|
Ticaret Bakanlığından:
MOTORLU KARA
TAŞITLARININ KİRALANMASI
HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı, motorlu kara
taşıtlarının kiralanması faaliyetlerine ilişkin usul ve esasları
düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, gerçek veya tüzel kişi tacirler
ile esnaf ve sanatkârların motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetlerini,
yetki belgesinin verilmesi, tadili ve iptali ile Bilgi Sisteminin kurulması
ve işletilmesine ilişkin usul ve esasları, motorlu kara taşıtlarının
kiralanmasında işletme ve kiracının hak ve yükümlülüklerini, elektronik
ortamda yapılan ön ödemeli rezervasyon ve kiralamaları, ilan platformları
ve aracı platformların haksız ticari uygulama ve sorumluluklarını, motorlu
kara taşıtı kiralama ilanlarına ilişkin ilke, kural ve yükümlülükler ile
motorlu kara taşıtı kiralamalarına ilişkin Bakanlık, yetkili idare ve diğer
ilgili kurum ve kuruluşların görev, yetki ve sorumluluklarını kapsar.
(2) Uzun süreli kiralamalar, kiracısı tüketici
niteliğini haiz olmayan kısa süreli kiralamalar, paylaşımlı kiralamalar ve
kamp taşıtı kiralamaları bu Yönetmeliğin kapsamı dışındadır.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 14/1/2015 tarihli ve 6585
sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanunun 16 ncı maddesinin
birinci fıkrasının (b) ve (ç) bentleri, 23/10/2014 tarihli ve 6563 sayılı
Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanunun 11 inci maddesinin
birinci fıkrası ve 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 446 ncı maddesine dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;
a) Aracı platform: Başkalarına ait motorlu kara
taşıtlarının kiralanmasına yönelik ilanların yayımlanmasına elektronik
ortam sağlayan ve bu ortam üzerinden rezervasyon veya ödeme yapılmasına ya
da kira sözleşmesi kurulmasına imkân sağlayan aracı hizmet sağlayıcıyı,
b) Bakanlık: Ticaret Bakanlığını,
c) Bilgi Sistemi: Motorlu Kara Taşıtı Kiralama
Bilgi Sistemini,
ç) Depozito: Kira bedelinin ödenmesini ve kiracının
sözleşmeden doğan diğer mali yükümlülüklerini yerine getirmesini garanti
altına alan, işletme veya aracı platform tarafından kredi kartı, banka
kartı ya da ön ödemeli kart üzerinden ön provizyon veya blokaj şeklinde
alınan ya da Bakanlıkça belirlenen diğer yöntemlerle tahsil edilen bedeli,
d) ESBİS: Esnaf ve Sanatkâr Bilgi Sistemini,
e) İl müdürlüğü: Ticaret il müdürlüğünü,
f) İlan platformu: Başkalarına ait motorlu kara
taşıtlarının kiralanmasına yönelik ilanların yayımlanmasına elektronik
ortam sağlayan aracı hizmet sağlayıcıyı,
g) İşletme: Motorlu kara taşıtı kiralamasıyla
iştigal eden esnaf ve sanatkâr işletmesi, ticari işletme ve ticaret
şirketleri ile bunların şubelerini,
ğ) Kısa süreli kiralama: Aynı kiracıya tek seferde
veya kesinti bulunmayan dönemler halinde en fazla yirmi dokuz gün süreyle
verilen motorlu kara taşıtı kiralama hizmetini,
h) Kira sözleşmesi: İşletmenin tasarruf yetkisini
haiz olduğu motorlu kara taşıtını, belirli bir süre ve bedel karşılığında
kiracının kullanımına bırakmayı, kiracının da taşıtı sözleşme şartlarına
uygun şekilde kullanmayı ve kira bedeli ödemeyi taahhüt ettiği, işletme ve
kiracının hak ve yükümlülüklerini belirleyen sözleşmeyi,
ı) Kiracı: Kira sözleşmesine taraf olan tüketiciyi,
i) Klasik motorlu kara taşıtı: Model yılına göre
otuz yaşın üzerinde olan, üretildiği dönemin tasarım ve teknoloji
anlayışını yansıtmasına bağlı olarak tarihi, estetik ve koleksiyon değeri
bulunan, orijinal parçalarını büyük ölçüde koruyan veya aslına uygun olarak
restore edilen ve halihazırda seri üretimi yapılmayan motorlu kara
taşıtını,
j) MERSİS: Merkezi Sicil Kayıt Sistemini,
k) Meslek odası: İlgili esnaf ve sanatkârlar odası
ile ticaret ve sanayi odasını, ticaret ve sanayi odalarının ayrı kurulduğu
yerlerde ticaret odasını,
l) Mesleki yeterlilik belgesi: Mesleki Yeterlilik
Kurumu tarafından onaylanarak bireyin bilgi, beceri ve yetkinliğini ifade
eden motorlu kara taşıtı kiralama danışmanı (Seviye 4) ulusal yeterliliğine
dayalı belgeyi,
m) Motorlu kara taşıtı: 13/10/1983 tarihli ve 2918
sayılı Karayolları Trafik Kanununun 3 üncü maddesinde tanımlanan ve tescil
belgesinde sınıfı M1, M1G, N1 ve N1G olan taşıtları,
n) Motorlu kara taşıtı kiralama danışmanı:
İşletmeye sözleşmeyle bağlı kiralama personelini,
o) Motorlu kara taşıtı kiralama faaliyeti:
İşletmenin tasarruf yetkisini haiz olduğu motorlu kara taşıtını, belirli
bir bedel karşılığında süreli olarak kiracının kullanımına bırakmasına
ilişkin faaliyetler bütününü,
ö) Motorlu kara taşıtı kiralama sorumlusu: Motorlu
kara taşıtı kiralamasıyla iştigal eden gerçek kişi tacirler ile esnaf ve
sanatkârların kendilerini, ticaret şirketleri ve diğer tüzel kişi tacirler
ile şubelerde ise bu faaliyetleri yürüten yetkili temsilcileri,
p) Paylaşımlı kiralama: Fiziki olarak karşı karşıya
gelinmeksizin internet sitesi, mobil site veya mobil uygulama üzerinden
üyelik sözleşmesi kapsamında başlatılan ve sonlandırılan, genellikle
bireysel kullanıma yönelik olarak dakikalık veya saatlik verilen ve
kiralamaya konu taşıtın sabit teslim noktalarına bağlı kalınmaksızın ortak
bir taşıt havuzundan serbestçe teslim alınabildiği ve iade edilebildiği
motorlu kara taşıtı kiralama hizmetini,
r) Tüketici: Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla
hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi,
s) Uzun süreli kiralama: Aynı kiracıya tek seferde
veya kesinti bulunmayan dönemler halinde otuz gün veya daha uzun süreyle
verilen motorlu kara taşıtı kiralama hizmetini,
ş) Yetki belgesi: Motorlu kara taşıtı kiralamasıyla
iştigal edilebilmesi için Bakanlık tarafından işletme adına düzenlenen
belgeyi,
t) Yetkili idare: İş yeri açma ve çalışma ruhsatını
vermeye yetkili belediye veya il özel idareleri ile diğer idareleri,
u) Yetkili satıcı: Üretici veya distribütör ile
aralarında kurulan sözleşme kapsamında tescilsiz motorlu kara taşıtı
perakende ticaretiyle iştigal eden gerçek veya tüzel kişiyi,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Yetki Belgesine İlişkin Usul ve Esaslar
Yetki
belgesi
MADDE 5- (1) Yetki belgesi olmadan ticari faaliyet
kapsamında motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetinde bulunulamaz. Aksi
Bakanlıkça tespit edilmedikçe her bir motorlu kara taşıtı kiralama işlemi
ticari faaliyet kabul edilir.
