|
Millî Eğitim Bakanlığından:
MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI REHBERLİK HİZMETLERİ
YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç ve
kapsam
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, il ve ilçe düzeyinde
rehberlik hizmetleri ile bu hizmetlerin verildiği rehberlik ve araştırma
merkezleri ve eğitim kurumlarındaki rehberlik servislerinin işleyiş ve
görevleri ile bu hizmetleri veren kurumlarda çalışan personelin görev,
yetki ve sorumluluklarına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Dayanak
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik; 5/1/1961
tarihli ve 222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu, 14/6/1973 tarihli ve
1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu, 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı
Mesleki Eğitim Kanunu, 1/7/2005 tarihli ve 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun,
3/7/2005 tarihli ve 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu, 30/5/1997 tarihli ve
573 sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile 25/8/2011
tarihli ve 652 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilât ve Görevleri
Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık: Millî Eğitim Bakanlığını,
b) Bölüm: Rehberlik ve araştırma merkezlerindeki
özel eğitim hizmetleri bölümünü ve rehberlik hizmetleri bölümünü,
c) Bölüm başkanı: Rehberlik ve araştırma
merkezlerindeki özel eğitim hizmetleri bölümü başkanını ve rehberlik
hizmetleri bölümü başkanını,
ç) Çocuk gelişimi ve eğitimcisi: Üniversitelerin
çocuk gelişimi veya çocuk sağlığı ve eğitimi alanlarında lisans eğitimi
almış rehberlik ve araştırma merkezlerinde öğrencilere, ailelere ve
öğretmenlere çocukların her türlü gelişim durumlarına ilişkin sorunların
çözümünde gerekli önlemlerin alınmasında ve gelişimlerinin izlenmesinde
yardım sağlayan personeli,
d) Danışan: Rehberlik hizmetlerinden yararlanmak
üzere ilgili kurumlara başvuran bireyi,
e) Danışan dosyası: Rehberlik hizmetlerinden
yararlanan bireylere ilişkin hizmetin gerektirdiği özel ve gizlilik içeren;
bireyin ve öğrenci ise velisinin izni olmadan (mevzuat ile yetkili kılınan
makamlar hariç) paylaşılmayan bilgilerin kaydedildiği dosyayı,
f) Danışmanlık tedbiri: Hakkında danışmanlık tedbir
kararı alınmış çocuğun bakımından sorumlu olan kimselere, çocuk yetiştirme
konusunda; çocuklara ise eğitim ve gelişimleri ile ilgili sorunlarının
çözümünde yol göstermeye yönelik rehberlik tedbirlerini,
g) Eğitim programcısı: Üniversitelerin eğitimde
program geliştirme alanında lisans eğitimi almış rehberlik ve araştırma
merkezlerinde rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri alanlarında
gereksinim duyulan programların geliştirilmesinde gerekli teknik hizmetleri
veren personeli,
ğ) Ergoterapist:
Üniversitelerin ergoterapi alanında lisans
eğitimi almış rehberlik ve araştırma merkezlerinde bireylerin günlük yaşam
aktivitelerine katılımlarını geliştirmek amacıyla hizmet sunan personeli,
h) Fizyoterapist: Üniversitelerin fizyoterapi ve rehabilitasyon alanında lisans eğitimi
almış rehberlik ve araştırma merkezlerinde bireylerin yetersizliklerinden
kaynaklı ağrıyı, özrü ve yeteneklerini özel ölçme, değerlendirme ve
inceleme yöntemleri ile belirleyerek hekimin tanısına göre, fonksiyonun ve
fonksiyonel kapasitenin geliştirilmesine yönelik fizyoterapi ve rehabilitasyon
programını planlayan, uygulayan ve tekrar değerlendirerek rapor eden
personeli,
ı) Koordinatör rehberlik öğretmeni: Eğitim
kurumunda birden fazla rehberlik öğretmeninin bulunması halinde rehberlik
hizmetlerinin yürütülmesi ile ilgili işbirliği ve organizasyonu sağlamakla
yükümlü rehberlik öğretmenini,
i) Psikolog: Üniversitelerin psikoloji alanında
lisans eğitimi almış rehberlik ve araştırma merkezlerinde atipik ve uyum güçlüğü olan çocuklara tanılama ve terapi hizmetleri veren personeli,
j) Psikolojik danışma: Bireylere kendini tanıma,
karar verme ve problem çözme becerisi kazandıran, bireylerin kişisel ve
toplumsal uyumlarını gerçekleştirmelerini amaçlayan bireyle veya grupla
yürütülen süreci,
k) Psikolojik ölçme araçları: Rehberlik ve
araştırma merkezleri ile rehberlik servislerinin bireyi tanıma, tanılama,
tarama ve inceleme çalışmalarında kullanabilecekleri çeşitli test, anket ve
envanterleri,
l) Psikometrist:
Psikolojik ölçme araçları konusunda lisans veya lisansüstü eğitim almış
rehberlik ve araştırma merkezlerinde tarama, inceleme, tespit, teşhis ve
benzeri amaçlarla kullanılacak psikolojik ölçme araçlarını uygulamayı bilen
ve gerekli olanları geliştiren personeli,
m) Rehberlik öğretmeni: Eğitim kurumlarındaki
rehberlik servisleri ile rehberlik ve araştırma merkezlerinde rehberlik
hizmetlerini yürüten personeli,
n) Rehberlik ve araştırma merkezi: Rehberlik
hizmetleri ile özel eğitim hizmetlerini planlayarak hizmetlerin koordineli
bir şekilde yürütülmesini sağlayan kurumu,
o) Rehberlik servisi: Eğitim kurumlarındaki
rehberlik hizmetlerinin yürütüldüğü birimi,
ö) Sınıf rehber öğretmeni: Eğitim kurumlarında bir
sınıfın rehberlik hizmetlerini yürüten ilkokullarda sınıf öğretmenini,
ortaokullarda şube rehber öğretmenini, ortaöğretim kurumlarında ise sınıf
rehber öğretmenini,
p) Sosyal Çalışmacı: Üniversitelerin sosyal hizmet
alanında lisans eğitimi almış rehberlik ve araştırma merkezlerinde
danışanlarla ilgili olarak verilecek hizmetlerin planlanması için gerekli
sosyal, ekonomik ve kültürel bilgileri toplayan, değerlendiren ve
hizmetlerin verilmesinde sosyal hizmet kurumları arasında eşgüdümü sağlayan
personeli,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Rehberlik Hizmetlerinin Amaçları ve İlkeleri
Rehberlik
hizmetlerinin amaçları
MADDE 4 – (1) Türk Millî Eğitiminin genel amaçları
çerçevesinde eğitimde rehberlik hizmetleri; kendini tanıyan, kendisine
sunulan eğitsel ve mesleki fırsatları değerlendirebilen, sorumluluk
alabilen bireyler yetiştirilmesini ve bireylerin toplum içinde sağlıklı bir
birey olarak yaşamlarını sürdürerek kendini gerçekleştirmelerini amaçlar.
Rehberlik
hizmetlerinin ilkeleri
MADDE 5 – (1) Rehberlik hizmetlerinin planlanması ve
yürütülmesinde;
a) Bireye ve bireysel farklılıklara saygı,
b) Bilimsellik,
c) Gizlilik,
ç) Gelişimsel bir anlayışla önleyici ve koruyucu
yaklaşım,
d) Bireysel, kurumsal ve toplumsal özellikler ile
ihtiyaçların göz önünde bulundurulması,
e) Hayat boyu rehberlik anlayışıyla bireylerin yaş,
gelişim özellikleri ve öğretim kademelerinin dikkate alınması,
f) Mesleki ve etik değerlere uyulması,
g) İlgili tarafların işbirliği ve eşgüdümü,
esastır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Rehberlik Hizmetlerinin Türleri ve Rehberlik
Hizmetleri Kapsamında
Yürütülen Faaliyetler
Alanlarına
göre rehberlik hizmetleri
MADDE 6 – (1) Rehberlik hizmeti alanlarına göre üçe ayrılır:
a) Eğitsel rehberlik: Bireyin yetenek, ilgi,
ihtiyaç, değer, kişilik özellikleri, imkân ve koşullarıyla uyumlu eğitsel
kararlar alması; eğitime ilişkin olumlu tutum geliştirmesi ve hayat boyu
öğrenme sürecinde bireyin gelişimine destek olunması amacıyla bireye ve
ailesine sunulan hizmettir.
b) Mesleki rehberlik: Bireyin kendini ve meslekleri
tanıması; yetenek, ilgi, ihtiyaç, değer ve kişilik özellikleri
doğrultusunda mesleğe yönelik seçimler yapması; mesleğe hazırlanması,
başlaması, mesleğini sürdürmesi ve hayat boyu öğrenme sürecinde kendini
geliştirmesi için birey ve ailesine sunulan hizmettir.
c) Kişisel/Sosyal rehberlik: Bireyin bilişsel,
sosyal, duygusal, ahlaki ve davranışsal gelişimini desteklemek amacıyla
kendini tanıması; karar verme ve problem çözme gibi sosyal beceriler ile
yaşam becerilerini geliştirmesi ve sorumluluk sahibi bir birey olarak
hayatına devam edebilmesi için bireye ve ailesine sunulan hizmettir.
