|
Gümrük ve Ticaret Bakanlığından:
TÜRKİYE –
MOLDOVA SERBEST TİCARET ANLAŞMASI
ÇERÇEVESİNDEKİ TİCARETTE EŞYANIN TERCİHLİ
MENŞEİNİN TESPİTİ HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Türkiye Cumhuriyeti ile
Moldova Cumhuriyeti arasında 11 Eylül 2014 tarihinde imzalanan, 1/7/2016
tarihli ve 6725 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan ve 24/8/2016
tarihli ve 2016/9129 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan
Serbest Ticaret Anlaşmasının Ek I inde yer alan “Menşeli Ürünler Kavramının
Tanımı ve İdari İşbirliği Yöntemlerine İlişkin Protokol”ün uygulanmasına
ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, Türkiye Cumhuriyeti ile Moldova
Cumhuriyeti arasında 11 Eylül 2014 tarihinde imzalanan, 1/7/2016 tarihli ve
6725 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan 24/8/2016 tarihli ve
2016/9129 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Serbest
Ticaret Anlaşmasının Ek I indeki “Menşeli Ürünler Kavramının Tanımı ve
İdari İşbirliği Yöntemlerine İlişkin Protokol”ün uygulanmasına ilişkin usul
ve esasları kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 3/6/2011 tarihli ve 640 sayılı
Gümrük ve Ticaret Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun
Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesi ile 1 inci maddede belirtilen Protokole
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte yer alan;
a) Anlaşma: Türkiye Cumhuriyeti ile Moldova
Cumhuriyeti arasında mevcut, 2 nci maddede belirtilen Serbest Ticaret
Anlaşmasını,
b) Bakanlık: Gümrük ve Ticaret Bakanlığını,
c) Eşya: Hem girdiyi hem de ürünü,
ç) Fabrika çıkış fiyatı: Ürün için Türkiye veya
Moldova’da nihai işçilik veya işlemin gerçekleştirilmesini üstlenen
imalatçıya fabrika çıkışı itibariyle ödenen, kullanılan bütün girdi
fiyatlarının dâhil edilmiş olduğu, elde edilmiş ürünün ihracında geri
ödenen veya ödenecek yurt içi vergilerin tenziliyle bulunan fiyatı,
d) Fasıllar ve pozisyonlar: Bu Yönetmelikte
“Armonize Sistem” veya “AS” olarak geçen, Armonize Mal Tanımı ve Kodlama
Sistemini oluşturan nomanklatürde kullanılan fasıllar ve pozisyonları (dört
haneli kodlar),
e) Girdi: Ürünün imalatında kullanılan herhangi bir
maddeyi, hammaddeyi, parçayı veya aksamları,
f) Girdilerin kıymeti: Kullanılan menşeli olmayan
girdilerin ithalatı esnasındaki gümrük kıymeti veya bunun bilinmemesi veya
tespit edilememesi halinde, Türkiye’de veya Moldova’da girdiler için ödendiği tespit edilebilen
ilk fiyatı,
g) Gümrük kıymeti: Gümrük Tarifeleri ve Ticaret
Genel Anlaşması’nın VII nci maddesinin uygulanmasına ilişkin olarak 1994’te
yapılan Anlaşma’ya (Gümrük Kıymeti Hakkında DTÖ Anlaşması) göre tespit
edilen kıymeti,
ğ) İmalat: Montaj veya özel işlemler de dâhil olmak
üzere her türlü işçilik veya işleme tabi tutmayı,
h) Katma değer: Fabrika çıkış fiyatından, eşyaya
dahil edilen Madde 6 ve 7’de atıfta bulunulan diğer ülkeler menşeli her bir
girdinin gümrük kıymetinin veya bu kıymetin bilinmemesi veya tespit edilememesi
halinde Türkiye’de veya Moldova’da girdi için ödendiği doğrulanabilir ilk
fiyatın çıkarılması ile bulunan değeri,
ı) Menşeli girdi kıymeti: (f) bendindeki tanıma
uygun olarak, gerekli değişiklikler yapılarak uygulanan, bu tür girdinin
kıymetini,
i) Sevkiyat: Ya bir ihracatçıdan bir alıcıya aynı
anda gönderilen ya da ihracatçıdan alıcıya sevkinde tek bir sevk evrakı
kapsamında yer alan veya böyle bir evrakın olmaması halinde tek bir fatura
kapsamına giren ürünleri,
j) Sınıflandırma: Ürün veya girdilerin belirli bir
pozisyon altında sınıflandırılmasını,
k) Ülkeler: Kara sularını da içerecek şekilde
ülkeleri,
l) Ürün: Bilahare başka bir imalat işleminde girdi
olarak kullanılması söz konusu olsa bile imal edilmiş ürünü,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
“Menşeli
Ürünler” Kavramının Tanımı
Genel
koşullar
MADDE 5 – (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında, aşağıda
belirtilen ürünler Taraf ülkelerden biri menşeli kabul edilirler:
a) 8 inci maddede belirtildiği şekilde, tamamen o
Taraf ülkede elde edilen ürünler.
b) 9 uncu maddede belirtildiği şekilde, o Taraf
ülkede yeterli işçilik veya işleme tabi tutulmuş olmaları kaydıyla, tamamen
söz konusu Taraf ülkede elde edilmemiş girdiler ihtiva ederek o Taraf
ülkede üretilen ürünler.
İkili
kümülasyon
MADDE 6 – (1) 5 inci madde hükümlerine halel getirmeksizin,
Taraflardan biri menşeli girdiler, diğer Taraf ülkede bir ürüne dâhil
edildiğinde, diğer Taraf ülke menşeli girdiler olarak kabul edilir. 10 uncu
maddede belirtilen işlemlerin ötesinde bir işçilik veya işlemden geçmiş
olmaları şartıyla, söz konusu girdilerin yeterli işçilik veya işlemden
geçmiş olmaları gerekmez.
Avrupa
Birliği ile menşe kümülasyonu
MADDE 7 – (1) Avrupa Birliği menşeli girdiler, Türkiye veya
Moldova’da daha ileri düzeyde bir işleme tabi tutuldukları veya bu
ülkelerde bir ürün içine dahil edildikleri takdirde, sırasıyla Türkiye veya Moldova menşeli
girdiler olarak kabul edilir.
(2) Birinci fıkrada atıfta bulunulan ürünlerin
menşe statüsü kazanabilmesi için:
a) Söz konusu girdilerin Türkiye’de veya Moldova'da
tabi tutulduğu işçilik veya işlemin, 10 uncu maddede atıfta bulunulan
işlemlerin ötesine geçmesi,
b) Söz konusu girdiler Türkiye’ye veya Moldova'ya
doğrudan ihraç edilmiş olsalar idi geçerli olacak menşe kuralları
uygulandığında, girdilerin yine Avrupa Birliği menşei kazanacak olması ve
c) Türkiye, Moldova ve Avrupa Birliği arasında, bu
kümülasyon mekanizması ile söz konusu ürünlerin menşeinin belgelendirilmesi
ve kontrolüne ilişkin Maddelerin tam olarak uygulanmasını sağlayan yeterli
idari işbirliği süreçlerine imkan veren düzenlemelerin mevcut olması
koşuluyla, girdilerin yeterli işçilik veya işlemden
geçmiş olmaları gerekmez.
(3) Birinci ve ikinci fıkralarda tesis edilen
kümülasyon:
a) Türkiye, Moldova ve Avrupa Birliği arasında ayrı
tercihli ticaret anlaşmalarının yürürlükte olması,
b) Kümülasyon uygulamasına dair gerekli
düzenlemelerin tamamlandığına ilişkin bildirimlerin, Türkiye ve Moldova
Resmi Gazetelerinde, kendi iç mevzuatlarına uygun olarak yayımlanması
koşuluyla uygulanır.
