|
Ticaret Bakanlığından:
GÜMRÜK GENEL TEBLİĞİ
(TRANSİT REJİMİ) (SERİ NO: 14)
Amaç ve
kapsam
MADDE 1 –
(1) Bu Tebliğin amacı; 7/10/2009
tarihli ve 27369 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gümrük
Yönetmeliğinin 238/A maddesinde düzenlenen izinli gönderici yetkisi
başvurusunda aranacak koşullar, başvurunun yapılması, başvurunun
incelenmesi, yetkinin verilmesi, askıya alınması, iptali, gümrük işlemleri
ve diğer hususlara ilişkin uygulanacak usul ve esasları düzenlemektir.
Dayanak
MADDE 2 –
(1) Bu Tebliğ, 22/6/2012 tarihli
ve 6333 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan 20/5/1987 tarihli Ortak
Transit Rejimine İlişkin Sözleşme ve Gümrük Yönetmeliğinin 238/A maddesine
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3 –
(1) Bu Tebliğde geçen;
a) Bakanlık: Ticaret Bakanlığını,
b) Bölge Müdürlüğü: Gümrük ve Dış Ticaret Bölge
Müdürlüğünü,
c) Genel Müdürlük: Gümrükler Genel Müdürlüğünü,
ç) İzinli gönderici: Transit rejimine tabi eşyayı,
hareket gümrük idaresine sunmaksızın sevk etmeye yetkilendirilmiş olan ve
rejim kapsamında yapılan işlemlerde transit işlemlerinden sorumlu olan
kişiyi,
d) Kolay ihracat noktaları uygulaması: Nihai çıkış
noktasının bir izinli gönderici tesisi olması kaydıyla, ülkenin herhangi
bir noktasından tescil edilen ihracat beyannamesi kapsamı eşyanın transit
beyanı ve mühür tatbiki olmaksızın getirildiği izinli gönderici tesisinden
sınır gümrük idaresine doğrudan sevkine imkan veren uygulamayı,
e) Sözleşme: 22/6/2012 tarihli ve 6333 sayılı
Kanunla onaylanması uygun bulunan 20/5/1987 tarihli Ortak Transit Rejimine
İlişkin Sözleşmeyi,
f) Yönetmelik: 7/10/2009 tarihli ve 27369 mükerrer
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gümrük Yönetmeliğini,
ifade eder.
Koşullar
MADDE 4 –
(1) İzinli gönderici başvurusunda
bulunacak kişilerin aşağıda yer alan şartları taşıdığını başvuru formunda
belirtilen esaslar çerçevesinde kanıtlaması gerekir:
a) Sahip olunan kapsamlı teminat izni ile ilişkili
teminat mektubunun, Türkiye’de yerleşik bir kefil kuruluştan alınmış olması
şartıyla kapsamlı teminat kullanma veya teminattan vazgeçme iznine sahip
olması,
b) Yönetim
kurulu üyeleri ile şirket sermayesinin %10 veya daha fazlasına sahip gerçek
kişiler hakkında başvuru formunda belirtilen suçlarla ilgili kesinleşmiş
mahkûmiyet kararı bulunmaması,
c) Başvurunun yapıldığı takvim yılından geriye
dönük üç takvim yılı boyunca her yıl ayrı ayrı değerlendirilmek üzere
ihracat beyannamesi kapsamı eşyanın taşınmasına yönelik olarak TIR karnesi
dahil en az 5.500 transit beyanında rejim hak sahibi olması veya en az 500
transit beyanında taşıyıcı sıfatını taşıyor olması,
ç) Başvurunun yapıldığı takvim yılından geriye
dönük üç takvim yılı boyunca her yıl ayrı ayrı değerlendirilmek üzere işlem
gören tüm beyanname sayısının %0,5’ini aşan sayıda vergi kaybına neden olan
gümrük mevzuatı ihlali nedeniyle ceza uygulanmamış olması ve gümrük
