harici güç kaynağının girişinin
şebekeye, bir güç çıkışının da çalışır durumda olan bir birincil yüke bağlı
olduğu durumu,
l) Etkin konum verimliliği: Harici güç kaynağı
tarafından etkin konumda sağlanan gücün harici güç kaynağı için gerekli
olan giriş gücüne oranını,
m) Fiş yuvası: Harici güç kaynağının, fişin içine
takılabilmesi için dışa açılan bir açıklığı olan ve fiş ile harici güç
kaynağı arasında bir elektromekanik bağlantı sağlayan bileşeni,
n) Genel kullanım amaçlı taşınabilir batarya: Şarj
edilebilir olup olmadığına bakılmaksızın, birlikte çalışabilir şekilde özel
olarak tasarlanmış ve 4,5 Volt (3R12), düğme hücre, D, C, AA, AAA, AAAA,
A23, 9 Volt (PP3) yaygın formatlardan birine sahip olan taşınabilir
bataryayı,
o) Güç çıkışı: Veri çıkışı aracılığıyla iletişim
için kullanılan sinyal bağlantılarının aksine, bir yükün bağlanabileceği ve
güç çekilebilen harici güç kaynağının herhangi bir çıkışını,
ö) Harici güç kaynağı (EPS): Batarya şarj cihazı
veya kablosuz şarj cihazı olmayan ve aşağıdaki kriterlerin
tamamını karşılayan bir ürünü;
1) Şebeke güç kaynağından gelen tek fazlı
alternatif akım (AC) güç girişini bir veya daha fazla doğru akım (DC) veya
AC güç çıkışına dönüştürmek üzere tasarlanan,
2) Birincil yükü oluşturan bir veya daha fazla ayrı
tüketici ürünü ile kullanılabilen,
3) Birincil yükü oluşturan tüketici ürününden veya
ürünlerinden ayrı bir fiziksel muhafaza içinde bulunan,
4) Birincil yükü oluşturan tüketici ürününe veya
ürünlerine çıkarılabilir bir elektrik bağlantısı veya sabit kablolar veya
diğer kablolarla bağlanacak şekilde tasarlanan,
5) Etiket çıkış gerilimi 60 V DC veya 42,4 V pik AC’yi aşmayan,
6) Güç kaynağına bağlı tüketici ürünü ile birlikte
veya ondan ayrı olarak piyasaya arz edilen.
p) Kablosuz şarj cihazı: Aşağıdaki kriterlerin tamamını karşılayan bir tüketici ürününü;
1) Endüktif kuplaj yoluyla 50 W’ı
geçmeyen güç iletmek üzere tasarlanan,
2) Aynı üniteye entegre
bir güç kaynağı içeren,
3) Birincil yükü oluşturan bir veya daha fazla ayrı
tüketici ürünü ile kullanılabilen,
4) Birincil yükü oluşturan tüketici ürünü veya ürünlerinden
ayrı bir fiziksel muhafaza içinde bulunan,
5) AC giriş gücü dışında elektrik güç kaynağı
bulunmayan.
r) Kablosuz şarj pedi: Bu
fıkranın (p) bendinin (1), (3), (4) ve (5) numaralı alt bentlerinde
belirtilen kriterleri karşılayan ve aynı üniteye entegre
bir güç kaynağı içermeyen bir tüketici ürününü,
s) Model tanımlayıcı: Belirli bir ürün modelini
aynı ticari markaya veya aynı imalatçının, ithalatçının veya yetkili
temsilcinin adına sahip diğer modellerden ayıran, genellikle alfanümerik bir kodu,
ş) Ortak şarj cihazı logosu: Bu Tebliğin Ek III’ünde belirtilen gereklilikleri karşılayan logoyu,
t) Sabit kablo: Nihai kullanıcılar tarafından
çıkarılmak üzere tasarlanmamış veya amaçlanmamış şekilde, herhangi bir ara
konektör olmadan doğrudan bir ürüne sabitlenmiş kabloyu,
u) Tek gerilimli harici güç kaynağı: AC gücü bir
seferde yalnızca bir çıkış gerilimine dönüştürebilen ve bir veya daha fazla
güç çıkışı aracılığıyla beslenen harici güç kaynağını,
ü) Toplam azami çıkış gücü: Bir harici güç
kaynağının eşzamanlı olarak çalıştırılan güç çıkışlarının herhangi bir kombinasyonu veya alt kümesi tarafından sağlanabilecek
azami gücü,
v) Tüketici ürünü: Elektrik enerjisiyle çalışan
veya çalışmak üzere tasarlanmış ve hizmet sunumu bağlamında da dahil olmak üzere piyasaya arz edilen, tüketicilere
yönelik olan veya makul olarak öngörülebilir koşullar altında, tüketicilere
yönelik olmasa bile tüketiciler tarafından kullanılması muhtemel olan