Tamamen
elde edilmiş ürünler
MADDE 8 – (1) Aşağıda belirtilen ürünlerin tamamen Taraf
ülkelerden birinde elde edilmiş oldukları kabul edilir:
a) Kendi topraklarından veya deniz yataklarından
çıkarılan mineral ürünler,
b) Taraf ülkede hasat edilen bitkisel ürünler,
c) Taraf ülkede doğmuş ve yetiştirilmiş canlı
hayvanlar,
ç) Taraf ülkede yetiştirilmiş canlı hayvanlardan
elde edilen ürünler,
d) Taraf ülkede avcılık veya balıkçılıkla elde
edilen ürünler,
e) Taraf ülke karasuları dışında kendi gemileri tarafından
denizden elde edilen balıkçılık ürünleri ve diğer ürünler,
f) Münhasıran (e) bendinde atıfta bulunulan
ürünlerden, kendi fabrika gemilerinin bordasında üretilen ürünler,
g) Taraf ülkede toplanmış, yalnızca hammaddelerin
geri kazanılabilmesine müsait, sadece sırt geçirmeye ve atık olarak
kullanılmaya elverişli kullanılmış lastikler dahil olmak üzere, kullanılmış
maddeler,
ğ) Taraf ülkede yapılan imalat işlemleri sonucu
ortaya çıkan atık ve hurdalar,
h) Kendi karasuları dışında, münhasır işletme haklarına
sahip olmaları kaydıyla deniz toprağı veya deniz toprağı altından çıkarılan
ürünler,
ı) Münhasıran (a) ila (h) bentlerindeki ürünlerden
üretilmiş eşya.
(2) Birinci fıkranın (e) ve (f) bentlerinde geçen
kendi gemileri ve kendi fabrika gemileri tabirleri sadece:
a) Bir Taraf ülkede kayıtlı veya tescilli,
b) Anılan Taraf ülke bayrağı altında seyreden,
c) En az % 50’sine anılan Taraf ülke vatandaşları
tarafından sahip olunan veya idare merkezinin anılan Taraf ülkelerden
birinde bulunduğu, müdür veya müdürlerinin, yönetim veya denetleme kurulu
başkanı ve bu kurullar üyelerinin çoğunluğunun anılan Taraf ülke vatandaşı
olduğu ve ilaveten ortaklık veya limited
şirket durumunda sermayesinin en az yarısının Taraf ülkelere veya
bunların kamu kuruluşları veya vatandaşlarına ait olunan,
ç) Yönetici ve yetkilileri anılan Taraf ülke
vatandaşı olan,
d) Mürettebatının en az % 75'i anılan Taraf ülke vatandaşı olan
gemiler ve fabrika gemileri için kullanılır.
Yeterli
işçilik veya işlem görmüş ürünler
MADDE 9 –
(1) 5 inci maddeye göre, tamamen
elde edilmemiş ürünler, Ek II’de yer alan listede belirtilen şartlar yerine
getirildiği takdirde yeterli derecede işçilik veya işlem görmüş olarak
kabul edilirler. Anlaşma tarafından kapsanan tüm ürünler için listede
belirtilen şartlar, imalatta kullanılan menşeli olmayan girdiler üzerinde
yapılması gerekli işçilik ve işlemleri gösterir ve sadece bu girdilerle
ilgili olarak uygulanır. Bu nedenle, listedeki şartları yerine getirerek
menşe statüsü kazanmış bir ürün başka bir ürünün imalatında kullanılırsa,
onun bileşiminde yer aldığı ürüne tatbiki mümkün şartlar, kendisine
uygulanmaz ve bunların imalatında kullanılmış olabilecek menşeli olmayan
girdiler dikkate alınmaz.
(2) Birinci fıkrada belirtilen duruma rağmen,
listede belirtilen şartlar uyarınca bir ürünün imalatında kullanılmaması
gereken menşeli olmayan girdiler, ancak;
a) Toplam kıymetlerinin, ürünün fabrika çıkış
fiyatının % 10'unu geçmemesi,
b) Menşeli olmayan girdilerin azami değeri olarak
listede verilmiş olan yüzdelerin, bu bendin uygulanması suretiyle
aşılmaması
şartı ile kullanılabilir.
(3) İkinci fıkra hükümleri, Armonize Sistemin 50
ila 63 üncü fasıllarındaki ürünlere uygulanmaz.
(4) Birinci ve ikinci fıkra hükümleri, üretim
sırasında gerçekleştirilen işlem veya işçiliğin 10 uncu madde hükümlerine
göre yetersiz sayılmadığı hallerde uygulanır.
Yetersiz
işçilik veya işlem
MADDE 10
– (1) İkinci fıkraya halel
gelmeksizin, 9 uncu maddede belirtilen koşullar yerine getirilmiş olsun
veya olmasın, aşağıdaki işlemler menşe statüsü vermek için yetersiz işçilik
veya işlem olarak kabul edilir:
a) Nakliyat ve depolama süresince eşyanın iyi
şartlarda muhafazasını sağlamaya yönelik koruyucu işlemler,
b) Ambalaj ayırma ve birleştirme,
c) Yıkama, temizleme, toz, oksit, yağ, boya veya
diğer tabakalardan arındırma,
ç) Dokumaya elverişli maddeleri ütüleme veya
presleme,
d) Basit boyama ve cilalama işlemleri,
e) Tahıl ve pirinci kabuklarından ayırma, kısmi
veya tam ağartma, parlatma ve perdahlama,
f) Şeker renklendirme veya şeker topaklarını biçimlendirme
işlemleri,
g) Meyvelerin, kuruyemişlerin ve sebzelerin
kabuklarını soyma, çekirdeklerini çıkarma, zarlarını ayıklama,
ğ) Keskinleştirme, basit bileme veya basit kesme,
h) Maddelerden setler oluşturma dahil, eleme,
kalburdan geçirme, sıraya koyma, tasnifleme, kalibrasyon, eşleştirme,
ı) Basit şişeleme, tenekeye veya beherlere koyma,
torbalama, sandıklama, kutulama, karton veya tahta üzerine yerleştirme ve
tüm diğer basit paketleme işlemleri,
i) Ürün veya paketler üzerine marka, etiket, logo
ve diğer benzeri ayırt edici işaretleri yapıştırma veya basma işlemleri,
j) Farklı türde olmalarına bakılmaksızın ürünlerin
basit karıştırılma işlemleri,
k) Şekerin diğer herhangi bir maddeyle
karıştırılması,
l) Tamamlanmış bir ürün oluşturmak üzere parçaların
basit montajı veya ürünlerin parçalarına ayrılması,
m) (a) ila (l) bentlerinde belirtilen işlemlerden
iki veya daha fazlasının bir arada yapılması,
n) Hayvan kesimi.
(2) Belirli bir ürüne uygulanan işçilik veya
işlemin birinci fıkra hükümleri çerçevesinde yetersiz kabul edilip
edilmeyeceğine karar verilirken, Türkiye’de ya da Moldova’da
gerçekleştirilen işlemlerin tümü birlikte dikkate alınır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Nitelendirme Birimi, Aksesuarlar, Yedek Parçalar,
Aksam, Setler
ve Nötr Elemanlar
Nitelendirme
birimi
MADDE 11
– (1) Bu Yönetmelik hükümlerinin
uygulanması amacıyla, nitelendirme birimi, AS kullanarak sınıflandırma
yapılırken temel birim olarak kabul edilen belirli bir üründür. Buna göre:
a) Muhtelif maddelerin montajı veya
gruplandırılmasından oluşan bir ürün, AS’de tek bir pozisyonda sınıflandırıldığında,
bu ürünün tümü, nitelendirme birimini oluşturur.
b) Bir sevkiyat, AS’de aynı pozisyon içinde
sınıflandırılan, belli sayıda aynı üründen oluşuyorsa, her bir ürün bu
Yönetmelik hükümlerinin uygulanışı sırasında münferiden değerlendirilir.
(2) AS’nin 5 inci Genel Kuralı çerçevesinde
ambalaj, sınıflandırma açısından ürüne dâhil ediliyorsa, menşe tespiti
açısından da dâhil edilir.
Aksesuarlar,
yedek parçalar ve aksam
MADDE 12
– (1) Bir cihaz, makine, alet veya
araç parçası beraberinde teslim edilen, normal olarak bir cihazın bölümü durumundaki ve fiyata
dahil edilmiş bulunan veya ayrıca fatura edilmemiş olan aksesuarlar, yedek
parçalar ve aksam; söz konusu cihaz, makine, alet veya araç içinde mütalaa
edilir.
Setler
MADDE 13
– (1) AS’nin (3) sayılı Genel
Kuralında tanımlanan setler, ürünlerin tüm bileşenleri menşeli olduğunda,
menşeli olarak kabul edilir. Ancak, bir set menşeli ve menşeli olmayan ürünlerden
oluştuğunda, menşeli olmayan ürünlerin kıymeti, setin fabrika çıkış
fiyatının %15'ini aşmıyorsa, set bir bütün olarak menşeli olarak kabul
edilir.
