|
Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından:
ARAÇLARIN İMAL, TADİL VE MONTAJI HAKKINDA
YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, 13/10/1983 tarihli ve
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu hükümleri uyarınca araçların yapım ve
kullanım bakımından karayolu yapısına ve trafik güvenliğine uyma
zorunluluğunu yerine getirmek üzere; karayolunda seyredecek araçlara bu
Yönetmeliğe göre uygunluk onayı verilmesine ilişkin usul ve esaslar ile
ülkemiz için tip onayı yönetmeliklerindeki hükümlere ilave olarak
uygulanacak hükümleri düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik;
a) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu hükümleri
uyarınca karayollarında kullanılması amaçlanan motorlu araçların ve
bunların römorklarının;
1) MARTOY kapsamındaki araçların münferit ithalatı
hariç olmak üzere, münferit komple araç ve münferit çok aşamalı araç AİTM
onayını,
2) Seri tadilat tip onayını,
3) Münferit tadilat onayını,
b) MARTOY, TORTOY, MOTOY veya bu Yönetmelik
kapsamında imal edilmiş araçlara araç üzerinde bulunan parçaların orijinal
parçalar ile değişimleri hariç olmak üzere, aksam, sistem, ayrı teknik
ünite ilavesi/değişikliği ve/veya parça/kit montajı gibi ilave hükümlerin
onayını ve MARTOY, TORTOY ve MOTOY’da yer almayan ilave hükümleri,
c) Bedelsiz veya teşvik yoluyla ithal edilen veya
geçici ithal edilen veya Tasfiye İşleri Döner Sermaye İşletmeleri Genel
Müdürlüğü (TASİŞ), Emniyet Genel Müdürlüğü (EGM), Türk Silahlı Kuvvetleri
(TSK), Maliye Bakanlığı Defterdarlık, Milli Emlak Genel Müdürlüğü, MKE ve
benzeri kamu kurum/kuruluşları tarafından satışı gerçekleştirilen daha önce
ülkemizde hiç kayıt tescil görmemiş araçlara geçici ithalat şerhinin
kaldırılmasının ardından karayoluna uygunluk onayını,
ç) Azami hızı 25 km/saatin üzerinde olan yol
süpürme araçları, tutuklu ve hükümlü
taşımaya mahsus cezaevi araçları, okul servis araçları, özel güvenlik
donanımlı toplu taşıma araçları,
damperli araçlar, tarım römorkları ve bu Yönetmelikte bahsedilen
diğer araçlar ile ilgili hükümleri,
d) MARTOY, TORTOY ve MOTOY kapsamındaki ulusal
uygulama ve Türkiye’de üretim yapan imalatçıların desteklenmesi ile ilgili
hükümleri,
kapsar.
(2) Bu Yönetmelik; MARTOY, TORTOY ve MOTOY
kapsamında tip onayı için gerekli ilave hükümler, ulusal uygulama ve
Türkiye’de üretim yapan imalatçıların desteklenmesi ile ilgili hükümler
hariç olmak üzere, MARTOY, TORTOY ve MOTOY’a göre seri imal edilen araçlara
komple araç tip onayı ve çok aşamalı araç tip onayı verilebilmesi için
uyulması gereken esasları kapsamaz.
(3) 3/3/2009 tarihli ve 27158 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Makina Emniyeti Yönetmeliği (2006/42/AT) ile bu
Yönetmeliğin hükümlerine uyulması şartı ile aşağıda belirtilen araçlar için
bu Yönetmelikte tanımlanan tip onayı veya münferit onay isteğe bağlıdır.