Birey
sayısına göre rehberlik hizmetleri
MADDE 7 – (1) Rehberlik hizmetleri hizmetten yararlanan
birey sayısına göre ikiye ayrılır:
a) Bireysel rehberlik; bireyin eğitsel, mesleki ve
kişisel/sosyal gelişimine yönelik birebir sunulan rehberlik hizmetlerini
kapsar.
b) Grup rehberliği; bireylerin eğitsel, mesleki ve
kişisel/sosyal gelişimlerine yönelik grupla gerçekleştirilen rehberlik
hizmetlerini kapsar.
Öğretim
kademelerine göre rehberlik hizmetleri
MADDE 8 – (1) Rehberlik hizmetleri öğretim kademelerine göre
beşe ayrılır:
a) Okul öncesi dönemde rehberlik hizmetleri;
çocuğun sosyalleşmesine, ilkokula hazır olması için uyum çalışmalarına,
kendini ifade etmeye yönelik sosyal beceriler kazanmasına, olumlu benlik
algısı ile mesleklere ilişkin olumlu tutumlar geliştirmesine ve aile
rehberliğine yönelik olarak eğitsel, mesleki ve kişisel/sosyal rehberlik
hizmetleri kapsamında yürütülür.
b) İlkokul kademesinde rehberlik
hizmetleri; öğrencinin okula uyum sağlamasına, eğitim ortamlarına ve öğrenmeye
yönelik olumlu tutum geliştirmesine; öğrenmeyi öğrenme ve öğrendiklerini
aktarmaya yönelik bilişsel becerileri kazanmasına; etkili öğrenmeye yönelik
stratejiler geliştirme, duyguları tanıma, kendini ifade etme gibi sosyal
beceriler ile zorlu yaşam olaylarıyla baş etme becerileri kazanmasına;
kişilik gelişimini ve mesleki gelişimlerini desteklemeye yönelik olarak
eğitsel, mesleki ve kişisel/sosyal rehberlik hizmetleri kapsamında
yürütülür.
c) Ortaokul kademesinde rehberlik
hizmetleri; öğrencinin ilgi, yetenek ve kişilik özellikleri doğrultusunda
seçmeli derslere, eğitsel ve sosyal kulüplere yönelmesine ve hobi
edinmesine; güçlü ve zayıf yönlerini tanımasına ve geliştirilmesi gereken
yönlerini fark etmesine; gelişim dönemi özelliklerini tanımasına ve uyum
sağlamasına yönelik olarak eğitsel, mesleki ve kişisel/sosyal rehberlik
hizmetleri kapsamında yürütülür.
ç) Ortaöğretim kademesinde
rehberlik hizmetleri; öğrencinin bireysel özelliklerini değerlendirip
sağlıklı bir kimlik oluşturarak yetişkinlik yaşamına hazırlanmasına;
değerlerini fark etmesine ve kendi değerleri ile toplumsal değerler
arasında bağ kurabilmesine; yükseköğretim kurumlarına devam etmeye istekli
olmasına ve kendisine uygun bir alana yönelmesine, iş yaşamına
hazırlanmasına ve meslek edinmesine yönelik olarak eğitsel, mesleki ve kişisel/sosyal
rehberlik hizmetleri kapsamında yürütülür.
d) Yaygın eğitimde rehberlik
hizmetleri; bireyin gelişim dönemi özellikleri, ihtiyaçları, beklentileri,
çevre koşulları, sosyoekonomik ve kültürel özellikleri dikkate alınarak
hayat boyu öğrenmeyi destekleyen, meslek öncesi eğitim, iş yaşamına
hazırlık, yeni bir meslek edinme, aktarılabilir becerilerin iş ve meslek
yaşamındaki önemine yönelik olarak eğitsel, mesleki ve kişisel/sosyal
rehberlik hizmetleri kapsamında yürütülür.
Bireyi
tanıma
MADDE 9 – (1) Bireyi tanıma bireyin kendi ilgi, yetenek,
değer, tutum ve kişilik özelliklerini keşfetmesini ve gerçekçi kararlar
almasını sağlamak amacıyla rehberlik öğretmeni, sınıf rehber öğretmeni ve
diğer öğretmenler tarafından yürütülen bilgi toplama sürecidir. Bu
kapsamda:
a) Öğrencinin yetenek, ilgi, istek, değer, başarı
gibi bireysel özellikleri ile sosyal ve kültürel özellikleri olabildiğince
çok boyutlu olarak ele alınır.
b) Bilgilerin toplanmasında, değerlendirilmesinde
ve kullanılmasında bilimsel standartlara uyulur.
c) Bireyi tanıma sürecinde farklı ölçme aracı,
yöntem ve teknikler kullanılması bir amaç değil araçtır.
ç) Bireyi tanıma çalışmalarında temel amaç;
öğrencinin kendini tanımasıdır. Öğrenci hakkında elde edilen bilgiler, onun
gelişimini desteklemek için kullanılır.
d) Elde edilen bilgiler bütünleştirilerek
değerlendirilir.
Psikolojik
ölçme araçlarının uygulanması
MADDE 10
– (1) Rehberlik hizmetlerinde
bireyi tanıma çalışmalarında kullanılacak psikolojik ölçme araçlarının
sağlanması, eğitimi, uygulanması, bu araçların gizliliği ve bilimsel
standartlarının korunmasına ilişkin önlemler Bakanlıkça alınır. Bu
kapsamda;
a) Psikolojik ölçme aracı uygulanırken uygulayıcı,
ölçme aracının geçerliği, güvenirliği, geliştirme ya da uyarlama
çalışmaları, sınırlılıkları ve bu aracın hangi amaçlar için nasıl
kullanılacağı konularında yeterli bilgi ve beceriye sahip olur.
b) Psikolojik ölçme aracı uygulanırken ölçme
aracının yönergesinde ve el kitabında belirtilen koşullara uyulması
zorunludur.
c) Bireye sunulacak rehberlik hizmetlerinde bireyin
gelişim özellikleri ve psikolojik ölçme aracının sonuçları birlikte
değerlendirilir.
ç) Psikolojik ölçme aracını kullanan kişi ve
kurumlar, ölçme aracının korunmasından, içeriğinin ve sonuçlarının
gizliliğinden sorumludur.
d) Psikolojik ölçme aracı, uygulama ve
değerlendirme yeterliliği olmayan kişiler tarafından kullanılamaz ve
uygulayıcılar yeterlilik sınırlarını aşamaz.
Yönlendirme
ve yerleştirme
MADDE 11
– (1) Yönlendirme ve yerleştirme
hizmetleri; bireyin gelişimsel özellikleri ve ihtiyaçları doğrultusunda
bireyi derse, bölüme, dala, alana, okula, üst öğrenim kurumlarına, mesleğe
ve katılacağı etkinliklerin seçimine yönlendirmeyi kapsamaktadır. Bu
süreçte; eğitsel, mesleki ve kişisel/sosyal rehberlik uygulamaları
sonuçlarının bütünleştirilmesi esastır.
(2) Yönlendirmede bireye sunulan seçenekler öneri
niteliğindedir.
Psikososyal koruma, önleme ve krize müdahale hizmetleri
MADDE 12
– (1) Doğal afetler ile kaza,
ihmal, istismar, intihar, şiddet, savaş ve göç gibi zorlu yaşam olaylarında
psikolojik ve sosyal destek sağlamak üzere psikososyal
koruma, önleme ve krize müdahale hizmetleri sunulur.