Nötr
elemanlar
MADDE 14
– (1) Bir ürünün menşeli olup
olmadığını belirlemek için, imalatında kullanılabilecek;
a) Enerji ve yakıtın,
b) Tesis ve teçhizatın,
c) Makine ve aletlerin,
ç) Ürünün nihai bileşimine girmeyen ve girmesi
amaçlanmayan eşyanın
menşeini belirlemek gerekmez.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Ülkesel
Gereklilikler
Ülkesellik
ilkesi
MADDE 15
– (1) İkinci bölümde yer alan
menşe statüsü kazandırılmasına ilişkin koşullar, Madde 6 ve 7 ile bu
maddenin üçüncü fıkrası saklı kalmak üzere, Taraf ülkelerden birinde
kesintisiz olarak yerine getirilir.
(2) Taraf ülkelerden birinden başka bir ülkeye
ihraç edilmiş olan menşeli eşyanın geri gelmesi halinde, geri gelen eşyanın
ihraç edilmiş bulunan eşya ile aynı olduğu, söz konusu ülkede bulunma veya
ihraç edilme süresi içerisinde iyi koşullarda muhafaza edilmeleri için
gerekli olanların ötesinde herhangi bir işleme tabi tutulmadığı hususları
gümrük idarelerini tatmin edecek şekilde ispat edilmediği takdirde menşeli
olmadığı kabul edilir.
(3) İkinci bölümde belirlenen kurallar uyarınca
kazanılan menşe statüsü, Taraf ülkelerin birinden ihraç edilen ve daha
sonra yeniden ithal edilen girdiler üzerinde, anılan Taraf ülke dışında
yapılan işçilik veya işlemden, aşağıdaki koşulların sağlanması halinde
etkilenmez: Bu koşullar;
a) Söz konusu girdilerin tamamen Taraf ülkelerden
birinde elde edilmiş veya ihraç edilmelerinden önce 10 uncu maddede
belirtilen yetersiz işlemlerin ötesinde bir işçilik veya işlemden geçmiş
olması,
b) Gümrük idarelerinin geri gelen eşyanın, ihraç
edilen girdilerin işçilik veya işlemden geçirilmesi ile elde edildiği ve bu
madde hükümlerinin uygulanması ile taraf ülke dışında kazanılan toplam
katma değerin, menşe statüsü talebine konu nihai ürünün fabrika çıkış
fiyatının % 10’unu aşmadığı hususlarında ikna edilmiş olmasıdır.
(4) Üçüncü fıkranın amaçları açısından, ikinci
bölümde düzenlenen menşe statüsünün kazanılması için gerekli koşullar,
Taraf ülke dışında yapılan işçilik ve işlemlere uygulanamaz. Fakat, nihai
ürünün menşe statüsünün belirlenmesinde, ürüne dahil edilen menşeli olmayan
tüm girdiler için EK II’deki listede belirlenen bir azami kıymet koşulu bulunduğu
durumda, anılan taraf ülkede ürüne dahil edilen menşeli olmayan girdilerin
toplam kıymeti ile bu madde hükümlerinin uygulanmasıyla, Taraf ülke dışında
kazanılmış toplam katma değer birlikte dikkate alındığında, belirlenen
yüzdeyi aşmayacaktır.
(5) Üçüncü ve dördüncü fıkra hükümlerinin
uygulanması amacıyla, toplam katma değer, orada dahil edilen girdilerin
kıymetlerini de içerecek şekilde, Taraf ülke dışında oluşan tüm maliyetleri
ifade eder.
(6) Üçüncü ve dördüncü fıkra hükümleri, EK II’deki
listede düzenlenen koşulları yerine getirmeyen veya 9 uncu maddenin ikinci
fıkrasında yer alan genel tolerans kuralının uygulanması ile yeterli
işçilik veya işlemden geçmiş olduğu kabul edilen ürünler için uygulanmaz.
(7) Üçüncü ve dördüncü fıkra hükümleri Armonize
Sistemin 50 ila 63 üncü fasıllarındaki ürünlere uygulanmaz.
(8) Bu madde hükümleri tarafından kapsanan türde
Taraf ülke dışında yapılan herhangi bir işçilik veya işlem, hariçte işleme
veya ilgili diğer düzenlemeler vasıtasıyla yürütülür.
Doğrudan
nakliyat
MADDE 16
– (1) Anlaşma hükümlerinde
sağlanan tercihli muamele sadece, bu Yönetmeliğin gerekliliklerini yerine
getirmiş, Taraf ülkeler arasında doğrudan nakledilen ürünler için
uygulanır. Bununla beraber tek bir sevkiyatı oluşturan ürünler, aktarılması
veya geçici depolanması yoluyla, ancak transit geçtiği veya depolandığı
ülkenin gümrük yetkililerinin gözetimi altında olmaları ve boşaltma, tekrar
yükleme veya iyi koşullarda muhafaza etmeye yönelik işlemler dışında bir
işlemden geçmemiş olmaları koşullarıyla, gerektiğinde başka ülkeler
üzerinden nakledilebilir.
(2) Menşeli ürünler Taraf ülkeler dışındaki ülkeler
üzerinden boru hattı ile nakledilebilir.
(3) Birinci fıkrada yer alan hükümlerin yerine
getirildiğinin, ithalatçı ülkenin gümrük yetkililerine ispatı, aşağıdaki
belgelerden birinin ibrazı yoluyla yapılır:
a) İhracatçı ülkede düzenlenmiş transit ülkesi
geçişini kapsayan tek bir sevk evrakı,
b) Transit ülkesinin gümrük yetkililerince düzenlenen,
ürünlerin tam bir tanımını veren, boşaltma ve tekrar yükleme tarihlerini ve
uygulanabildiği durumlarda kullanılan gemi veya diğer nakil araçlarının
adlarını belirten ve transit ülkesi içinde hangi koşullarda kalmış olduğunu
belgeleyen bir belge,
c) (a) veya (b) bendindeki belgelerin temin
edilememesi halinde ikame kanıtlayıcı belgeler.
Sergiler
MADDE 17
– (1) Üçüncü bir ülkeye
sergilenmek üzere gönderilen ve sergiden sonra Türkiye’ye veya Moldova’ya
ithal edilmek üzere satılan menşeli ürünler, gümrük idarelerinin;
a) Bir ihracatçının bu ürünleri Türkiye’den veya
Moldova’dan serginin düzenlendiği ülkeye naklettiği ve orada sergilediği,
b) Ürünlerin bu ihracatçı tarafından Türkiye’deki
veya Moldova’daki bir kimseye satıldığı veya tasarrufuna verildiği,
c) Ürünlerin sergi süresi içinde veya sergiden
hemen sonra, sergilenmek üzere gönderildikleri durumda sevk edildiği,
ç) Ürünlerin sergilenmek üzere gönderildikleri
andan itibaren, bu sergide teşhir edilmek dışında başka bir amaçla
kullanılmadığı
hususlarında tatmin edilmesi kaydıyla, ithalatta
Anlaşma hükümlerinden yararlanır.
(2) Altıncı Bölüm hükümleri uyarınca, bir menşe
ispat belgesi düzenlenmeli veya hazırlanmalı ve usullere uygun olarak
ithalatçı Taraf ülke gümrük idaresine ibraz edilmelidir. Serginin adı ve
adresi bu belgede gösterilmelidir. Gerektiğinde, ürünlerin sergilendikleri
koşullara dair ek kanıtlayıcı belgeler istenebilir.
(3) Birinci fıkra, özel amaçla yabancı ürün satmak
üzere kurulmuş işyeri veya mağazalarda düzenlenmemiş olan ve ürünlerin
gümrük denetimi altında kaldığı her türlü ticaret, sanayi, tarım ve el
sanatları sergi, fuar veya benzeri umumi gösterilere uygulanır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Geri Ödeme veya
Muafiyet
Gümrük
vergilerinde geri ödemenin veya muafiyetin yasaklanması
MADDE 18
– (1) Altıncı, yedinci ve
sekizinci bölüm hükümlerine uygun olarak menşe ispat belgesi düzenlenen
veya hazırlanan Taraf ülkelerden biri menşeli ürünlerin imalatında
kullanılan menşeli olmayan girdiler, Taraf ülkelerde her ne türde olursa
olsun gümrük vergilerinin geri ödenmesine veya bunlardan muafiyete tabi
değildir.
