|
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından:
YEREL KALKINMA
HAMLESİ PROGRAMI UYGULAMA
USUL VE
ESASLARI TEBLİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç
Hükümleri
Amaç ve
kapsam
MADDE 1- (1) Bu Tebliğ,
yerel ve bölgesel kalkınmayı sağlamak ve bölge içi ve bölgeler arası
gelişmişlik farklarını azaltmak temel amaçları doğrultusunda; bölgelerin
sahip olduğu potansiyellerin değerlendirilmesi, âtıl
kaynakların kullanılması, yetkinliklerin harekete geçirilmesi, yerel
ihtiyaçların karşılanması, teknoloji üretim seviyesinin yükseltilmesi ve
bölgelerin sektörel öncelikleri doğrultusunda
gelişmelerinin hızlandırılmasına yönelik olarak, yerel yatırım konularının
desteklenmesine ilişkin uygulamaya dair hususları kapsar.
Dayanak
MADDE 2- (1) Bu Tebliğ; 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı
Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 385 inci ve 394 üncü maddeleri ile
29/5/2025 tarihli ve 9903 sayılı Cumhurbaşkanı
Kararı ile yürürlüğe konulan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında
Kararın 7 nci maddesine dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3- (1) Bu Tebliğde geçen;
a) Ajans: İlgili yatırım konusunun hayata
geçirileceği bölgedeki kalkınma ajansını,
b) Bakan: Sanayi ve Teknoloji Bakanını,
c) Bakanlık: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını,
ç) E-TUYS: TUYSGM tarafından yönetilen internet
tabanlı Elektronik Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Bilgi Sistemi
uygulamasını,
d) Genel Müdürlük: Kalkınma Ajansları Genel
Müdürlüğünü,
e) Karar: 29/5/2025
tarihli ve 9903 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan
Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararı,
f) Komite: Program kapsamındaki başvuruları proje
bazında değerlendirerek destek kararını vermek üzere Bakan onayı ile
oluşturulan Yerel Kalkınma Hamlesi Programı Değerlendirme Komitesini,
g) Portal: Programa
ilişkin tanıtım, bilgilendirme, başvuru ve ilan süreçlerine yönelik olarak
Bakanlık tarafından geliştirilen internet tabanlı uygulamayı,
ğ) Program: Yerel Kalkınma Hamlesi Programını,
h) Proje: Desteklenecek yatırım konularına ilişkin
olarak teşvik belgesi kapsamında yatırım olarak değerlendirilen
faaliyetleri,
ı) Proje paydaşı: Yatırım hakkında teknik
yönlendirme kapasitesi bulunan ve/veya yatırım konusu ürünü satın alma
talebine sahip olan kişi veya firmaları,
i) Teşvik belgesi: Yatırım teşvik belgesini,
j) TUYSGM: Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel
Müdürlüğünü,
k) Yatırımcı: Program dahilinde
teşvik belgesi kapsamındaki yatırımı gerçekleştirecek gerçek veya tüzel kişileri,
l) Yerel yatırım konusu: Program kapsamında
desteklenmek üzere, yerel dinamikler doğrultusunda, illerin sosyo-ekonomik gelişmişlik durumu ve coğrafi
potansiyelleri, atıl kaynakların değerlendirilmesi, yerel ihtiyaçların
karşılanması, bölgede üretimi olmayan ancak başarı olasılığı yüksek
sektörlerin geliştirilmesi, ileri-geri bağlantılı sektörlerin
desteklenmesi, istihdam potansiyeli ve kümelenme etkisi gibi kriterler çerçevesinde ve beş yıllık kalkınma planı,
orta vadeli program, Cumhurbaşkanı yıllık programı ile uyumu ve bütçeye etkisi
yönünden Strateji ve Bütçe Başkanlığının görüşü alınmak suretiyle Bakanlık
tarafından belirlenen ve gerekli görüldüğü hallerde her yıl Ocak ayı
içerisinde güncellenebilen, her il özelinde dört yatırım konusunun
bulunduğu Yerel Yatırım Konuları Listesi Tebliğinde yer alan yatırım
konularını,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Programın
Uygulanması, Değerlendirme ve Destek Sürecine İlişkin Esaslar
Program
içeriği
MADDE 4- (1) Yerel ve bölgesel kalkınmayı sağlamak ve bölge
içi ve bölgeler arası gelişmişlik farklarını azaltmak temel amaçları
doğrultusunda geliştirilen Program, bu Tebliğ çerçevesinde Genel Müdürlük
tarafından yürütülür. Program kapsamında desteklenmesi uygun görülen
projeler, Karar hükümleri çerçevesinde ilgili desteklerden yararlandırılır.