(2) Psikososyal koruma,
önleme ve krize müdahale hizmetleri kapsamında il ve ilçe milli eğitim
müdürlükleri ile eğitim kurumlarında psikososyal
koruma, önleme ve krize müdahale ekipleri kurulur. Bu ekipler:
a) İl milli eğitim
müdürlüklerinde; özel eğitim ve rehberlik hizmetlerinden sorumlu müdür
yardımcısı veya şube müdürünün başkanlığında, en az bir ve en fazla üç
rehberlik ve araştırma merkezi müdürü, en az bir ve en fazla üç rehberlik
hizmetleri bölüm başkanı ile en az bir ve en fazla beş rehberlik
öğretmeninden oluşur.
b) İlçe milli eğitim müdürlüklerinde; özel eğitim
ve rehberlik hizmetlerinden sorumlu şube müdürü başkanlığında varsa
rehberlik ve araştırma merkezi müdürü ve rehberlik hizmetleri bölüm başkanı
ile her eğitim kademesinden en az birer rehberlik öğretmeninden oluşur.
c) Eğitim kurumlarında; eğitim kurumu müdürü veya
eğitim kurumu müdürü tarafından görevlendirilmiş bir müdür yardımcısı
başkanlığında, varsa rehberlik öğretmenleri ile rehberlik hizmetleri
yürütme komisyonu üyesi her sınıf düzeyinden en az bir sınıf rehber öğretmeninden
oluşur.
(3) Yürütülen faaliyetler Bakanlıkça düzenlenir.
Danışmanlık
tedbiri uygulamaları
MADDE 13
– (1) 5395 sayılı Çocuk Koruma
Kanunu kapsamında hakkında koruyucu ve destekleyici danışmanlık tedbiri
kararı verilen çocuklara yönelik gerçekleştirilecek olan uygulamalar
aşağıdaki şekilde yürütülür:
a) Adli makamlarca danışmanlık tedbiri kararı
verildiği durumlarda, danışmanlık tedbiri uygulamaları rehberlik servisi
tarafından yerine getirilir. Eğitim kurumlarında rehberlik öğretmeni
bulunmadığı veya çocuğun herhangi bir eğitim kurumu ile ilişiği bulunmadığı
durumlarda ise danışmanlık tedbiri uygulamaları rehberlik ve araştırma
merkezleri veya il veya ilçe milli eğitim müdürlüklerinin görevlendireceği
çocuğun ikamet adresine en yakın okulun rehberlik öğretmeni tarafından
yerine getirilir.
b) Hakkında danışmanlık tedbiri kararı verilmiş
çocuğa ve bu çocuğun bakımından sorumlu olan kimselere yönelik alınan
kararın gerekçesinin içeriğine ve bireylerin ihtiyaçlarına göre müdahale
programları uygulanır ve gerçekleştirilen faaliyetlere ilişkin uygulama
raporu mahkemeye sunulur.
c) Danışmanlık tedbiri kararı uygulamalarında
ilgili kolluk birimleri ve diğer kamu kurum kuruluşlarıyla iş birliği
yapılır.
Aile
rehberliği
MADDE 14
– (1) Aile rehberliği ailelere
ihtiyaç duydukları konularda bilgi vermek ve gerekli becerileri kazandırmak
amacıyla sunulan hizmetlerdir.
(2) Aile rehberliği hizmetleri, çocukların,
ailelerin veya çocukların bakımından sorumlu bireylerin ihtiyaçlarına göre
rehberlik öğretmeni tarafından planlanır.
(3) Aile rehberliği hizmetleri, aile görüşmelerini,
aile ziyaretlerini, aile eğitimi programı uygulamalarını ve çocuğun
ihtiyaçlarına yönelik müdahale programlarını kapsar. Bireye ilişkin eğitim
sürecinde karşılaşılan sorunların değerlendirilmesi, bireye ve ailesine
rehberlik hizmeti sunulması amacıyla gerçekleştirilen aile ziyaretlerine
rehberlik öğretmeni ve rehberlik hizmetleri yürütme komisyonu üyesi en az
iki kişi katılır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Rehberlik Hizmetleri İl Danışma Komisyonunun
Kuruluşu ve Görevleri
Rehberlik
hizmetleri il danışma komisyonun kuruluşu
MADDE 15
– (1) İl milli eğitim
müdürlüklerinde, rehberlik hizmetlerinin il düzeyinde planlanması ve kurumlar
arası iş birliğinin sağlanması amacıyla rehberlik hizmetleri il danışma
komisyonu oluşturulur. Rehberlik hizmetleri il danışma komisyonu, Eylül ve
Haziran aylarında olmak üzere yılda en az iki kez toplanır.
(2) Bu komisyonun sekretarya hizmetleri il milli
eğitim müdürlüğündeki özel eğitim ve rehberlik hizmetleri birimi tarafından
yürütülür.
(3) Rehberlik hizmetleri il danışma komisyonu, il
milli eğitim müdürü veya il milli eğitim müdür yardımcısının veya şube
müdürünün başkanlığında;
a) Özel eğitim ve rehberlik hizmetlerinden sorumlu ilçe
şube müdürlerinden,
b) Rehberlik ve araştırma merkezi müdürlerinden,
c) Rehberlik ve araştırma merkezlerinin rehberlik
hizmetleri bölüm başkanlarından,
ç) Örgün ve yaygın eğitim kurumlarının her tür ve
kademesinden seçilen en az birer müdür ve bu kurumlarda görev yapan en az
birer rehberlik öğretmeninden,
oluşur.
(4) Bu komisyona gerektiğinde; aile ve sosyal
politikalar il müdürlüğü, il emniyet müdürlüğü, il sağlık müdürlüğü, yerel
yönetimler, üniversiteler, sivil toplum kuruluşları ve diğer ilgili kurum
temsilcileri davet edilir.
Rehberlik
hizmetleri il danışma komisyonunun görevleri
MADDE 16
– (1) Rehberlik hizmetleri il
danışma komisyonu aşağıdaki görevleri yapar:
a) Eylül ayında yapılacak toplantıda, il ve
ilçelerde gerçekleştirilmesi düşünülen rehberlik hizmetlerine ilişkin
ihtiyaçları belirler, değerlendirir ve gerekli tedbirlerin alınmasına
yönelik karar alır.
b) Haziran ayında yapılacak olan toplantıda il ve
ilçelerde yapılan rehberlik çalışmalarının sonuçlarını değerlendirir.
c) Haziran ve Eylül aylarında yapılacak her iki
toplantıda alınan kararların toplantıların yapıldığı ay içerisinde il milli
eğitim müdürlüğünce Bakanlığa gönderilmesini sağlar.
ç) Rehberlik öğretmeni olmayan eğitim kurumlarında
rehberlik hizmetlerinin yürütülmesi için alınacak tedbirleri karara bağlar.
d) Açılmasına ihtiyaç duyulan rehberlik ve
araştırma merkezleri ile ilgili değerlendirmede bulunur ve alınan kararlar
doğrultusunda Bakanlığa gönderilmek üzere il milli eğitim müdürlüğüne
teklifte bulunur.
e) Rehberlik ve araştırma merkezlerinin çalışma
bölgelerini kapasitelerine göre her yıl değerlendirir. Rehberlik ve
araştırma merkezlerinde düzenlemeye ihtiyaç duyulacak hususlarda Bakanlığa
gönderilmek üzere il milli eğitim müdürlüğüne teklifte bulunur.
f) Yıl içerisinde ilin ihtiyacına yönelik
düzenlenecek rehberlik hizmetlerine ilişkin mahalli hizmet içi eğitim
ihtiyaçlarını belirler ve teklifi il milli eğitim müdürlüğüne gönderir.
g) Eğitim kurumlarının talepleri ve ihtiyaçları
doğrultusunda aile, öğrenci, öğretmen, idareciler ve diğer kamu personeline
yönelik rehberlik hizmetlerine ilişkin düzenleyebileceği eğitim
etkinlikleri ile ilgili teklifte bulunur.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Rehberlik ve Araştırma Merkezleri
Rehberlik
ve araştırma merkezlerinin bölümleri
MADDE 17
– (1) İl veya ilçelerdeki
rehberlik hizmetleri ile özel eğitim hizmetlerinin planlanması, koordineli
bir şekilde yürütülmesi, sunulan hizmetlerin izlenmesi ve
değerlendirilmesinin sağlanması amacıyla faaliyet yürüten rehberlik ve
araştırma merkezleri; rehberlik hizmetleri bölümü ile özel eğitim
hizmetleri bölümünden oluşur.
Rehberlik
hizmetleri bölümü ve görevleri
MADDE 18
– (1) Rehberlik hizmetleri bölümü,
bölüm başkanının sorumluluğunda rehberlik ve araştırma merkezi müdürü
tarafından görevlendirilen yeterli sayıda personelden oluşur.