(2) Birinci fıkrada belirtilen yasak, Taraf
ülkelerden herhangi birinde imalatta kullanılan girdilere uygulanabilen
gümrük vergisi veya eş etkili vergilerin, ürünlerin söz konusu girdilerden
elde edilip ihraç edildiği ve dahilde kullanım için alıkonmadığı hallerde,
kısmen veya tamamen iadesi veya muaf tutulması veya ödenmemesi yönündeki
her türlü düzenlemeye, bu tür iade veya geri ödemelerin açıkça veya aynı
etkiyi doğuracak şekilde geçerli olduğu durumlarda uygulanır.
(3) Bir menşe ispat belgesi kapsamındaki ürünlerin
ihracatçısı, menşeli olmayan girdiler kullanılarak üretilen ilgili ürünlere
geri ödeme sağlanmadığını ve bu girdilere uygulanabilen tüm gümrük
vergileri ile eş etkili vergilerin fiilen ödendiğini ispat eden tüm geçerli
belgeleri gümrük yetkililerinin talebi üzerine herhangi bir zamanda ibraz etmeye
hazır olmak zorundadır.
(4) Birinci, ikinci ve üçüncü fıkra hükümleri, 11
inci maddenin ikinci fıkrasında belirtilen ambalajlara, 12 nci maddede
belirtilen aksesuar, yedek parça ve aksama ve 13 üncü maddede belirtilen
set halindeki ürünlere, menşeli olmadıkları durumlarda uygulanır.
(5) Birinci ila dördüncü fıkra hükümleri, yalnızca
Anlaşmanın uygulandığı türden girdiler için geçerlidir.
ALTINCI BÖLÜM
Eşyanın
Menşeinin İspatı
Menşe
ispat belgeleri
MADDE 19
– (1) Taraf ülkelerden biri
menşeli ürünler, diğer bir Taraf ülkeye ithal edilmeleri sırasında, aşağıdaki
belgelerden birinin ibrazı üzerine Anlaşmadan yararlanır:
a) Örneği Ek III'te yer alan EUR.1 Dolaşım Belgesi,
b) Metni Ek IV’te yer alan Fatura Beyanı.
(2) Birinci fıkra hükümlerine rağmen, bu Yönetmelik
çerçevesinde menşeli ürünler, 36 ncı maddede belirtilen durumlarda, birinci
fıkrada belirtilen belgelerden herhangi birisinin ibraz edilmesine gerek
bulunmaksızın Anlaşmadan yararlanır.
Fatura
beyanı
MADDE 20
– (1) Fatura beyanı; 38 inci madde
çerçevesinde bir Onaylanmış İhracatçı tarafından veya toplam kıymeti 6000
Euro'yu geçmeyen menşeli ürünler ihtiva eden bir veya daha fazla paketten
oluşan bir sevkiyat için herhangi bir ihracatçı tarafından hazırlanabilir.
(2) Fatura beyanı, söz konusu ürünlerin Taraf
ülkelerden biri menşeli olarak kabulü ve bu Yönetmeliğin diğer hükümlerinin
yerine getirilmesi halinde hazırlanabilir.
(3) Fatura beyanında bulunan ihracatçı, söz konusu
ürünün menşe statüsü ile bu Yönetmeliğin diğer hükümlerinin yerine
getirilmiş olduğunu kanıtlayan ilgili tüm belgeleri, ihracatçı ülkenin
yetkili makamlarının talebi üzerine herhangi bir anda ibraz etmeye
hazırlıklı olur.
(4) Fatura beyanı, ihracatçı tarafından, metni Ek
IV'te yer alan, Anlaşmada aynı ekte belirtilen dillerden birinde ve
ihracatçı ülkenin ulusal mevzuatıyla uyumlu olan beyanın, fatura, teslimat
notu veya herhangi bir ticari belge üzerine daktilo edilmesi, ıstampa ile
damgalanması veya basılması suretiyle hazırlanır. Beyan el yazısı ile de
yapılabilir; bu takdirde, mürekkeple ve matbaa harfleriyle yazılır.
(5) Fatura beyanı, ihracatçının kendi el yazısı ile
atacağı orijinal imzasını ihtiva eder. Ancak, 38 inci madde çerçevesinde
onaylanmış ihracatçıdan, kendi adıyla hazırlanmış herhangi bir fatura
beyanının kendi el yazısıyla imzalanmış addedilerek tüm sorumluluğu üzerine
aldığına dair yazılı bir taahhütnameyi ihracatçı ülkenin yetkili makamlarına
vermiş olması koşuluyla, böyle bir beyanı imzalama şartı aranmaz.
(6) Bir fatura beyanı, ihracatçı tarafından,
kapsadığı ürünlerin ihracatı esnasında veya
ithalatından itibaren iki yıl içinde ithalatçı
ülkede ibrazı koşuluyla, ihracattan sonra da hazırlanabilir.
YEDİNCİ BÖLÜM
EUR.1 Dolaşım
Belgelerinin Düzenlenmesi ve Vize İşlemleri
EUR.1
dolaşım belgesinin şekli, basımı ve dağıtılması
MADDE 21
– (1) EUR.1 Dolaşım Belgeleri Ek
III'te belirlenen form ve niteliklere uygun olarak ve seri numaraları
verilerek Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşlarca bastırılır ve ihtiyaca
göre dağıtılır.
(2) EUR.1 Dolaşım Belgeleri yalnızca ihracatçı veya
ihracatçının gümrük beyannamesini imzalamakla yetkili kanuni temsilcisi
tarafından, örneği Ek III’te yer alan EUR.1 Dolaşım Belgesi ile Başvuru
Formunun bu Yönetmeliğe uygun olarak doldurulması suretiyle yazılı
başvurusu üzerine düzenlenir.
EUR.1
dolaşım belgesinin doldurulması
MADDE 22
– (1) İhracatçılar veya yetkili
kanuni temsilcileri EUR.1 Dolaşım Belgelerini ve EUR.1 Dolaşım Belgesi
Başvuru Formlarını, bu belgelerin arka sayfasında yazılı kurallara uygun
olarak doldurur.
(2) Bu maddenin birinci fıkrası hükümlerine göre;
a) Belgeler Anlaşmada belirtilen dillerden birinde
ve ihracatçı ülkenin ulusal mevzuat hükümleri çerçevesinde doldurulur.
b) Belgeler yazı makinesi veya elle doldurulabilir.
Elle doldurulmaları halinde mürekkepli kalem ve matbaa harfleri kullanılır.
c) Belge üzerinde silinti ve birbiri üzerine
yazılmış sözcük ve ilaveler bulunamaz ve değişiklikler doğru olmayan kayıtların
üzeri çizilerek, gerekli düzeltmelerin eklenmesi suretiyle yapılır. Bu
şekilde yapılan düzeltmelerin belgeyi düzenleyen kişi tarafından
imzalanması ve gümrük idaresi tarafından tasdik edilmesi gerekir.
ç) Belgelerde kayıtlı her bir maddeye sıra numarası
verilir ve madde aralarında boşluk bırakılmaz. Son kaydın hemen altına
sonradan bir ilave yapılmasını önlemek üzere yatay bir çizgi çekilerek,
kullanılmayan yerler çapraz bir çizgiyle iptal edilir.
d) Belgelerde kayıtlı eşyanın, tanınmalarına olanak
verecek kesinlikte ve ticari deyimleri ile hiçbir tereddüde yer vermeyecek
açıklıkta cins, nevi, nitelik ve miktar olarak ayrıntılı bir biçimde beyan
edilir.
(3) İhracatçılar veya yetkili kanuni
temsilcilerinin, EUR.1 Dolaşım Belgesi Başvuru Formlarının arka yüzünde yer
alan İhracatçı Beyanında belirtilen hususları yer ve tarih göstererek imza
ile teyid etmeleri gerekir.