(2) Programın tanıtımının yapılması, çağrı
duyurusunun yayımlanması, başvuruların alınması, değerlendirme süreçleri ve
sonuçların ilanı hususları Portal üzerinden
gerçekleştirilir. Programa ilişkin teşvik belgesine yönelik iş ve işlemler
ile izleme, raporlama ve tamamlama gibi destek uygulaması süreçleri ise
E-TUYS üzerinden yürütülür.
(3) Bakanlığın ilgili birimleri ile koordineli,
bağlı ve ilgili kuruluşları, projelerin hayata geçirilmesini kolaylaştırmak
amacıyla yatırımcılara gerekli bilgi, destek ve kolaylığı sağlayabilir.
(4) Program kapsamında komple yeni yatırımlar
desteklenir. Bununla birlikte mevcut yatırımlardan, Programın gerektirdiği
asgari şartları sağlamak koşuluyla, mevcut üretim kapasitesinde en az %75
oranında ve mevcut kayıtlı istihdamda en az %50 oranında artış sağlayan
kapasite artışına yönelik yatırımlar da desteklenebilir.
(5) Program kapsamında, başvuru sahibi tarafından,
Yerel Yatırım Konuları Listesi Tebliğinde yer alan ilgili yatırım konusuna
ilişkin tam fizibilite raporu hazırlanır. Destek almaya hak kazanılması
hâlinde, söz konusu yatırımın, fizibilite raporunda öngörüldüğü şekilde
hayata geçirilmesi esastır.
(6) Teşvik belgesine bağlanmış veya başka bir
kamusal destek programı dahilinde desteklenmekte
olan yatırımlar için Programa başvuruda bulunulamaz.
(7) Program kapsamında bir yatırımcı aynı çağrı
döneminde tek başına veya ortak olarak toplamda en fazla 5 farklı başvuru
yapabilir.
(8) Program kapsamında, Komite kararı ile projesi
onaylanan yatırımcılar toplam sabit yatırım tutarı üzerinden %2 oranında
süresiz ve kesin nitelikte teminat mektubunu, ilgili Ajansa teslim eder. Mezkur teminat mektubunun bir kopyası teşvik belgesi
müracaatına eklenir. Söz konusu teminat, teşvik belgesi düzenleme
tarihinden itibaren bir yıl içerisinde en az %10 tutarında sabit kıymet
harcamasının gerçekleştirilmemesi veya yatırımın tamamlanmaması hâlinde,
Ajans adına gelir kaydedilir. Yatırımın usulüne uygun şekilde tamamlanması
hâlinde ise teminat yatırımcıya iade edilir. Yatırımın gerçekleşme
durumunun ve ilerleme düzeyinin ispatı yatırımcının sorumluluğundadır.
Çağrı ve
başvuru süreci
MADDE 5- (1) Programın temel amaç ve hedefleri,
desteklenmesi öngörülen yatırım konularına ilişkin bilgiler, çağrı kapsamında
yer alacak iller, çağrı takvimi ve uygulamaya dair diğer hususlar Genel
Müdürlükçe çağrı duyurusunda belirlenir ve Portal
üzerinden ilan edilir.