(2) Rehberlik hizmetleri bölümünün görevleri
şunlardır:
a) Her tür ve kademedeki en az birer rehberlik
öğretmeninden oluşturulan komisyon tarafından il danışma komisyonu
kararları göz önünde bulundurularak eğitim kurumlarının özellik, kademe ve
türlerine göre yıllık çerçeve planı hazırlanır. Ders yılı başlamadan önce
eğitim kurumlarına ulaştırılır.
b) Rehberlik ve araştırma merkezinin sorumluluk
bölgesinde bulunan rehberlik öğretmenleri ile dönem başlarında ve
yılsonunda olmak üzere en az üç defa toplantı düzenlenir. Değerlendirme
raporu hazırlanır ve sonuçları izlenir.
c) Eğitim kurumlarından gönderilen yıllık çalışma
programı ile çalışma raporları incelenir, değerlendirilir ve sonuçları
raporlaştırılarak rehberlik ve araştırma merkezi müdürüne iletilir.
ç) Rehberlik hizmetlerinden yararlanmak üzere
rehberlik ve araştırma merkezine başvuran ya da yönlendirilen bireylere
randevu verilir. Danışan dosyası açılır ve gerekli psikolojik yardım
hizmeti verilir.
d) Çalışmalarda kullanılan psikolojik ölçme
araçları, danışan dosyaları ve diğer kayıtların güvenliği ve gizliliği
sağlanır.
e) Eğitsel, mesleki ve kişisel/sosyal alanlarda
grup rehberlik etkinliklerine yönelik programlar hazırlanır.
f) Hizmetin niteliğine ve bireyin ihtiyaçlarına
göre psikolojik ölçme araçları, bilimsel standartlara ve etik ilkelere göre
uygulanır.
g) Bireye ihtiyacı doğrultusunda rehberlik
hizmetleri verilir.
ğ) Bireysel veya grupla psikolojik danışma hizmeti
rehberlik öğretmenleri tarafından verilir.
h) Danışanlar ihtiyaçları doğrultusunda
gerektiğinde ilgili kurum ve kuruluşlara yönlendirilir.
ı) Öğretmenlere, ailelere ve bireylere bölüm
hizmetleri ile ilgili eğitim etkinlikleri düzenlenir.
i) Bölümün hizmetleriyle ilgili bilimsel gelişmeler
izlenir, uygulamalardan yararlanılır. Gerektiğinde üniversiteler ve ilgili
kuruluşlarla iş birliği yapılır.
j) Eğitim kurumlarındaki rehberlik servisleri
ziyaret edilerek rehberlik öğretmenlerine ve eğitim kurumu idaresine
yönelik rehberlik hizmeti verilir. Rehberlik öğretmeni olmayan okullara
yönelik gerekli çalışmalar planlanarak uygulanır.
k) Hizmetlerde kullanılacak psikolojik ölçme
araçları ile diğer araç ve tekniklerin tespiti, temini, geliştirilmesi ve
rehberlik servislerine dağıtımı için yapılabilecek çalışmalar planlanır ve
yürütülür.
l) Bireylere, ailelere, öğretmenlere ve eğitim
kurumlarına yönelik rehberlik hizmetlerine ilişkin yayınlar oluşturulur ve
eğitim kurumlarına ulaştırılır.
m) Rehberlik öğretmenlerine mesleki gelişimi
destekleme kapsamında müşavirlik hizmeti verilir.
n) Eğitim kurumlarında görevli rehberlik
öğretmenlerine bilgi ve beceri artırıcı eğitim etkinlikleri düzenlenir.
Gerektiğinde ilgili kuruluşlardan uzman desteği alınır.
o) Görevlendirildiği takdirde hakkında danışmanlık
tedbir kararı verilen öğrenciye ilgili mevzuat doğrultusunda ihtiyaç
duyulan hizmeti sunar.
ö) Görevlendirildiği takdirde bölüm personeli
tercih dönemlerinde tercih danışmanlığı yapmak üzere görev alır.
(3) Rehberlik öğretmeni bulunmayan eğitim
kurumlarındaki rehberlik hizmetleri yürütme komisyonu toplantılarına,
gerektiğinde rehberlik ve araştırma merkezinde ya da rehberlik ve araştırma
merkezinin sorumluluk alanında yer alan eğitim kurumlarında görev yapan bir
rehberlik öğretmeninin katılımının sağlanması için planlama yapılır.
Özel
eğitim hizmetleri bölümü ve görevleri
MADDE 19
– (1) Özel eğitim hizmetleri
bölümü, bölüm başkanının sorumluluğunda rehberlik ve araştırma merkezi
müdürü tarafından yeterli sayıda görevlendirilen personelden oluşur.
(2) Özel eğitim hizmetleri bölümünün görevleri
şunlardır:
a) Özel eğitim ihtiyacı olan bireylerin tanılanması
amacıyla tarama faaliyetleri planlanır.
b) Eğitsel değerlendirme ve tanılama hizmetlerinden
yararlanmak üzere rehberlik ve araştırma merkezine başvuran ya da
yönlendirilen bireylere; randevu verilir, dosya açılır ve gerekli hizmetler
sunulur.
c) Eğitsel değerlendirme ve tanılama hizmetlerinden
yararlanmak üzere rehberlik ve araştırma merkezine başvuran bireylere
ilişkin düzenlenen rapor ve bilgilerin gizliliği sağlanır.
ç) Ailelerin ihtiyaçları doğrultusunda, rehberlik
hizmetleri bölümü ile iş birliği yapılarak aile eğitim programları
düzenlenir, sonuçları izlenir ve değerlendirilir.
d) Eğitim kurumlarında veli, idareci ve
öğretmenlere, özel eğitim hizmetleri konusunda gerekli destek sunulur.
Gerektiğinde bu hizmetlerin sunumunda, üniversite ve ilgili kuruluşlarla iş
birliği yapılır.
e) Çalışma bölgesindeki eğitim kurumlarında açılmış
olan özel eğitim sınıflarında ve destek eğitim odalarında yapılan
çalışmaları izlemek için il ve ilçe özel eğitim hizmetleri kurulu ile
gerekli çalışmalar yapılır.
f) Okul öncesi dönemde bulunan özel eğitim ihtiyacı
olan öğrencilerin öğretmenlerine ve velilerine yönelik eğitim etkinlikleri
düzenlenir.
g) Okul öncesi dönemde bulunan özel eğitim ihtiyacı
olan öğrencilerin okula uyum süreci takip edilir.
ğ) Özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerin gelişimi
öğrencinin devam ettiği eğitim kurumunun rehberlik servisi ile iş birliği
yapılarak takip edilir.
h) Hizmetlerde kullanılacak psikolojik ölçme
araçları ile diğer araç ve tekniklerin tespiti, temini, geliştirilmesi ve
rehberlik servislerine dağıtımı için yapılabilecek çalışmalar planlanır ve
yürütülür.
ı) Özel eğitim ihtiyacı olan bireylere, ailelere,
öğretmenlere ve eğitim kurumlarına yönelik özel eğitim hizmetlerine ilişkin
yayınlar oluşturulur ve eğitim kurumlarına ulaştırılır.
i) Bölümün hizmetleriyle ilgili bilimsel gelişmeler
izlenir, uygulamalardan yararlanılır. Gerektiğinde üniversiteler ve ilgili
kuruluşlarla iş birliği yapılır.
(3) Bölüm içerisinde Özel Eğitim Değerlendirme
Kurulu oluşturulur. Kurul 31/5/2006 tarihli ve
26184 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Özel Eğitim Hizmetleri
Yönetmeliğinde belirlenen esaslar çerçevesinde görev ve sorumluluklarını
yürütür.
Rehberlik
ve araştırma merkezi müdürünün görevleri
MADDE 20
– (1) Rehberlik ve araştırma
merkezi müdürü, rehberlik ve araştırma merkezinin ilgili mevzuata uygun
olarak çalışmasından ilde özel eğitim ve rehberlik hizmetlerinden sorumlu
il millî eğitim müdür yardımcısına veya şube müdürüne, ilçede özel eğitim
ve rehberlik hizmetlerinden sorumlu şube müdürüne karşı sorumludur.
(2) Rehberlik ve araştırma merkezi müdürünün
görevleri şunlardır:
a) Rehberlik ve araştırma merkezindeki müdür
yardımcıları arasında iş bölümü yapar.
b) Rehberlik ve araştırma merkezinin bölümlerine,
bölüm hizmetlerine uygun ve deneyimli bir personeli bölüm başkanı olarak
görevlendirir.
c) Rehberlik ve araştırma merkezi personelinin,
merkezin bölümlerinde uygun şekilde görevlendirilmesini ve iş bölümünü
ilgili bölüm başkanının görüşünü de alarak yapar.
