|
Karayolları Genel Müdürlüğünden:
KARAYOLU ALTYAPISI GÜVENLİK YÖNETİMİ HAKKINDA
YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; karayolu altyapısı
güvenlik yönetimi kapsamında, karayolu güvenliği etki değerlendirmeleri,
karayolu güvenlik kontrolleri, karayolu ağının güvenlik sıralaması ve
yönetimi, karayolu güvenlik teftişleri ile ilgili uygulama usul ve
esaslarının belirlenmesidir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, Türkiye Trans-Avrupa Karayolu
Ağında yer alan ve 500 metreden uzun karayolu tünelleri dışında kalan,
planlama, projelendirme ve yapım aşamasındaki karayolu kesimleri ile
trafiğe açık yolları kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 13/10/1983 tarihli ve 2918
sayılı Karayolları Trafik Kanunu ile 15/7/2018 tarihli ve 30479 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili
Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 796 ncı maddesine dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;
a) Ağ güvenlik sıralaması: Mevcut karayolu
kesimlerini, karayolu güvenliğini artırma ve kaza maliyetini azaltma potansiyeline
göre belirleyen, analiz eden ve sınıflandıran bir yöntemi,
b) Altyapı projesi: Yeni inşa edilecek bir karayolu
projesini ya da mevcut karayolu ağında trafik akımını etkileyecek boyuttaki
iyileştirme projesini,
c) Karayolu altyapısı: Karayolunu meydana getiren
yol gövdesi, dolgu ve yarma şevleri, kenar hendekleri, refüjler, menfez,
köprü, altgeçit, üstgeçit, tüneller gibi sanat yapıları, kavşaklar,
karayolu-demiryolu kesişmeleri, yaya geçitleri, yola katılımlar ve
ayrılmalar, pasif koruma tertibatları ile trafik işaret ve işaretlemeleri
gibi karayolu sınır çizgileri içindeki yola ait her türlü yapı ve tesisi,
ç) Karayolu altyapısı güvenliği: Karayolu
altyapısının, yol kullanıcılarına ve trafiğin güvenli akışına sağladığı
güvenlik etkisini,
d) Karayolu güvenliği etki değerlendirmesi:
Karayolu altyapısının planlama aşamasında; mevcut durumun sürdürülmesinin,
yeni bir karayolunun yapılmasının ya da mevcut ağda yapılan kapsamlı bir
değişikliğin karayolu ağının güvenlik performansı üzerindeki etkisinin karşılaştırmalı
olarak analiz edilmesini,
e) Karayolu güvenlik kontrolleri: Karayolu altyapı
projelerinin tasarım özelliklerinin ön proje aşamasından yolun trafiğe
açıldığı ilk dönemin sonuna kadar olan tüm aşamaları kapsayan güvenlik
kontrollerinin bağımsız, detaylı, sistematik ve teknik olarak yapılmasını,
f) Karayolu güvenlik teftişleri: Trafiğe açık
yollarda, karayolu güvenliği sebebiyle iyileştirme ve bakım çalışması
gerektiren unsurların, karayolu altyapısına ilişkin özelliklerin, düzenli
ve belirli aralıklarla tespit edilmesini,
g) Kaza yoğunluğu yüksek olan kesimlerin
sıralaması: Üç yıldan fazla süre trafiğe açık olan ve trafik hacmine oranla
çok sayıda ölümlü kazanın meydana geldiği karayolu kesimlerinin
tanımlanması, analiz edilmesi ve sıralanması yöntemini,
ğ) Kılavuz ilkeler: Bu Yönetmelikte tanımlanan
güvenlik yöntemlerinin uygulanmasında dikkat edilmesi gereken hususların ve
izlenmesi gereken adımların belirlendiği Karayolları Genel Müdürlüğünce
alınan tedbirleri,
h) Türkiye Trans-Avrupa karayolu ağı: Avrupa
Birliği iç pazarı ile komşu ülke ve bölgelerde kişilerin, malların ve
hizmetlerin serbest dolaşımını kolaylaştırmak amacıyla tanımlanan Avrupa
Transit Karayolu Ağının genişletilmesi sürecinde, Avrupa Komisyonu ve
Türkiye arasındaki mutabakatla belirlenmiş, ülkemizin sınırları içindeki
karayolu güzergahlarını,
ı) Yetkili birim: Karayolları Genel Müdürlüğünü,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Karayolu Altyapısı Güvenlik Yönetimi Bileşenleri
Karayolu
altyapısı projeleri için karayolu güvenliği etki değerlendirmesi
MADDE 5 – (1) Karayolu güvenliği etki değerlendirmesi, tüm
karayolu altyapısı projelerinde gerçekleştirilir.