(2) Yetki belgesi, işletmenin bulunduğu yerdeki il
müdürlüğü tarafından Bilgi Sistemi üzerinden verilir, tadil ve iptal
edilir.
(3) Yetki belgesinde işletmenin MERSİS numarası ve
MERSİS’e kayıtlı işletme adı ve adresi ile ticaret ünvanına veya ESBİS’e
kayıtlı işletme adı ve adresi ile işletme sahibinin adı, soyadı ve T.C.
kimlik numarasına veya yabancı kimlik numarasına yer verilir.
(4) Yetki belgesi, her bir işletme için ayrı ayrı
düzenlenir ve devredilemez.
Yetki
belgesi verilmesinde aranan şartlar
MADDE 6- (1) İşletmeye yetki belgesi verilebilmesi için;
a) Gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olunması,
b) Meslek odasına kayıtlı olunması,
c) Meslek odası ve vergi kayıtlarındaki faaliyet
konuları arasında motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetinin bulunması,
ç) İş yerinin yetkili satıcılık, sigortacılık, yol
yardım ve çekici hizmetleri ile lastik ve aksesuar satışı gibi faaliyetler
dışında mesleki ya da ticari faaliyet veya ikamet amacıyla kullanılmaması,
d) Yetki belgesi başvurusunda bulunan motorlu kara
taşıtı kiralama sorumlusunun;
1) On sekiz yaşını doldurmuş olması,
2) En az ilköğretim mezunu olması,
3) İflas etmemiş veya iflas etmiş olsa bile
9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre
itibarının yerine gelmiş olması,
4) Devletin güvenliğine, anayasal düzene ve bu
düzenin işleyişine, milli savunmaya ve devlet sırlarına karşı suçlar ile
casusluk, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik,
güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına
fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama,
terörizmin finansmanı, suç işlemek amacıyla örgüt kurma, kaçakçılık, vergi
kaçakçılığı veya haksız mal edinme, işkence, uyuşturucu veya uyarıcı madde
imal ve ticareti, insan ticareti, kasten öldürme, kişiyi hürriyetinden
yoksun kılma, fuhuş, cinsel saldırı ve çocukların cinsel istismarı
suçlarından hüküm giymemiş ya da ticaret ve sanat icrasından hükmen
yasaklanmamış olması,
5) Mesleki yeterlilik belgesine sahip olması,
e) İşletmenin kiralamaya konu taşıtlarının;
1) Bilgi Sistemine kaydedilmiş olması,
2) Büyükşehir belediyesi olan illerin nüfusu otuz
bini geçen ilçelerinde faaliyet gösterilmesi halinde, birinin Türkiye’de
üretilmesi koşuluyla asgari iki adet hibrit veya yalnızca elektrik motorlu
olmak üzere, en az beşi işletme adına tescilli ve kalanı kiralama yoluyla
temin edilebilen asgari on adet; nüfusu otuz bini geçmeyen ilçeler ile büyükşehir
belediyesi olmayan illerde faaliyet gösterilmesi halinde ise en az ikisi
işletme adına tescilli olmak üzere kalanı kiralama yoluyla temin edilebilen
asgari beş adet olması,
3) Klasik olanlar hariç olmak üzere, model yılına
göre altı yaşın üzerinde olmaması ve elektrik motorlu taşıtlarda üç yüz
bin, diğer taşıtlarda ise yüz seksen bin kilometreyi aşmamış olması,
4) Ağır hasar kayıtlı olmaması, muayene geçerlilik
süresinin dolmamış olması ve zorunlu mali sorumluluk sigortasının
bulunması,
gerekir.
(2) Şube adına yapılan yetki belgesi başvurusunda;
a) Birinci fıkranın (a) ve (c) bentlerinde
belirtilen vergi kaydına ilişkin şartların merkez tarafından sağlanması
durumunda şube tarafından da sağlandığı kabul edilir.
b) Şube adına yetki belgesi düzenlenebilmesi için,
birinci fıkranın (e) bendinin (2) numaralı alt bendinde belirtilen asgari
taşıt sayısı şartlarının merkez tarafından her bir şube için ayrıca
sağlanması gerekir.
(3) Bakanlık, yetki belgesi verilmesi için mesleki
eğitim şartı getirmeye ve bu eğitime ilişkin usul ve esasları ilgili kamu
kurum ve kuruluşlarının görüşlerini alarak belirlemeye yetkilidir.
(4) Bakanlık, büyükşehir belediyesi olmayan illerde
faaliyet gösteren işletmeler için asgari hibrit ve elektrik motorlu taşıt
sayılarını illerin nüfus ve ticari potansiyelleri ile tüketici taleplerini
dikkate alarak belirlemeye yetkilidir.
(5) Birinci fıkranın (e) bendinin (2) numaralı alt
bendinin uygulanmasında Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan bir
önceki takvim yılının son gününe ait nüfus verileri dikkate alınır.
Yetki
belgesinin verilmesi
MADDE 7- (1) Yetki belgesi başvurusu, yetki belgesi
verilmesinde aranan şartların taşındığını gösteren belgelerle birlikte
Bilgi Sistemi üzerinden yapılır.
(2) İlgili kurum ve kuruluşların elektronik bilgi
sistemlerinden sağlanabilen belgeler, bu sistemlerden temin edilir ve
işletme adına elektronik ortamda oluşturulan dosyada diğer başvuru evrakı
ile birlikte saklanır.
(3) Yetki belgesi verilmesinde aranan şartları
taşıdığı tespit edilen işletme adına, başvuru tarihinden itibaren on gün
içinde yetki belgesi düzenlenir.
(4) Yetki belgesi başvurusunun reddedilmesi
durumunda, Bilgi Sisteminde ret gerekçelerine yer verilir ve başvuru
sahibinin bu gerekçelere erişimine imkân sağlanır.
Yetki
belgesinin tadili
MADDE 8- (1) Yetki belgesi, 5 inci maddenin üçüncü
fıkrasında belirtilen bilgilerden herhangi birinde değişiklik olması
durumunda, değişikliğin gerçekleştiği tarihten itibaren otuz gün içinde
işletme tarafından Bilgi Sistemi üzerinden yapılan başvuru üzerine tadil
edilir.