a) Şantiyelerde, taş ocaklarında, limanlarda veya
havaalanı tesislerinde kullanılmak üzere tasarımlanmış ve imal edilmiş
araçlar,
b) Silahlı kuvvetler, sivil savunma, itfaiye hizmetleri
ve kamu düzenini sağlamakla sorumlu birimlerde kullanılmak üzere
tasarımlanmış ve imal edilmiş araçlar (panzer, akrep, TOMA ve benzeri),
c) İş makinaları.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 13/10/1983 tarihli ve 2918
sayılı Karayolları Trafik Kanununun 29 uncu maddesine, 10/6/1930 tarihli ve
1705 sayılı Ticarette Tağşişin Men'i ve İhracatın Murakabesi ve Korunması
Hakkında Kanuna, 29/6/2001 tarihli ve 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik
Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanunun 4 üncü maddesi ile
3/6/2011 tarihli ve 635 sayılı Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının
Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 7 nci maddesine
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) AB: Avrupa Birliğini,
b) AB Yönetmelikleri: Avrupa Birliği tarafından
regülasyon olarak yayımlanan ve yayımlandığında tüm AB ülkelerinde genel ve
doğrudan uygulamaya giren, Bakanlıkça yönetmelik olarak uyumlaştırılarak
yürürlüğe konulan araçlarla ilgili yönetmelikleri,
c) AİTM: Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında
Yönetmeliği,
ç) AİTM münferit araç uygunluk belgesi: AİTM onayı
işlemleri tamamlanarak, araçların bu Yönetmelik hükümlerine uygunluğu
sonucunda, münferit imalat/ithalat/tadilat için onay kuruluşunca veya onay kuruluşunun
görevlendirdiği kuruluşça verilen belgeyi,
d) AİTM onayı: Araçların bu Yönetmelik hükümlerine
uygun olduğuna dair verilen onayı,
e) AİTM seri tadilat araç uygunluk belgesi: AİTM
onayı işlemleri tamamlanarak, araçların bu Yönetmelik hükümlerine uygunluğu
sonucunda, seri olarak tadil edilen araç için imalatçı tarafından verilen
belgeyi,
f) AİTM seri tadilat tip onayı belgesi: Bu
Yönetmeliğe göre seri olarak tadil edilen araçlar için, her bir araç tipi
için AİTM onayı işlemleri tamamlanarak, araçların bu Yönetmelik hükümlerine
uygunluğu sonucunda onay kuruluşunca verilen belgeyi,
g) Aksam: Bir aracın parçası olarak kullanılmak
üzere tasarlanmış, herhangi bir düzenleyici mevzuatın şartlarına tabi olan
ve düzenleyici mevzuatın bu konuda açık hükümler içerdiği durumlarda
araçtan bağımsız olarak tip onayı verilebilen bir tertibatı,
ğ) Aksam tip onayı belgesi: Araçlara ait aksam,
sistem veya ayrı teknik ünitelerin ilgili AT veya AB Yönetmeliklerine veya
BM/AEK Regülasyonlarına uygunluğu sonucunda teknik servis tarafından
düzenlenen rapora göre onay kuruluşunca veya AT veya AB Yönetmeliklerini
veya BM/AEK Regülasyonlarını uygulayan ülkelerin onay kuruluşlarınca
verilen belgeyi,
h) Alternatif yakıtlar: Ulaşımda fosil yakıt
kaynakları yerine veya kısmen kullanılabilen, ulaşım sektörünün çevresel
performansını artıran, karbon salınımı azaltan veya azaltma potansiyeli
olan aşağıdaki yakıtları veya güç kaynaklarını,
1) Elektrik,
2) Hidrojen,
3) Doğalgaz, biyometan dâhil, CNG/LNG,
4) LPG,
5) Araç üstü mekanik enerji kaynağı veya deposu
(Atık ısı dâhil).