(2) Karayolu güvenliği etki değerlendirmesi,
karayolu altyapı projesi onaylanmadan önce planlama aşamasında
gerçekleştirilir. Bu kapsamdaki çalışmalar için EK-1’deki hususlar esas
alınır.
(3) Karayolu güvenliği etki değerlendirmesi,
önerilen seçenekler arasından uygun çözüme karar verilmesine katkı
sağlayacak, karayolu altyapısı güvenliği ile ilgili bilgileri değerlendiren
ve farklı seçeneklerin maliyet-fayda analizi için gerekli tüm çalışmaları
kapsar.
Karayolu
altyapısı projeleri için karayolu güvenlik kontrolleri
MADDE 6 – (1) Karayolu güvenlik kontrolleri tüm karayolu
altyapısı projelerinde gerçekleştirilir.
(2) Karayolu güvenlik kontrolleri
gerçekleştirilirken EK-2’deki hususlar esas alınır.
(3) Karayolu altyapı projesinin tasarım
özelliklerinin güvenlik kontrolü 11 inci maddenin beşinci fıkrasında
belirtilen yetkili birim tarafından görevlendirilmiş karayolu altyapı
güvenlik uzmanı tarafından yapılır. Karayolu güvenlik kontrolünün bir ekip
tarafından yapıldığı durumda, kontrol ekibinde, 11 inci maddenin beşinci fıkrasında
belirtilen, yeterlilik sertifikasına sahip en az bir kişi yer alır.
(4) Karayolu
güvenlik kontrolleri, yolun ön proje aşaması, kesin proje aşaması, trafiğe
açılmadan önceki aşaması ve yolun trafiğe açıldığı ilk dönemin sonuna kadar
olan dört aşamada, tasarım sürecinin bir parçası olarak yapılır.
(5) Karayolu altyapı güvenlik uzmanı, karayolu
altyapı projesinin güvenlik kontrolü sürecindeki her bir aşaması için
güvenlik riski oluşturan proje öğelerinin ayrıntılarını içeren bir rapor
hazırlar. Karayolu güvenlik kontrol raporunda yer alan önerilerin
uygulanması, yetkili birime aittir. Güvenlik kontrolü sırasında güvenli
olmayan özellikler tespit edildiği halde, EK-2’deki aşamaların sona
ermesinden önce tasarım düzeltilmemişse; yetkili birim, söz konusu düzeltilmeme
nedenlerini, ayrı bir raporda açıklayarak karayolu güvenlik kontrol
raporuna ekler.
(6) Karayolu güvenlik kontrol raporu, karayolu
altyapısı güvenliği sorunlarını ve gerekli çözüm önerilerini içerir.
Trafiğe
açık karayolu ağının güvenlik sıralaması ve yönetimi
MADDE 7 – (1) Kaza yoğunluğu yüksek olan karayolu
kesimlerinin sıralaması ve ağ güvenlik sıralaması karayolu ağının trafiğe
açık kesimlerinde, en az 3 yılda bir EK-3’teki esaslara uygun olarak
gerçekleştirilir.