(2) Tadil başvurusu, başvuru tarihinden itibaren on
gün içinde sonuçlandırılır. Başvuru sonucuna Bilgi Sisteminde yer verilir
ve başvuru sahibinin bu sonuca erişimine imkân sağlanır.
Yetki
belgesinin iptali
MADDE 9- (1) Yetki belgesi;
a) 6 ncı maddede belirtilen şartlardan herhangi
birini kaybeden işletmenin, Bilgi Sistemi üzerinden başvuruda bulunması
veya bu şartlardan herhangi birinin kaybedildiğinin Bakanlıkça tespit
edilmesi ve on günden az olmayacak şekilde verilen süre içinde şartların
yeniden sağlanamaması durumlarında,
b) 8 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen
süre içinde tadil başvurusunda bulunulmaması nedeniyle Bilgi Sistemi
üzerinden veya yazılı olarak Bakanlıkça yapılan uyarıya rağmen on gün
içinde tadil başvurusunda bulunulmaması durumunda,
c) Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı hareket eden
işletmeye Bilgi Sistemi üzerinden veya yazılı olarak Bakanlıkça yapılan
uyarıya rağmen, on günden az olmayacak şekilde verilen süre içinde
aykırılığın ortadan kaldırılmaması veya aynı takvim yılı içinde aykırılığın
tekrarlanması durumlarında,
iptal edilir.
(2) Yetki belgesinin iptal edilmesi durumunda,
Bilgi Sisteminde iptal gerekçelerine yer verilir ve başvuru sahibinin bu
gerekçelere erişmesine imkân sağlanır.
(3) Birinci fıkranın (c) bendi gereğince yetki
belgesi iptal edilen işletmeye ve işletme sahibi ile işletmeyi temsile
yetkili kişilerin sahibi veya temsile yetkili olduğu diğer işletmelere
iptal tarihinden itibaren bir yıl süreyle yetki belgesi verilmez.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Kiralama
Faaliyetlerine İlişkin Usul ve Esaslar
Kira
sözleşmesi
MADDE 10- (1) Motorlu kara taşıtı kiralamasında işletme ile
kiracı arasında yazılı olarak veya elektronik ortamda kira sözleşmesi
yapılır ve sözleşmenin bir nüshası taşıt tesliminden önce işletme
tarafından kiracıya verilir veya elektronik ortamda gönderilir.
(2) Kira sözleşmesinin kurulmasından önce işletme
tarafından kiracıya yazılı olarak veya elektronik ortamda ön
bilgilendirmede bulunulur. Ön bilgilendirmede asgari olarak aşağıdaki
hususlara yer verilir:
a) İşletme, kiracı ve bildirilmesi durumunda ek
sürücünün tanıtıcı bilgileri ile iletişim bilgileri.
b) Hizmetin ve kiralamaya konu taşıtın temel
nitelikleri.
c) Her bir hizmetin bedeli ile toplam kira bedeli.
ç) İşletme ve kiracının kiralamaya ilişkin hak ve
yükümlülükleri.
d) Kiralamanın başlangıç ve bitiş tarihleri ile
taşıtın teslim tarihi, saati ve yeri.
e) Kira sözleşmesinin fesih koşulları.
(3) Kira sözleşmesi, sözleşmenin taraflarca
imzalanması veya işletmenin sözleşme teklif ve şartlarını kiracının
elektronik ortamda kabulü ile kurulur. Kira sözleşmesinde asgari olarak
aşağıdaki hususlara yer verilir:
a) İşletmenin yetki belgesi, MERSİS ve vergi kimlik
numaraları, MERSİS’e kayıtlı işletme adı ve adresi ile ticaret ünvanı veya
ESBİS’e kayıtlı işletme adı ve adresi ile adı, soyadı ve T.C. kimlik
numarası ya da yabancı kimlik numarası ile vergi kimlik numarası.
b) Kiracının gerçek kişi olması durumunda adı,
soyadı, T.C. kimlik numarası ve sürücü belgesi bilgileri veya yabancı ise
pasaport ülke ismi ve pasaport numarası veya yabancı kimlik numarası ile
adres ve diğer iletişim bilgileri; tüzel kişi olması durumunda ünvan ve
vergi numarası ile adres ve diğer iletişim bilgileri.
c) Kiralanan taşıtı kullanacak ek sürücü veya
sürücülerin ad ve soyadları, T.C. kimlik veya yabancı ise pasaport ülke
ismi ve pasaport numaraları veya yabancı kimlik numaraları, sürücü belgesi
bilgileri ile adres ve diğer iletişim bilgileri.
ç) Kiralanan taşıtın markası, cinsi, tipi, model
yılı, vites türü ve kilometresi ile enerji türü ve seviyesi.
d) Kiralama hizmeti, navigasyon, çocuk bağlama
sistemi, ek sürücü, hızlı geçiş, kasko sigortası teminat kapsamı, teminat
dışı haller, muafiyet durumları, ferdi kaza sigortası, asistans hizmetleri
gibi bedelli ve bedelsiz verilen hizmetlere ilişkin açıklamalar ile her bir
hizmetin bedeli ve toplam kira bedeli.
e) Depozito tutarı ve depozitonun hangi durumlarda
kullanılacağına, iadesine ve iade süresine ilişkin açıklamalar.
f) Yol yardımı, geç teslimat, kilometre aşımı,
otoyol ve köprü geçiş ücretleri ve trafik cezaları ile enerji tamamlama
giderlerine ilişkin açıklamalar.
g) Kiracının veya ek sürücünün hasar kaynaklı mali
sorumluluklarının kasko sigortası teminatıyla güvence altına alınması
durumunda, kiralamaya konu taşıtın kasko poliçesinde yer alan muafiyet
bedeli ve bu bedeli aşan tutarın hangi durumlarda kiracıdan talep ve tahsil
edileceğine ilişkin açıklamalar.
ğ) Kira süresi içinde taşıtta oluşan hasar ve
arızadan kiracının sorumlu olduğu durumlar.
h) Sözleşmenin işletme ve kiracı tarafından tek
taraflı feshedilebileceği durumlar.
(4) Kira sözleşmesinin aracı platform üzerinden
kurulması durumunda, ön bilgilendirmede bulunulması ve sözleşmenin
gönderilmesinden işletme ve aracı platform müştereken sorumludur. Aracı
platformun sorumluluğu, işletme tarafından kendisine iletilen bilgi ve
belgelerin kiracıya tam ve doğru olarak aktarılmasıyla sınırlıdır.
(5) İşletme, yazılı veya elektronik ortamda kira
sözleşmesinin kurulmasından önce kiracıya ve kiralama şartlarına ilişkin
kontrollerini yapmakla yükümlüdür. Sözleşmenin kurulmasından sonra haklı
bir sebep olmaksızın işletme tarafından kiralamadan vazgeçilemez.
(6) Yazılı olarak veya elektronik ortamda uzatma
onayı alınmasına rağmen geçerli sözleşmenin hüküm ve şartlarının
değiştirildiği yeni bir sözleşme yapılmaması durumunda, kira süresinin aynı
hüküm ve şartlarla uzadığı kabul edilir.