ürünü,
y) USB güç dağıtım (USB-PD) bağlantı istasyonu (portu): USB 3.0 Promoter Group ve Universal Serial Bus Implementers Forum
(USB-IF) tarafından yayınlanan “Evrensel Seri Veri Yolu Güç Dağıtım Spesifikasyonu Revizyon 3.2, Sürüm 1.1, 2024-10” ve
“Evrensel Seri Veri Yolu Tip-C® Kablo ve Konektör Spesifikasyonu,
Sürüm 2.4, Ekim 2024” belgelerinde belirtilen gereklilikleri karşılayan
uyarlanabilir bir harici güç kaynağı bağlantı istasyonunu,
z) USB Tip-C fişi: USB 3.0
Promoter Group ve
USB-IF tarafından yayınlanan “Universal Serial Bus Type-C® Kablo ve Konektör Spesifikasyonu,
Sürüm 2.4, Ekim 2024” belgesinde belirtilen gereklilikleri karşılayan fişi,
aa) USB Tip-C kablosu: Her iki ucunda USB Tip-C
fişleri ve kalıpları bulunan, 60 W veya 240 W güç derecesine sahip, USB 3.0 Promoter Group ve USB-IF tarafından yayınlanan “Universal Serial Bus Type-C® Kablo ve Konektör
Spesifikasyonu, Sürüm 2.4, Ekim 2024”de
belirtilen gereklilikleri karşılayan bir kablo tertibatını,
bb) Uyarlanabilir harici güç kaynağı: Etkin konumda,
son kullanım uygulamasıyla kurulan dijital iletişim protokolüne dayalı
olarak kullanıcı tarafından tetiklenen herhangi bir eylem olmaksızın,
“uyarlanabilir bağlantı istasyonu” olarak adlandırılan bağlantı
istasyonlarının birinde çıkış gerilimini değiştirebilen bir AC-DC harici
güç kaynağını,
cc) Yedek parça harici güç kaynağı: Birlikte
çalışabilir bir harici güç kaynağı olmayan ve sadece 14/12/2028
tarihinden önce piyasaya arz edilen bir harici güç kaynağının yerine
kullanılmak üzere tasarlanmış bir harici güç kaynağını,
ifade eder.
(2) Ek II ila Ek VI’nın
amaçları doğrultusunda, Ek I’de belirtilen ek
tanımlar geçerlidir.
Çevreye
duyarlı tasarım gereklilikleri
MADDE 3- (1) Harici güç kaynakları, kablosuz şarj cihazları,
kablosuz şarj pedleri, genel kullanım amaçlı taşınabilir
bataryalar için batarya şarj cihazları ve USB Tip-C kabloları, Ek II ve Ek III’te belirtilen çevreye duyarlı tasarım
gerekliliklerini karşılar.
Uygunluk
değerlendirmesi
MADDE 4- (1) Enerji ile İlgili Ürünlerin Çevreye Duyarlı
Tasarımına İlişkin Yönetmeliğin 10 uncu maddesinde belirtilen uygunluk
değerlendirme prosedürü; anılan Yönetmeliğin
EK-4’ünde belirtilen iç tasarım kontrol sistemi veya EK-5’inde belirtilen
uygunluk değerlendirmesine ilişkin yönetim sistemidir.
(2) Enerji ile İlgili Ürünlerin Çevreye Duyarlı
Tasarımına İlişkin Yönetmeliğin 10 uncu maddesinde belirtilen uygunluk
değerlendirmesi amacıyla teknik dosya aşağıdakileri içerir:
a) Bu Tebliğin Ek II’sinin
6 ncı maddesinde listelenen parametrelerin beyan
edilen değerleri, uygun olduğu hallerde.
b) Bu Tebliğin Ek II’sinin
2 nci, 3 üncü, 4 üncü, 5 inci ve 6 ncı maddelerine göre sağlanan ürün bilgileri.
c) Bu Tebliğin Ek IV’üne
uygun olarak gerçekleştirilen hesaplamaların ayrıntıları ve sonuçları.
(3) Belirli bir model için teknik dosyada yer alan
bilgilerin aşağıdaki yollardan biriyle elde edildiği durumlarda, teknik
dosya; hesaplamanın ayrıntılarını, hesaplamanın doğruluğunu teyit etmek
için imalatçı tarafından yapılan değerlendirmeyi ve uygun olduğu durumlarda
farklı imalatçıların modelleri arasındaki özdeşlik beyanını içerir:
a) Sağlanacak teknik bilgilerle aynı teknik
özelliklere sahip olan ancak farklı bir imalatçı tarafından üretilen bir
modelden.
b) Aynı veya farklı bir imalatçının başka bir
modelinden tasarım veya ekstrapolasyon temelinde
hesaplama yoluyla veya her ikisi birden.
(4) Teknik dosya, model tanımlayıcıları da dahil olmak üzere tüm eşdeğer modellerin listesini
içerir.