ı) Alternatif yakıtlı araç: MARTOY’a göre
onaylanmış, motor gücünü kısmen veya tamamen alternatif yakıtlardan
sağlayan motorlu aracı,
i) Araç: Raylı araçlar ve iş makinaları haricinde,
karayollarında kullanılmak üzere tasarlanmış, MARTOY, TORTOY ve MOTOY
Yönetmeliklerinde veya bu Yönetmelikte ayrı ayrı tarifleri yapılan motorlu
araçlar ve römorkları, tarım ve orman traktörleri ve römorkları ve iki, üç
veya dört tekerlekli motosikletler ve mopedler ile bunların römorklarını,
j) Araç tip onayı belgesi: Araçlara MARTOY, TORTOY
veya MOTOY Yönetmeliklerine göre onay kuruluşunca veya Avrupa Birliği üyesi
ülkelerin onay kuruluşlarınca verilen belgeyi,
k) AT: Avrupa Topluluğunu,
l) AT Yönetmelikleri: Avrupa Birliği tarafından
direktif olarak yayımlanan ve Bakanlıkça yönetmelik olarak uyumlaştırılarak
yürürlüğe konulan araçlarla ilgili yönetmelikleri,
m) Ayrı teknik ünite: Bir aracın parçası olarak
kullanılmak üzere tasarlanmış, herhangi bir düzenleyici mevzuatın hüküm ve
şartlarına tabi olan ve düzenleyici mevzuatın bu konuda açık hükümler
içerdiği durumlarda, sadece belirli bir veya birkaç araç tipiyle bağlantılı
olarak, araçtan bağımsız bir şekilde tip onayı verilebilen bir tertibatı,
n) Bakanlık: Bilim, Sanayi ve Teknoloji
Bakanlığını,
o) BM/AEK: Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik
Komisyonunu,
ö) BM/AEK Regülasyonu: 30/9/1996 tarihli ve 96/8657
sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile taraf olunan, BM/AEK İç Ulaşım
Komitesince hazırlanan Tekerlekli
Araçların, Araçlara Takılan ve/veya Araçlarda Kullanılan Aksam ve
Parçaların Müşterek Teknik Talimatlarının Kabulü ve Bu Talimatlar Temelinde
Verilen Onayların Karşılıklı Tanınması Koşullarına Dair Anlaşma ekinde yer
alan teknik düzenlemeyi,
p) Damperli araç: Damper üst yapısına sahip N
kategorisi araç ya da çekicisi ile beraber O kategorisi römorku,
r) İmalatçı: Onay işlemlerinin bütün unsurlarından
ve piyasaya arz edilecek aracın, imalatın veya tadilatın uygunluğunun
sağlanmasından onay kuruluşuna karşı sorumlu olan ve onay işlemine tabi
olan araç, sistem, aksam veya ayrı teknik ünite imalatının veya tadilatının
bütün aşamalarıyla doğrudan ilgili olmasına gerek olmayan, en az bir
sözleşmeli veya kadrolu teknik eleman istihdam eden imalat, tadilat veya
montaj yapan kişi veya kuruluşu,
s) İş makinası: Motorlu bir araç şasisi üzerine
monte edilen makinalar hariç özel olarak iş yapmak üzere tasarımlanmış ve
imal edilmiş, yapım özelliklerinden dolayı yolcu veya eşya taşımaya uygun
olmayan, kendinden tahrikli her türlü aracı,
ş) MARTOY: 28/6/2009 tarihli ve 27272 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Motorlu Araçlar ve Römorkları Tip Onayı Yönetmeliğinin
(2007/46/AT) uygulamada bulunan son seviyesini,
t) Mevzuat: Bu Yönetmeliğin amaçları bakımından
MARTOY, MOTOY ve TORTOY kapsamındaki araçlar ile ilgili yönetmelikleri,
tebliğleri ve 1958 tarihli Tekerlekli Araçların, Araçlara Takılan ve/veya
Araçlarda Kullanılan Aksam ve Parçaların Müşterek Teknik Talimatlarının
Kabulü ve Bu Talimatlar Temelinde Verilen Onayların Karşılıklı Tanınması
Koşullarına Dair Anlaşma eki BM/AEK Regülasyonunu,
u) Montaj: Bir tam aracın imalatından ya da imalat
çok aşamalı ve yapılan montaj işlemi sistem onayı revizyonu gerektirmiyor
ise her bir fazın tamamlanmasından sonra veya hizmet süresinde, bu
Yönetmeliğin Ek VI’sında bahsedilen işlemlerin yapılmasını,
ü) MOTOY: 23/12/2004 tarihli ve 25679 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan İki veya Üç Tekerlekli Motorlu Araçların Tip Onayı