Elektronik
ortamda yapılan ön ödemeli rezervasyonlar
MADDE 11- (1) Ön ödemeli rezervasyonlarda işletme tarafından
kiracının onayı alınmak suretiyle rezervasyon formu düzenlenir. Rezervasyon
formunun bir nüshası, onayın alındığı ve ön ödemenin yapıldığı tarihte
işletme tarafından elektronik ortamda kiracıya iletilir. Kira sözleşmesinin
aracı platform üzerinden kurulması durumunda, formun düzenlenmesi ve
kiracıya iletilmesinden işletme ve aracı platform müştereken sorumludur.
Aracı platformun sorumluluğu, işletme tarafından kendisine iletilen bilgi
ve belgelerin kiracıya tam ve doğru olarak aktarılmasıyla sınırlıdır.
(2) Rezervasyon formunda asgari olarak aşağıdaki
hususlara yer verilir:
a) İşletme, kiracı ve bildirilmesi durumunda ek
sürücünün tanıtıcı bilgileri ile iletişim bilgileri.
b) Hizmetin ve kiralamaya konu taşıtın temel
nitelikleri.
c) Ayrı ayrı hizmet bedelleri ve toplam kira bedeli
ile ön ödeme tutarı.
ç) İşletme ve kiracının kiralamaya ilişkin hak ve
yükümlülükleri.
d) Kiralamanın başlangıç ve bitiş tarihleri ile
taşıtın teslim tarihi, saati ve yeri.
e) Rezervasyon değişikliği ve iptaline ilişkin
açıklamalar.
(3) İşletme, rezervasyonun kiracı tarafından
onaylanmasından hemen önce, rezervasyon onayının ön ödeme yükümlülüğü
anlamına geldiği hususunda kiracıyı açık ve anlaşılır şekilde
bilgilendirmekle yükümlüdür. Bu bilgilendirmenin yapılmaması durumunda,
kiracı rezervasyonla bağlı ve ön ödeme yapmakla yükümlü değildir.
(4) Rezervasyon formunun düzenlenmiş olması, kira
sözleşmesinin kurulması ve taraflara verdiği yükümlülüklerin yerine
getirilmesi zorunluluğunu ortadan kaldırmaz.
(5) Rezervasyon formunda belirtilen kiralamaya
ilişkin hususların, formun kiracı tarafından onaylanmasından sonra işletme
veya aracı platform tarafından tek taraflı değiştirilmemesi esastır. Ancak,
haklı bir sebep bulunması ve kiracının gecikmeksizin bilgilendirilmesi
koşuluyla, kiralamaya ilişkin hususlarda tek taraflı değişiklik
yapılabilir.
(6) Ön ödemeli rezervasyonlarda taşıt, rezervasyon
formunda belirtilen tarih, saat ve yerde kiracıya teslim edilir. İşletme
tarafından haklı bir sebep gösterilmeden bu yükümlülüğün yerine
getirilmesinden kaçınılamaz ve rezervasyon iptal edilemez.
(7) Ön ödemeli rezervasyonlarda kiralama tarihi,
saati ve yeri ile kiralamaya konu taşıtın segmenti, rezervasyonun yapıldığı
tarihte kiracı tarafından hiçbir gerekçe gösterilmeden değiştirilebilir
veya rezervasyon iptal edilebilir. Rezervasyonun bu fıkra kapsamında iptal
edilmesi durumunda;
a) Kiracıdan herhangi bir bedel talep ve tahsil
edilemez. Bu hüküm, teslim saatinden önceki yirmi dört saat içinde iptal
edilen rezervasyonlar hakkında uygulanmaz. Bu durumda, rezervasyon formunda
belirtilmiş olması koşuluyla, kiracıdan en fazla bir günlük kira bedeli
tutarında iptal bedeli talep ve tahsil edilebilir.
b) Kira ve diğer hizmet bedelleri ile depozitonun
iadesine ilişkin iş ve işlemler, iptal tarihini izleyen yedi gün içinde
yerine getirilir.
(8) Rezervasyon formunda belirtilen tarih ve saatte
taşıtın kiracı tarafından mazeret belirtilmeksizin teslim alınmaması
durumunda kiralamaya konu taşıt, bir ila altı günlük kiralamalarda en az on
iki saat, yedi gün ve üzeri kiralamalarda en az bir gün süreyle başka bir
kiracıya kiraya verilemez. Bu sürelere uyulmadan taşıtın başka bir kiracıya
kiraya verilmesi durumunda, kira ve diğer hizmet bedelleri ile depozitonun
kesintisiz iadesine ilişkin iş ve işlemler, taşıtın yeniden kiraya
verildiği tarihi izleyen yedi gün içinde yerine getirilir.
(9) Sekizinci fıkrada belirtilen bekleme
sürelerinin sonuna kadar mazeret belirtilmeksizin taşıtın teslim alınmaması
durumunda işletme tarafından, ön ödeme tutarından kira sözleşmesinde
belirtilen tutar veya oranda kesinti yapılarak rezervasyon iptal edilebilir.
Bu durumda kesinti tutarı, bir ila altı günlük kiralamalarda bir günlük,
yedi gün ve üzeri kiralamalarda üç günlük kira bedelinden fazla olamaz.
Kesintiden sonra kalan kira ve diğer hizmet bedelleri ile depozitonun
iadesine ilişkin iş ve işlemler, iptal tarihini izleyen yedi gün içinde
yerine getirilir.
(10) Beşinci ve altıncı fıkralar ile 10 uncu
maddenin beşinci fıkrasının uygulanmasında, kaza, hırsızlık veya teknik
arıza gibi nedenlerle taşıtın kullanılamaz durumda olması ya da doğal afet
veya zorlayıcı hal gibi işletmenin kontrolü dışında ve kusuru olmaksızın
gerçekleşen durumlar haklı sebep kabul edilir.
Taşıt
teslimi ve iadesi
MADDE 12- (1) Motorlu kara taşıtı kiralamalarında, kiralanan
taşıt işletme tarafından kira sözleşmesine uygun şekilde kiracıya teslim
edilir.
(2) Rezervasyon formunda belirtilen segmentte bir
taşıtın teslim tarihi ve saatinde mevcut olmaması veya kiralamaya hazır bulunmaması
durumlarında, kiracıdan ek bedel talep edilmeksizin eş değer veya daha üst
segment bir taşıtın işletme tarafından kiracıya teslim edilmesi esastır. Eş
değer veya daha üst segment bir taşıt temin edilememesi durumunda,
kiracının yazılı veya elektronik ortamda onayı alınmak suretiyle daha alt
segment bir taşıt kiracıya teslim edilir. Onay verilmemesi durumunda,
rezervasyon kiracı tarafından bedelsiz olarak iptal edilebilir.