mevzuatının ihlali nedeniyle %2’sini aşan sayıda birinci fıkrası hariç
Gümrük Kanununun 241 inci maddesi uyarınca usulsüzlük cezası uygulanmamış
olması,
d) Başvuru formunda belirtilen asgari şartlara haiz
en az bir tesise sahip olması,
e) Avrupa Akreditasyon Birliğinin karşılıklı tanıma
anlaşmalarına imza atmış akreditasyon kurumları tarafından akredite edilmiş
uygunluk değerlendirme kuruluşlarınca düzenlenecek ve akreditasyon kurumunun
markasını taşıyan geçerli ISO 9001 ve ISO 27001 sertifikalarına sahip
olunması,
f) Gümrük idaresinin etkin kontroller
gerçekleştirmesine olanak sağlayacak şekilde asgari olarak başvuru formunda
belirtilen niteliklere uygun kayıtların güvenilir ve izlenebilir şekilde
tutulduğu bir lojistik programını kullanıyor olması,
g) Başvuru sahibinin mali yapısının başvuru
yılından önceki üç yıl esas alınmak suretiyle, yeminli mali müşavir
tarafından incelenerek, başvuru formunda belirtilen şekilde olumlu görüşle
rapora bağlanmış olması,
ğ) Gümrük mevzuatı uyarınca kesinleşmiş ancak
ödenmemiş herhangi bir vergi ve ceza borcu bulunmaması,
h) Rejimin gözetim altında tutulabilmesi ve
kontrollerin gerçekleştirilebilmesi için ilgili tesiste gümrük hizmeti
verilmesinin gümrük idaresi üzerinde orantısız bir idari yük getirmeyecek
olması.
(2) Başvuru sahibinin yetkilendirilmiş yükümlü
statüsü olması halinde birinci fıkranın (g) ve (ğ) bentlerinde belirtilen
koşulları kanıtlaması gerekmez. Aynı fıkranın (c) bendinde belirtilen
transit beyanı sayısı ise dörtte bir nispetinde uygulanır.
Başvuru
MADDE 5 – (1) Ön Başvuru Ek-1/A’da yer alan ön başvuru
formuyla bölge müdürlüğüne, başvuru ise Ek-1/B’de yer alan başvuru formuyla
Genel Müdürlüğe yapılır.
(2) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ila (ğ)
bentlerinde yer alan koşulların sağlandığına ilişkin değerlendirme ve
yerinde inceleme Genel Müdürlükçe görevlendirilen Ticaret Uzmanı, (h)
bendinde belirtilen koşulun sağlandığına ilişkin değerlendirme ve inceleme
ise ilgili bölge müdürlüğü tarafından gerçekleştirilir. Genel Müdürlük tüm
değerlendirme ve incelemelerin bölge müdürlüğünce gerçekleştirilmesine
yönelik düzenleme yapabilir.
(3) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ila (ğ)
bentlerinde yer alan koşulların sağlanıp sağlanmadığına yönelik yapılan
yerinde incelemeye ilişkin olarak beş günü geçmemek üzere yapılan konaklama
ve ulaşım giderleri inceleme sırasında başvuruda bulunanlarca karşılanır.
(4) İzinli gönderici yetkisi askıya alınmadığı veya
iptal edilmediği sürece geçerlidir. Yenileme başvurusu yetkilendirmenin
yapıldığı takvim yılını izleyen her üç yılın son ayında veya Genel
Müdürlükçe talep edilmesi halinde yapılır. Yenileme başvurusunun yapıldığı
tarihte yetki kapsamında bulunan tesislere ilişkin yapılan yerinde incelemenin
üzerinden bir yıldan daha az bir süre geçmiş olması durumunda yenileme
başvuru kapsamında bu tesislerde yerinde inceleme yapılmayabilir.