Yönetmeliği (2002/24/AT) ile 22/8/2015 tarihli ve 29453 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan İki veya Üç Tekerlekli Motorlu Araçların ve Dört
Tekerlekli Motosikletlerin Tip Onayı ve Piyasa Gözetimi ve Denetimi
Hakkında Yönetmeliği (AB/168/2013),
v) Onay kuruluşu: Teknik servisleri görevlendiren,
sistem, aksam, ayrı teknik ünite ve araç tip onayı, AİTM onayı ve AİTM
uygunluk belgelerini veren ve gerektiğinde geri alan ve AİTM uygunluk
belgesiyle ilgili uygulamaları kendisi yapacağı gibi, başka bir kuruluşu da
bu konuda görevlendirebilen, bu konuda yapılacak uygulamaları belirleyen,
diğer onay kuruluşlarıyla muhatap olan ve bunlarla temasları yürüten,
imalatçının üretim uygunluk düzenlemelerine uyup uymadığını belirlemekten
sorumlu ve yetkili kuruluş olan Bakanlığı,
y) Özel amaçlı taşıt: Yolcu veya yük taşımak üzere
özel bir işlevi yerine getirmek için kullanılan (bunun için özel gövde
düzenekleri ve/veya ekipmanları gereklidir) M, N veya O kategori aracı,
z) Sistem: Fren, emisyon kontrol tertibatı, iç
donanım gibi ilgili yönetmeliklerdeki şartlara uygun olması gereken
herhangi bir araç sistemini,
aa) Tadilat: Bir tam aracın imalatından ya da
imalat çok aşamalı ise her bir fazın tamamlanmasından sonra veya hizmet
süresinde, aracın niteliğini (Ek
VI’da belirtilen hususlar hariç olmak üzere, tip onayı kapsamındaki tanıtım
paketinde kayıt altına alınan özellikleri) bu Yönetmelikte veya diğer
mevzuatta izin verilen çerçevede değiştirecek şekilde yapılan işlemi,
bb) Tadilat seti: Bir tadilatın yapılabilmesi için
üretilen, gerekli bütün aksam, parça ve varsa yazılım parametrelerinden
oluşan, ilgili yönetmelik kapsamında prototip araçlar üzerinde gerekli
deneyler yapılarak, onay kuruluşu veya onay kuruluşunun görevlendirdiği
kuruluş tarafından bir veya daha fazla tanımlanmış araç tipi ile ilgili
olarak uygunluk onayı verilen seti,
cc) Tadilat seti onay belgesi: Tadilat seti için
yapılan incelemeler neticesinden onay kuruluşu veya görevlendirdiği
kuruluşça verilen onay belgesini,
çç) Tam araç: MARTOY, TORTOY ve MOTOY
yönetmelikleri ve bu Yönetmeliğin ilgili bütün hükümlerine uygun olarak,
bir aşamada tip onayı veya AİTM uygunluk onayı alarak imal edilen aracı,
dd) Tamamlanmamış araç: MARTOY, TORTOY ve MOTOY
yönetmelikleri ve bu Yönetmeliğin ilgili hükümlerine uyabilmek için en az
bir aşamada daha tamamlanması gereken ve buna uygun tip onayı veya AİTM
uygunluk belgesi alarak imal edilmiş aracı,
ee) Tamamlanmış araç: MARTOY, TORTOY ve MOTOY
yönetmelikleri ve bu Yönetmeliğin ilgili bütün hükümlerine uygun olarak,
çok aşamalı tip onayı veya AİTM uygunluk belgesi alarak imal edilen aracı,
ff) Tanıtım bildirimi (Bilgi dokümanı): Başvuru
sahibi tarafından sunulan, Ek V’te yer alan ve seri tadilatlarda tadilatın
etkilediği tüm sistemlerin ilgili mevzuatları kapsamındaki tanıtım
bildirimlerini,
gg) Tanıtım dosyası: Başvuru sahibi tarafından onay
kuruluşuna veya onay kuruluşunun görevlendirdiği kuruluşa tanıtım bildirimi
gereğince verilen bilgi, çizim, fotoğraf ve bunun gibi belgeleri içeren
dosyayı,
ğğ) Tanıtım paketi: Tanıtım dosyası ile onay
kuruluşunun veya onay kuruluşunun görevlendirdiği kuruluşun görevlerini
yerine getirmeleri sürecinde tanıtım dosyasına eklenmiş olan deney
raporları ve diğer belgeleri,
hh) Tanıtım paketi fihristi: Tanıtım paketi içinde
bulunan belgelerin uygun bir şekilde numaralandırılarak veya bütün sayfaların
tanımlanabilmesine imkân verecek şekilde işaretlenerek bir liste halinde