Piyasa
gözetimi ve denetimi için doğrulama yöntemleri
MADDE 5- (1) Bakanlık, bu Tebliğ kapsamındaki ürünler için 9/7/2021 tarihli ve 4269 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile
yürürlüğe konulan Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine İlişkin Çerçeve
Yönetmelikte belirlenen piyasa gözetimi ve denetimini gerçekleştirirken bu Tebliğin
Ek V’inde belirtilen doğrulama yöntemini uygular.
Gösterge
niteliğinde ölçütler
MADDE 6- (1) Bu Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihte piyasada
bulunan en iyi performansa sahip ürün ve teknolojilere ilişkin gösterge
niteliğindeki ölçütler Ek VI’da belirtilmiştir.
Avrupa
Birliği mevzuatına uyum
MADDE 7- (1) Bu Tebliğ, (AB) 2019/1782 sayılı Komisyon
Tüzüğünü yürürlükten kaldıran ve 2009/125/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve
Konsey Direktifi uyarınca harici güç kaynakları, kablosuz şarj cihazları,
kablosuz şarj pedleri, genel kullanım amaçlı
taşınabilir bataryalar için batarya şarj cihazları ve USB Tip-C kablolar
için eko-tasarım gerekliliklerini belirleyen 13/10/2025
tarihli ve (AB) 2025/2052 sayılı Komisyon Tüzüğü dikkate alınarak Avrupa
Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde hazırlanmıştır.
Yürürlükten
kaldırılan tebliğ
MADDE 8- (1) 1/9/2020 tarihli ve
31231 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Harici Güç Kaynaklarının Çevreye
Duyarlı Tasarım Gerekliliklerine Dair Tebliğ (2019/1782/AB) (SGM-2020/5)
yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçiş
hükümleri
GEÇİCİ
MADDE 1- (1) Aşağıdaki şartların
sağlanması kaydıyla, bu Tebliğin Ek I, Ek II, Ek III, Ek IV ve Ek V’inde belirtilen şartlar yerine 8 inci madde ile
yürürlükten kaldırılan Harici Güç Kaynaklarının Çevreye Duyarlı Tasarım
Gerekliliklerine Dair Tebliğ (2019/1782/AB) (SGM-2020/5)’in EK-I, EK-II ve
EK-III’ü 14/12/2033
tarihine kadar yedek parça harici güç kaynaklarına uygulanmaya devam eder:
a) İmalatçı, ithalatçı veya yetkili temsilci
tarafından sunulan ürün yelpazesinde, güç kaynağına bağlı ürünle
kullanılabilecek ve birlikte çalışabilirlik gereklilikleri hariç olmak
üzere bu Tebliğe uygun olan bir harici güç kaynağının bulunmaması.
b) İmalatçı, ithalatçı veya
yetkili temsilci; ambalajın üzerinde ve 8 inci madde ile yürürlükten
kaldırılan Harici Güç Kaynaklarının Çevreye Duyarlı Tasarım Gerekliliklerine
Dair Tebliğ (2019/1782/AB) (SGM-2020/5)’in EK-II’sinin
2 nci maddesinin (b) bendinde belirtilen ücretsiz
erişilen internet sitesinde, “Yalnızca şu ürün için yedek parça olarak
kullanılacak harici güç kaynağı” ibaresini, değiştirilen harici güç kaynağı
modelini ve kullanılacağı güç kaynağına bağlı ürünleri açıkça belirtir.
(2) Bu Tebliğin Ek II’sinin
1 inci maddesinde belirtilen şartlar yerine 8 inci madde ile yürürlükten
kaldırılan Harici Güç Kaynaklarının Çevreye Duyarlı Tasarım
Gerekliliklerine Dair Tebliğ (2019/1782/AB) (SGM-2020/5)’in EK-II’sinin 1 inci maddesi, etiket çıkış gücü 100 W’tan yüksek olan USB-PD bağlantı istasyonuna sahip
harici güç kaynaklarına 14/12/2030 tarihine kadar
uygulanmaya devam eder.
(3) Bu Tebliğin yayımı tarihi ile 14/12/2028 tarihi arasında piyasaya arz edilen ve bu
Tebliğ hükümlerine uygun olan harici güç kaynaklarının 8 inci madde ile
yürürlükten kaldırılan Harici Güç Kaynaklarının Çevreye Duyarlı Tasarım
Gerekliliklerine Dair Tebliğ (2019/1782/AB) (SGM-2020/5) gerekliliklerine
uygun olduğu kabul edilir.
Yürürlük
MADDE 9- (1) Bu Tebliğin;
a) 1 inci maddesi, geçici 1 inci maddesinin üçüncü
fıkrası, 9 uncu ve 10 uncu maddeleri yayımı tarihinde,
b) Diğer hükümleri 14/12/2028
tarihinde,
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 10-
(1) Bu Tebliğ hükümlerini Sanayi
ve Teknoloji Bakanı yürütür.
Ekleri için tıklayınız
|