(2) Çağrı duyurusunda;
a) İlgili çağrı döneminde Yerel Yatırım Konuları
Listesi Tebliğinde yer alan yatırım konularından bir kısmının veya
tamamının destekleneceği öngörülebilir.
b) Desteklenmesi öngörülen yatırım konuları
bakımından asgari öz sermaye, asgari yatırım tutarı, asgari istihdam
sayısı, asgari kapasite gibi birtakım koşullar aranabilir.
(3) Program kapsamındaki desteklerden yararlanmak
isteyen yatırımcı, Portal üzerinden başvuruda
bulunur. Başvurular ajans tarafından, başvurunun Yerel Yatırım Konuları
Listesi Tebliğinde ilan edilen yatırım konularından olup olmadığı,
başvurunun çağrı duyurusunda belirtilen asgari/zorunlu koşulları sağlayıp
sağlamadığı ve diğer hususlar yönünden kontrol edilir. Bu kontrol
sonucunda;
a) Çağrı duyurusuna uygun olan veya (b) bendi
gereğince revizyon yapılıp çağrı duyurusuna uygun
hale getirilen başvurular kabul edilir ve ilgili başvuru sahiplerinden en
geç 60 takvim günü sonuna kadar aşağıdaki bilgi ve belgeleri Portala yüklemek suretiyle başvuru işlemlerini
tamamlaması talep edilir:
1) Proje fizibilitesi.
2) Varsa proje paydaşı ile imzaladığı uzlaşı
protokolü, proje paydaşının yatırım konusu ürünü satın almaya ilişkin
iradesi ve niyetini belirttiği niyet mektubu ve proje paydaşının
sağlayacağı katkıya dair destekleyici sair bilgi ve belgeler.
3) Çağrı duyurusunda belirtilen diğer bilgi ve
belgeler.
b) Eksik veya hatalı yönleri olup çağrı duyurusuna
uygun hale getirilebilecek başvurular için bir defaya mahsus olmak üzere 10
takvim günü süre verilerek revizyon talep edilir.
c) Aşağıdaki başvurular reddedilir:
1) Çağrı duyurusuna uygun olmayan başvurular.
2) (a) bendi kapsamında belirtilen süre içerisinde
gerekli bilgi ve belgeleri sisteme yüklenmeyen başvurular.
3) (b) bendi gereğince belirtilen süre içerisinde
gerekli revizyonlar yapılmayan başvurular.
Başvuruların
değerlendirilmesi
MADDE 6- (1) Başvuru işlemleri tamamlanan projeler, Ajans
Yönetim Kurulu ve Komite tarafından değerlendirmeye tabi tutulur.
(2) Ajans Yönetim Kurulu ve Komite desteklenecek
projeleri;
a) Yerel kalkınma açısından önemi haiz olma (yerel
ihtiyaçları giderme, yerel için yeni fırsatlar ve sektörel
çeşitlilik oluşturma, yeni teknolojiler getirme, yerelin yetkinlik ile
teknoloji üretim seviyesini yükseltme ve benzeri),
b) Yereldeki potansiyel kaynakları değerlendirme
(mevcut fiziki ve sosyal kaynakları kullanma, âtıl
kaynakları harekete geçirme ve benzeri),
c) Yerelin üretim/hizmet potansiyelinin
geliştirilmesine yönelik ileri-geri bağlantılı sektörleri destekleme,
ç) Ülkemizin mevcut durumda veya gelecekte ortaya
çıkabilecek kritik ihtiyaçlarını karşılayabilme,
d) Dış ticaret açığı verilen alanlarda ithalat
bağımlılığını azaltma (ithal girdilerin üretimini sağlama, cari işlemler
dengesini olumsuz etkileyen ve hammadde sıkıntısı yaşanılan sektörlerde
gerçekleştirilecek yüksek katma değerli ürünlerin üretimi, üretim
kapasitesi yetersiz olan ürünlerde arz güvenliğini sağlayabilme ve
benzeri),
e) Teknoloji kapasitesini geliştirme (sektörlerde
teknolojik dönüşümü hızlandırma ve etkileşimdeki sektörlerin gelişimine
katkı sağlayabilme, üretimi kısıtlı olan yeni nesil teknolojiler
kullanılarak üretim yapılmasını sağlayabilme ve benzeri),
f) Yüksek katma değerli olma,
g) Farklı sektörlerde ülkemize rekabet gücü
kazandırabilme,
ğ) Yenilikçi ve Ar-Ge
çalışmalarını tetikleyici yatırım özelliği taşıma,
h) Hammadde potansiyelinin değerlendirilmesine
olanak sağlayan entegre üretime yönelik
özelliklere sahip olma,
ı) Proje sahibinin finansal yapısının ve teknik
kapasitesinin yeterli olması,
i) Proje paydaşının alım taahhüdü ile talep
bakımından desteklenmiş veya ulaşılabilir, yeterli ve gelişen pazar
potansiyeline sahip ürünlerin üretilmesine yönelik olması,
j) İhracat kapasitesinin yüksek olması,
k) İstihdam kapasitesinin yüksek olması,
l) Yatırımın geri dönüş süresinin kısa olması,
m) Proje
süresinin kısa olması,
n) Yatırım tutarının yüksek olması,
o) Üretim kapasitesinin yüksek olması,
gibi nitelikleri yönünden değerlendirme yapmak
suretiyle belirler.
