|
Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığından:
DEMİRYOLU EMNİYET KRİTİK GÖREVLER YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 –
(1) Bu Yönetmeliğin amacı,
demiryolu faaliyetlerinde emniyet kritik görevleri yapan personelin sahip
olması gereken mesleki yeterlilik belgeleri ile ilgili usul ve esasları
belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik hükümleri;
a) Ulusal demiryolu altyapı ağında, demiryolu
altyapı ve demiryolu tren işletmeciliği faaliyetlerinde bulunan işletmecilerin
bünyesinde emniyet kritik görevleri yapan personele,
b) Ulusal demiryolu altyapı ağından bağımsız
banliyö, metro ve tramvay gibi şehir içi raylı toplu taşıma işletmecileri
bünyesinde emniyet kritik görevleri yapan personele,
uygulanır.
(2) Bu Yönetmelik hükümleri;
a) Ulusal demiryolu altyapı ağından bağımsız müze
sergilemesi, eğlence parkı, gösteri ve benzeri amaçlarla yük ve yolcu
taşımacılığı yapılan demiryolu altyapılarında görev yapan personele,
b) Ulusal demiryolu altyapı ağından bağımsız belli
bir işletmenin veya kurumun dâhili yük taşıma ihtiyaçlarını karşılamak
amacıyla kurulmuş demiryolu altyapılarında görev yapan personele,
uygulanmaz.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik; 26/9/2011 tarihli ve 655 sayılı
Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri
Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 8 inci maddesinin birinci fıkrasının
(a) ve (d) bentlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;
a) Bakan: Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme
Bakanını,
b) Bakanlık: Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme
Bakanlığını,
c) Belgelendirme: Personelin belirli bir standart
veya teknik düzenlemeye uygun olduğunun, yazılı olarak bağımsız bir kurum
veya kuruluş tarafından belirlenmesi ve belgelendirilmesi faaliyetini,
ç) Cer aracı: Üzerinde bulunan motor tarafından
üretilen tahrik gücüyle hareket eden her türlü lokomotif, otomotrisi ve
tren setlerini,
d) Demiryolu altyapı işletmecisi: Tasarrufundaki
demiryolu altyapısını güvenli bir şekilde işletmek ve demiryolu tren
işletmecilerinin hizmetine sunmak hususunda Bakanlıkça yetkilendirilmiş
kamu tüzel kişileri ve şirketleri,
e) Demiryolu araçları: Raylı veya hafif raylı
sistemlerde yolcu, yük taşımasında veya bu sistemlerin bakım ve onarım
işlerinde kullanılan, üzerinde kendi tahrik güçleri ile hareket etme
yeteneği olan veya olmayan her türlü aracı,
f) Demiryolu Düzenleme Genel Müdürlüğü: Bu
Yönetmelik kapsamında Bakanlıkça yerine getirilmesi gereken iş ve işlemleri
yürütmekle görevli Bakanlık hizmet birimini,
g) Demiryolu eğitim ve sınav merkezi: Bakanlık
tarafından yetkilendirilmiş, demiryolu taşımacılık faaliyetlerinde emniyet
kritik görevleri yapan personelin mesleki yeterliliklerini kazandıracak
eğitimlerin, sınavların uygulandığı ve belgelendirmenin yapıldığı kurum
veya kuruluşu,
ğ) Demiryolu tren işletmecisi: Ulusal demiryolu
altyapı ağı üzerinde yük ve/veya yolcu taşımacılığı yapmak üzere Bakanlıkça
yetkilendirilmiş kamu tüzel kişileri ve şirketleri,
h) Emniyet kritik görevler: Demiryolu taşımacılık
faaliyetlerinde, tüm işletmecilerin bünyesinde emniyete doğrudan etki
edebilecek unsurlar üzerinde çalışan personelin üstlendiği görevleri,
ı) Eğitim programı: Bir yeterlilik alanında belge
alabilmek için sistematik olarak öğretimi yapılması gereken içeriğin yer
aldığı yeterlilik birimlerinden oluşan uygulama planını,
i) Emniyet yönetim sistemi: Tüm işletmecilerin
emniyetli çalışmasını sağlayacak, tehlikelerin ve kazaların azaltılmasına,
risklerin düşürülmesine yönelik önlemlerin sistematik olarak belirlenmesi
ve buna göre kuralların, talimatların, süreçlerin devamlı takip edilerek
