|
Ticaret Bakanlığından:
SEKTÖREL DIŞ
TİCARET ŞİRKETLERİ STATÜSÜNE İLİŞKİN TEBLİĞ
(İHRACAT: 2025/8)
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç
Hükümleri
Amaç ve
kapsam
MADDE 1- (1) Bu Tebliğin
amacı; şirketlerin ihracat amacıyla bir araya gelerek dünya pazarlarına
yönlendirilmesini sağlamak üzere; ihracat, finansman, tedarik, nakliye,
sigorta, gümrükleme konularında hizmet sağlayarak dış ticarette
uzmanlaşmaları ve bu suretle daha etkin faaliyet göstermeleri amacıyla
şirketlere sektörel dış ticaret şirketi statüsü
verilmesi, söz konusu statünün geri alınması ile bu statüye ilişkin yetki
ve sorumluluklara dair usul ve esasları düzenlemektir.
(2) Bu Tebliğ, 13/1/2011
tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 124 üncü maddesinde
belirtilen şirketler, 24/4/1969 tarihli ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu
ile 1/6/2000 tarihli ve 4572 sayılı Tarım Satış Kooperatif ve Birlikleri
Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde ticari ve/veya sınai faaliyette
bulunan kooperatif ve birlikleri kapsar.
Dayanak
MADDE 2- (1) Bu Tebliğ, 22/12/1995
tarihli ve 95/7623 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan
İhracat Rejimi Kararının 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (k) bendine
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3- (1) Bu Tebliğde geçen;
a) Bakanlık: Ticaret Bakanlığını,
b) Bağımsız Denetim Kuruluşu (BDK): Kamu Gözetimi,
Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yetkilendirilmiş
bağımsız denetim kuruluşlarını,
c) Borsa: Borsa İstanbul Anonim Şirketini,
ç) Destek Yönetim Sistemi (DYS): Mal ihracatına ve
hizmet ihracatına yönelik devlet destekleri ile Dâhilde İşleme Rejimi,
Hariçte İşleme Rejimi, Vergi Resim Harç İstisnası, Belgesiz İhracat
Kredilerine ilişkin bileşenlerden oluşan Ticaret Bakanlığı Destek Yönetim
Sistemini,
d) Karar: Sektörel dış
ticaret şirketlerine ilişkin kararı,
e) Statü: Sektörel dış
ticaret şirketi statüsünü,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Sektörel Dış Ticaret Şirketi Statüsüne İlişkin İşlemler
Başvuru
esasları
MADDE 4- (1) Statü verilecek şirketlerin; aynı veya
tamamlayıcı sektörlerde faaliyette bulunan, asgari beş şirketin bir araya
gelmesiyle en az 5.000.000 (beş milyon) TL ödenmiş sermayeli anonim şirket
olması gerekir. Ödenmiş sermaye tutarı her takvim yılı başında (TÜFE+Yİ-ÜFE)/2
oranında güncellenir. Ödenmiş sermaye şartı statünün verildiği tarih
itibarıyla aranır ve müteakip yıllarda bu koşulu daha önce sağlayan
şirketler için bu şart yeniden aranmaz.
(2) Şirketlerin her bir tüzel kişi ortağının,
başvuru tarihinden en az iki yıl önce ticaret siciline kayıtlı olması gerekir.
(3) Sektörel dış ticaret
şirketlerinin her bir tüzel kişi ortağının sermaye payı, toplam şirket
sermayesinin %20’sinden fazla olamaz.
(4) Şirketlerin 6/12/2012
tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ve ilgili diğer mevzuat
hükümlerine göre hisse senetlerinin borsada işlem görmesi durumunda,
Bakanlığın önceden izni ve görüşü alınması şartıyla üçüncü fıkrada
belirtilen ortaklık payına ilişkin sınırlama uygulanmaz. Borsada işlem
gören şirketler dışındaki diğer şirketlere ait payların/hisse senetlerinin
tamamının nama yazılı olması gerekir.
(5) Statü almak için Bakanlığa (İhracat Genel
Müdürlüğü) başvuruda bulunan şirket ve ortaklarıyla ilgili olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 359
uncu maddesinde belirtilen, muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge
düzenlenmediğini veya kullanılmadığını, başvuru sahibi şirketin veya
ortakların bağlı bulundukları vergi dairesinden alınacak bir yazı ile
belgelendirilmesi gerekir.