Ajans
yönetim kurulu değerlendirmesi
MADDE 7- (1) Başvuru işlemleri tamamlanan projeler, Ajans
Yönetim Kurulu tarafından incelenir. Bu kapsamda herhangi bir puanlama ve önceliklendirme yapılmaksızın, projelerin 6 ncı maddenin ikinci fıkrasındaki nitelikler
çerçevesinde olumlu ve olumsuz yönleri değerlendirilir. Bu değerlendirme
sonucunda desteklenebilir bulunan projeler Bakanlığa gönderilir.
(2) Ajans Yönetim Kurulu değerlendirme süreci
içerisinde yatırımcıyı proje sunumuna davet edebilir veya yatırımcıdan ek
bilgi ve belge isteyebilir. Proje sunumuna projenin sektörü ve konusuna
göre alanında uzman kişiler ve/veya öğretim üyeleri de davet edilebilir.
(3) Ajans Yönetim Kurulunun projelere ilişkin
değerlendirmeleri ve bu değerlendirmelere dayanak teşkil eden her türlü
bilgi ve belge, projelerin başvuru işlemlerinin tamamlanmasını müteakiben
en geç 45 takvim günü sonuna kadar Komiteye sunulmak üzere Portala yüklenir. Ajans Yönetim Kurulu kararları,
Komite açısından öneri mahiyetindedir.
Komite
değerlendirmesi
MADDE 8- (1) Komite, Program kapsamında 6 ncı maddenin ikinci fıkrasındaki nitelikler
çerçevesinde hangi projelerin destekleneceğine, projelerin izleme sürecinde
revizyonuna, destek sürecinin sonlandırılmasına ve
Program süreçlerinin uygulanmasına ilişkin uygulama kararlarını almaya
yetkili karar organıdır.
(2) Komite; Bakanlık temsilcilerinden toplam beş
asıl ve beş yedek üyeden oluşur. Komite Başkanı ve diğer üyeler Bakan
tarafından belirlenir. Asıl üyelerin Komite toplantılarına katılamadığı
durumlarda, asıl üye yerine belirlenmiş olan yedek üye toplantılara
katılarak asıl üye ile aynı yetkiyle karar alma sürecinde yer alır. Ayrıca
ilgili ajans genel sekreteri de Komite toplantılarına davet edilebilir.
(3) Komite, Komite Başkanının katılması kaydıyla en
az üç üye ile toplanır ve en az üç üyenin aynı yönde oyu ile karar alır.
Her bir üye tarafından 100 puan üzerinden yapılan puanlama sonucunda,
üyelerin yarısından fazlasının 70 ve üzeri puan vermesi ve projeye ilişkin
puan ortalamasının en az 70 olması durumunda proje olumlu sonuçlandırılabilir.