revize edilmesini sağlayan organizasyonel yapıyı,
j) Kişisel emniyet belgesi: Demiryolu işleriyle
ilgili tüm işletmelerde emniyet açısından kritik görevleri yapacak personelden,
Bakanlığın düzenlemelerine uygun olarak yapılacak veya yaptırılacak sınav
sonucu başarılı olanlara verilen ve alınması zorunlu belgeyi,
k) Lokomotif: Üzerinde bulunan motor tarafından
üretilen tahrik gücüyle hareket eden ve bu hareketiyle önüne veya arkasına
bağlı araçları hareket ettiren raylı sistem aracını,
l) Onaylı kişisel emniyet belgesi sureti: Kişisel
emniyet belgesinde yer alan bilgileri düz yazı halinde özetleyen, çalıştığı
işletme tarafından verilen onaylı belgeyi,
m) Otomotris: Üzerinde bulunan motor tarafından
üretilen tahrik gücü ile hareket eden, gerektiğinde arkasına ve önüne bağlı
olarak çekilen araçları hareket ettiren ve/veya aynı zamanda üzerinde yolcu
veya yük taşınmasına olanak sağlayan raylı sistem aracını,
n) Psikoteknik değerlendirme: Bireyin belirli bir
işteki yeterliliğinin ortaya konması amacıyla, gerekli bedensel ve zihinsel
özelliklerinin testler aracılığıyla ölçülmesi, bireyin belirli bir işe
uygun olup olmadığını anlamaya yönelik tasarlanmış inceleme ve
değerlendirme yöntemini,
o) Psikoteknik değerlendirme merkezi: Sağlık
Bakanlığı tarafından ruhsatlandırılmış psikoteknik değerlendirme merkezini,
ö) Sağlık kurulu raporu: Tam teşekküllü devlet
hastaneleri ile devlete ait üniversite hastaneleri tarafından alınan kurul
raporları ile acil hastalık durumlarında veya operasyona dayalı olmak
kaydıyla diğer sağlık sunucuları tarafından düzenlenen kurul raporlarını,
p) Şehir içi raylı toplu taşıma işletmecileri:
Ulusal demiryolu ağına bağlı olmayan bir şehir merkezi veya şehirleşmiş
bölge il ve civar bölgeleri arasında ulaşım ihtiyaçlarının karşılanması
için sunulan metro, tramvay, banliyö ve benzeri raylı sistemleri güvenli
bir şekilde işleten ve/veya üzerinde yolcu taşımacılığı yapan kamu tüzel
kişilerini ve şirketleri,
r) TCDD: Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları
İşletmesi Genel Müdürlüğünü,
s) TCDD Taşımacılık A.Ş.: Türkiye Cumhuriyeti
Devlet Demiryolları Genel Müdürlüğü Taşımacılık Anonim Şirketini,
ş) Tren: Bir veya birkaç çeken araç ile bir veya
birkaç çekilen araçtan ya da bir veya birkaç çeken araçtan oluşturulmuş
personeli tarafından teslim alınmış diziyi,
t) Tren makinisti: Yasalarla belirlenmiş çalışma
süresi ve çalışma kuralları içerisinde emniyetli, konforlu ve ekonomik bir
şekilde, iş sağlığı ve güvenliği, çevre ve kalite standartları ile
mevzuatlara, iş talimatına uygun olarak, hazırlanmış cer araçları ile treni
teslim alan, süren, sevk ve idare eden nitelikli teknik kişiyi,
u) Tren seti: Sabit ya da önceden tanımlanmış
şekilde teşkil edilmiş, bir ya da daha fazla araçtan oluşan her türlü yolcu
trenlerini,
ü) Tüm işletmeciler: Demiryolu altyapı, demiryolu
tren ve şehir içi raylı toplu taşıma işletmecilerini,
v) Ulusal demiryolu altyapı ağı: Türkiye sınırları
içerisinde bulunan il ve ilçe merkezleri ve diğer yerleşim yerleri ile
limanlar, hava meydanları, organize sanayi bölgeleri, lojistik ve yük
merkezlerini birbirine bağlayan, kamuya veya şirketlere ait bütünleşik
demiryolu altyapısı ağını,
y) Uyuşturucu ve uyarıcı maddeler: Merkezi sinir
sisteminde etkisini gösteren ve beynin işlevlerini değiştirerek algıda, ruh
hâlinde, bilinçte ve davranışta geçici veya kalıcı değişikliklere neden
olan her türlü maddeyi,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Kişisel Emniyet
Belgesi
Genel
esaslar
MADDE 5 – (1) Emniyet kritik görevleri yapan personelin,
kişisel emniyet belgesi sahibi olması ve görev esnasında kişisel emniyet
belgesini yanında bulundurması zorunludur.
