|
Tarım ve Orman Bakanlığından:
ETİL ALKOL, METANOL VE SUMA ÜRETİM MİKTARI İLE ETİL
ALKOL
VE METANOL DEPOLARINDAKİ STOK HAREKETLERİNİN
TESPİTİNE,
ÜRÜNLERİN TİCARETİNE İLİŞKİN YÖNTEMİN
BELİRLENMESİNE,
VERİLERİN TOPLANMASINA VE ÜRÜNLERİN NAKLİNE
İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA TEBLİĞ
(TEBLİĞ NO: 2024/14)
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı, yurt içinde üretilen etil
alkol, metanol ve suma ile ithal edilen etil alkol ve metanolün üretim
ve/veya ithalat miktarları ile depolardaki stok hareketlerinin tespitine,
ürünün piyasa arz zinciri içindeki hareketinin elektronik ve fiziki olarak
takibine, faaliyetlerin elektronik ortamda izlenmesine ve kayıt altına
alınmasına yönelik kurulacak sistem ile satıcıların ve alıcıların
yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Tebliğ; etil alkol, metanol ve suma
üreticisi firmaların üretim tesislerindeki hammadde, yarı ürün ve nihai
ürün miktarları ile depolardaki stok hareketlerinin tespitine yönelik
olarak, Bakanlık tarafından takılma zorunluluğu getirilen sayaçların teknik
özelliklerine, bu sayaçların monte edileceği noktaların belirlenmesine,
kontrolüne, mühürlenmesine ve Bakanlık bilişim sistemine entegrasyonuna,
Bakanlıkça kurulan veya firmalardan kurulması istenen sistemlerin düzenli
çalışmasını sağlamaya yönelik uygulamalara, etil alkol, metanol ve sumanın
üretim, ithalat, ihracat, satış ve sevkiyat faaliyetlerinin arz zinciri
içerisinde elektronik ortamda izlenmesi amacıyla Bakanlık tarafından
sağlanan sistemin kullanımına, üretim, ithalat, ihracat, satış ve
sevkiyatının kayıt altına alınmasına dair usul ve esasları kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Tebliğ, 3/1/2002 tarihli ve 4733 sayılı
Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkol Piyasasının Düzenlenmesine Dair Kanunun 4/B
maddesinin birinci fıkrası ile 30/10/2011 tarihli ve 28100 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Etil Alkol ve Metanolün Üretimi ile İç ve Dış
Ticaretine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı ve 18 inci
maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Tebliğde geçen;
a) Alıcı: Etil alkol, metanol ve suma alımı
konusunda Bakanlık tarafından yetkilendirilen ve ATİP’e kaydedilen gerçek
ve tüzel kişileri,
b) Alkol Ticaret Platformu (ATİP): Etil alkol,
metanol ve suma üretiminin, ithalatının, ihracatının, yurt içi alım
satımının ve sevkiyat faaliyetlerinin arz zinciri içerisinde hareketlerinin
izlenmesi ve kayıt altına alınması amacıyla Bakanlık tarafından
geliştirilen, Bakanlığın verdiği yetki çerçevesinde alıcı ve satıcıların
e-Devlet şifresi ile erişim sağladığı ve bu faaliyetlerine ilişkin
bilgileri Bakanlığa bildirdiği sistemi,
c) Alkol Transfer Belgesi: Etil alkol, metanol ve
sumanın bir yerden başka bir yere nakli öncesinde satıcı tarafından ATİP
üzerinden düzenlenmesi ve nakil esnasında araçta bulundurulması zorunlu,
benzersiz kod içeren belgeyi,
ç) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,
d) Daire Başkanlığı: Tarım ve Orman Bakanlığı Tütün
ve Alkol Dairesi Başkanlığını,
e) Depo: Üretici ve ithalatçılar tarafından üretim
tesisi dışında kurulan ve satışa sunmak üzere muhafaza edilen dökme etil
alkol ve metanolün bulundurulduğu yerleri,
f) Elektronik Alkol Takip Sistemi (EATS): Etil
alkol, metanol ve suma üretim tesislerine yerleştirilen sayaçlardan elde