(6) Şirketlere, şirketin kurulması ve gelişmesinde
yardımcı olmak amacıyla, ortaklık payları her bir madde için münferiden
%20’yi aşmamak üzere, ortak olabilecekler şunlardır:
a) Profesyonel yönetici olarak çalışmaları kaydıyla
en az 10 yıl tecrübeye sahip gerçek kişiler.
b) Şirketlere ve ortaklarına mal, ekipman ve hizmet sağlayan şirketler.
(7) Statü verilecek şirketin gerçek ve/veya tüzel
kişi ortakları, diğer tüzel kişi ortaklarının hâkim ortağı (%51 ve üzeri
paya sahip) olamaz.
Statü
başvurusu
MADDE 5- (1) Şirketlerin statü alabilmeleri için başvuru
belgeleri ile birlikte DYS üzerinden Bakanlığa (İhracat Genel Müdürlüğü)
başvurmaları gerekir.
(2) Başvurularda eksik bilgi ve belgelerin
bulunması ve/veya Bakanlık (İhracat Genel Müdürlüğü) tarafından ek bilgi ve
belge talep edilmesi halinde, DYS üzerinden başvuru sahibi şirkete
bildirimde bulunulur. İstenilen bilgi ve belgelerin bildirim tarihinden
itibaren en geç bir ay içerisinde DYS üzerinden tamamlanması gerekir.
Eksikliklerin bir ay içerisinde tamamlanmaması durumunda başvuru
reddedilir.
(3) Bakanlık, statü başvurusunda bulunan şirketleri
içerik, şekil ve bütünlük açısından inceler. Bakanlığın başvuru kapsamında
sunulan belgeler ve amaca yönelik olarak yapılan ön incelemede şirkete
ilişkin değerlendirdiği yetkinlikler şunlardır:
a) Kurumsal kapasitesi ve bunu geliştirme
potansiyeli.
b) İhracat stratejisi ve politikaları.
c) Bilgi sistemleri ve yönetimi.
ç) Finansal performansı.
d) Organizasyon ve kurumsal alt yapısı.
(4) Bakanlık değerlendirme sonucunda başvuruyu DYS
üzerinden onaylayabilir, reddedebilir veya eksik görülen hususlara ilişkin
geliştirme önerilerinde bulunabilir.
(5) Bakanlık, gerekli gördüğü durumlarda başvuruya
ilişkin değerlendirmeleri yapabilmek ve geliştirme önerilerinde bulunmak
amacıyla yerinde inceleme yapabilir.
Statünün
onaylanması
MADDE 6- (1) Bakanlıkça yapılan inceleme sonucunda, uygun
bulunan şirketlere statü verilir ve konuya ilişkin karar şirketlerin
bilgileri ile birlikte Resmî Gazete’de yayımlanır.
Statünün
sona ermesi
MADDE 7- (1) Şirketin statüsü, 12 nci
maddenin birinci fıkrasının (b) bendi saklı kalmak kaydıyla, statünün geri
alınmasına ilişkin kararın veya şirkete dış ticaret sermaye şirketi statüsü
verilmesine ilişkin kararın Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihte sona erer.
Ortaklıklara
ilişkin hükümler
MADDE 8- (1) Sektörel dış ticaret
şirketleri;
a) Ortaklarının üretimine katkıda bulunmak veya
faaliyette bulunduğu sektörle ilgili işlemlerinde kolaylık sağlamak
amacıyla, yönetim kurulunca oybirliğiyle karar verilmesi ve Bakanlıktan
(İhracat Genel Müdürlüğü) önceden izin alınması kaydıyla, hizmet ve imalat
sanayi sektöründe faaliyette bulunan şirketlere ortak olabilirler veya bu
sektörlerde şirket kurabilirler.
b) Ortaklarının faaliyet gösterdiği üretim dalına
ait hammadde tedarikinde imalatçı olarak değerlendirilir.
c) Aynı sektörde faaliyette bulunmak kaydıyla,
ortağı olmayan şirketlerin ihracatına aracılık edebilirler. Ancak, ihracata
aracılık etmeden önce, söz konusu şirketlerin 213 sayılı Kanunun 359 uncu
maddesinde belirtilen, muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge
düzenlenmediğini ve/veya kullanılmadığını bağlı bulunduğu vergi dairesinden
alınacak bir yazı ile belgelendirmesini talep eder.