(4) İhracatçı beyanı eşyanın menşeinin tespitini
teminen, ihracatçılar veya yetkili kanuni temsilcileri tarafından; eşyanın
imalatında kullanılan menşeli olmayan girdilere uygulanan işlem ve
işçiliğin, Ek II'de yer alan listede belirtilen şartları sağladığı
hususları ile eşyanın imalatında kullanılan Taraf ülkeler menşeli girdiler
ve bu girdiler üzerinde gerçekleştirilen işlem ve işçilikleri belirtilecek
şekilde, eksiksiz olarak doldurulur ve bu hususları destekleyici belgeler
ibraz edilir.
İhracatçının
ibraz yükümlülüğü
MADDE 23
– (1) EUR.1 Dolaşım Belgesi
düzenlenmesi için başvuruda bulunan ihracatçı, bu Belgeleri düzenleyecek
gümrük idarelerinin veya Bakanlıkça yetkilendirilen kişi veya kuruluşların
talep edebileceği, söz konusu ürünün menşe statüsü ile bu Yönetmeliğin
diğer hükümlerinin yerine getirilmiş olduğunu tevsik eden ilgili bilgi ve
belgeleri vermekle yükümlüdür.
Başvurunun
değerlendirilmesi
MADDE 24
– (1) İhracatçılar veya yetkili
kanuni temsilcileri tarafından 22 nci madde hükümlerine uygun olarak
doldurulan ve imzalanan başvuru formları ile belgeler gümrük idarelerine
veya Bakanlıkça yetkilendirilen kişi veya kuruluşlara verilir.
(2) Gümrük idareleri veya Bakanlıkça
yetkilendirilen kişi veya kuruluşlar, başvuru formları ile EUR.1 Dolaşım
Belgelerinin kurallara uygun olarak doldurulup doldurulmadığını kontrol
edip, belgede kayıtlı eşyanın 5 veya 6 ncı madde hükümleri gereğince Türkiye
menşeli olduğu veya sayıldığı hususunda, ihracata ait diğer evrakı da inceleyerek
kesin bir kanıya vardıktan sonra gerekli işlemleri tamamlar.
EUR.1
dolaşım belgesinin gümrük idaresince incelenmesi
MADDE 25
– (1) Gümrük idareleri, 24 üncü
madde hükümleri çerçevesinde başvurunun değerlendirilmesini müteakip;
a) Dolaşım belgelerinin bu Yönetmelikteki şartlara
uygun olup olmadığını, özellikle ürünün tanımı için ayrılmış bulunan
boşluğun her türlü sahte ilaveler yapılması imkanını ortadan kaldıracak
şekilde doldurulup doldurulmadığını,
b) İhraç konusu eşyanın cins, nevi, nitelik ve
miktar itibariyle dolaşım belgesindeki kayıtlara uygun olup olmadığını,
c) İhraç konusu eşyanın menşeli olduğunu veya
sayıldığını
ürün ve
imalatında kullanılan girdilere ait diğer evrakın yanı sıra, nakliyeciler
tarafından verilen kara, demiryolu, hava ve deniz taşımalarına ilişkin
konşimento, manifesto, yük senetleri, fatura ve beyannameye eklenen diğer
belgeleri ve gerektiğinde muhasebe kayıt ve defterlerini incelemek ve ihraç
konusu eşyayı 7/10/2009 tarihli ve 27369 Mükerrer sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Gümrük Yönetmeliğindeki esaslara göre muayene etmek suretiyle
kontrol eder.
(2) Bu şekilde dolaşım belgelerinin kontrolü
yapıldıktan sonra 26 ncı madde hükümleri uyarınca vize işlemine geçilir.
EUR.1
dolaşım belgesinin vize edilmesi
MADDE 26
– (1) İhracatçılar tarafından vize
edilmek üzere ibraz olunan, usulüne uygun olarak doldurulmuş EUR.1 Dolaşım
Belgeleri, 24 ve 25 inci maddeler uyarınca yapılacak değerlendirme ve
incelemelerin uygun sonuç vermesi halinde gümrük idarelerince vize edilir.
(2) Dolaşım belgelerinin gümrük idaresince vize
edilmesini talep etme hakkı, bizzat ihracatçıya veya gümrük beyannamelerini
imzalamaya yetkili kanuni temsilcisine aittir. Yetkili olmayan kimseler
tarafından yapılan vize talepleri, gümrük idaresince reddedilir.
(3) Dolaşım belgelerinin gümrük vizesine ayrılmış
(11) numaralı kutusunun doğru olarak ve noksansız doldurulması şarttır.
Yanlış veya noksan yapılan vize işlemi belgeyi geçersiz kılar ve sonradan
kontrol sebeplerinden birini teşkil eder.
(4) Gümrük idareleri, dolaşım belgesindeki (11)
numaralı vize kutusuna; gümrük beyannamesinin tarihi, sayısı ve gümrük
idaresinin açık posta adresini, yazı makinesi veya mürekkepli kalemle ve
matbaa harfleriyle okunabilecek şekilde olmasına özen göstererek yazar ve
idarenin okunabilir mührünü işaretli bölümdeki yere basarak, tarih, imza ve
kaşe koymak suretiyle vize işlemini tamamlar.
(5) EUR.1 Dolaşım Belgesi Anlaşma ile sağlanan
tercihli ticarette yazılı delil olarak ancak gümrük idaresinin vizesi ile
hüküm ifade edeceğinden, düzenlenme işlemi vize ile tamamlanmış olur.
(6) Düzenlenen EUR.1 Dolaşım Belgesi fiili ihraç
gerçekleştiği veya kesinleştiği anda ihracatçıya verilmek üzere hazır
bulundurulur.
(7) Biri beyaz üzerine yeşil meneviş zeminli, dördü
beyaz olan beş nüshalık takım halindeki dolaşım belgesinin nüshalarının
hangi birimlere verileceğini Bakanlık belirler.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
EUR.1 Dolaşım Belgelerinin Sonradan Verilmesi,
İkinci Nüsha
Düzenlenmesi ve Değiştirilmesi
EUR.1
dolaşım belgesinin ihracattan sonra verilmesi
MADDE 27
– (1) 26 ncı madde hükümlerine
istisna olarak, EUR.1 Dolaşım Belgeleri; hata, istenmeyerek yapılan ihmal
veya özel durumlar nedeniyle ihraç anında düzenlenmemiş olması veya EUR.1
Dolaşım Belgesinin düzenlenmiş, ancak teknik nedenlerle ithalatta kabul
edilmemiş olduğu hususu, gümrük idarelerine veya Bakanlıkça yetkilendirilen
kişi veya kuruluşlara tatmin edici bir şekilde ispat edilmesi halinde ait
olduğu ürünün ihracından sonra düzenlenebilir.
(2) Birinci fıkrada belirtilen durumlarda ihracatçı
eşyanın cinsi, nevii, niteliği ve miktarını, ambalaj şeklini, marka ve
numaralarını, işaretlerini, çıkış işleminin yapıldığı gümrük idaresinin
adını, gümrük beyannamesinin tarih ve sayısını belirterek yazılı talepte
bulunur. Söz konusu eşya için ihraç sırasında EUR.1 Dolaşım Belgesi
verilmediğini veya EUR.1 dolaşım belgesinin ithalatçı ülke yetkili
makamlarınca teknik nedenlerle kabul edilmediğini sebepleri ile birlikte
yazılı olarak beyan eder. Usulüne uygun olarak doldurulmuş EUR.1 Dolaşım
Belgesi ve Başvuru Formunu imzalayıp talep yazısına ekler.
(3) Bu maddede belirtilen şartları yerine getiren
ihracatçının talebi ilgili gümrük idareleri veya Bakanlıkça yetkilendirilen
kişi veya kuruluşlar tarafından incelenir. Söz konusu ihraç eşyasına ait
gümrük beyannamesi ve ekleri diğer evrak ile varsa bu işleme dair
dosyaların incelenmesi ve kontrolü sonucunda, ihracatçının beyanına tamamen
uygun olduğu anlaşıldığı takdirde EUR.1 Dolaşım Belgesi verilir ve vize
edilir.
(4) İhracattan sonra verilen EUR.1 Dolaşım
Belgesinin (7) numaralı “Gözlemler” başlıklı kutusuna, belgenin sonradan
verildiğini belirtmek üzere İngilizce “ISSUED RETROSPECTIVELY” ifadesi
yazılır.
(5) İhracatçı ülke yetkili makamlarınca düzenlenen
ve bu ibarelerden birini taşıyan EUR.1 Dolaşım Belgeleri, ithalatçı ülke
yetkili makamlarınca kabul edilir.