(2) Tüm işletmeciler, kişisel emniyet belgesini, bu
Yönetmelikte belirlenen usul ve esaslara göre düzenler.
(3) Tüm işletmeciler, kişisel emniyet belgesi
düzenleme, yenileme, askıya alma süreçlerini, kendi emniyet yönetim
sistemlerinde oluşturur.
(4) Tüm işletmeciler, kişisel emniyet belgesinin
yenilenmesi, askıya alınması veya iptal edilmesi için gerekli süreçlerini
oluşturur ve bu süreçleri kendi internet sitesinde yayınlar.
(5) Tüm işletmeciler, 7 nci maddenin birinci
fıkrasında içeriği belirtilen kişisel emniyet belgelerinin şeklini
kendileri belirler.
(6) Tüm işletmeciler, düzenledikleri kişisel
emniyet belgeleri ile ilgili tüm bilgilerin saklandığı bir sicil kayıt
sistemi oluşturur.
(7) Tüm işletmeciler, talep edilmesi halinde,
düzenledikleri kişisel emniyet belgeleri ile ilgili tüm bilgi ve belgeleri
en geç beş iş gününde Bakanlığa sunar.
(8) Kişisel emniyet belgesi, ilgili personele bir
adet asıl olarak verilir.
(9) Emniyet kritik görevleri yapan personelden,
tehlikeli madde taşımacılığı ile iştigal edecek olanların Tehlikeli Maddelerin
Demiryoluyla Taşınması Hakkında Eğitim Yönergesinde belirtilen hususlara
uygun sertifika sahibi olması zorunludur.
Asgari
şartlar
MADDE 6 – (1) Kişisel emniyet belgesi düzenlenecek kişilerde
aranacak şartlar aşağıda belirtilmiştir:
a) On sekiz yaşını tamamlamış olmak,
b) En az lise ve dengi okul mezunu olmak,
c) Ek-1’de belirtilen sağlık şartlarını belgeleyen
sağlık kurulu raporu,
ç) Uyuşturucu ve uyarıcı madde testinden “negatif”
sonuç aldığına dair Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş
laboratuvardan alınan rapor,
d) Ek-2’de yer alan usul ve esaslara uygun olarak
Sağlık Bakanlığı tarafından ruhsatlandırılmış psikoteknik değerlendirme
merkezinden alınan psikoteknik değerlendirme raporu,
e) Tren makinisti hariç emniyet kritik göreve
ilişkin, Mesleki Yeterlilik Kurumu tarafından onaylanarak yürürlüğe girmiş,
meslek standardının ve/veya ulusal mesleki yeterliliğin bulunması
durumunda:
1) Demiryolu eğitim ve sınav merkezinde, meslek
standardı ve/veya yeterlilikte tanımlandığı şekliyle, göreviyle ilgili
bilgi, beceri, tutum ve davranışları kazandıran bir eğitim programına
katılmış olmak,
2) Demiryolu eğitim ve sınav merkezinde, mesleki
yeterliliklerini ölçen, teorik ve pratik bileşenleri olan bir sınavdan
başarılı olmak.
f) Mesleki Yeterlilik Kurumu tarafından onaylanarak
yürürlüğe girmiş, meslek standardının ve/veya ulusal mesleki yeterliliğin
bulunmaması durumunda:
1) Görev yapacağı işletmeci tarafından işin
gerektirdiği yeterlilikleri karşılamaya yönelik oluşturulmuş eğitim programlarına
katılmış olmak.