(5) Yerinde inceleme sonucunda Ek-1/C’de yer alan
yerinde inceleme değerlendirme formu düzenlenir, gerekli şartların
sağlandığının anlaşılması halinde başvuru sahibi adına Ek-2/A’da yer alan
izinli gönderici yetki numarası ve Ek-2/B’de yer alan izinli gönderici
yetki belgesi düzenlenir.
Tesis
yetkilendirilmesinin askıya alınması
MADDE 6 –
(1) Aşağıdaki durumlardan birinin
varlığı halinde ilgili tesisin yetkilendirilmesi söz konusu durum ortadan
kalkıncaya kadar askıya alınır:
a) Yetki kapsamında işlem görecek eşyanın veya
taşıma yapılacak eşyanın kontrolü için görevli memura gerekli kolaylığın ve
görevini gerçekleştirmesine uygun çalışma ortamının sağlanmaması,
b) Bölge müdürlüğünce tesisin faaliyetinin devam
etmesinin risk doğuracağına yönelik somut bir tespit bulunması,
c) İlgili tesis için tesis müdürü ve müdür
yardımcısı olarak bildirilen dış ticaret işlemlerinde temsile yetkili kişi
hakkında başvuru formunda belirtilen suçlardan dava açıldığı veya
mahkûmiyet kararı verildiği halde ilgili kişinin görevine devam etmesi,
ç) Tesiste kullanılan lojistik programının gerekli
nitelikleri taşımadığının veya usulüne uygun kullanılmadığının tespit
edilmesi.
Tesis
yetkilendirilmesinin iptal edilmesi
MADDE 7 –
(1) Aşağıdaki durumlardan birinin
varlığı halinde ilgili tesisin yetkilendirilmesi iptal edilir:
a) Tesiste gerekli güvenlik önlemlerinin
alınmadığının, kamera kayıtları ve lojistik kayıtlarının gerektiği gibi
saklanmadığının tespit edilmesi,
b) Tesise varışı henüz gerçekleşmemiş eşya için
muayene hattının bildirilmesini teminen hazır bildiriminin yapılmasından
sonra tesise eşyanın giriş yaptığının tespit edilmesi,
c) Başka bir rejim hak sahibine ait transit
beyannamesi kapsamı mühürlü vaziyette gelen taşıma aracına rejim hak
sahibinin Ek-3’te yer alan genel muvafakatnamesi olmaksızın tesiste yeni
mühür tatbik edilmesi,
ç) Hazır bildirimi yapılan ihracat beyannamesi çıkabilir
statüye gelmeden ve/veya tescil edilen transit beyannamesinin işlemleri
tamamlanmadan eşyanın ve/veya taşıma aracının tesis dışına çıkışına izin
verilmesi.
İzinli
gönderici yetkisinin askıya alınması
MADDE
8 – (1)
Aşağıdaki durumlardan birinin varlığı halinde izinli gönderici
yetkisi söz konusu durum ortadan kalkıncaya kadar askıya alınır:
a) Davanın kesin olarak beraatla sonuçlandığı veya
davalı kişinin 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde sayılanlar
arasından çıkarıldığı tarihe kadar sınırlı olmak üzere ilgililer hakkında
başvuru formunda belirtilen suçlardan dava açıldığının veya mahkûmiyet
kararı verildiğinin tespit edilmesi,
b) Yenilemenin Genel Müdürlükçe talep edildiği
durumlarda tebligat tarihinden başlamak üzere 5 inci maddenin dördüncü
fıkrasında belirtilen yenileme başvurusunun 30 gün içerisinde yapılmaması,
c) İzinli gönderici yetkisinin verildiği takvim
yılını izleyen her üç yılın sonunda başvurunun yenilenmemesi.