EUR.1
dolaşım belgesinin ikinci nüsha düzenlenmesi
MADDE 28
– (1) EUR.1 Dolaşım Belgesinin
çalınma, kaybedilme ve hasar görmesi hallerinde ihracatçı, ilk belgeyi
düzenleyen gümrük idaresine veya Bakanlıkça yetkilendirilen kişi veya
kuruluşlara başvurarak belgenin ikinci bir nüshasının düzenlenmesini talep
edebilir.
(2) Gümrük idareleri, kendilerinde bulunan ve ihraç
işlemi yapılmış olan eşyaya ait belgelere ve ilk belgeye uygun olarak
düzenlendiğini tespit ettikten sonra ikinci nüsha Belgenin vize işlemini
yapar.
(3) Ancak, gümrük vizesi kutusuna vize tarihi
olarak hüküm ifade etmek üzere, ilk dolaşım belgesinin vize tarihi ve seri
numarası yazılır.
(4) İhracattan sonradan verilen EUR.1 Dolaşım
Belgesinin (7) numaralı “Gözlemler” başlıklı kutusuna, Belgenin ikinci
nüsha olduğunu belirtmek üzere İngilizce “DUPLICATE” ifadesi yazılır.
EUR.1
dolaşım belgesinin değiştirilmesi
MADDE 29
– (1) Menşeli ürünler Taraf
ülkelerden birinin yetkili makamının kontrolü altında iken, ürünün
tamamının veya bir bölümünün bulunduğu Taraf ülke içinde başka bir yere gönderilmesi
gerektiği durumda, gönderilecek kısım için asıl belge yerine geçmek üzere
bir veya birden çok müfrez EUR.1 Dolaşım Belgesi düzenlenir ve durum esas
EUR.1 Dolaşım Belgesi üzerine işaret edilir.
(2) Müfrez EUR.1 Dolaşım Belgesi düzenlenme talebi
eşyayı kontrol altında bulunduran gümrük idaresine yazılı olarak yapılır.
İlgili idare tarafından gerekli her türlü inceleme yapılarak bu Yönetmelik
hükümlerine uygun olması halinde talep yerine getirilir.
(3) Düzenlenen müfrez belge Yönetmelik hükümlerinin
uygulanmasında EUR.1 Dolaşım Belgesi olarak kabul edilir.
(4) Esas EUR.1 Dolaşım Belgesinin tarih ve seri
numarası müfrez belgenin veya belgelerin (7) numaralı Gözlemler kutusuna
yazılır, aslına ve tüm nüshalarına MÜFREZ MENŞE İSPAT BELGESİDİR kaşesi basılır.
(5) Gümrük idaresi, esas menşe ispat belgesi ile
buna dayanılarak düzenlenen yeni belgenin veya belgelerin beyaz nüshasını
muhafaza eder.
DOKUZUNCU BÖLÜM
İbraz
Menşe
ispat belgesinin geçerliliği
MADDE 30
– (1) EUR.1 Dolaşım Belgesi,
ihracatçı ülkedeki vize tarihinden itibaren dört ay geçerli olur ve bu süre
zarfında ithalatçı ülkenin gümrük idarelerine ibraz edilmesi gerekir.
(2) Fatura beyanı, ihracatçı tarafından hazırlanış
tarihinden itibaren dört ay geçerli olur ve bu süre zarfında ithalatçı ülkenin
gümrük idarelerine ibraz edilmesi gerekir.
(3) İthalatçı ülkenin gümrük idarelerine ibraz
edilecek menşe ispat belgeleri, istisnai durumlar nedeniyle, birinci ve
ikinci fıkralarda belirtilen sürelerden sonra da, uygulanan tercihli
muamele çerçevesinde kabul edilebilir.
(4) Diğer geç ibraz hallerinde, ithalatçı ülkenin
gümrük idaresi, eşyanın belirtilen son tarihten önce gümrüğe sunulmuş
olması kaydıyla menşe ispat belgelerini kabul edebilir.
(5) Menşe ispat belgelerinin ibraz süresinden sonra
tercihli muameleden yararlanması için, bu sürenin bitiminden önce eşyanın
gümrüğe gelmiş ve yine bu süreden önce ithalatçı veya gümrük beyannamesini
imzalamaya yetkili kanuni temsilcisi tarafından yazılı olarak ilgili
gümrüğe başvurulmuş olması gerekmektedir.
(6) İlgili gümrük idaresi durumu bağlı olduğu
Başmüdürlüğe intikal ettirir. İlgili Başmüdürlük konuyu inceleyerek mücbir
sebep ve olağanüstü hal mevcudiyetine kanaat getirir ve ek süre istemine
ilişkin gerekçeleri haklı bulur ise belgelerin süresini en çok bir ay
uzatabilir.
Menşe
ispat belgelerinin ibrazı
MADDE 31
– (1) Menşe ispat belgeleri,
gümrük mevzuatı ve ilgili mevzuat gereğince ithalatçı ülkenin yetkili
makamlarına ibraz edilir. Söz konusu yetkili makam, menşe ispat
belgelerinin tercümesini talep edebilir. Ayrıca idare beyannameye ek
olarak, ithalatçıdan eşyanın Anlaşmanın koşullarına uygunluğunu gösteren
yazılı bilgi ve belgeleri talep edebilir.
(2) Eşyanın tercihli rejiminden yararlanmasını
teminen ibrazı gereken menşe ispat belgelerinin, bu belgeyle ilgili eşyanın
fiili ithalinden evvel veya fiili ithali sırasında ibraz edilememesi ve
ilgili ithalatçı tarafından eşyanın bekletilmeden ithalinin istenilmesi
durumunda, tercihli rejim uygulanmaz ve indirimsiz vergi nispetleri
üzerinden tahakkuk yapılarak vergiler kesin olarak tahsil edilir. Ancak bu
kabil eşyanın fiili ithalini müteakip süreleri içerisinde, usulüne uygun
menşe ispat belgeleri işlemi yapan gümrük idaresine ibraz olunduğu
takdirde; ibraz olunan menşe ispat belgesinin ithal edilen eşyaya ait
olduğunun gümrük beyannamesi ve ekleri belgelerle karşılaştırılarak
anlaşılması ve belgenin geçerlilik süresinin geçirilmemiş olduğunun tespiti
kaydıyla, tercihli vergi oranına göre hesaplanan vergi tutarları ile
tercihsiz vergi oranına göre hesaplanan vergi tutarları arasındaki fark
mükelleflerine iade edilir.
Parçalar
halinde ithalat
MADDE 32
– (1) İthalatçının talebi üzerine
ve Bakanlıkça belirlenen şartlara binaen, Armonize Sistemin 2(a) Genel
Kuralı anlamındaki birleştirilmemiş veya monte edilmemiş halde olan ve
Armonize Sistemin XVI ncı ve XVII nci Bölümlerinde ya da 7308 ve 9406 no’lu
pozisyonlarında yer alan ürünlerin, parçalar halinde ithal edilmesi
halinde, bu tür ürünler için tek bir menşe ispat belgesi, ilk parçanın
ithalatı esnasında gümrük idaresine verilecektir.
Destekleyici
belgeler
MADDE 33
– (1) Aşağıda sayılan belgeler,
bir EUR.1 Dolaşım Belgesi veya Fatura Beyanı kapsamındaki ürünlerin Taraf
ülkelerden biri menşeli olduğu ve bu Yönetmeliğin diğer koşullarını yerine getirdiği
hususlarını desteklemek amacıyla, 20 nci maddenin üçüncü fıkrasında ve 22
nci maddede belirtilen belgeler arasındadır:
a) İhracatçı veya tedarikçi tarafından, söz konusu
eşyanın elde edilmesi için gerçekleştirilen işlemleri belgeleyici
nitelikte; örneğin hesaplarında veya iç muhasebesinde yer alan doğrudan
deliller,
b) Taraf ülkelerden birinde düzenlenmiş veya
hazırlanmış, imalatta kullanılan girdilerin menşe statüsünü tevsik eden, iç
mevzuat uyarınca kullanılan belgeler,
c) Taraf ülkelerden birinde düzenlenmiş veya
hazırlanmış, girdiler üzerinde bu ülkelerde yapılan işçilik veya işlemi
tevsik eden, iç mevzuat uyarınca kullanılan belgeler,
ç) Kullanılan girdilerin menşe statüsünü tevsik
etmek üzere, Taraf ülkelerden birinde bu Yönetmelik hükümleri uyarınca
düzenlenmiş veya hazırlanmış EUR.1 Dolaşım Belgeleri veya Fatura Beyanları.