(3) Kiralanan taşıt işletme tarafından kiracıya
teslim edilirken, taşıtın mevcut hasar ve arızalarını gösteren taşıt teslim
belgesi düzenlenir ve belgenin bir nüshası kiracıya verilir veya elektronik
ortamda gönderilir.
(4) İşletme tarafından taşıt iade alınırken,
taşıtın hasarsız teslim alındığını veya iade anındaki hasar durumunu
gösteren taşıt iade belgesi düzenlenir ve belgenin bir nüshası kiracıya
verilir veya elektronik ortamda gönderilir. Bu hüküm, taşıt iadesinin
fiziki olarak karşı karşıya gelinmeden yapılması durumunda uygulanmaz. Bu
durumda, taşıtın işletme tarafından fiilen teslim alındığı gün içinde taşıt
iade belgesi düzenlenerek kiracıya elektronik ortamda gönderilir.
(5) Kiralanan taşıt iade alındıktan sonra işletme
tarafından taşıtın içi gecikmeksizin kontrol edilir. Taşıtta kaldığı tespit
edilen her türlü eşya aynı gün kiracıya bildirilir ve bildirim tarihinden
itibaren en az bir ay süreyle işletmenin iş yerinde muhafaza edilir. Kira
sözleşmesiyle daha uzun bir süre belirlenmemiş olması durumunda işletme,
bir aylık sürenin sonuna kadar kiracı tarafından teslim alınmayan eşyadan
sorumlu değildir.
(6) Kira sözleşmesinde açıkça belirtilen durumlar
dışında, taşıtın kararlaştırılan teslim tarihinden ve saatinden önce iadesi
kiracıdan talep edilemez.
Kira
bedeli ve diğer hizmet bedelleri
MADDE 13- (1) İşletme, kira bedeli ile birlikte bu
Yönetmelik hükümlerine aykırı olmayan ve kira sözleşmesinde yer verilen
diğer hizmetler için kiracıdan hizmet bedeli talep ve tahsil edebilir. Kira
ve diğer hizmet bedelleri, işletme veya aracı platform tarafından banka ve
kredi kartı ile ön ödemeli kartlardan, havale veya elektronik fon transferi
yoluyla ya da Bakanlıkça belirlenen diğer yöntemlerle tahsil edilir.
(2) İşletme tarafından bir günün altındaki saatlik
kiralamalarda en az yirmi, bir ila altı günlük kiralamalarda günlük en az
yüz elli, yedi ila yirmi dokuz günlük veya haftalık kiralamalarda günlük en
az yüz kilometre olacak şekilde kilometre sınırları ve bu sınırlara göre
farklı kira bedelleri belirlenebilir. Kilometre aşımı durumunda işletme
tarafından üçüncü fıkrada belirtilen hususlara göre kiracıdan ek hizmet
bedeli talep ve tahsil edilebilir.
(3) İşletme tarafından kiracıya, işletmenin
kiralama faaliyetlerini yürüttüğü iş yerlerinden herhangi birinde veya
kiralamanın yapıldığı iş yerinin bulunduğu il sınırları içinde kiracı
tarafından belirlenen bir adreste taşıtı teslim alma ve iade etme imkânı
sunulması durumunda, belgelendirilen mesafe, enerji tüketimi, yıpranma ve
eskime, operasyon ve bakım maliyeti ile diğer maliyetlere göre kiracıdan ek
hizmet bedeli talep ve tahsil edilebilir.
(4) Kiracının talebi üzerine ek sürücü bilgilerine
kira sözleşmesinde yer verilmesi durumunda, ek sürücünün teşkil ettiği risk
düzeyine göre kiracıdan ek hizmet bedeli talep ve tahsil edilebilir.
(5) Kiracı ve sözleşmeyle belirlenen ek sürücü,
yalnızca kira bedelini ödemek suretiyle taşıtın kasko, işletme güvencesi ve
zorunlu mali sorumluluk sigortasından yararlanır. Bunlardan yararlanılması
başka bir şart veya bedele bağlanamaz.
(6) Kiracı tarafından talep edilmesi durumunda,
hızlı geçiş sistemi işletme tarafından bedelsiz olarak kiracının
kullanımına sunulur. Kira süresi içinde hızlı geçiş sisteminin kullanılması
durumunda işletme tarafından kiracıdan geçiş ücreti talep ve tahsil
edilebilir.
(7) Kira dönemine ilişkin geçiş ücreti ve enerji
tamamlama gibi nedenlerle, bunların tutarı ile sözleşmede belirtilen ve
işletme tarafından belgelendirilen ek maliyet tutarları dışında kiracıdan
herhangi bir bedel talep ve tahsil edilemez.
(8) Bir saate kadar taşıt iadesi gecikmelerinde
kiracıdan herhangi bir bedel talep ve tahsil edilemez.
(9) Bakanlık, işletme tarafından verilen hizmetler
karşılığında alınan hizmet bedellerinin üst sınırlarını belirlemeye
yetkilidir.
Depozito
MADDE 14- (1) İşletme tarafından taşıt sınıfına göre
kiracıdan altı gün ve altındaki kiralamalarda en fazla üç günlük, yedi ila
yirmi dokuz günlük veya haftalık kiralamalarda ise en fazla yedi günlük
kira bedeli tutarında depozito alınabilir.
(2) Kiracının, kira sözleşmesinde onayının alınması
ve tahsilattan önce bilgilendirilmesi koşuluyla;
a) Kira ve diğer hizmet bedellerinin ödenmemesi
veya eksik ödenmesi durumunda, ödenmeyen kira ve diğer hizmet bedelleri,
b) Geç teslim süresine bağlı ilave kira ve diğer
hizmet bedelleri ile kilometre aşım bedeli,
c) Taşıtın iadesinden sonra ortaya çıkan kira
dönemine ait otoyol ve köprü geçiş ücretleri ve diğer kural ihlali
bedelleri,
ç) Enerji tamamlama gideri,
d) Kiracının kusuru nedeniyle taşıtta meydana gelen
ve kasko veya işletme güvencesi kapsamı dışında kalan hasar ve zararlar,
depozitodan karşılanır.
(3) Kiracıdan depozito olarak çek, senet, teminat
mektubu, kefaletname veya benzeri borç doğurucu belge alınamaz.
(4) Bu Yönetmelikte özel olarak belirtilen durumlar
hariç olmak üzere, depozitonun iadesine ilişkin iş ve işlemler, kira
sözleşmesinin sona erdiği ve taşıtın iade edildiği tarihi izleyen yedi gün
içinde yerine getirilir.
(5) Taşıt tesliminde kolayca tespit edilmesi mümkün
olmayan arıza veya çizik ve göçük gibi hasarlar ile olağan kullanımdan
kaynaklanan ve kabul edilebilir sınırlar içinde kalan aşınma ve yıpranmalar
nedeniyle depozitodan kesinti yapılamaz ve kiracıdan herhangi bir bedel
talep ve tahsil edilemez.
Kiralamaya
konu taşıtlar
MADDE 15- (1) Bilgi Sistemine kaydedilmeyen ve yetki belgesi
verilmesinde aranan nitelikleri haiz olmayan taşıtlar kiraya verilemez.