(2) Kaza yoğunluğu yüksek olan kesimlerin
sıralaması ve ağ güvenlik sıralaması sonuçlarına göre öncelik arz eden
karayolu kesimleri, uzman ekiplerce EK-3’ün 3 üncü maddesinde belirtilen
esaslara göre saha incelemeleriyle değerlendirilir. Uzman ekibin en az bir
üyesi, 11 inci maddenin beşinci fıkrasında belirtilen kriterlere sahip
olmalıdır.
(3) İyileştirici önlemler, ikinci fıkrada
belirtilen karayolu kesimleri için belirlenir. EK-3’ün 3 üncü maddesinde
belirtilen, en yüksek fayda-maliyet oranı dikkate alınarak, belirlenen
önlemlerin uygulanmasına öncelik verilir.
(4) Onarım çalışması yürütülen ve yol
kullanıcılarının güvenliğini tehdit eden karayolu kesimlerinde uygun
işaretlerin gerekli yerlere yerleştirilmesi, işaretlerin gündüz ve gece
görülebilecek özellikte ve güvenli mesafelerde olması sağlanır.
(5) İşaretlemelerde, Karayolları Trafik Kanununun
15 inci maddesi gereğince çıkarılan 19/6/1985 tarihli ve 18789 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik ile 16 ncı
maddesi gereğince çıkarılan 19/6/1985 tarihli ve 18789 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Karayolu Trafik Güvenliği Sağlanması Yönünden, Yolun
Yapısında Yapılacak Her Türlü Çalışmalarda Alınacak Tedbirler ile Karayolu
Dışında, Kenarında veya Üzerindeki Diğer Levhalar, Işıklar ve İşaretlemeler
Hakkında Yönetmelik esas alınır.
(6) Kaza yoğunluğu yüksek olan kesimler hakkında
yol kullanıcıları uygun yöntemlerle bilgilendirilir. Eğer işaretleme
yapılmasına karar verilmiş ise beşinci fıkrada yer alan Yönetmelikler esas
alınır.
Karayolu
güvenlik teftişleri
MADDE 8 – (1) Trafiğe açık yollarda, karayolu altyapısı
güvenliği ile ilgili konuları belirlemek ve kazaları önlemek için karayolu
güvenlik teftişleri gerçekleştirilir.
(2) Karayolu güvenlik teftişleri, yol ağının
karayolu altyapısı güvenliği açısından incelenmesini ve yol çalışmalarının
trafik akışının güvenliği üzerindeki olası etkilerinin belirlenmesine
yönelik çalışmaları kapsar.
(3) Karayolu güvenlik teftişleri, periyodik olarak
gerçekleştirilir. Teftişler, karayolu altyapısının yeterli güvenlik
seviyesine yükseltilmesi ve sürekliliğinin sağlanması için gerekli sıklıkta
yapılır.
(4) 10 uncu maddede belirtilen kılavuz ilkelere
aykırı olmamak şartıyla, yol çalışmalarında uygulanacak geçici güvenlik
tedbirleri hakkında kılavuz ilkeler belirlenir. Belirlenen kılavuz
ilkelerin düzenli ve teknik uygunluk ölçütleri içinde yürütülmesini sağlayacak
bir teftiş programı planlanır ve uygulanır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Veri Yönetimi, Kılavuz İlkeler, Karayolu Altyapı
Güvenlik
Uzmanlarının Eğitimi ve Görevlendirilmesi
Veri
yönetimi
MADDE 9 – (1) Yetkili birim, karayolunda meydana gelen
ölümlü ve yaralanmalı kazalar için düzenlenen EK-4’te belirtilen bilgilerin
de yer aldığı kaza raporlarını (Trafik Kazası Tespit Tutanağı) İçişleri
Bakanlığından temin eder.
(2) Yetkili birim, karayollarında meydana gelen
kazalardaki ölüm, yaralanma (ağır ve hafif) ve maddi hasarın ortalama
sosyo-ekonomik maliyetlerini hesaplar ve bu maliyetler 5 yılı geçmeyecek
sürede güncellenir.