edilen üretim verileri ile Ticaret Bakanlığından elektronik ortamda elde
edilen ithalat verilerini derleyerek, Alkol Ticaret Platformu üzerinden bu
ürünlerin piyasa arz zinciri içindeki hareketini ve U-ETDS aracılığıyla
ürünün yurt içindeki fiziki hareketini izleyen ve kayıt altına alan
sistemi,
g) Haberleşme cihazı: EATS kapsamında üretim
tesisine yerleştirilen sayaçlardan sağlanan veriyi şifreleyerek Bakanlık
veri merkezine aktaran elektronik cihazı,
ğ) Satıcı: Etil alkol, metanol ve suma satışı
konusunda Bakanlık tarafından yetkilendirilen ve ATİP’e kaydedilen gerçek
ve tüzel kişileri,
h) Sayaç: Üretim tesisi ile depolardaki hatlara
yerleştirilen ve Bakanlık veri merkezine iletilmek üzere bulunduğu hattan
geçen akışkan hammadde, yarı ürün veya nihai ürün miktarını ölçmeye,
kaydetmeye ve iletmeye yarayan, teknik özellikleri Bakanlıkça belirlenen
elektronik veya mekanik debimetre/akış ölçer cihazını,
ı) Tütün ve Alkol Gümrük Veri Sistemi (TAGVİS):
Ticaret Bakanlığı Tek Pencere Sistemi ile entegre çalışan tütün, tütün
mamulü, etil alkol ve metanolün ithalat işlemlerine dair izin taleplerinin
ve beyan bilgilerinin Bakanlığa iletildiği elektronik sistemi,
i) Ulaştırma Elektronik Takip ve Denetim Sistemi
(U-ETDS) : 10/7/2003 tarihli ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu ve
26/9/2011 tarihli ve 655 sayılı Ulaştırma ve Altyapı Alanına İlişkin Bazı
Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname kapsamında karayolu
taşımacılık faaliyetinde bulunan firmaların taşıdıkları eşya, tehlikeli
yük, kargo ve yolcu hareketlerinin elektronik olarak takibi,
değerlendirilmesi ve denetimi imkanı sağlayan sistemi,
j) Yönetmelik: Etil Alkol ve Metanolün Üretimi ile
İç ve Dış Ticaretine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliği,
ifade eder.
Sayaç
takma zorunluluğu
MADDE 5- (1) Firmalar etil alkol, metanol ve suma üretim
tesisleri ile depolardaki gerekli görülen hatların içinden geçen akışkan
hammadde, yarı ürün ve nihai ürünü ölçmek ve kaydetmek üzere, teknik
özellikleri Bakanlıkça belirlenerek Bakanlık internet sitesinde yayımlanacak
olan, 29/6/2016 tarihli ve 29757 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ölçü
Aletleri Yönetmeliği (2014/32/AB) düzenlemelerine uygun sayaçları tedarik
etmek ve hatların üzerinde Bakanlık tarafından belirlenecek noktalara
cihazın yetkili teknik servisinden hizmet alarak montajını sağlamak ve
cihazların kurulum ve çalışmasının standartlarına uygun olduğuna dair
teknik rapor tanzim ettirmek zorundadır.
(2) Üretim faaliyetine ilişkin ölçümler, üretim
tesisinin hammadde, yarı ürün ve nihai ürün hatları üzerinde olmak üzere en
az üç noktaya, depolardaki ölçümler ise depo giriş ve çıkış hatları
üzerinde olmak üzere en az iki noktaya yerleştirilecek sayaçlar ile
yapılır.
(3) Sayaçlar, üretim tesislerinde hammadde hattı,
alkollü mayşe tankı çıkış hattı ile mayşe kolonu, pürifikasyon kolonu,
rektifikasyon kolonu ve dimetilizasyon kolonu gibi ayrımsal kolonları
içeren distilasyon ünitesi çıkış hattı üzerine, depolarda ise depo giriş ve
çıkış hatları üzerine yerleştirilir.
(4) Daire Başkanlığının izni olmaksızın üretim
tesislerinde distilasyon çıkışı ile nihai üretim miktarını tespit eden
sayaç arasındaki hat üzerinde, depolarda ise tank çıkışından sayaca giden
hat üzerinde musluk veya benzeri tahliye aparatlarına yer verilemez, teknik
zorunluluklar haricinde sökülebilir bağlantı bulundurulamaz.