2) 15 inci maddede belirtilen esaslar dâhilinde
yapacağı meslek ile ilgili yeterlilikleri ölçen, teorik ve pratik bileşenleri
olan bir sınavdan başarılı olmak.
3) Görev yaptığı işletmecisinin kullandığı emniyet
yönetim sisteminin mesleğini ilgilendiren kısımları hakkında eğitim almış
olmak.
Kişisel
emniyet belgesinde bulunması gereken bilgiler
MADDE 7 –
(1) Kişisel emniyet belgesinde
asgari olarak aşağıdaki bilgiler yer alır:
a) Belgenin düzenlenme tarihi,
b) Belgeyi düzenleyen işletmecinin verdiği belge
numarası,
c) Belgeyi düzenleyen işletmecinin ticari unvanı,
ç) Belge sahibinin adı, soyadı, doğum tarihi, T.C.
kimlik numarası ve fotoğraf,
d) Belge sahibinin eğitim ve sınavlar sonucunda
kazandığı emniyet kritik görev,
e) Belgenin geçerlilik süresi,
f) Belge sahibinin gördüğü eğitimler ve tarihleri,
g) Psikoteknik değerlendirme gerektiren görevler
için değerlendirme süresi ve uygulanacak testler.
Kişisel
emniyet belgesinin geçerliliği
MADDE 8 – (1) Kişisel emniyet belgesinin geçerliliğinin
devam edebilmesi için, belge sahibinin, niteliği ve sıklığı belge
düzenleyen işletmecinin emniyet yönetim sisteminde tanımlanmış olan
yenileme eğitimlerine katılması, Ek-1 ve Ek-2’de belirtilen koşullarda
periyodik olarak sağlık muayenelerinden, psikoteknik değerlendirme ile
uyuşturucu ve uyarıcı madde testlerinden geçmiş olması gereklidir.
(2) Bu Yönetmelikte belirtilmeyen emniyet kritik
personelin sağlık kurulu raporu ve psikoteknik değerlendirme raporu Ek-1 ve
Ek-2’de belirlenen sağlık şartları ve psikoteknik değerlendirme ölçütlerine
tabidir.
(3) Personelin iş akdinin herhangi bir sebeple
sonlanması durumunda kişisel emniyet belgesinin geçerliliği sona erer.
İş
akdinin sonlanması durumu
MADDE 9 – (1) İş akdinin herhangi bir sebeple sonlanması
halinde personelin çalıştığı kuruluş, personelin talebinden bağımsız
olarak, aşağıdaki belgeleri düzenleyerek iş akdi sonlanan personele verir:
a) 10 uncu maddede tanımlanan onaylı kişisel
emniyet belgesi sureti,
b) Söz konusu personelin çalıştığı süre boyunca
tamamladığı tüm eğitimler, tecrübeler ve edindiği yeterlilikleri belgeleyen
tüm belgelerin bir kopyası.
Onaylı
kişisel emniyet belgesi sureti
MADDE 10
– (1) Adına kişisel emniyet
belgesi düzenlenen personel, istediği zaman çalıştığı işletmeden onaylı
kişisel emniyet belgesi sureti düzenlemesini talep edebilir. İşletmeciler
talep tarihinden en geç beş iş günü içerisinde onaylı bir kişisel emniyet
belgesi sureti düzenleyip ilgili personele vermekle yükümlüdür.
(2) Onaylı kişisel emniyet belgesi suretinin
mülkiyeti, belgenin düzenlendiği gerçek kişiye aittir.