(4) Komitenin sekretarya hizmetlerinin yanı sıra
Komite ve ilgili paydaşlar arasındaki bilgi ve belge akışı ile Programın
genel yönetimi ve iletişimi Genel Müdürlük tarafından yürütülür.
(5) Genel Müdürlük, Ajans Yönetim Kurulu
değerlendirmelerini Komitenin değerlendirmesine sunar. Komite
toplantılarında her proje için ilgili ajans personeli tarafından Komiteye
sunum ve bilgilendirme yapılır.
(6) Komite gerekli görmesi halinde;
a) Ajans Yönetim Kurulundan projenin yeniden
değerlendirilmesini,
b) Başvuru sahibinden, Ajansa veya Genel Müdürlüğe
ilave bilgi ve belge sunulmasını,
c) Başvuru sahibini, Ajans Yönetim Kurulu
üyelerini, alanında uzman kişileri Komite toplantısına davet etmek
suretiyle projeye dair değerlendirmelerini,
talep edebilir.
(7) Komite destek kararlarında;
a) Projenin revize edilmesini isteyebilir veya
proje özelinde çeşitli koşullara yer verebilir.
b) Yatırımın sadece belirli destek unsurlarından
yararlandırılmasına veya yatırımın belirli kısımlarının çıkarılarak
desteklenmesine karar verebilir.
c) Komite, projenin paydaş eşliğinde yürütülmesi
koşulu ile destek kararı verebilir. Bu durumda, başvuru sahibinin proje
kapsamında belirlediği paydaş veya paydaşlar ile aralarındaki iş birliğine
dair uzlaşı protokolü ve paydaş beyan formu sunması gerekir.
(8) Komite tarafından destekleme kararı verilen
projeler Portal üzerinden ilan edilir.
(9) Komitenin destek kararları, Bakanlığın ilgili
birimleri açısından bağlayıcı niteliktedir. Komite tarafından
desteklenmesine karar verilen projeler için ayrı bir başvuru ve
değerlendirmeye gerek olmaksızın TUYSGM tarafından teşvik belgesi
düzenlenir. Teşvik belgesi kapsamında sağlanacak Devlet yardımlarına
ilişkin iş ve işlemler, ilgili mevzuat çerçevesinde TUYSGM tarafından
yürütülür.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İzleme,
Revizyon, Sonlandırma, Tamamlama ve Görünürlük
İzleme
MADDE 9- (1) Program kapsamındaki projelerin izlenmesi,
TUYSGM tarafından teşvik sistemi prosedürleri
çerçevesinde yürütülür. Ayrıca Ajanslar tarafından proje ilerleme
durumlarına ve genel olarak uygulamaya ilişkin değerlendirmelerin yapıldığı
Program İzleme ve Değerlendirme Raporu yıllık olarak Portal
üzerinden Genel Müdürlüğe iletilir. Bunun yanı sıra Genel Müdürlük de ek
izleme faaliyetleri yürütebilir.
(2) Proje kapsamındaki faaliyetlerin tamamlanmasını
müteakiben Genel Müdürlükçe uygun görülen zamanlarda Ajans tarafından etki
analizi raporu hazırlanabilir.
Revizyon
MADDE 10- (1) Yatırımcı E-TUYS üzerinden revizyon
talebinde bulunabilir. Yatırım teşvik belgesi kapsamında desteklenen
projeler için; yatırım unsurlarında bir değişiklik oluşturmadan sadece
fiyat güncellemesi içeren değişiklik talepleri, herhangi bir oran
sınırlamasına tabi olmaksızın TUYSGM tarafından sonuçlandırılır.