(2) 14/5/2020 tarihli ve 31127 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Motorlu Araçlar ve Römorkları ile Bunlar İçin
Tasarlanan Aksam, Sistem ve Ayrı Teknik Ünitelerin Genel Güvenliği ve
Korunmasız Karayolu Kullanıcılarının ve Yolcuların Korunması ile İlgili Tip
Onayı Yönetmeliği (AB/2019/2144) ve ilgili diğer mevzuat hükümleri kapsamında
düzenlenen ilgili güvenlik standartlarına uygun olmayan taşıtlar kiraya
verilemez.
(3) Periyodik bakımı zamanında yaptırılmayan
taşıtlar, periyodik bakımları yapıldıktan sonra kiraya verilebilir.
Hasar ve
arıza
MADDE 16- (1) Kira süresi içinde taşıtta meydana gelen hasar
ve arızalar, kiracı tarafından gecikmeksizin işletmeye bildirilir. Sürüş ve
taşıt güvenliğini veya kiracının can güvenliğini etkileyecek nitelikte olan
hasar ve arızalarda, kiracının bildirimi üzerine taşıt, işletme tarafından
zararın artmasını engellemeye yönelik tedbirler alınarak güvenli şekilde
onarım noktasına ulaştırılır veya bunun için gerekli destek kiracıya
sağlanır.
(2) Kiracıdan kaynaklanmadığı açıkça belli olan ve
sürüş ve taşıt güvenliğini veya kiracının can güvenliğini etkileyecek
nitelikte olan hasar ve arızalarda, kiracının bildirimi üzerine işletme
tarafından mümkün olan en kısa sürede kiracıya eş değer bir ikame taşıt
tahsis edilir. Bunun mümkün olmaması durumunda, hasar ve arızanın meydana
geldiği gün dâhil olmak üzere, kalan kira süresine ilişkin kira ve diğer
hizmet bedelleri ile depozitonun iadesine ilişkin iş ve işlemler, hasar
veya arızanın meydana geldiği tarihi izleyen yedi gün içinde yerine
getirilir.
(3) İşletme tarafından, hasar ve arıza durumlarında
kiracının her an kolayca bildirimde bulunabilmesini sağlamak üzere,
internet tabanlı en az bir iletişim yöntemi veya telefon aracılığıyla
iletişim imkânı sunulur. Bu kapsamda, sürekli ve erişilebilir bir bildirim
altyapısı oluşturulur.
(4) Kira süresi içinde taşıtta meydana gelen
arızalarda, işletme tarafından ispatlanmadığı sürece arızanın kiracıdan
kaynaklanmadığı kabul edilir.
(5) Kiracıdan hasar veya arıza bedeli talep
edilebilmesi için meydana gelen hasarın ve maliyet tutarının yetkili ve
bağımsız bir ekspertiz raporu ile belgelendirilmesi zorunludur. İşletmenin
kendi personeli veya doğrudan ya da dolaylı olarak bağlantılı olduğu kişi
ya da kuruluşlarca hazırlanan raporlar ispat aracı olarak kullanılamaz.
(6) Taşıt teslim belgesi ve taşıt iade belgesi
düzenlenmeyen kiralamalar ile taşıt iade belgesinde belirtilmeyen hasar ve
arızalar için kiracıdan herhangi bir bedel talep ve tahsil edilemez. Taşıt
teslim belgesi kiracıya zamanında verilmeyen veya elektronik ortamda
gönderilmeyen kiralamalarda, taşıt iadesinde veya sonrasında taşıtta
kiracıdan kaynaklanan hasar ve arıza olduğu ileri sürülemez.
(7) Fiziki olarak karşı karşıya gelinmeden yapılan
taşıt iadelerinde, sözleşmeye uygun şekilde taşıtın bırakılmasından sonra
taşıtta meydana gelen hasar ve arızadan kiracı sorumlu tutulamaz.
(8) Kiracıdan kaynaklanmayan hasar veya arıza
durumlarında; onarım masrafı, değer kaybı, onarım süresince oluşabilecek
kira kaybı ve benzeri gerekçelerle kiracıdan herhangi bir bedel talep ve
tahsil edilemez.
(9) İşletme ve kiracının anlaşmaya vardığı durumlar
hariç olmak üzere, sigorta tahkim kararı veya ilam niteliğinde başka bir
karar olmadan değer kaybı nedeniyle kiracıdan herhangi bir bedel talep ve
tahsil edilemez.
(10) Kira süresi boyunca geçerli olmak üzere,
kiracının veya ek sürücünün hasar kaynaklı mali sorumlulukları işletme
tarafından güvence altına alınır. Bu yükümlülük kapsamında, aşağıda
belirtilen zararlar dışında kiracı veya ek sürücüden onarım masrafı, değer
kaybı, onarım süresince oluşabilecek kira kaybı ve benzeri gerekçeler ile
herhangi bir bedel talep veya tahsil edilemez. İşletme, tedavi veya can
güvenliği gibi mücbir sebep halleri hariç olmak üzere, kimlik tespitinin
engellenmesi amacıyla kaza yerinin terk edilmesi veya resmi trafik kazası
tespit tutanağı düzenlenmemesi durumlarında bu yükümlülüğe tabi değildir.
İşletme, yükümlülüğünü kasko sigortası teminatıyla yerine getirebilir.
Aşağıdaki zararlarda işletmenin hasar kaynaklı mali sorumlulukları güvence
altına alma yükümlülüğü bulunmaz:
a) Alkollü veya uyuşturucu madde etkisinde taşıt
kullanılması, kırmızı ışıkta geçilmesi, güvenlik şeridinin usulsüz
kullanılması, ters şeritten gidilmesi, yarış veya hız denemesi yapılması ve
herhangi bir zorunluluk olmaksızın karayollarında dönüş kuralları dışında
bilerek ve isteyerek el freninin çekilmesi suretiyle veya başka yöntemlerle
taşıtın ani olarak yönünün değiştirilmesi ya da kendi etrafında
döndürülmesi gibi ciddi güvenlik riski oluşturan trafik kuralı ihlalleri
sonucunda oluşan zararlar.
b) Kiracı veya ek sürücü tarafından ya da bunların
sorumlu olduğu veya birlikte yaşadığı kişilerce kasten verilen zararlar.
c) Taşıtın, kiracının veya ek sürücünün kusuru
nedeniyle yetkisiz kişilerce kullanılması sonucunda oluşan zararlar.
ç) Taşıtın yasa dışı faaliyetlerde kullanılması
sonucunda oluşan zararlar.
İşletmenin
diğer yükümlülükleri
MADDE 17- (1) Kiralanan taşıtın cinsine göre geçerli ve
uygun sınıf sürücü belgesi ibraz etmeyen kişilere taşıt kiralanamaz.