ç) Bölümlerin çalışmalarını izler; hazırladıkları
program, rapor ve projelerini inceleyerek onaylar ve sonuçları
değerlendirir.
d) Rehberlik ve araştırma merkezi çalışmalarında
kullanılan psikolojik ölçme araçlarının, danışan dosyalarının ve diğer
kayıtların güvenliğini, gizliliğini ve standartlarına uygun kullanılmasını
sağlar.
e) Bölümler arası çalışmaları koordine eder.
f) Rehberlik ve araştırma merkezinin yılsonu
çalışma raporunun elektronik ortama aktarılmasını ve yeni eğitim yılı
çalışma programlarının hazırlanmasını sağlar.
g) Merkez komisyonuna başkanlık eder. Alınan
kararlara göre gerekli çalışmaları yürütür.
ğ) Rehberlik ve araştırma merkezinin hizmetleriyle
ilgili yeni gelişmeleri izler ve gerekli çalışmaları yapar.
h) Rehberlik ve araştırma merkezi hizmetlerinin
işbirliği içerisinde yürütülebilmesi için gerekli önlemleri alır.
ı) Rehberlik ve araştırma merkezinin çalışma
bölgesinde bulunan eğitim kurumlarındaki rehberlik hizmetlerinin
planlanmasını, uygulanmasını ve değerlendirilmesini sağlar.
i) Rehberlik ve araştırma merkezinin personel,
özlük, bütçe, ayniyat, demirbaş işleri ve hizmetlerin gerektirdiği araç ve
gereçlerin sağlanması için çalışmalar yapar.
j) Rehberlik hizmetleri il danışma komisyonu
toplantılarına katılır.
k) Özel eğitim hizmetleri ile rehberlik
hizmetlerinin yürütülmesinde il veya ilçedeki ilgili kurum ve kuruluşlarla
iş birliği yapar.
l) Rehberlik ve araştırma merkezinin bölümlerinin
tarama, tanılama ve danışanlarla ilgili uygulamalarında gerekli sağlık
hizmetleri için görev bölgesinde bu hizmetleri veren veya verebilecek olan
birimlerle iş birliği yapar.
m) Rehberlik ve araştırma merkezinin görevlerine
ilişkin konularda il veya ilçede seminer ve kurs gibi hizmet içi eğitim
etkinliklerinin mahallî hizmet içi eğitim planına alınması için gerekli
önerilerde bulunur ve çalışmaları izler. Konferans, panel, sempozyum gibi etkinliklerin gerçekleştirilmesini
sağlar, ilgili rehberlik ve araştırma merkezi personelini etkinliklerde
görevlendirir.
n) Personel sayısının yetersiz olduğu durumlarda
hizmetlerin yürütülmesinde branşı ile ilgili
rehberlik ve araştırma merkezi çalışmalarına katılır.
o) Rehberlik ve araştırma merkezinin stratejik
planının hazırlanmasını ve uygulanmasını sağlar.
ö) İl veya ilçe genelinde özel eğitim ve rehberlik
hizmetlerine ilişkin yılda en az üç araştırma yapılmasını sağlayarak
hazırlanan raporu ilçe millî eğitim müdürlüğüne gönderir.
p) Rehberlik ve araştırma merkezi çalışmalarını
kamuoyuna tanıtmak amacıyla kitle iletişim araçlarını etkin bir şekilde
kullanır.
r) Eğitim yılı başında yapılacak toplantıda,
rehberlik ve araştırma merkezinde oluşturulacak kurul ve komisyonları
belirler.
s) 20/6/2012 tarihli ve
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasına göre rehberlik ve araştırma merkezinde çalışanların işle ilgili
sağlık ve güvenliğini sağlar.
Rehberlik
ve araştırma merkezi müdür yardımcılarının görevleri
MADDE 21
– (1) Müdür yardımcılarının
görevleri şunlardır:
a) Rehberlik ve araştırma merkezinde görevli
memurlarla, yardımcı hizmetler sınıfındaki personelin iş bölümünü düzenler,
müdürün onayından sonra iş ve işlemlerin yürütülmesini sağlar.
b) Bölümlerin ihtiyaçlarını belirler ve gerekli
önlemleri alır.
c) Bölümlerden gelen rapor ve yazıların yazılmasını
sağlar.
ç) Personel, özlük, bütçe, ayniyat, demirbaş
hizmetlerinin yürütülmesini sağlar.
d) Satın alma işlerinde müdürün vereceği görevleri
yapar.
e) Rehberlik ve araştırma merkezinin muayene,
teslim alma ve sayım komisyonlarına başkanlık eder, bu konulardaki
işlemleri yürütür.
f) Rehberlik ve araştırma merkezinin depo, arşiv ve
toplantı salonu gibi mekânlarının düzenli bir şekilde hizmete hazır
bulundurulmasını ve korunmasını sağlar.
g) Personel sayısının yetersiz olduğu durumlarda
hizmetlerin yürütülmesinde branşı ile ilgili
rehberlik ve araştırma merkezi çalışmalarına katılır.
ğ) Üniversitelerin ilgili bölümlerinden staj,
inceleme ve araştırma amacıyla rehberlik ve araştırma merkezine gelen
kişilere bölümüyle ilgili bilgi verir ve bu kişilerin rehberlik ve
araştırma merkezindeki çalışmalarını düzenler.
h) Rehberlik ve araştırma merkezinde müdürün
olmadığı zamanlarda müdürlüğe vekâlet eder.
ı) 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununa
göre rehberlik ve araştırma merkezinde çalışanların işle ilgili sağlık ve
güvenliğinin sağlanmasında rehberlik ve araştırma merkezi müdürünün
vereceği görevleri yapar.
i) Rehberlik ve araştırma merkezi müdürünün
hizmetle ilgili vereceği diğer görevleri yapar.
Bölüm
başkanının görevleri
MADDE 22
– (1) Bölüm başkanının görevleri
şunlardır:
a) Bölümün işlerini planlar, işbirliğini sağlar ve
çalışmaları izler.
b) Bölümle ilgili hizmetlerin yürütülmesi için
gerektiğinde diğer bölümlerle iş birliğini sağlar.
c) Bölüm hizmetlerinin yürütülmesinde branşı ile ilgili çalışmalara katılır.
ç) Bölümüyle ilgili toplantılar düzenler ve
düzenlenen toplantılara katılır.
d) Bölüm çalışma alanına giren konulardaki
etkinlikleri ve katılımcıları müdüre önerir.
e) Merkez komisyonu toplantısında görüşülmek üzere
bölümün yıllık çalışma programını ve raporunu bölüm personeli ile birlikte
hazırlar ve rehberlik ve araştırma merkezi müdürüne iletir.
f) Bölümle ilgili çalışma programının,
değerlendirme raporlarının, araştırma ve proje raporlarının ve diğer ilgili
kayıtların usulüne uygun olarak tutulmasını sağlar.
g) Rehberlik ve araştırma merkezi müdürünün
hizmetlerle ilgili vereceği diğer görevleri yapar.
Rehberlik
öğretmeninin görevleri ve sorumlulukları
MADDE 23
– (1) Rehberlik ve araştırma
merkezinde görevli rehberlik öğretmeninin görevleri şunlardır:
a) Görevlendirildiği bölümün çalışmalarını yürütür.
b) Görevlendirildiği bölümün çalışmaları kapsamında
eğitim kurumlarındaki rehberlik servislerinde yürütülen hizmetlere destek
verir ve ihtiyaç duyulan konularda iş birliği yapar.
c) Bireylerin kendini tanımasını sağlar ve
gelişimlerini destekler.
ç) İhtiyaçlar doğrultusunda, ailelere, öğrencilere,
öğretmenlere ve idarecilere yönelik eğitim programı ve grup rehberliği ile
bireysel veya grupla psikolojik danışma çalışmaları yapar.
d) Görevlendirildiği takdirde danışmanlık tedbir
kararı alınmış çocuğa ve çocuğun bakımından sorumlu olan kişilere ilgili
mevzuat hükümlerince danışmanlık tedbiri hizmeti sağlar.
e) Bireyi tanıma, tarama, eğitsel değerlendirme ve
tanılama ile yönlendirme amacıyla psikolojik ölçme araçlarını kullanır,
sonuçlarını değerlendirir, gerekli durumlarda ilgili bölümlere sevk eder.
f) Psikososyal, koruma, önleme
ve krize müdahale hizmetleri ekibinde yer alır.
g) Çalışmalarda kullanılan psikolojik ölçme
araçlarının, danışan dosyalarının ve diğer kayıtların güvenliğini ve
gizliliğini sağlar.
ğ) Görevlendirildiği takdirde rehberlik öğretmeni
olmayan okulların rehberlik çalışmalarına destek verir.
h) Görev alanı ile ilgili araştırma, yayın, proje,
seminer, konferans ve benzeri çalışmalara katılır.