(2) Yatırımın karakteristiğine
ilişkin bir değişiklik oluşturmadan yatırım unsurlarındaki ekleme ve
çıkarma gibi işlemlerden kaynaklı değişikliğe uğrayan kalemler açısından,
proje için yatırım büyüklüğünün belirlendiği ilk Komite kararı veya
değişikliğe uğradığı son Komite kararının alındığı yıldan itibaren işlemin
yapıldığı yıla kadar yeniden değerleme oranının uygulanmasıyla güncellenmiş
tutarın yüzde 25 azı veya yüzde 25 fazlası ile belirlenen aralık dikkate
alınır. Yatırım teşvik
belgesine kayıtlı öngörülen sabit yatırım büyüklüğünün; bu aralığın dışına
çıkılmasına neden olmayan değişiklik talepleri de TUYSGM tarafından
sonuçlandırılır. Yapılan revizyonlar 10 iş günü
içerisinde TUYSGM tarafından Genel Müdürlüğe bildirilir.
Sonlandırma
MADDE 11- (1) Komite, aşağıdaki hallerde desteğin
sonlandırılmasına karar verebilir:
a) Ajans, TUYSGM, Genel Müdürlük veya Komite
tarafından yatırımcıdan istenen bilgi ve belgelerin zamanında verilmemesi
veya eksik verilmesi.
b) Yatırımcı tarafından izleme ziyaretlerinde
uygulama ve yönetim mekanlarına erişimin
zorlaştırılması yahut engellenmesi.
c) Projenin uygun şekilde yürütülmediğinin tespiti.
ç) Başvuru aşamasında istenen bilgi veya belgelerin
gerçek ya da doğru olmadığının projenin herhangi bir aşamasında
anlaşılması.
(2) Komite, birinci fıkranın (ç) bendi hariç olmak
üzere aynı fıkranın diğer bentlerinde yer alan hallerin varlığı halinde,
sonlandırma kararı vermeden önce bir defaya mahsus olarak yatırımcıya süre
verebilir.
Tamamlama
MADDE 12- (1) Projelerin tamamlama vizesi konusundaki iş ve
işlemler TUYSGM tarafından yürütülür.
Görünürlük
MADDE 13- (1) Program kapsamında destek sağlanan yatırımcılar,
hizmet, mal alımı ve yapım işleri faaliyetlerinde Bakanlığın sağladığı mali
desteği görünür kılmak ve tanıtmak için gerekli önlemleri alır. Yatırıma
başladığı tarihten başlamak üzere yatırım tamamlama vizesi alındıktan
itibaren 5 yıl süreyle destek sonucunda ortaya çıkan her türlü tesis,
makine ve teçhizat üzerinde Bakanlık desteği ile sağlandığını belirten
ifadeler ile Bakanlık ve Ajans logosunun yer alması sağlanır.
(2) Program kapsamında destek sağlanan
yatırımcılar, Bakanlıktan destek almak suretiyle yürüttükleri proje ve
faaliyetlerle ilgili olarak, söz konusu desteği açık, anlaşılır ve doğru
bir biçimde belirtmek şartıyla, yurt içinde veya yurt dışında makale
yayımlayabilir, tebliğ sunabilir ve proje yarışmalarına iştirak edebilir.
Ancak bu gibi durumlarda bunların bir örneğinin bir ay içerisinde Genel
Müdürlüğe gönderilmesi zorunludur.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son
Hükümler
Diğer
hükümler
MADDE 14- (1) Aynı ilde gerçekleştirilmesi düşünülen aynı
yatırım konusu bakımından 17/10/2016 tarihli ve
2016/9495 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Yatırımlara
Proje Bazlı Devlet Yardımı Verilmesine İlişkin Karar yahut Karar
kapsamındaki başka uygulamalar için Bakanlığa başvurulması halinde Programa
başvuru yapılamaz.
(2) Bu Program kapsamında, E-TUYS üzerinden
yapılacak başvurular için gerçek kişilerin yatırımcılar adına
yetkilendirilmesi işlemleri 31/5/2018 tarihli ve
30437 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yatırım Teşvik Belgesi İşlemlerinin
Elektronik Ortamda Yürütülmesine İlişkin Yetkilendirme Tebliği hükümleri
çerçevesinde yapılır.
(3) Bu Tebliğde hüküm bulunmayan hallerde ilgili
mevzuat hükümleri uygulanır.
Yürürlük
MADDE 15- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 16- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Sanayi ve Teknoloji
Bakanı yürütür.
|