(5) Firmalar EATS kapsamında montajı sağlanan
sayaçların doğru ölçüm yaptığının tespiti amacıyla, Ölçü Aletleri
Yönetmeliği (2014/32/AB)’ne uygun olarak yetkili kurum/kuruluş tarafından
Modül F ile ölçüm doğrulanması yapılmasını sağlamak zorundadır. Bakanlık
ayrıca dolum noktalarına ve üretim tesisinin veya deponun projesine bağlı
olarak, yapılan ölçüm sonuçlarını etkileyebilecek ek hatlara da sayaç
yerleştirilmesini ve Modül F ile ölçüm doğrulanmasının sağlanmasını talep edebilir.
F modülü doğrulaması işlemi sonucunda yetkili kurum/kuruluş tarafından
mühürlenen sayaçlar ile teknik servis tarafından kurulum ve çalışmasının
standartlarına uygun olduğuna dair teknik rapor tanzim edilen sayaçlara
ayrıca Bakanlık mührü uygulanır.
Verinin
Bakanlık veri merkezine transferi
MADDE 6- (1) Sayaçlardan elde edilen veri, Bakanlık
tarafından sağlanacak haberleşme cihazı vasıtasıyla internet üzerinden
Bakanlık veri merkezine aktarılır.
(2) Tesislere ve depolara montajı sağlanan
sayaçlardan elde edilen verinin Bakanlık veri merkezine aktarımı için
gerekli modem, internet bağlantısı, WAN ve LAN sabit IP adresi, data ve
enerji hatları ile sisteme enerji sağlayacak kesintisiz güç kaynakları
Bakanlığın belirleyeceği standartlar gözetilerek tesis sahibi tarafından
sağlanır. Firma tarafından temin edilecek modem sadece EATS projesine
tahsis edilir. Bakanlık gerek görmesi halinde temin edeceği kesintisiz güç
kaynaklarının tesise ve depolara yerleştirilmesini firmadan talep edebilir.
Firmalar bu talebi yerine getirmek zorundadır.
(3) Bakanlık tarafından izlenecek sayaçlara enerji
ve veri transferi sağlayan hatlar ile internet bağlantı hattı, tesis ve
depo içerisinde Daire Başkanlığı tarafından da uygun görülecek ve sıcaklığı
35 santigrat dereceyi geçmeyecek bir alanda konumlandırılacak kapalı bir
panoda birleştirilir, haberleşme cihazı panoya yerleştirilir ve pano
Bakanlık tarafından mühürlenir.
(4) Bakanlık sayaçlardan elde edilen verinin,
standartlarını belirleyeceği yöntemle tesis veya depo sahibi firma
tarafından internet üzerinden Bakanlık veri merkezine iletilmesini de talep
edebilir.
(5) Tesis veya depo sahibi firma, sistemde yer alan
cihazlara kesintisiz enerji sağlamak, bu kapsamda Bakanlıkça talep edilmesi
halinde teknik özellikleri Bakanlıkça belirlenecek sistemleri temin etmek,
kurulumunu ve kesintisiz çalıştırılmasını sağlamak zorundadır.
(6) Bakanlık gerekli görmesi halinde sistemin
güvenliğinin sağlanması amacıyla sayaçların, panonun, üretim ve dolum
hatlarının bulunduğu noktaların görüntülerini anlık olarak aktarabilecek ve
kaydedebilecek, teknik özellikleri Bakanlıkça belirlenecek kamera ve
görüntüleme sistemlerinin kurulmasını isteyebilir.
(7) Üretim tesislerinde üretim miktarının,
depolarda ise giren ve çıkan ürün miktarının kesintisiz ölçülmesi esastır.
Sayaçlarda meydana gelebilecek arıza veya bakım gibi teknik gerekçelerle
üretime veya depolardan satışa ara vermek istemeyen firmalar Bakanlıkça da
uygun görülecek alternatif hat üzerine ayrıca sayaç yerleştirebilir.
(8) Firmalar, EATS’nin işleyişini engelleyen her
hangi bir durumun vuku bulması halinde ATİP üzerinden Bakanlığa derhal
bilgi vermek zorundadır.
Sayaçların
muayene işlemleri
MADDE 7- (1) EATS kapsamında tesislere yerleştirilen
sayaçların muayeneleri 24/7/1994 tarihli ve 22000 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Ölçü ve Ölçü Aletleri Muayene Yönetmeliği hükümlerine göre
yapılır.