(2) 12 nci maddenin ikinci fıkrası kapsamında;
rezervasyonun kiracı tarafından iptal edilmesi durumunda kira ve diğer
hizmet bedelleri ile depozitonun, alt segment bir taşıt teslim edilmesi
durumunda ise farka ilişkin tüm bedellerin iadesine ilişkin iş ve işlemler,
rezervasyonun iptal veya taşıtın teslim tarihini izleyen yedi gün içinde
yerine getirilir.
(3) Kiralama hizmeti, işletmeden veya üçüncü
kişilerden ek sigorta, kasko, hasar güvencesi gibi herhangi bir mal veya
hizmet alma şartına bağlanamaz.
(4) Kira süresi içinde taşıtın periyodik bakımının
gerekmesi durumunda, taşıt bakımı işletme tarafından yaptırılır ve bakım
süresi, herhangi bir bedel talep edilmeksizin kira süresine eklenir.
(5) Trafik ve kiracı güvenliği ile mevsim
şartlarının gerekli kılması halinde kış lastiği; kiracı tarafından taşıt
tesliminden en az iki gün önce talep edilmesi halinde uygun nitelik,
standart ve hijyen şartlarına sahip çocuk bağlama sistemi sağlanır.
(6) Kira sözleşmesinde açıkça belirtilen koşulların
gerçekleşmesi nedeniyle kira sözleşmesinin işletme tarafından tek taraflı
feshedilmesi durumunda, fesih kararı gecikmeksizin yazılı veya elektronik
ortamda kiracıya bildirilir.
(7) Mesleki yeterlilik belgesine sahip olmayan
kişiler motorlu kara taşıtı kiralama sorumlusu veya danışmanı olarak
istihdam edilemez.
(8) Kiracının makul karar verme yeteneğini azaltan,
ekonomik davranış biçimini önemli ölçüde bozan ve normal şartlarda taraf
olmayacağı bir ticari ilişkinin tarafı olmasına sebep olan, haksız veya
hukuka aykırı ticari uygulamalarda bulunulamaz.
Kiralık
motorlu kara taşıtı ilanları
MADDE 18-
(1) İlan platformları ile aracı
platformlar aşağıdaki hususlara uymakla yükümlüdür:
a) İşletmenin üyeliğinin veya kaydının
yapılmasından ve yenilenmesinden önce Bilgi Sistemi üzerinden yetki belgesi
kontrolü yapmak ve yetki belgesine sahip olmayan işletmenin üyeliğine veya
kaydına izin vermemek.
b) İşletmenin yetki belgesi numarasının ve yetki
belgesindeki işletme adının, gerçek kişinin tam ad ve soyadı veya tam ad ve
soyadının/soyadlarının baş harflerinin ve tüzel kişinin tescilli ünvanının
ilanlarda gösterilmesini sağlamak.
c) İşletmenin ilana konu taşıta ilişkin ilan verme
yetkisinin bulunduğunu, ilanı yayımlamadan önce Bilgi Sistemi üzerinden
doğrulamak.
ç) İlanlara ilişkin talep ve şikâyetlerin internet
tabanlı iletişim yöntemlerinden en az biri ve telefon aracılığıyla
iletebilmesi için müşteri hizmetleriyle iletişim imkânı sunmak. Bu talep ve
şikâyetlerin etkin şekilde yönetilerek sonuçlandırılmasını sağlamak.
d) Piyasa yapısını bozucu veya tüketiciyi yanıltıcı
ilanları önlemeye yönelik tedbirleri almak.
(2) İşletmeler, elektronik ortamdaki ilanlarında
aşağıdaki hususlara uymakla yükümlüdür:
a) Taşıtın markası, ticari adı, cinsi, tipi, model
yılı ve enerji türüne, donanım, segment ve kilometre bilgilerine ve detaylı
görsellerine yer vermek.
b) Yanıltıcı bilgi ve belgelere yer vermemek.
c) Taşıtın havalimanı, tren garı veya otobüs
terminalinde teslim edileceğinin belirtildiği ancak işletmenin ilgili
alanlarda merkez veya şubesinin bulunmadığı durumlarda, ilanın kolayca
görünür bir yerinde bu hususu belirtmek.
Haksız
ticari uygulamalar
MADDE 19- (1) İlan platformu ve aracı platform tarafından
haksız ticari uygulamalarda bulunulamaz. Bu platformların, hizmet sunduğu
işletmelerin ticari faaliyetlerini önemli ölçüde bozan, makul karar verme
yeteneğini azaltan veya belirli bir kararı almaya zorlayarak normal
şartlarda taraf olmayacağı bir ticari ilişkinin tarafı olmasına sebep olan
uygulamalarının haksız olduğu kabul edilir.
(2) Aracı platformun aşağıdaki uygulamaları her
durumda haksız ticari uygulama kabul edilir:
a) Kiracı tarafından iletilen ve kiralama işlemi
için gerekli olan bilgilerin işletmeye zamanında ve eksiksiz olarak
iletilmemesi.
b) İşletme tarafından sunulan mal ve hizmetlerin,
kiralama sürecinde doğrudan veya dolaylı olarak aynı elektronik ortam
üzerinden bir bedel karşılığında kiracıya sunulması.
c) İşletme tarafından sunulmayan mal ve
hizmetlerin, işletme tarafından sunuluyormuş gibi veya bu yönde izlenim
oluşturacak şekilde sunulması.
ç) İşletme ve kiracıdan elde edilen verilerin,
aracılık hizmetlerinin sunulması ve geliştirilmesi hariç olmak üzere;
1) İşletmelerle rekabet edilirken kullanılması.
2) İşletme ve kiracıdan yazılı olarak veya
elektronik ortamda önceden onay alınmaksızın pazarlama, reklam, iletişim,
promosyon ve benzeri faaliyetlerde kullanılması.
d) Kiralama işlemi nedeniyle işletmeye yapılması
gereken ödemenin, en geç kira ve diğer hizmet bedellerinin aracı platformun
tasarrufuna girdiği ve taşıtın kiracıya teslim edildiği tarihten itibaren
beş iş günü içinde eksiksiz olarak yapılmaması. Bu hüküm, kiracının
işletmeye yapılacak ödemeye itiraz etmesi durumunda uygulanmaz.
e) İşletmenin kampanyalı mal veya hizmet sunumuna
zorlanması.
f) İşletmeyle olan ticari ilişkinin koşullarının,
yazılı şekilde veya elektronik ortamda yapılan aracılık sözleşmesiyle
belirlenmemesi ya da bu sözleşmenin açık, anlaşılır ve işletme tarafından
kolay erişilebilir olmasının sağlanmaması.
g) İşletmenin aleyhine olacak şekilde aracılık
sözleşmesi hükümlerinde geçmişe yönelik değişiklik yapılması.
ğ) Herhangi bir hizmet verilmediği veya verilen
hizmetin türü ve hizmet bedelinin tutar ya da oranı aracılık sözleşmesinde
belirtilmediği hâlde işletmeden bedel alınması.
h) Aracılık sözleşmesinde herhangi bir nesnel
ölçüte yer verilmediği hâlde ya da kamu kurumlarına veya adli mercilere
başvurulduğu gerekçesiyle işletmenin sıralama ya da tavsiye sisteminde
geriye düşürülmesi, işletmeye sunulan hizmetin kısıtlanması, askıya
alınması veya sonlandırılması gibi yaptırımlar uygulanması.