ı) Görevlendirildiği takdirde tercih danışmanlığı
çalışmalarını yürütür.
i) Özel eğitim bölümünde görevlendirilmesi hâlinde
eğitsel değerlendirme ve tanılama sürecinde görev alır.
j) Görev alanı ile ilgili gerekli görülen
durumlarda rehberlik ve araştırma merkezinde görevli en az iki öğretmen ile
birlikte aile ziyaretleri yapar.
k) Alanı ile ilgili rehberlik ve araştırma merkezi
müdürünün vereceği diğer görevleri yapar.
Özel
eğitim öğretmeninin görevleri ve sorumlulukları
MADDE 24
– (1) Rehberlik ve araştırma
merkezinde görev alan özel eğitim öğretmeninin görevleri şunlardır:
a) Görevlendirildiği bölümün çalışmalarını yürütür.
b) Özel eğitim ihtiyacı olan bireyin ihtiyaçları
doğrultusunda idareci, öğretmene ve aileye bilgi verir.
c) Bireylerin, eğitsel değerlendirme ve tanılama
çalışmalarına katılır.
ç) Destek eğitim önerilen bireylerin, engel türü ve
derecesine, gelişim özelliklerine uygun eğitim planını hazırlar ve
sonuçlarını değerlendirir.
d) Eğitsel ve mesleki yönlendirmede bireylerin;
engel türü ve derecesine uygun kararlar alabilmek için diğer alan
uzmanlarıyla iş birliği yapar.
e) Bireyin yetersizlik türü ve var olan performansı
doğrultusunda en az sınırlandırılmış eğitim ortamlarından yararlanması
amacıyla görüş ve önerilerini Özel Eğitim Değerlendirme Kuruluna sunar.
f) Görev alanı ile ilgili idareci, öğretmen, veli
ve öğrencilere eğitim etkinlikleri düzenler.
g) Özel eğitim hizmetleri ile ilgili mevzuat
doğrultusunda tanımlanmış diğer görevleri yerine getirir. Görevlendirilmesi
hâlinde ilgili kurullarda görev alır.
ğ) Görev alanı ile ilgili gerekli görülen
durumlarda rehberlik ve araştırma merkezinde görevli en az iki öğretmen ile
birlikte aile ziyaretleri yapar.
h) Alanı ile ilgili rehberlik ve araştırma merkezi
müdürünün vereceği diğer görevleri yapar.
Görevlendirilecek
diğer personel
MADDE 25
– (1) Rehberlik ve araştırma
merkezinde gerektiğinde çocuk gelişimi ve eğitimcisi, sosyal çalışmacı,
eğitim programcısı, psikometrist, psikolog, fizyoterapist ve ergoterapist
görevlendirilir.
Rehberlik
ve araştırma merkezinde bulunması gereken araç-gereç, defterler ve basılı
evrak
MADDE 26
– (1) Mevzuat gereği tutulması
zorunlu olan idari, mali ve personel işleri ile ilgili her türlü defter ve
basılı evrakın yanı sıra, rehberlik ve araştırma merkezinin hizmetleri ve
görevleri ile ilgili araç-gereçler şunlardır:
a) Bakanlık tarafından dağıtımı yapılan psikolojik
ölçme araçları, teslim ve dağıtım formları ile puanlama ve kayıt formları.
b) Danışan görüşme formu.
c) Öğrenci gözlem formu.
ç) İnceleme raporu formu.
d) Danışan kayıt defteri.
e) Rehberlik ve araştırma merkezinin kendi
geliştirdiği ya da ihtiyaç duyulan diğer defter ve basılı evrak.
f) Rehberlik ve araştırma merkezinin rehberlik ile
özel eğitim çalışmalarının daha etkin biçimde bilgisayar destekli olarak
yürütülebilmesi için gerekli yazılım ve donanımlar.
Merkez
komisyonu ve görevleri
MADDE 27
– (1) Merkez komisyonu; rehberlik
ve araştırma merkezinde görevli idareci ve öğretmenlerden oluşur.
(2) Rehberlik ve araştırma merkezi çalışmalarının
bütünlük içinde yürütülmesi ve koordinasyonuyla ilgili konuları görüşmek
üzere yılda en az iki kez müdürün başkanlığında toplanır.
(3) Merkez komisyonunun görevleri şunlardır:
a) Rehberlik ve araştırma merkezinin bölüm
çalışmalarını ihtiyaçlar doğrultusunda planlar ve yıl içinde yapılan
çalışmaları değerlendirir.
b) Kurum tarafından yapılacak olan araştırmaları
planlar, görevlendirilecek bölümü ve bölüm personelini belirler.
c) Çalışma bölgesinin rehberlik hizmetleri ile özel
eğitim hizmetlerine ilişkin ihtiyaçlarını belirler, bu ihtiyaçlar
doğrultusunda yapılacak faaliyetler ve alınacak önlemlere ilişkin ilgili
birimlerle iş birliği yapar.
ç) Rehberlik ile özel eğitim ihtiyaçlarına ilişkin
projeler üretilmesi için gerekli çalışmaları yapar.
ALTINCI BÖLÜM
Eğitim Kurumlarında Rehberlik Hizmetlerinin
Yürütülmesi
Rehberlik
servisi
MADDE 28
– (1) Resmî ve özel, örgün ve
yaygın eğitim kurumlarında rehberlik hizmetlerini yürütmek üzere rehberlik
servisi kurulur.
(2) Rehberlik hizmetlerinin etkili bir şekilde
yürütülebilmesi için rehberlik servisinin;
a) Öğrenci, veli, öğretmen ve diğer personelin
kolaylıkla ulaşabileceği konumda olması,
b) Uygun fiziki koşullara sahip olması,
c) Bilişim, iletişim araçları, gerekli büro
malzemeleri, bireysel rehberlik ve grup rehberliği için gerekli araç ve
gereçler ile donatılmış olması,
gerekir.
Rehberlik
hizmetleri yürütme komisyonu
MADDE 29
– (1) Eğitim kurumlarında
rehberlik hizmetlerinin planlanması ve kurum içindeki iş birliğinin
sağlanması amacıyla rehberlik hizmetleri yürütme komisyonu oluşturulur.
(2) Rehberlik hizmetleri yürütme komisyonu eğitim
kurumu müdürünün başkanlığında aşağıdaki üyelerden oluşur:
a) Müdür başyardımcısı, sınıf ve şubelerden sorumlu
müdür yardımcıları ve pansiyondan sorumlu müdür yardımcıları ile rehberlik
hizmetlerinden sorumlu müdür yardımcısı.
b) Rehberlik öğretmenleri.
c) Sınıf rehber öğretmenlerinden her sınıf
düzeyinden seçilecek en az birer temsilci.
ç) Ortaöğretim kurumlarında Disiplin Kurulu ve Onur
Kurulundan; ilköğretim kurumlarında ise Öğrenci Davranışları Değerlendirme
Kurulundan birer temsilci.
d) Okul-aile birliğinden bir temsilci.
e) Okul öncesi eğitim kurumları hariç okul öğrenci
temsilcisi.
(3) Rehberlik öğretmeni bulunmayan eğitim
kurumlarında gerektiğinde rehberlik ve araştırma merkezinden bir rehberlik
öğretmeninin bu komisyona katılması sağlanır.
(4) Okul öncesi eğitim kurumlarında; rehberlik
hizmetleri yürütme komisyonu, müdür başkanlığında bir müdür yardımcısı ve
farklı yaş grubundaki çocukların eğitiminden sorumlu en az birer
öğretmenden oluşur.
(5) Yaygın eğitim kurumlarında; yürütme komisyonu,
müdürün başkanlığında bir müdür yardımcısı, rehberlik öğretmeni ile müdürün
görevlendireceği bir öğretmenden oluşur.
(6) Rehberlik öğretmenleri komisyonun sürekli
üyesidir. Komisyonun diğer üyeleri her ders yılı başında öğretmenler
kurulunda yeniden belirlenir.
(7) Komisyon toplantısı, öğretmenler kurulu
toplantısının yapıldığı tarihten itibaren en geç bir ay içerisinde yapılır.
(8) Komisyon birinci dönem başında, ikinci dönem
başında ve yılsonunda olmak üzere en az üç defa toplanır. Gerektiğinde
rehberlik servisinin önerisi ile de toplanabilir.
(9) Komisyonun gündemi, rehberlik servisince
hazırlanıp eğitim kurumu müdürüne sunulur; gündem ve toplantı günleri müdür
tarafından bir hafta önce yazılı olarak ilgililere duyurulur.