(3) Onaylı kişisel emniyet belgesi sureti, aslı
yerine kullanılamaz.
(4) İş akdi sona eren personelin başka bir
işletmeci tarafından istihdam edilmesi halinde, yeni işyeri, onaylı kişisel
emniyet belgesindeki bilgileri, yeni bir kişisel emniyet belgesi
düzenlerken dikkate alır.
İşletmecilerin
sorumlulukları
MADDE 11
– (1) Tüm işletmeciler,
bünyelerinde emniyet kritik görevleri yapan tüm personelin, istihdam edildikleri
müddetçe geçerli birer kişisel emniyet belgesine sahip olmalarından
sorumludur.
(2) Tüm işletmeciler, kişisel emniyet belgelerinin
bu Yönetmelikte ifade edilen gerekliliklere göre geçerliliğini sürekli
olarak takip edileceği sistemi oluşturur ve takip eder.
(3) Tüm işletmeciler, bir personelin bu Yönetmeliğe
ve kendi emniyet yönetim sisteminde oluşturdukları kurallara göre asgari
sağlık ve mesleki yeterlilik gereksinimlerini sağlayamadığını tespit etmesi
halinde:
a) İlgili personelin kişisel emniyet belgesini
süresiz olarak askıya alır. Askıya alma sebebini personele yazılı olarak
bildirir.
b) Asgari şartların tekrar sağlandığının
belgelenmesine kadar bu personeli emniyet açısından kritik görevlerde
çalıştıramaz.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Emniyet Kritik
Görevler, Eğitim ve Sınavlar
Emniyet
kritik görevler
MADDE 12
– (1) Örnek emniyet kritik
görevler Ek-3’te belirtilmiştir.
(2) Tüm işletmeciler, faaliyetlerinin kapsamı ve
maruz kaldığı risklere göre kendi işletmeleri bünyesindeki emniyet yönetim
sistemi kapsamında emniyet kritik görevleri belirlerler.
(3) Emniyet kritik görevlerden herhangi birini
yapan personelin kişisel emniyet belgesi alması zorunludur.
(4) Emniyet kritik personel, emniyeti tehlikeye
düşürecek şekilde aynı anda birden fazla emniyet kritik görevde
çalıştırılamaz.
Eğitim ve
sınavlarla ilgili genel esaslar
MADDE 13
– (1) Tüm işletmeciler, istihdam
ettikleri emniyet kritik görevleri yapan personele, eğitim ve sınavlarla,
gerekli mesleki yeterliliklerin kazandırılmasından, belgelendirilmesinden
ve yenileme eğitimlerinin verilmesinden sorumludur.
(2) Tüm işletmeciler, emniyet yönetim sistemleri
içerisinde emniyet kritik görevlerde çalışan personelin mesleki
yeterliliklerinin takip edileceği sistemi oluşturur.
Demiryolu
eğitim ve sınav merkezi
MADDE 14
– (1) Mesleki Yeterlilik Kurumu
tarafından yayınlanan meslek standardı ve/veya ulusal mesleki
yeterliliklere göre verilecek eğitimler Bakanlık tarafından
yetkilendirilmiş demiryolu eğitim ve sınav merkezi tarafından verilir.
(2) Demiryolu eğitim ve sınav merkezinin
yeterlilikleri ile ilgili usul ve esaslar Bakanlıkça düzenlenir.
Yayımlanmış
bir ulusal meslek standardı ya da yeterliliğin bulunmadığı durumlar
MADDE 15
– (1) Emniyet kritik görevlere
yönelik, Mesleki Yeterlilik Kurumu tarafından yayınlanmış ulusal bir
standardın veya yeterliliğin bulunmadığı durumlarda, tüm işletmeciler,
emniyet yönetim sisteminde; personeline, görevle ilgili yeterli ve
emniyetli çalışma becerilerini kazandıracak eğitimleri vermek veya
verdirmek, teorik ve pratik olarak sınav yapmak veya yaptırmaktan
sorumludur.