Menşe
ispat belgeleri ve destekleyici belgelerin muhafazası
MADDE 34
– (1) Yürürlükteki kanunlarda
öngörülen süreler saklı kalmak üzere,
a) EUR.1 Dolaşım Belgesi düzenlenmesi için
başvuruda bulunan ihracatçı, 22 nci maddede belirtilen belgeleri,
b) Fatura beyanında bulunan ihracatçı, bu beyanın
bir nüshasını ve 20 nci maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen belgeleri,
c) EUR.1 Dolaşım Belgesini düzenleyen gümrük
idaresi veya Bakanlıkça yetkilendirilen kişi veya kuruluşlar, 21 inci
maddede belirtilen Başvuru Formunu ve başvuru sırasında firma tarafından
kendilerine sunulan diğer tüm vesaiki,
ç) İthalatçı ülkenin yetkili makamları, kendilerine
ibraz edilen EUR.1 Dolaşım Belgeleri ve Fatura Beyanlarını
en az üç yıl muhafaza eder.
Farklılıklar
ve şekli hatalar
MADDE 35
– (1) Menşe ispat belgelerindeki
beyanlar ile ürünlerin ithalat işlemlerini yerine getirmek amacıyla gümrük
idarelerine ibraz edilen belgelerdeki ifadeler arasında küçük
farklılıkların bulunması, belgenin gümrüğe sunulan ürünlere tekabül
ettiğinin kesin olarak ortaya konması kaydıyla, söz konusu menşe ispat
belgelerinin geçerliliğini kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
(2) Menşe ispat belgeleri üzerindeki ifadelerin
doğruluğu üzerinde şüphe yaratması söz konusu olmayan, daktilo hatası gibi
bariz şekli hatalar, bu belgelerin reddedilmesini gerektirmez.
ONUNCU BÖLÜM
Menşe
İspatından Muafiyet
Ticari
mahiyette olmayan eşya
MADDE 36
– (1) Küçük paketler halinde
gerçek kişilerden gerçek kişilere gönderilen veya yolcuların zati ya da
hediyelik eşyasının bir bölümünü oluşturan eşya; ticarete konu
olmamaları, bu Yönetmelik
gereklerini yerine getirdiklerinin beyan edilmesi ve bu beyanın doğruluğu
hakkında şüphe bulunmaması halinde menşe ispat belgesi istenmeksizin
menşeli ürünler olarak kabul edilir. Posta yoluyla gelen eşyada beyan,
Posta Gümrük Beyannamesi (CN22/CN23 belgesi) veya bu belgeye eklenen bir kağıt
üzerinde yapılabilir.
(2) Alıcıların, yolcuların veya ailelerinin şahsi
kullanımına mahsus ürünler içeren arızi ithalat, eşyanın tabiatı ve miktarı
itibariyle ticari bir amaç gözetilmediği bariz ise, ticari ithalat olarak
kabul edilmez.
(3) Ayrıca, birinci ve ikinci fıkradaki ürünlerin
toplam kıymetinin, küçük paketler halindeki eşyada 500 Euro’yu, yolcu zati ve hediyelik eşyasında 1200
Euro’yu geçmemesi gerekir.
ONBİRİNCİ BÖLÜM
Euro ile İfade
Edilen Tutarlar
Euro
karşılıklarının tespiti
MADDE 37
– (1) 20 nci madde ile 36 ncı
madde hükümlerinin uygulanmasında, eşyanın Euro dışında bir para birimi
üzerinden faturalandırıldığı durumlarda, Taraf ülkelerin ulusal para
birimleri cinsinden ifade edilen Euro tutarına eşit tutarlar, Taraf
ülkelerin her biri tarafından yıllık olarak sabitlenir.
(2) Bir sevkiyat, ilgili ülkede sabitlenen tutara
göre, faturanın düzenlendiği para birimine atıf yapılmak suretiyle, 20 nci
madde ile 36 ncı madde hükümlerinden yararlanır.
ONİKİNCİ BÖLÜM
Basitleştirilmiş
İşlemler
Onaylanmış
ihracatçı yetkisinin verilmesi
MADDE 38
– (1) Taraf ülkeler arasındaki
ticarette aşağıdaki hükümler çerçevesinde basitleştirilmiş işlem uygulanması
mümkündür. Bakanlık;
a) Sık sık EUR.1 Dolaşım Belgesi düzenlenmesini
gerektiren sevkiyat yapan,
b) Eşyanın menşe statüsünün ve bu Yönetmelik
hükümlerinin yerine getirildiğinin saptanması için gerekli her türlü
teminatı gümrük idarelerine veren,
c) Vergi ve gümrük mevzuatı ile ilgili ciddi ve
mükerrer suç işlememiş olan,
ç) Gümrük idarelerinin faaliyetlerini denetlemesine
imkân verecek kayıtlara sahip olan,
gerçek ve tüzel kişilere, eşyanın kıymetine
bakılmaksızın Ek 4’te yer alan Fatura Beyanını hazırlayabilmesi konusunda
onaylanmış ihracatçı yetkisi verebilir.
(2) Bakanlık, basitleştirilmiş işlem uygulamasını
teminen yetki belgesi verilmesi ve yetkinin onaylanmış ihracatçı tarafından
kullanımının izlenmesine ilişkin usulleri belirler.
Onaylanmış
ihracatçı yetkisinin iptali
MADDE 39
– (1) Onaylanmış ihracatçıların bu
Yönetmelikteki hükümlere aykırı hareket etmeleri ya da verilen yetkide
öngörülen koşullara uymamaları veya bu koşulların ortadan kalkması halinde,
cezai hükümler saklı kalmak üzere verilen yetki Bakanlıkça geçici olarak
geri alınabilir veya iptal edilebilir.
Muhasebesel
ayırım
MADDE 40
– (1) Aynı ve birbirleri yerine
geçebilen menşeli ve menşeli olmayan madde stoklarının ayrı tutulmasının
önemli maliyetler ve somut güçlükler doğurduğu hallerde, ilgililerin yazılı
talebi üzerine gümrük idaresi, bu stokların yönetiminde muhasebesel ayırım
yönteminin kullanılmasına izin verebilir.
(2) Muhasebesel ayırım yöntemi, belirli bir
referans dönemi için, elde edilen menşeli kabul edilebilecek ürün
sayısının, stokların fiziksel ayırıma tabi tutulmuş olması halinde elde
edilecek ürün sayısı ile aynı olmasını sağlayabilmelidir.
(3) Gümrük idaresi bu izni gerekli göreceği
koşullara bağlı olarak verebilir.
(4) Muhasebesel ayırım yöntemi, ürünlerin imal
edildiği ülkede uygulanan genel muhasebe ilkelerine göre uygulanır ve kaydı
tutulur.
(5) Muhasebesel ayırım yönteminden yararlanan kişi,
menşeli kabul edilebilecek ürün miktarı için, yerine göre, Fatura Beyanı
veya EUR.1 Dolaşım Belgesi düzenleyebilir veya EUR.1 Dolaşım Belgesi
düzenlenmesi için başvurabilir. Gümrük idaresinin talebi üzerine,
yararlanan kişi, stoklarının nasıl işletildiğine ilişkin bir bildirge
sunar.
(6) Gümrük idaresi, iznin kullanımını izler ve
yararlananın izni uygunsuz kullandığı veya bu Yönetmelikte belirlenen bir
koşulu yerine getiremediği her durumda geri alabilir.
(7) Bakanlık, muhasebesel ayırım yönteminin
kullanılması ile bu yöntemin kullanılmasına ilişkin iznin verilmesi, geri
alınması ve iznin kullanımının izlenmesine dair usulleri belirler.
ONÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İdari İşbirliği
Düzenlemeleri
Karşılıklı
yardım
MADDE 41
– (1) Her bir Taraf ülke, EUR.1
Dolaşım Belgesini düzenleyecek ve menşe ispat belgelerini kontrol edecek
kendi Yetkili Makamlarının isimleri ve adresleri konusunda diğer Taraf
ülkeyi bilgilendirir ve söz konusu makamlar tarafından kullanılacak resmi
mühürleri temin eder. İsim, adres, imza örnekleri veya resmi mühürlerdeki
değişiklikler aynı şekilde ivedilikle bildirilir.