ı) İşletmenin ticari ilişkilerinin, alternatif
kanallardan mal veya hizmet sunumunun ya da reklam faaliyetlerinin
kısıtlanması.
i) İşletmenin herhangi bir kişiden mal veya hizmet
teminine zorlanması.
j) Kiralama işleminin sözleşme hükümlerine uygun
olarak kiracı tarafından iptal edilmesi durumunda işletmeden hizmet bedeli
talep ve tahsil edilmesi.
k) Bu fıkrada belirtilen uygulamalara imkân
sağlayan hükümlere aracılık sözleşmesinde yer verilmesi.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Bilgi
Sistemi ve entegrasyon
MADDE 20- (1) Motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetleri ile
kiralamaya konu taşıtların takip ve kontrolü amacıyla Bakanlık tarafından
Bilgi Sistemi oluşturulur.
(2) Yetki belgesine sahip işletmelerin güncel
listesine Bilgi Sistemi üzerinden erişilir.
(3) Bakanlıkça gerekli görülen bilgi ve belgeler,
belirlenen usul ve esaslara uygun şekilde ilgili kurum ve kuruluşlar ile
diğer gerçek ve tüzel kişiler tarafından Bilgi Sistemine aktarılır.
(4) Yetki belgesi verilmesinden sonra;
a) Satın alınan veya kiralanmak suretiyle temin
edilen taşıtlar, kiralamaya konu edilmeden önce işletme tarafından Bilgi
Sistemine kaydedilir.
b) İşletmenin tasarrufundan çıkan taşıtların kaydı
işletme tarafından Bilgi Sisteminden silinir.
(5) Bilgi Sistemi, ilgili kamu kurum ve
kuruluşlarının erişimine açılabilir ve ihtiyaç duyulan diğer bilgi sistemlerine
entegre edilebilir.
Müşterek
ilke ve kurallar
MADDE 21-
(1) İşletmeler, aracı platformlar
ve ilan platformları aşağıdaki hususlara uymakla yükümlüdür:
a) Aldatıcı veya dürüstlük kuralına aykırı
davranışlar ile haksız veya hukuka aykırı ticari uygulamalarda bulunmamak.
Kiracının kiralama tercihlerini etkileyecek nitelikteki bilgileri kiracıdan
gizlememek ve kiracıyı, yasa dışı veya etik olmayan uygulamalara
yönlendirmemek.
b) Motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetlerinin
geliştirilmesi, piyasa aksaklıklarının giderilmesi veya ortaya çıkmasının
önlenmesi ve tüketicinin korunması gibi amaçlarla Bakanlıkça alınan
tedbirlere ve verilen talimatlara uymak.
c) Kira sözleşmeleri ile kiralamaya ilişkin diğer
belge ve formları, işlemin veya kira sözleşmesinin yapıldığı tarihten
itibaren beş yıl süreyle fiziki olarak veya elektronik ortamda doğru ve
eksiksiz şekilde saklamak ve her an incelemeye hazır bulundurmak.
Bakanlıkça talep edilen bilgi ve belgeleri talebe uygun şekilde Bakanlığa
sunmak.
Denetim
ve idari yaptırım hükümleri
MADDE 22- (1) Bakanlık, motorlu kara taşıtı kiralama
faaliyetlerinin takip ve kontrolü, kayıt dışı faaliyetlerin önlenmesi,
hizmet kalitesinin artırılması ve tüketicinin korunması amaçları
doğrultusunda her türlü tedbiri almaya ve bu Yönetmeliğin uygulanmasına yönelik
denetim yapmaya yetkilidir. Bakanlık denetim yetkisini il müdürlükleri
aracılığıyla da kullanabilir.
(2) Yetkili idareler, Bakanlığın talebi üzerine, bu
Yönetmelik kapsamında ön inceleme mahiyetinde denetim yapmakla görevlidir.
Bu kapsamda yapılan denetimin sonuçları, denetimin sonuçlandığı tarihten
itibaren on beş gün içinde il müdürlüğüne bildirilir.
(3) Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı hareket
edenler hakkında 6563 sayılı Kanunun 12 nci maddesi ve 6585 sayılı Kanunun
18 inci maddesinde öngörülen idari para cezaları Bakanlıkça uygulanır.
Bakanlık, 6585 sayılı Kanunun 18 inci maddesinde öngörülen idari para
cezası uygulama yetkisini il müdürlüklerine devredebilir.
Geçiş
hükümleri
GEÇİCİ
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin
yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetinde
bulunan işletmelerin, faaliyetlerine devam edebilmeleri için 1/7/2027
tarihine kadar yetki belgesi almaları gerekir.
(2) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihi itibarıyla
motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetine ilişkin vergi veya meslek odası
kaydı bulunan ya da motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetinde bulunduğunu
belgeleyen ve yetki belgesi başvurusunun yapıldığı tarihe kadar faaliyetine
kesintisiz devam eden;
a) Gerçek kişi işletmeleri adına o tarihteki
işletme sahibi,
b) Tüzel kişi işletmeleri ve şubeler adına o
tarihte motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetlerini yürüten yetkili
temsilcilerden biri,
tarafından yapılan yetki belgesi başvurularında, 6
ncı maddenin birinci fıkrasının (d) bendinin (2), (3) ve (4) numaralı alt
bentlerinde belirtilen şartlar aranmaz.
(3) 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (e) bendinin
(2) ve (3) numaralı alt bentleri ile 15 inci maddenin ikinci fıkrası, bu
Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla motorlu kara taşıtı
kiralama faaliyetine ilişkin vergi veya meslek odası kaydı bulunan ya da
motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetinde bulunduğunu belgeleyen ve yetki
belgesi başvurusunun yapıldığı tarihe kadar faaliyetine kesintisiz devam
eden işletmeler hakkında 1/1/2028 tarihine kadar uygulanmaz.
(4) 18 inci maddenin birinci fıkrasında aracı
platform ile ilan platformları için öngörülen yükümlülükler, 1/1/2028
tarihine kadar uygulanmaz. Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce
ilan platformlarına veya aracı platformlara üye olan ya da kayıt yaptıran
işletmelerin bu tarihe kadar yetki belgesi almamaları durumunda üyeliklerine
son verilir ya da kayıtları silinir.
(5) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce
ilan platformları veya aracı platformlar ile işletmeler arasında kurulan
sözleşmeler, 1/7/2027 tarihine kadar bu Yönetmelik hükümlerine uygun hale
getirilir.
(6) Bakanlık bu maddede belirtilen süreleri bir
yıla kadar uzatmaya yetkilidir.
Yürürlük
MADDE 23- (1) Bu Yönetmelik 1/1/2027 tarihinde yürürlüğe
girer.
Yürütme
MADDE 24- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Ticaret Bakanı
yürütür.
|