İzinli
gönderici yetkisinin iptal edilmesi
MADDE 9 – (1) Aşağıdaki durumlardan birinin varlığı halinde
izinli gönderici yetkisi iptal edilir:
a) Tesise girişi gerçekleşmeyen bir eşya için
izinli gönderici yetkisi kapsamında mühürleme ve transit işlemlerinin
gerçekleştirildiğinin tespit edilmesi,
b) 8 inci maddenin birinci fıkrasının (b) ve (c)
bentlerinde belirtilen askıya alma işleminden itibaren 90 gün içerisinde
başvurunun yenilenmemesi,
c) İznin yanlış, eksik bilgilere veya sahte
belgelere dayanılarak verildiğinin anlaşılması,
ç) Gümrük idaresinden temin edilen özel tipte mühür
dışında mühür kullanılması.
Askıya
alma ve iptal kararlarının bildirilmesi
MADDE 10
– (1) İzinli gönderici yetkisi
ve/veya tesis yetkilendirmesinin iptal ve askıya alma kararı izin sahibine
gerekçeli olarak Genel Müdürlükçe bildirilir. Yapılan bildirimde askıya
alma ve iptal kararının uygulamaya konulacağı tarihe de yer verilir. İptal kararlarında
yeniden başvuru yapılabilecek tarih bilgisi de yer alır. Bu tarih,
gerekçeye konu ihmalin ortaya çıkardığı riskin boyutu, sürekliliği ve ihmal
tarihinden sonra gerekli önlemlerin alınıp alınmadığı dikkate alınarak bir
aydan az üç yıldan fazla olmayacak şekilde belirlenir.
İşlem
yapılacak hareket gümrük idarelerinin belirlenmesi
MADDE 11
– (1) Bölge müdürlüğü ilgili
konumda izinli gönderici tesisi açılmasının başvuranın gereksinimlerine
kıyasla gümrük idaresi üzerinde orantısız bir idari yük getirmeyecek
olduğuna ilişkin değerlendirmesi ile birlikte tesisin bağlı olacağı gümrük
müdürlüğü bilgisini de Ek-1/A’da yer alan ön başvuru formuyla Genel
Müdürlüğe gönderir.
(2) Tesisin bağlı bulunduğu gümrük müdürlüğü
yükümlü talebine istinaden yahut Genel Müdürlükçe resen değiştirilebilir.
Gümrük
işlemleri
MADDE 12
– (1) İzinli gönderici yetkisi
kapsamında izinli göndericinin tesisinden ihraç edilecek olan eşya,
tesislerde, taşıma aracına yüklenmeye hazır olarak açık veya kapalı bir
yere konulur ya da taşıma aracında yüklü olarak bekletilir.
(2) Birinci fıkra uyarınca ihraç edilmeye hazır
olarak ayrı bir yere alınan eşyanın, başka herhangi bir eşya ile
karışmaması ve eşyaya yetkisiz müdahalenin önlenmesi için gerekli tedbirler
alınır.
(3) Kolay ihracat noktaları uygulaması hariç olmak
üzere, ikinci fıkrada belirtilen eşyaya ilişkin ihracat beyannamesi, izinli
gönderici tesisinin bağlı bulunduğu gümrük müdürlüğünden elektronik ortamda
tescil edilerek onaylanır.
(4) İzinli gönderici tarafından eşyanın ihraç edilmeye
hazır olduğu gümrük idaresine elektronik ortamda bildirilir. Eşya bu bildirim esnasında izinli
gönderici tesislerinde hazır bulunur.
(5) Dördüncü fıkra uyarınca ihracat eşyasının ihraç
edilmeye hazır olduğunun izinli gönderici tarafından gümrük idaresine
bildirilmesinden sonra beyanın hangi kontrol türüne tabi tutulacağı, gümrük
idaresince beyan sahibi ile izinli göndericiye elektronik ortamda
bildirilir.
(6) Eşyanın muayenesinin veya belge kontrolünün
yapılacağının bildirilmesi halinde, eşya muayene veya belge kontrolü
yapılana kadar müdahale edilmeksizin tesislerde bekletilir. Muayenenin
öngörülmesi durumunda muayene işlemi kontrol türünün bildirimini müteakip
azami üç saat içinde yetki kapsamı izinli gönderici tesislerinde gerçekleştirilir.