(2) Tüm işletmeciler, birinci fıkrada belirtilen
eğitimlerin ve sınavların nasıl yapılacağı ile ilgili tüm düzenlemeleri
kendi emniyet yönetim sistemlerinde detaylı bir şekilde tanımlarlar.
(3) Bakanlık, bu tip eğitim ve sınav
faaliyetlerini, işletmecinin emniyet yönetim sisteminin uygunluk değerlendirmesi
ve denetlemesi esnasında değerlendirir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son
Hükümler
Denetim
MADDE 16
– (1) Bakanlık, tüm işletmecileri
bu Yönetmelikte belirtilen hususlarla ilgili olarak denetler.
(2) Tüm işletmeciler ve personeli, denetleme
sürecinde istenilen tüm bilgi ve belgeleri ibraz etmekle yükümlüdür.
(3) İstenilen bilgi ve belgeleri sağlayamayan tüm
işletmecilere 19/11/2015 tarihli ve 29537 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Demiryolu Emniyet Yönetmeliğinde yer alan idari yaptırımlar uygulanır.
Diğer
hususlar
MADDE 17
– (1) Altyapı işletmecileri ve
demiryolu tren işletmecileri bünyesinde tren sevk ve idaresi yapan tren
makinistlerinin belgelendirilmesi ile ilgili usul ve esaslar Bakanlıkça
belirlenir.
Geçiş
süreci hükümleri
GEÇİCİ
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin
yürürlüğe girdiği tarih itibariyle TCDD ve TCDD Taşımacılık A.Ş. ile diğer
demiryolu işletmecileri bünyesinde emniyet kritik görevlerde halen
çalışmakta olan personele emniyet yönetim sistemleri kuruluncaya kadar, bir
defaya mahsus olmak üzere kişisel emniyet belgesi kendi kurumlarınca
düzenlenerek verilir. Ancak, kurumlar kişisel emniyet belgelerinin Ek-1 ve
Ek-2’deki gerekliliklere göre geçerliliğinin sürekli olarak takip edileceği
sistemi oluşturur ve takip eder. Mevcut çalışan personelden 6 ncı maddenin
birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen şart aranmaz.
Kişisel
emniyet belgesi
GEÇİCİ
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmeliğin
yürürlüğe girdiği tarih itibariyle şehir içi raylı toplu taşıma işletmecileri,
bünyesinde halen çalışmakta olan emniyet kritik görevlerde çalışan
personele emniyet yönetim sistemleri kuruluncaya kadar bir defaya mahsus
olmak üzere kişisel emniyet belgesi verir. Ancak, kişisel emniyet
belgelerinin Ek-1 ve Ek-2’deki gerekliliklere göre geçerliliğinin sürekli
olarak takip edileceği sistemi oluşturur ve takip eder. Mevcut çalışan
personelden 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen şart
aranmaz.
Emniyet
kritik görevlerde çalışacak personelin tecrübesi
GEÇİCİ
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmeliğin
yürürlüğe girmesinden önce TCDD, TCDD Taşımacılık A.Ş. ve diğer demiryolu
işletmecileri ile şehir içi raylı toplu taşıma işletmecileri bünyesinde
emniyet kritik görevlerinde çalışan personelin edindiği tecrübeler, aldığı
eğitimler ve başarılı oldukları sınavlar, bunları belgelemeleri halinde,
tüm işletmeciler tarafından kişisel emniyet belgesi düzenlenirken dikkate
alınır.
Sağlık ve
psikoteknik kontroller
GEÇİCİ
MADDE 4 – (1) TCDD ve TCDD
Taşımacılık A.Ş. ile diğer demiryolu işletmecileri, sağlık ve psikoteknik
değerlendirme merkezleri yetkilendirilmesine kadar emniyet kritik
görevlerde çalışan personelin sağlık ve psikoteknik değerlendirmelerini
mevcut mevzuatlarına uygun olarak yaparlar.
Yürürlük
MADDE 18
– (1) Bu Yönetmelik yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 19
– (1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanı yürütür.
Ekler için tıklayınız
|