Alkol
Ticaret Platformuna kayıt zorunluluğu
MADDE 8- (1) Etil alkol veya metanol üreten, ithal eden,
ihraç eden, satan veya satın alan kişiler ile suma üreten, satan veya satın
alan kişilerin ATİP’e kayıtlı olmaları ve bu faaliyetlerine ilişkin iş ve
işlemleri ATİP üzerinden yapmaları zorunludur.
(2) Alıcılar, satın almaya yetkili olduğu ürünü ve
talep ettikleri miktarı ATİP üzerinden satıcıya iletir. Satıcılar ATİP
üzerinden iletilmeyen sipariş talebine istinaden ürün satışı veya sevkiyatı
yapamaz.
Başvuru
işlemleri
MADDE 9- (1) ATİP’e kayıt başvurusu yapmak isteyen alıcılar
Daire Başkanlığının internet sitesinde yayımlamış olduğu başvuru formu ve
eki belgeler ile Bakanlığa başvurur. Bakanlık başvuruları değerlendirerek
uygun bulunanları ATİP’e kaydeder. ATİP’e kaydedilen gerçek ve tüzel
kişiler sisteme giriş yetkisi kazanır.
Alıcı ve
satıcıların ATİP’e girişi
MADDE 10- (1) Sisteme kaydı yapılan gerçek kişi alıcı ve
satıcılar, ATİP’e kişisel e-Devlet hesabı üzerinden erişim sağlar. Ticaret
siciline kayıtlı tüzel kişi alıcı ve satıcılar ise ticaret sicilinde
tescilli yetkili bir kişi üzerinden ATİP’e tüzel kişilik olarak erişim
sağlar. Ayrıca e-Devlet tüzel kişi hizmeti ile giriş yapan kişiler, ATİP
üzerinden tüzel kişi adına işlem yapmak üzere başka bir kişiyi
yetkilendirebilir. Yetkilendirilen bu kişi e-Devlet gerçek kişi hizmeti ile
ATİP’e erişim sağlar.
Sevkiyat
ve teslim alma işlemleri
MADDE 11- (1) ATİP üzerinden sevkiyat bilgileri girilmeyen
ve Alkol Transfer Belgesi düzenlenmeyen ürünler bulundukları yerden bir
başka yere nakledilemez, alıcı tarafından teslim alınamaz.
(2) Alkol Transfer Belgesi, nakliye hizmeti veren
kişinin, sevkiyata ilişkin bilgileri U-ETDS’ye girmesinden sonra, satıcı
tarafından ATİP üzerinden iki nüsha olarak düzenlenir.
(3) İki nüsha olarak düzenlenen Alkol Transfer
Belgesinin sevkiyat esnasında nakil aracında bulundurulması, yapılan
kontrollerde kolluk kuvvetlerine veya yetkili kamu görevlilerine ibraz
edilmesi ve teslimat esnasında taraflarca imzalanan belgenin alıcı ve
satıcı tarafından saklanması zorunludur.
(4) Etil alkol, metanol veya suma sevkiyatı yapan
araçların Alkol Transfer Belgesi düzenlenmeden ürün nakletmesi halinde
sorumluluk satıcı firmaya aittir. Ancak alıcının Alkol Transfer Belgesi
düzenlenmeksizin kendisine gönderilen ürünü teslim alması halinde, ürünün
mevzuata aykırı şekilde sevkiyatı nedeniyle satıcı ve alıcı birlikte
sorumlu kabul edilir.
(5) Alkol Transfer Belgesi düzenlendiği andan
itibaren 72 saat süreyle geçerlidir. Ürünün bu süre zarfında teslim
edilmemesi halinde gerekçesi belirtilmek suretiyle ATİP üzerinden Bakanlığa
bilgi verilerek ek süre talep edilir. Bakanlık yapacağı değerlendirme sonunda
ek süre verebilir. Ürün teslim alındıktan sonra, alıcı tarafından, Alkol
Ticaret Platformu üzerinden en geç üç iş günü içinde alındı onayı verilmek
zorundadır. Süresi içinde alındı onayı vermeyen alıcılar, alındı onayı
verene kadar ATİP üzerinden aynı satıcıya yeni bir sipariş veremez.