(7) İhracat beyannamesinin işlemleri bittikten
sonra eşya hâlihazırda yüklü değilse taşıta yüklenir ve araca izinli
gönderici mührü tatbik edilerek basitleştirilmiş usulde transit beyannamesi
tescil edilir.
(8) Transit beyannamesinde teminat verilmesi
gereken hallerde yetki sahibi sadece kendisine ait kapsamlı teminatı
kullanabilir.
(9) Transit beyannamesinin kırmızı hatta işlem
görecek olması halinde muayene memurunca tesislerde izinli gönderici mührü
sökülür ve muayeneyi müteakip izinli gönderici tarafından yeni mühür tatbik
edilir.
(10) Transit beyannamesinin işlemleri bittikten
sonra taşıma aracının tesislerden çıkışı sağlanır.
Mesai
saatleri dışında gümrük işlemleri
MADDE 13
– (1) Hazır bildirimi işlemi
sonrasında, belge kontrolüne tabi tutulacağı bildirilen ihracat beyannameleri
ile eşyanın muayene edileceği bildirilen ihracat ve transit beyannamelerine
ilişkin işlemlerin mesai saatleri dışında tamamlanma talepleri, fazla mesai
ücreti yatırılması koşuluyla yerine getirilir.
(2) Birinci fıkra kapsamında yer almayan, belge
kontrolüne tabi tutulmayacağı bildirilen ihracat beyannameleri ile eşyanın
muayene edilmeyeceği bildirilen ihracat ve transit beyannamelerine ilişkin
işlemler fazla mesai ücreti ödenmeksizin tamamlanır.
Tesise
mühürlü vaziyette veya kolay ihracat noktaları kullanılarak getirilen
araçların işlemleri
MADDE 14
– (1) İzinli gönderici tesisinde
mühür sökme yetkisi sadece yetki sahibinin rejim hak sahibi olduğu transit
beyanlarıyla tesise gelen araçlarla sınırlıdır.
(2) İzinli göndericinin Ek-3’te yer alan
muvafakatnameye sahip olması durumunda birinci fıkrada yer alan sınırlama
uygulanmaz.
(3) Araç üzerinde bulunan transit beyanlarına
ilişkin transit refakat belgelerine yeni mühür numarası elle yazılır ve
izinli gönderici kaşesi vurularak imzalanır.
(4) Kolay ihracat noktaları uygulaması kapsamında
herhangi bir gümrük idaresinden tescil edilen ihracat beyannamesi kapsamı
eşya, transit beyannamesi ve mühür tatbiki olmaksızın doğrudan izinli
gönderici tesisine getirilebilir ve bu eşyaya ilişkin hazır bildirimi
tesisin bağlı bulunduğu gümrük müdürlüğüne iletilebilir.
İhracatta
yerinde gümrükleme tesislerinden yapılacak taşımalar
MADDE 15
– (1) İhracatta yerinde gümrükleme
izni sahibi firmaların tesislerinden ihraç edilecek eşyanın transit
beyanını izinli gönderici yetkisi sahibi rejim hak sahibi olarak
basitleştirilmiş usulde verebilir.
(2) Birinci fıkranın uygulandığı durumda ihracat
beyannamesi ihracatta yerinde gümrüklemeye özgü basitleştirilmiş işlem
koduyla tescil edilir. İhracat beyannamesinin işlemleri tamamlandıktan
sonra eşyanın bulunduğu yer alanına ihracatta yerinde gümrükleme tesis kodu
girilerek basitleştirilmiş usulde transit beyannamesi tescil edilir ve
ihracatta yerinde gümrükleme tesislerinde izinli gönderici mührü tatbik
edilir.
Antrepodan
eşya alınması
MADDE 16
– (1) İzinli gönderici yahut
ihracatta yerinde gümrükleme tesisinden çıkış yapıldıktan sonra antrepodan
serbest dolaşımda olmayan eşya alınabilir.