yazılmasını,
ıı) Teknik eleman: Bakanlık tarafından yürütülen
otomotiv mevzuatı kapsamında faaliyette bulunan veya görev yapan,
üniversitelerin makina, otomotiv, imalat, mekatronik, uçak, elektrik,
elektronik, elektrik-elektronik veya tarım makinaları dalında mühendislik
eğitimi veren bölümlerinden/programlarından birinde yükseköğrenimini tamamlamış
kişiyi,
ii) Teknik servis: Bir deney laboratuvarı olarak
onay kuruluşu adına bizzat onay kuruluşu tarafından da yerine
getirilebilecek gerekli deneyleri yapmak veya bir uygunluk değerlendirme
kuruluşu olarak yine onay kuruluşu adına bizzat onay kuruluşu tarafından da
yerine getirilebilecek ilk değerlendirmeyi ve diğer deney veya muayeneleri
yapmak üzere onay kuruluşu tarafından görevlendirilmiş bir kuruluş veya
kurumu,
jj) Tip: MARTOY, TORTOY, MOTOY’da tarif edildiği
şekliyle bir imalatçının belirlediği araç tipini,
kk) TORTOY: 8/6/2008 tarihli ve 26900 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Tarım veya Orman Traktörleri, Bunların Römorkları ve
Birbiriyle Değiştirilebilir Çekilen Makinaları ile Sistemleri, Aksamları,
Ayrı Teknik Üniteleri ile İlgili Tip Onayı Yönetmeliği (2003/37/AT) ile
14/8/2014 tarihli ve 29088 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarım ve Orman
Araçlarının Tip Onayı ve Piyasa Gözetimi ve Denetimi Hakkında Yönetmelik
(AB/167/2013)’i,
ll) Yetkili teknik sorumlu: Bakanlıkça yürütülen
otomotiv mevzuatı çerçevesinde faaliyette bulunabilmesi için Bakanlık veya
Bakanlık tarafından görevlendirilen kurum/kuruluş tarafından tip onayı
konularında eğitim alan ve/veya yapılan sınav sonucu sertifikalandırılarak
yetkilendirilen teknik elemanı,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Uygulama Usul
ve Esasları
AİTM
onayı başvurusu
MADDE 5 – (1) AİTM onayı başvurusuna ilişkin esaslar aşağıda
belirtilmiştir:
a) Tip onayı bulunan araçların seri tadilatında her
bir tip araç için ayrı bir başvuru yapılır. Etkilenen sistemler kapsamında
birden fazla sistem tipine sahip araç tiplerinde, başvuru kapsamı ilgili sistem
tipleri, varyant ve versiyonlar ile sınırlandırılır. Bu sınırlandırmalar
onay belgesinde açık bir şekilde belirtilir.
b) Münferit imalat ve tadilatta her bir araç için
ayrı bir başvuru yapılır. Münferit imalat ve tadilatta teknik servis
raporları benzer araçlar için tekrar doğrudan kullanılamaz. Başvurusu
yapılan araca ait şasi numarası ile raporda belirtilen şasi numarası aynı
olur.
c) Tadilat setleri için, set ile tadil edilmiş ve
tahribatlı deneylerde yapılabilecek numune ile onay kuruluşu veya onay
kuruluşu tarafından görevlendirilmiş kuruluşa başvurulur. Gerekirse temel
araç imalatçısının görüşü alınır. Bu setler ile imalatçısı tarafından,
setle birlikte verilen montaj talimatına uygun olarak yapılan seri tadilat
sadece talimata uygun montaj yapıldığı kontrol edilerek, uygunsa onaylanır.
ç) AİTM tip onayı veya AİTM uygunluk belgesi
başvuruları, imalatçı tarafından onay kuruluşuna veya onay kuruluşunun
görevlendirdiği kuruluşa yapılır. Başvuruya, ilgili araca göre Ek V’te yer
alan bilgileri içeren bir tanıtım
dosyasıyla birlikte Ek IV ve/veya Ek VII’den Ek XIV’e kadar belirtilen
ilgili mevzuatın uygulanabilir olanlarından her biri uyarınca sahip olunan
tip onayı belgeleri, eğer bu belgeler yoksa, teknik servislerden o araç
için ilgili mevzuatına göre alınmış deney raporları ve gerektiğinde bu
Yönetmelikte istenilen belgeleri içeren tanıtım paketi ve tanıtım paketi
fihristinden oluşan bilgi ve belgeler eklenir.