Kılavuz
ilkelerin hazırlanması
MADDE 10
– (1) Yetkili birim tarafından,
Yönetmeliğin uygulanması için ihtiyaç duyulan kılavuzlar, el kitapları,
şartnameler, yönergeler vb. dokümanlar bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden
itibaren 5 yıl içerisinde hazırlanır.
Karayolu
altyapı güvenlik uzmanlarının eğitimi ve görevlendirilmesi
MADDE 11
– (1) Yetkili birim, karayolu
altyapı güvenlik uzmanlarının eğitim müfredatının hazırlanmasını sağlar.
(2) Karayolu altyapı güvenlik uzman adaylarının
sahip olması gereken vasıflar, yetkili birim tarafından hazırlanacak
kılavuzda belirlenir.
(3) Yetkili birim, karayolu altyapı güvenlik
uzmanlarının, yeterlilik sertifikalı başlangıç eğitimini almasını ve ayrıca
periyodik olarak ilave eğitimlere katılmasını sağlar.
(4) Yetkili birim, kılavuzlar ve ilgili dokümanlar
yayınlandıktan 3 yıl sonra, kontrollerin sertifikalı karayolu altyapı
güvenlik uzmanları tarafından yapılmasını sağlar.
(5) Yetkili birim, karayolu tasarımı, karayolu
altyapı güvenliği ve kaza analizi ile ilgili konularda yeterli deneyime
veya eğitime sahip, üçüncü fıkrada belirtilen yeterlilik sertifikalı inşaat
mühendislerinin karayolu altyapı güvenlik uzmanı olarak
görevlendirilmelerini sağlar. Ancak, karayolu altyapı güvenlik uzmanları,
kendisinin hazırladığı ya da bir grubun üyesi olarak hazırlanmasında görev
aldığı herhangi bir karayolu altyapı projesinin güvenlik kontrolünü yapamaz
veya kontrol ekibi içinde bulunamaz.
(6) Yetkili birim, karayolu altyapı güvenlik
uzmanlarının görevlendirilmesine yönelik hususları, hazırlanacak kılavuz
ile belirler.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Diğer
hususlar
MADDE 12
– (1) Karayolu güvenliği etki
değerlendirmesi, trafiğe açık karayolu ağının güvenlik sıralaması ve
yönetimi ile karayolu güvenlik teftişleri çalışmalarının sonunda her biri
için ayrı ayrı rapor hazırlanır ve yetkili birime sunulur. Raporlarda yer
alan önerilerin uygulanması yetkili birime aittir. Raporlarda yer alan
önerilerin uygulanmaması durumunda, yetkili birim gerekçelerini ayrı bir
raporda açıklayarak ilgili rapora ekler.
(2) Yetkili birim, 5, 6, 7, 8 ve 11 inci maddelerin
uygulanması ile ilgili gerekli kılavuzlar, el kitapları, şartnameler,
yönergeler ve benzerlerini hazırlar.
(3) Yetkili birim, karayolu güvenliği etki
değerlendirmesi, karayolu güvenlik kontrolü, karayolu ağının güvenlik
sıralaması ve yönetimi ile karayolu güvenlik teftişi konularıyla ilgili
olarak gerektiğinde ilave kurallar belirler.
Uygulanacak
hükümler
MADDE 13
– (1) Bu Yönetmelik hükümleri,
Türkiye Trans-Avrupa Karayolu Ağı dışında kalan diğer yollarda yoldan
sorumlu kurumların kararları doğrultusunda uygulanır.
Avrupa
Birliği mevzuatına uyum
MADDE 14
– (1) Bu Yönetmelik, 19/11/2008
tarihli ve 2008/96/AT sayılı karayolu altyapısı güvenlik yönetimi
hakkındaki Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi dikkate alınarak Avrupa
Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde hazırlanmıştır.
Yürürlük
MADDE 15
– (1) Bu Yönetmelik yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 16
– (1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Karayolları Genel Müdürü yürütür.
Eki için tıklayınız.
|