Sorumluluk
MADDE 9- (1) Sektörel dış ticaret
şirketleri, kendi nam ve hesaplarına yurt içinden bizzat satın aldıkları ve
tedarik ettikleri malların ihracatında bu malların üretimi, temini ve
ihracatı ile ilgili düzenlenen tüm belgelerden idari ve cezai yükümlülükler
açısından sorumludurlar.
(2) Aracılı ihracat sözleşmesine
dayanarak imalatçı veya tedarikçi şirketlerin sektörel
dış ticaret şirketleri üzerinden gerçekleştirdikleri ihracatta, aracılık
sözleşmesinde aksine bir hüküm bulunmadığı takdirde malın üretimi veya
tedariki ile ilgili tüm belgeler ve malın ihracatı ile ilgili ihracat,
kambiyo, gümrük ve ilgili diğer mevzuat hükümleri kapsamındaki idari ve
cezai yükümlülüklerden doğrudan ve münhasıran imalatçı ve tedarikçi
şirketler sorumludur.
Raporlama
MADDE 10-
(1) Sektörel
dış ticaret şirketleri, geçmiş yıla ilişkin faaliyetleriyle ilgili olarak,
her yılın ocak ayı sonuna kadar faaliyet raporu belgelerini DYS üzerinden
Bakanlığa (İhracat Genel Müdürlüğü) sunmakla yükümlüdürler.
(2) Statüsü devam eden şirketler; ana sözleşme
değişikliği, ünvan değişikliği, adres/şirket merkezi
değişikliği, şube açılışı/kapanışı, yönetici temsil ve ilzam
değişiklikleri, birleşme, sermaye artırımı, sermaye azaltımı,
pay devri, konkordato ilan etmesi, iflas etmesi,
resen terkin edilmesi, tasfiye edilmesi ve münfesih duruma düşmesine
ilişkin hususlarda en geç bir ay içerisinde Bakanlığa (İhracat Genel
Müdürlüğü) bilgi vermekle yükümlüdürler.
(3) Statüsü devam eden şirketler; tüzel kişi
ortaklarının ortaklık paylarını devretmesi, konkordato
ilan etmesi, iflas etmesi, resen terkin edilmesi, tasfiye edilmesi ve
münfesih duruma düşmesine ilişkin bildirimleri ile gerçek kişi ortaklarının
kısıtlılık kararı alması, vasi atanması, kayyım atanması, iflas etmesi,
gaiplik kararı alması, vefat etmesi ve benzeri ortaklık haklarını
kullanmaya engel teşkil eden durumların ortaya çıkması hallerinde en geç
bir ay içerisinde Bakanlığa (İhracat Genel Müdürlüğü) bilgi vermekle
yükümlüdürler.
(4) Statüsü devam eden şirketlerde, kısıtlanmış,
vasi/kayyım atanmış, gaip durumda, vefat etmiş, resen terkin edilmiş, iflas
etmiş, tasfiye edilmiş ve münfesih durumda bulunan ortakların toplam
ödenmiş sermaye içindeki pay oranının %5’i aşmaması esastır. Bu oranın
aşılması halinde, gerekli düzenlemelerin yapılabilmesini teminen Bakanlık (İhracat Genel Müdürlüğü) tarafından
şirkete bir aylık süre verilir. Verilen süre içerisinde durumun
düzeltilmemesi halinde, şirketin statüsü Bakanlıkça iptal edilir.
Ortaklığın
devredilmesi
MADDE 11-
(1) Sektörel
dış ticaret şirketlerinde; ortaklıktan ayrılmak isteyen ortakların payları,
şirket yönetim kurulunun izniyle ve bu Tebliğde belirtilen koşullara uymak
kaydıyla, yeni veya mevcut ortaklara devredilebilir. Şirket, söz konusu
değişikliği en geç bir ay içerisinde Bakanlığa (İhracat Genel Müdürlüğü)
bildirmekle yükümlüdür.