(6) Firmalar, depoları ve şubeleri arasında ürün
sevkiyatı yapmadan önce ATİP üzerinden Alkol Transfer Belgesi düzenlemek
zorundadır.
İthalat
işlemleri
MADDE 12- (1) İthal edilen ürün miktarının firma stok
kaydına işlenebilmesi için ilgili gümrük beyannamesinin kapatılması şartı
aranır. Firmalar ithal edilen ürüne ilişkin bilgileri ATİP’e tanımlayarak
ürünü ilgili stokuna aktarmak zorundadır.
İhracat
işlemleri
MADDE 13- (1) Etil alkol ve metanol ihracat işlemlerinde
sevkiyat yapılmadan önce, ihracata ilişkin bilgilerin ATİP’e giriş
yapılarak Alkol Transfer Belgesi düzenlenmesi ve ihraç edilen ürüne ait
kapatılmış gümrük beyannamesinin, beyanname kapatma tarihinden itibaren
yedi gün içinde ATİP’e yüklenmesi zorunludur.
Yaptırımlar
MADDE 14- (1) Bu Tebliğ hükümlerine aykırı davrananlar
hakkında 4733 sayılı Kanunun ve 8/6/1942 tarihli ve 4250 sayılı İspirto ve
İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanununun ilgili maddelerinde hüküm altına
alınan idari yaptırımlar uygulanır.
(2) Aşağıda sayılan fiiller Yönetmeliğin 33 üncü
maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi kapsamında aykırılığın
giderilmesinin mümkün olmadığı hallerden kabul edilir:
a) Sistemde yer alan cihazların enerjisinin kast
veya ihmal sonucunda kesilmesi.
b) Sistemdeki cihazlara ve bağlantı noktalarına
uygulanan mühürlerin Daire Başkanlığının onayı olmaksızın bozulması.
c) Sistemde yer alan cihazların enerji ve data
bağlantılarına Bakanlığın izni olmadan müdahale edilmesi.
ç) Sistemde yer alan cihazlara ve cihazlardan elde
edilen verilerin Bakanlık veri merkezine aktarımını sağlayan sisteme
bilişim yoluyla veya fiziki olarak müdahale edilmesi.
d) Sayaçları devre dışı bırakacak alternatif hat
tesis edilmesi.
e) Daire Başkanlığının izni olmaksızın üretim
tesislerinde distilasyon çıkışı ile nihai üretim miktarını tespit eden
sayaç arasındaki hat üzerinde, depolarda ise tank çıkışından sayaca giden
hat üzerinde musluk veya benzeri tahliye aparatlarına yer verilmesi veya
teknik zorunluluklar haricinde sökülebilir bağlantı bulundurulması.
f) Sistemde yer alan cihazların arızalanması
durumunda Daire Başkanlığına bilgi verilmeksizin müdahalede bulunulması ve
cihaza yetkisiz kişilerin müdahalesine izin verilmesi.
(3) Daire Başkanlığının izni olmaksızın, ATİP
dışında etil alkol, metanol ve suma alımı, satımı veya sevkiyatı yapılması
ile Alkol Transfer Belgesi düzenlenmeksizin ürün sevkiyatı yapılması,
Yönetmeliğin 33 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının (e) bendi kapsamında
aykırılığın giderilmesinin mümkün olmadığı hallerden kabul edilir.
Belgelerin
saklanma süresi
MADDE 15- (1) Alıcı ve satıcılar Alkol Transfer Belgesinin
kendinde kalan nüshasını, düzenlenme tarihini takip eden yılın başından
itibaren beş yıl süreyle saklamak zorundadır.
Geçiş
hükümleri
GEÇİCİ
MADDE 1- (1) Üretim tesislerinde
distilasyon çıkışı ile nihai üretim miktarını tespit eden sayaç arasındaki
hat ile depolarda tank çıkışından sayaca giden hatta yer alan musluk veya
benzeri tahliye aparatları ile teknik zorunluluklar haricinde sökülebilir
bağlantılar bu Tebliğin yürürlük tarihinden itibaren altmış gün içerisinde
5 inci maddenin dördüncü fıkrasına uygun hale getirilir.
Yürürlük
MADDE 16- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 17- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı
yürütür.
|