(10) Komisyon toplantısında alınan kararlar tutanak
haline getirilir.
(11) Alınan kararlar eğitim kurumu personeline
yazılı olarak duyurulur.
(12) Rehberlik öğretmeni bulunmayan eğitim
kurumlarında rehberlik hizmetleri, rehberlik hizmetleri yürütme komisyonu
aracılığıyla rehberlik ve araştırma merkezi ile iş birliği içerisinde
yürütülür.
Rehberlik
hizmetleri yürütme komisyonunun görevleri
MADDE 30
– (1) Rehberlik hizmetleri yürütme
komisyonu aşağıdaki görevleri yapar:
a) Rehberlik servisince hazırlanan yıllık çerçeve
planını inceler; görüşlerini bildirir. Uygulanması için gerekli önlemleri
karara bağlar.
b) Rehberlik hizmetlerinin yürütülmesi sırasında
hizmetlere ilişkin çalışmaları ve ortaya çıkan sorunları inceler,
değerlendirir ve bunların çözümüne yönelik önlemleri belirler.
c) Eğitim ortamında; öğrenciler, aileler,
idareciler ve öğretmenler arasında sağlıklı iletişim kurulabilmesi için yapılacak
çalışmaları belirler.
ç) Eğitsel ve mesleki rehberlik çalışmalarında ve
öğrencileri yönlendirmede, eğitim kurumundaki etkinliklerden
yararlanılabilmesi için gerekli çalışmaları belirler.
d) Yapılacak çalışmalarda birey, aile, ilgili kurum
ve kuruluşlara yönelik iş birliğinin sağlanması için gerekli faaliyetleri
planlar.
Eğitim
kurumu müdürünün rehberlik hizmetlerine ilişkin görevleri
MADDE 31
– (1) Eğitim kurumu müdürü
aşağıdaki görevleri yapar:
a) Okulda rehberlik hizmetlerinin sağlıklı şekilde
yürütülebilmesi için hizmetin gerektirdiği fiziksel şartları ve uygun
çalışma ortamını hazırlar, kullanılacak araç ve gereci sağlar.
b) Rehberlik hizmetleri yürütme komisyonunu kurar
ve bu komisyona başkanlık eder.
c) Eğitim kurumunun rehberlik hizmetlerinin
yürütülmesi ile ilgili yıllık çerçeve planın hazırlanmasını sağlar ve
uygulanmasını izler.
ç) Eğitim kurumunda birden fazla rehberlik
öğretmeni varsa bir rehberlik öğretmenini koordinatör olarak görevlendirir
ve gerekli gördüğü takdirde görevlendirme değişikliği yapar.
d) Birden fazla rehberlik öğretmeni olması hâlinde
program, planlama, araştırma gibi görevler dışında; hizmetlerin
yürütülmesinde sınıf ve öğrenci sayıları ve özel beceriler gibi ölçütlere
göre gerektiğinde iş bölümü yapar.
e) Eğitim kurumundaki öğretmenleri her sınıfa bir
sınıf rehber öğretmeni olmak üzere zorunlu olmadıkça öğrencilerin
mezuniyetine kadar değiştirmemeyi esas alarak görevlendirir.
f) Eğitim kurumundaki rehberlik hizmetlerinin
verimli bir şekilde yürütülmesi için rehberlik öğretmeni, sınıf rehber
öğretmenleri, öğrenciler ve veliler arasında iş birliğini sağlar.
g) Rehberlik servisince hazırlanan yıllık çerçeve
planını ders yılının başladığı ilk ay içerisinde, yıl
sonu çalışma raporunun bir örneğini ise ders yılının tamamlandığı ay
içerisinde bağlı bulunduğu rehberlik ve araştırma merkezine gönderir.
ğ) Haftalık ders çizelgesinde yer alan rehberlik
uygulamalarına ayrılmış saatlerde rehberlik hizmetlerinin sunulması için
gerekli tedbirleri alır.
h) Hakkında danışmanlık tedbir kararı alınmış
çocuklara ve ailelerine yönelik rehberlik servisi tarafından sunulacak
hizmetlerin yerine getirilmesini sağlar.
ı) İhtiyaçlar doğrultusunda öğrencilere,
öğretmenlere, idarecilere ve ailelere yönelik gerçekleştirilecek eğitim
etkinliklerinin düzenlenmesi için uygun ortamı ve gerekli desteği sağlar.
i) Pansiyonlarda barınan öğrencilere verilecek
rehberlik hizmetleriyle ilgili gerekli tedbirleri alır.
Müdür
yardımcılarının rehberlik hizmetlerine ilişkin görevleri
MADDE 32
– (1) Eğitim kurumu müdür
yardımcıları aşağıdaki görevleri yapar:
a) Rehberlik hizmetleri yürütme komisyonu
toplantılarına katılır.
b) Rehberlik hizmetlerinin nitelikli bir şekilde
yürütülebilmesi için öğrencilerin devam durumu, başarı durumu, sosyal kulüp
çalışmaları gibi bilgi ve belgeleri rehberlik servisi ile paylaşır ve iş
birliği yapar.
c) Eğitim kurumu müdürünün
vereceği rehberlik hizmetleriyle ilgili diğer görevleri yapar.
Koordinatör
rehberlik öğretmeninin görevleri
MADDE 33
– (1) Koordinatörlük görevi
verilen rehberlik öğretmeni eğitim kurumunda yürütülen rehberlik
hizmetlerine ilişkin görevlerinin yanı sıra aşağıdaki görevleri yapar:
a) Rehberlik servisi ile eğitim kurumu yönetimi
arasındaki koordinasyonu sağlar.
b) Rehberlik programları ve rehberlik etkinlikleri
ile ilgili öğretmenler kuruluna bilgi verir.
c) Rehberlik servisinin hazırladığı yıllık çerçeve
programının ve yıl sonu çalışma raporlarının birer
örneğini eğitim kurumu müdürüne iletir.
Rehberlik
öğretmeninin görevleri
MADDE 34
– (1) Rehberlik öğretmeni
aşağıdaki görevleri yapar:
a) Yıllık çerçeve planını, bağlı olduğu rehberlik
ve araştırma merkezinin hazırladığı çerçeve planı temel alarak eğitim
kurumunun türüne ve öğrencilerin ihtiyaçlarına göre hazırlar. Yıllık
çerçeve planını ve yıl sonu çalışma raporunu
rehberlik ve araştırma merkezine iletilmek üzere eğitim kurumu müdürüne
sunar.
b) Sınıf rehberlik planlarının hazırlanmasında,
uygulanmasında, sınıf içi rehberlik uygulamalarının geliştirilmesinde sınıf
rehber öğretmenlerine rehberlik eder.
c) Öğrencilerin eğitsel, mesleki ve kişisel/sosyal
gelişimlerini sağlamak amacıyla bireysel rehberlik ve grup rehberliği
hizmetlerini yürütür.
ç) Sınıf ve pansiyonlarda yürütülen eğitsel,
mesleki ve kişisel/sosyal rehberlik etkinliklerinden, rehberlik alanında
özel bilgi ve beceri gerektiren hizmetleri yürütür.
d) Gerektiğinde rehberlik hizmetlerinde
kullanılacak ölçme araçları, doküman ve kaynakları hazırlama ve geliştirme
çalışmalarına katılır.
e) Rehberlik hizmetleri çerçevesinde yapılan
çalışmaları raporlaştırır ve ilgililerle paylaşır.
f) Mesleklerin özelliklerini, ön koşullarını,
eğitim, yetiştirilme ve staj olanaklarını, çalışma koşullarını; verilen
bursları, eğitim ve iş gücü yetiştirme programlarını öğrenciler,
öğretmenler ve velilerle paylaşır.
g) Rehberlik hizmetlerinin etkin ve verimli bir
şekilde yürütülebilmesi için ihtiyaç duyulan durumlarda bireysel veya
grupla psikolojik danışma ve görüşme yapmak üzere öğrenciyi ders saati
içerisinde rehberlik servisine davet eder. Görüşme içeriğinin gizliliğini
koruyarak görüşülecek öğrencinin yalnızca adını ve görüşme saatini eğitim
kurumu idaresine bildirir.
ğ) Rehberlik servisinde gerçekleştirilen
çalışmaların kaydını tutar, çalışmalara ait doküman arşivi oluşturur.
h) Bireylere ilişkin hizmetin gerektirdiği özel ve
gizlilik içeren bilgileri, mevzuat ile yetkili kılınan makamlar dışında
öğrencinin ve velisinin izni olmadan kimseyle paylaşmaz.