(2) Birinci fıkranın uygulandığı durumda yüklü
aracın mührünün sökülmesi ve eşya yüklendikten sonra yeni mühür tatbiki
işlemleri yetkilendirilmiş gümrük müşaviri veya antrepoda görevli gümrük
memuru tarafından yapılır.
(3) İkinci fıkranın uygulandığı durumda mevcut
transit refakat belgelerine yeni mühür numarası yetkilendirilmiş gümrük
müşaviri veya antrepoda görevli gümrük memuru tarafından elle yazılır ve
mühür vurulur.
Gümrük
idaresinden eşya alınması
MADDE 17
– (1) İzinli gönderici yahut
ihracatta yerinde gümrükleme tesisinden çıkış yapıldıktan sonra gümrük
idaresinden eşya alınabilir.
(2) Birinci fıkranın uygulandığı durumda yüklü
aracın mührünün sökülmesi ve eşya yüklendikten sonra yeni mühür tatbiki
işlemleri gümrük idaresi tarafından yapılır.
(3) İkinci fıkranın uygulandığı durumda mevcut
transit refakat belgelerine yeni mühür numarası gümrük idaresi tarafından
elle yazılır ve mühür vurulur.
Özel
tipte mühür kullanımı
MADDE 18
– (1) İzinli gönderici yetkisi
sahipleri gümrük idaresinden ücreti karşılığında temin edilecek, Sözleşmenin
82 nci maddesine uygun özel tipte mühür kullanır.
(2) İhracatta yerinde gümrükleme tesisinde
mühürleme yapılacağı durumlarda taşıyıcıya teslim edilen mühürler teslim
alan taşımacı, teslim tarihi, mühür numaraları ihracatta yerinde gümrükleme
izin sahibinin unvanını içerecek şekilde ayrıca kayıt altına alınır. Bu
durum haricinde mühürler izinli gönderici tesisinde muhafaza edilir ve
tesis dışına çıkarılamaz.
(3) Bozuk çıkan, tatbik esnasında kırılan veya
sökülen mühürler ayrıca kayıt altına alınır.
Diğer
hususlar
MADDE 19
– (1) İzinli gönderici yetkisi sahipleri
tarafından yapılacak hazır bildirimi, basitleştirilmiş usulde transit
beyannamesi tescil işlemleri ve izinli gönderici sistemi kapsamında
ihracatçılar tarafından tescil edilecek ihracat beyannamesine ilişkin
tescil işlemleri Bakanlık internet adresinde yayımlanan izinli gönderici
kılavuzunda yer alan esaslara göre gerçekleştirilir.
(2) TIR Karnesi kapsamında yapılacak işlemlere
ilişkin usul ve esaslar Genel Müdürlükçe belirlenir.
(3) Genel Müdürlük aşağıdaki durumlardan birinin
varlığı halinde durumun niteliğine göre, verilmiş bir izni yeniden
değerlendirebilir, düzeltebilir, askıya alabilir ya da iptal edebilir:
a) İznin uygulanmasını etkileyecek bir mevzuat
değişikliğinin söz konusu olması,
b) İznin verilmesinden sonra ortaya çıkan bir
unsurun, iznin devamını veya içeriğini etkilemesi,
c) Bakanlıktaki mevcut bilgi ve belgelerin
değerlendirilmesi sonucunda gerekli görülmesi.
(4) Genel Müdürlük, bu Tebliğin uygulanmasını
sağlamak üzere gerekli göreceği her türlü tedbiri almaya, özel ve zorunlu
durumlar ile bu Tebliğde yer almayan hususları inceleyip sonuçlandırmaya
yetkilidir.
Yürürlük
MADDE 20
– (1) Bu Tebliğ 1/1/2022 tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 21
– (1) Bu Tebliğ hükümlerini
Ticaret Bakanı yürütür.
Ekleri için tıklayınız.
|