Statünün
geri alınması ve denetim
MADDE 12-
(1) Sektörel
dış ticaret şirketlerinin;
a) Statü aldıkları takvim yılı
hariç, müteakip takvim yılı içinde en az (FOB) 5.000.000 (beş milyon) ABD Doları
ihracatı ve takip eden her takvim yılı için ise (FOB) 5.000.000 (beş
milyon) ABD Dolarından az olmamak üzere faaliyette bulundukları sektörün
toplam ihracat miktarının ABD Doları cinsinden en az %0,1 (binde 1)’ini
gerçekleştirememeleri,
b) Başvuru evraklarında sahte ve yanıltıcı bilgi ve
belge kullanılması suretiyle statü aldığının tespiti,
c) Yapılacak inceleme ve denetlemeler neticesinde,
bu Tebliğ hükümleri ile ortakların hak ve menfaatlerine aykırı durumlarının
tespit edilmesi,
ç) Statü aldığı tarihten sonra 213 sayılı Kanunun
359 uncu maddesinde belirtilen, muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge
düzenlendiğinin ve/veya kullanıldığının tespit edilmesi,
d) Statü aldığı tarihten sonra ortakları ve aracılı
ihracat sözleşmesi kapsamında ihracatına aracılık ettiği imalatçı veya
tedarikçi şirketler tarafından, 213 sayılı Kanunun 359 uncu maddesinde
belirtilen, muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenlendiğinin ve/veya
kullanıldığının tespiti üzerine, anılan şirketler ile arasındaki aracılı
ihracat sözleşmesini feshetmemesi,
halinde Bakanlıkça statüsü geri alınır ve ilgili karar
Resmî Gazete’de yayımlanır.
(2) Birinci fıkranın (b) bendi kapsamında tespitte
bulunulması durumunda statü verildiği tarih itibarıyla geri alınır ve bu
şirketler statünün sonra erdiği tarihten başlamak üzere iki takvim yılı
boyunca tekrar statü başvurusunda bulunamazlar.
(3) Birinci fıkranın (a), (c), (ç) ve (d) bentleri
kapsamında tespitte bulunulması durumunda statü, kararın Resmî Gazete’de
yayımı itibarıyla geri alınır ve bu şirketler statünün sonra erdiği
tarihten itibaren bir takvim yılı boyunca tekrar statü başvurusunda
bulunamazlar.
(4) Statüye sahip şirketler, statü aldıkları takvim
yılı hariç olmak üzere takip eden her takvim yılı için faaliyetlerine
yönelik BDK tarafından denetlenir ve denetim raporunu en geç bir sonraki
yılın mart ayının son gününe kadar Bakanlığa sunarlar. BDK, söz konusu
denetimi Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından
yayımlanan İlgili Hizmetler Standardı 4400 (İHS 4400) çerçevesinde
gerçekleştirir.
(5) Statünün geri alınmasını gerektiren
eksikliklerin tespit edilmesi durumunda, Bakanlıkça (İhracat Genel
Müdürlüğü) ilgili sektörel dış ticaret şirketine
bildirimde bulunularak bir ay içerisinde eksiklikleri tamamlaması ve
gerekli açıklamaları Bakanlığa iletmesi talep edilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Tereddütlerin
giderilmesi
MADDE 13-
(1) Bakanlık; bu Tebliğin
uygulanması ile ilgili tereddütleri gidermeye, uygulamayı düzenlemeye ve bu
Tebliğin uygulanmasını sağlamak üzere alt düzenleyici işlemler yapmaya
yetkilidir.
İzleme ve
değerlendirme
MADDE 14-
(1) Bakanlık, ilgili şirketlerin
faaliyetlerini bu Tebliğ kapsamında izleme ve değerlendirmeye yetkilidir.
Yürürlükten
kaldırılan tebliğ
MADDE 15-
(1) 2/7/2004
tarihli ve 25510 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sektörel
Dış Ticaret Şirketleri Statüsüne İlişkin Tebliğ (İhracat 2004/4)
yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 16-
(1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 17-
(1) Bu Tebliğ hükümlerini Ticaret
Bakanı yürütür.
|