ı) Rehberlik hizmetlerinin tanıtılması ve
yaygınlaştırılması amacı ile materyal hazırlar ve gerekli tanıtım çalışmalarını
gerçekleştirir.
i) Merkezî sınavlara ait tercih döneminde görev
alır.
j) Eğitsel değerlendirme ve tanılamada özel eğitim
değerlendirme kuruluna üye olarak katılır.
k) Özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerin eğitim
ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla bireyselleştirilmiş eğitim programı
geliştirme ekibinde rehberlik hizmetlerini yürütmek üzere görev alır.
l) Özel eğitim ihtiyacı olan öğrenciler ve
ailelerine yönelik eğitim hizmetlerinin yürütülmesinde ilgili kişi, kurum
ve kuruluşlarla iş birliği yapar.
m) Destek eğitim odasında eğitim alan kaynaştırma
öğrencilerinin gelişimini takip eder. Öğretmenlere bu konuda rehberlik
eder.
n) Evde ve hastanede eğitime karar verilmiş öğrencilere
rehberlik hizmeti sunmak amacıyla öğrenciyi evde ve hastanede ziyaret eder.
o) Rehberlik ve araştırma merkezlerinin yürüttüğü
proje ve ekip çalışmalarına ihtiyaç duyulması hâlinde katılır.
ö) Öğrencinin ilgi, yetenek, değer, çevre koşulları
ve kişilik özelliklerini de dikkate alarak alan, dal ve ders seçimi
yapmasına, sosyal kulüplere yönelmesine destek olur. Üst eğitim kurumlarına
ve programlarına ilişkin gerekli bilgileri verir.
p) Görevlendirildiği takdirde komisyonla öğrenci
alan eğitim kurumlarının kayıt döneminde görev alır.
r) Eğitim kurumuna ve pansiyona yeni kayıt olan ya
da nakil yoluyla gelen öğrencilere yapılacak uyum çalışmasını planlar.
s) Aile rehberliği hizmetlerini yürütür.
ş) Veli toplantılarına katılır.
t) Öğrencilerin stresle, kişisel sorunlarla ve travmatik yaşantılarla baş etme becerileri
geliştirmelerine destek olur.
u) Öğrencinin kişisel özelliklerini, eğitsel ve
mesleki ihtiyaçlarını değerlendirmek amacıyla ihtiyaç duyulan ölçme aracını
uygular; değerlendirmelerini raporlaştırarak ilgililerle paylaşır.
ü) Mesleki yönelim faaliyetlerinde güncel veri ve
gelişmelerden faydalanmak için ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği
yapar.
v) Psikolojik ölçme araçlarını uygularken, ölçme
aracının uygulama yönergesinde belirtilen kurallara, bilimsel ve etik
ilkelere uygun davranır.
y) Öğrencinin ya da grubun ihtiyaçlarına göre
psikolojik danışma sürecini belirler, uygular ve danışma sürecinde danışan
dosyası aracılığı ile gerekli kayıtları tutar.
z) Öğrencilerle yürütülen rehberlik çalışmalarının
kayıtlarını tutar ve sonrasında öğrenciyi izler.
aa) Hakkında danışmanlık tedbir kararı alınan çocuğa
ve çocuğun bakımından sorumlu kişilere hizmet sunar.
bb) Pansiyonlu eğitim kurumlarında, pansiyonda
barınan öğrencilere verilecek rehberlik hizmetleri ile ilgili iş ve
işlemleri eğitim kurumunda veya pansiyonda yürütür.
cc) İhtiyaçlar doğrultusunda, ailelere, öğrencilere,
öğretmenlere ve idarecilere yönelik ilgili kurum ve kuruluşlarla iş birliği
yaparak eğitim etkinlikleri gerçekleştirir.
çç) Çalışmalarını rehberlik ve araştırma merkezi ile
işbirliği içerisinde yürütür.
dd) Ortaokullarda öğrenci davranışları değerlendirme
kurulunun ve ortaöğretim kurumlarında okul öğrenci ödül ve disiplin
kurulunun önerisi ile rehberlik servisine yönlendirilen öğrenciyle görüşme
yapar ve öğrencinin durumuna ilişkin raporu ilgili kurula sunar.
ee) Eğitim kurumu
idarecileri, öğretmenler, eğitim kurumu personeli ve ailelere yönelik
rehberlik hizmetleri hakkında işbirliği sağlanması için müşavirlik yapar.
ff) Sınavlarda görev alabilir; belleticilik ve nöbet
görevi yapar.
gg) Sunduğu hizmetlerin etkililiğini ve verimliliğini
artırmak amacıyla araştırma, izleme ve değerlendirme çalışmaları yapar.
ğğ) Eğitim kurumu müdürünün
vereceği rehberlik hizmetleri ile ilgili diğer görevleri yapar.
Sınıf
rehber öğretmeninin görevleri
MADDE 35
– (1) Sınıf rehber öğretmeni
aşağıdaki görevleri yapar:
a) Eğitim kurumunun yıllık rehberlik planı
çerçevesinde sınıfının yıllık çalışmalarını planlar. Bu planlamanın bir
örneğini ders yılının ilk ayı içinde rehberlik servisine iletir; plan
dâhilinde uygulamalarını gerçekleştirir.
b) Bireyi tanıma tekniklerinden uzmanlık bilgisi
gerektirmeyenleri sınıfında uygulayarak sonuçlarını rehberlik öğretmeni ile
paylaşır.
c) e-Okul sistemindeki öğrenci gelişim dosyalarının
sınıf rehberlik hizmetleri ile ilgili bölümlerini doldurur, gerektiğinde
rehberlik servisiyle iş birliği yapar.
ç) Sınıfa yeni gelen öğrencilerin uyum sürecinde
rehberlik öğretmeni ile iş birliği içerisinde çalışır.
d) Rehberlik öğretmeni ile iş birliği yaparak
öğrencilerin ilgi, yetenek, değer, akademik başarı ve kişilik özelliklerine
göre öğrenci meclisine, öğrenci kulüplerine, seçmeli derslere ve sosyal
etkinliklere yönlendirme işlemlerini yürütür.
e) Sınıfındaki öğrencilerin risk altında olduğuna
ilişkin veri elde ettiğinde gerekli desteği sağlamak üzere rehberlik servisine
bilgi verir.
f) Öğrencinin, öğrenme stilini fark etmesine,
öğrenme becerilerini geliştirmesine, akademik performansını artırmasına
yönelik çalışmalarında rehberlik servisiyle iş birliği yapar.
g) Sınıfıyla ilgili yürüttüğü rehberlik
çalışmalarını, rehberlik hizmetleri ile ilgili ihtiyaç ve önerilerini
belirten raporu ders yılı sonunda rehberlik servisine iletir.
ğ) Öğrenci hakkındaki özel ve gizlilik içeren
bilgileri korur.
h) Bireyselleştirilmiş eğitim planının
hazırlanmasında görev alır.
ı) Eğitim kurumu müdürünün
rehberlik hizmetleri ile ilgili vereceği diğer görevleri yapar.
Diğer
öğretmenler
MADDE 36
– (1) Sınıf rehber öğretmenliği
görevi olmayan öğretmenler, gerektiğinde rehberlik servisinin planlaması
doğrultusunda rehberlik çalışmalarına destek sağlar.
(2) Eğitim kurumu
müdürünün vereceği rehberlik hizmetleri ile ilgili görevleri yapar.
YEDİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Çalışma
saatleri ve izinler
MADDE 37
– (1) Rehberlik ve araştırma
merkezlerinde görevli uzmanlar ve rehberlik öğretmeninin çalışma saatleri
ve izinleri ile ilgili konular, 14/7/1965 tarihli
ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 99, 102, 103, 104 üncü maddeleri
esaslarına göre düzenlenir.
(2) Rehberlik servislerinde görevli rehberlik
öğretmenlerinin çalışma süreleri haftalık 30 iş saatidir. Günlük çalışma
saatleri eğitim-öğretim kurumunun özellik ve ihtiyaçlarına göre okul
müdürlüğünce düzenlenir. Bu elemanlar izin ve tatillerini diğer öğretmenler
gibi kullanırlar.
(3) Rehberlik öğretmenleri tercih danışmanlığı,
alan ve ders seçimi, öğrenci tanılama sürecine bağlı olarak yapılacak
çalışmalarda izin ve tatil dönemlerinde görevlendirilebilir.
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik
MADDE 38
– (1) 17/4/2001
tarihli ve 24376 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı
Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yönetmeliği yürürlükten
kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 39
– (1) Bu Yönetmelik yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 40
– (1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Millî Eğitim Bakanı yürütür.
|