(2) Bu Yönetmeliğin doğru bir şekilde uygulanmasını
teminen, Türkiye ve Moldova, yetkili gümrük idareleri ve usulüne uygun
olarak yetkilendirilmiş makamları aracılığıyla, EUR.1 Dolaşım Belgesinin
veya Fatura Beyanlarının doğruluğunun ve bu belgelerde verilen bilgilerin
uygunluğunun kontrolünde birbirlerine yardımcı olurlar.
Sonradan
kontrol talebi
MADDE 42
– (1) İthalatçı ülke gümrük
idareleri, EUR.1 Dolaşım Belgeleri ve Fatura Beyanlarının sonradan kontrolünü
talep edebilir.
(2) İthalatçı ülke yetkili makamı, ihracatçı ülke
yetkili makamınca verilen EUR.1 Dolaşım Belgelerinin gerçekliği veya
eşyanın gerçek menşeine ilişkin bilgilerin doğruluğu hakkında makul bir
şüphesi olduğunda veya sondaj usulü ile yapacağı kontrol sonucunda anılan
belgeleri sonradan kontrol talebi ile 26 ncı madde hükümleri çerçevesinde
vizeyi yapan ihracatçı ülke yetkili makamına geri gönderir.
(3) İthalatçı ülke yetkili makamları EUR.1 Dolaşım
Belgesi ve fatura yahut bu belgelerin birer kopyasını, gerektiğinde
araştırmanın gerekçelerini de belirterek ihracatçı ülkenin yetkili
makamlarına geri gönderir. Menşe ispat belgesinde yer alan bilgilerin doğru
olmadığı kanaatini uyandıran elde edilmiş tüm belge ve bilgi, kontrol
talebini desteklemek üzere gönderilir.
(4) Sonradan kontrol işlemleri veya eldeki başka
bilgilerden bu Yönetmelik hükümlerinin ihlal edildiğinin anlaşılması
durumunda Gümrük İdaresi, re’sen veya Moldova'nın talebi üzerine inceleme
yapar ya da bu tür bir ihlalin belirlenmesi ve önlenmesine yönelik olarak
ivedi bir inceleme başlatır.
Sonradan
kontrol işlemleri
MADDE 43
– (1) EUR.1 Dolaşım Belgelerinin
kontrol talebi, bu belgelerin 26 ncı madde hükümleri çerçevesinde vizeyi
yapan Gümrük İdaresine gönderilmesi suretiyle yapılır.
(2) EUR.1 Dolaşım Belgelerinin kontrol talebi;
EUR.1 Dolaşım Belgesinde yer alan (13) numaralı kutunun, kontrol talebinde
bulunan ithalatçı ülke yetkili makamının adı ve açık posta adresi, yazı
makinesi veya mürekkepli kalemle ve matbaa harfleri ile yazılarak
doldurulması suretiyle yapılır.
(3) Kontrol talebinde bulunulan yer ve tarih
belirtilip mühür, imza ve kaşe koymak suretiyle onaylanır.
Sonradan
kontrol talebinin incelenmesi
MADDE 44
– (1) Kontrol, ihracatçı ülke
yetkili makamı tarafından yapılır. Bu amaçla, ihracatçı ülke yetkili
makamı, her türlü delil talep etme ve ihracatçının hesaplarını denetleme
veya gerekli gördüğü diğer kontrolleri yapabilme yetkisine sahiptir.
(2) İhracatçı ülke yetkili makamları EUR.1 Dolaşım
Belgesinin kontrol sonucunu EUR.1 Dolaşım Belgesinde yer alan (14) numaralı
kutudaki bölümü aşağıdaki şekilde doldurmak suretiyle belirtir:
a) Birinci veya ikinci maddelerden uygun olanın
önüne (x) işareti konur.
b) Kontrolü yapan yetkili makamın adı ve kontrol
tarihi yazılır.
c) Okunabilir mühür, imza ve kaşe koymak suretiyle
onaylanır.
Sonradan
kontrol sonuçları
MADDE 45
– (1) Sonradan kontrol talebinde
bulunan ithalatçı ülke gümrük idaresi, kontrol sonucundan en kısa zamanda
haberdar edilir.
(2) Kontrol sonuçlarında, belgelerin gerçek olup
olmadığı, söz konusu ürünlerin Taraf ülkelerden biri menşeli olarak kabul
edilip edilemeyeceği ve bu Yönetmeliğin diğer hükümlerine uygun olup
olmadığı hususları açıkça belirtilir.
(3) İthalatçı ülke gümrük idaresine ibraz edilen
EUR.1 dolaşım belgesinin sonradan kontrol işlemine tabi tutulması halinde,
söz konusu belge kapsamı eşyanın kanuni vergisi ile tercihli vergisi
arasındaki fark kadar nakit veya teminat mektubu alınarak, eşyanın gümrük
işlemleri tamamlanır. Sonradan kontrol amacıyla gönderilen dolaşım belgelerinin,
ihracatçı ülke gümrük idaresince doğruluğunun teyidi yapılarak geri
gönderilmesinden sonra teminata bağlanan gümrük vergileri iade edilir.
(4) Makul şüphe durumlarında, on ay içinde cevap
alınamaması veya cevapta söz konusu belgelerin doğruluğunun ya da ürünlerin
gerçek menşeinin tespitine imkan verecek ölçüde yeterli bilginin
bulunmaması halinde, talepte bulunan ithalatçı ülke gümrük idareleri,
istisnai durumlar hariç olmak üzere söz konusu eşyaya Anlaşma hükümlerinin
uygulanmasını reddedebilir.
Anlaşmazlıkların
çözümü
MADDE 46
– (1) Bu Yönetmelik esasları
çerçevesinde yapılacak uygulamada meydana gelecek tereddüt ve
anlaşmazlıklar, bu Yönetmeliğe ilişkin işlemlerin yürütülmesiyle görevli
kuruluşlarca Bakanlığa iletilir.
(2) Bu tereddüt ve anlaşmazlıklardan 42 ila 45 inci
maddelerde belirtilen sonradan kontrol işlemlerine ilişkin olup, Taraf
ülkeler gümrük idarelerince kendi aralarında çözümlenemeyenler veya Anlaşma
eki Menşeli Ürünler Kavramının Tanımı ve İdari İşbirliği Yöntemlerine
İlişkin Protokolün yorumlanmasında ortaya çıkan sorunlar Ortak Komiteye
sunulur.
(3) İthalatçı ile ithalatçı ülkenin gümrük
idareleri arasında çıkabilecek her türlü anlaşmazlık, bu ülkenin mevzuatı
çerçevesinde çözüme bağlanır.
ONDÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Çeşitli ve Son
Hükümler
Cezalar
MADDE 47
– (1) Bu Yönetmelik hükümlerine
aykırı fiiller hakkında, 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu,
21/3/2007 tarihli ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu ile yürürlükteki
ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanır.
Sevkiyat
halindeki veya antrepodaki eşyaya ilişkin geçiş hükümleri
MADDE 48
– (1) Bu Yönetmelik hükümlerine
uygun olan ve Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihte transit halinde olan ya
da Türkiye veya ilgili Taraf ülkede antrepolarda veya serbest bölgelerde
geçici depolanan eşyaya, ithalatçı ülkenin gümrük idaresine söz konusu
tarihten itibaren dört ay içinde, eşyanın 16 ncı madde hükümleri çerçevesinde
doğrudan nakledilmiş olduğunu gösteren belgelerle beraber ihracatçı ülkenin
gümrük idaresince sonradan verilmiş bir EUR.1 Dolaşım Belgesinin sunulması
kaydıyla, Anlaşma hükümleri tatbik edilebilir.
Diğer
hususlar
MADDE 49
– (1) Bu Yönetmelik hükümlerinin
uygulanması bakımından bu Yönetmelikte yer almayan hususlar hakkında 4458
sayılı Gümrük Kanunu ile Gümrük Yönetmeliğinin ilgili hükümleri uygulanır.
Yürürlük
MADDE 50
– (1) Bu Yönetmelik 1/11/2016
tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 51
– (1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Gümrük ve Ticaret Bakanı yürütür.
Ekleri için tıklayınız
|