d) Çok aşamalı AİTM onayı başvurusunda;
1) Birinci aşamada, tamamlanmamış araç ve aracın
tamamlanma durumuna göre Ek V’te yer alan bilgileri içeren bir tanıtım
dosyasıyla birlikte Ek IV ve/veya Ek VII’den Ek XIV’e kadar belirtilen
ilgili mevzuatın uygulanabilir olanlarından her biri uyarınca sahip olunan
tip onayı belgeleri, eğer yoksa, teknik servislerden o araç için ilgili
mevzuatına göre alınmış deney raporları ve gerektiğinde bu Yönetmelikte
istenilen belgeleri içeren tanıtım paketi ve tanıtım paketi fihristinden
oluşan bilgi ve belgeler eklenir.
2) İkinci veya daha sonraki aşamalarda, tamamlanmamış
aracın bir önceki aşama uygunluk belgesi veya AİTM uygunluk belgesinin bir
sureti ile aracın tamamlanma durumuyla ilgili olarak Ek V’te yer alan
bilgileri içeren ve bu Yönetmelikte istenilen bilgi ve belgeler, ilgili
mevzuatın uygulanabilir olanlardan her biri uyarınca sahip olunan tip onayı
belgeleri, eğer bu belgeler yoksa, teknik servislerden o araç için ilgili
mevzuatına göre alınmış deney raporları, tanıtım dosyası, tanıtım paketi ve
tanıtım paketi fihristi yer alır. Çok aşamalı araç tip onayı, önceki
aşamalardaki tip onayında yer alan aksam, sistem ve ayrı teknik ünite onay
seviyeleri dikkate alınarak uygulanır. Önceki aşama tip onayındaki sistem,
aksam ve ayrı teknik ünitelerinde sonraki aşamada onayları etkileyen
değişiklikler yapıldığı takdirde, söz konusu aracın birinci aşama (temel
araç) tip onayı tarihinde geçerli olan sistem, aksam ve ayrı teknik ünite
onayı seviyeleri aranır. Sonraki aşamalarda, önceki aşamadan gelen bir
sistem onayının içeriğini etkileyecek değişiklik yapılıyorsa; temel aracın
sistem onayı tipini değiştirmeyen durumlarda, önceki aşama tip onayında
kullanılan yönetmelik/regülasyon seviyesine uygunluk aranır. Bu seviyeler
sağlanacak onay seviyeleri anlamına gelmemekte olup, sağlanacak onay
seviyesi için yönetmeliklerin/regülasyonların geçiş hükümleri ve
tamamlanmamış aracın tip onay tarihi dikkate alınır.
3) Bir aşamada yapılan değişiklik diğer aşamaları
etkilemiyorsa, etkilenmeyen aşamalar için alınmış tüm belgelerin
geçerliliği devam eder.
e) MARTOY, TORTOY ve MOTOY kapsamındaki araçların
seri tadilatında her tip için ayrı bir başvuru yapılır.
f) Ek VI çerçevesinde montajın onayı ile ilgili
olarak onay kuruluşuna veya onay kuruluşu tarafından görevlendirilen
kuruluşa müracaat edilir.
AİTM
onayı işlemleri, görevlendirilen kuruluş ve teknik servisler ile ilgili
hususlar
MADDE 6 –
(1) AİTM onayı işlemlerine ilişkin
olarak onay kuruluşu veya onay kuruluşunun görevlendirdiği kuruluşça;
a) Tanıtım dosyasındaki özelliklere uygun olmak
kaydıyla, bu Yönetmelikte belirtilen ilgili yönetmeliklerin teknik
özelliklerine uyan, imal veya tadil edilmiş her bir araç için 7 nci maddede
belirtilen işlemler çerçevesinde AİTM uygunluk belgesi,
b) Tanıtım dosyasındaki özelliklere uygun olmak
kaydıyla bu Yönetmelikte belirtilen ilgili yönetmeliklerin teknik
özelliklerine uyan seri tadilatta her bir araç tipi için 7 nci maddede
belirtilen işlemler çerçevesinde AİTM tip onayı belgesi,
c) Montajın uygunluğu kontrol edildikten sonra Ek
V/D’de yer alan montaj uygunluk raporu,
verilir.
(2) Bir araç, sistem, aksam veya ayrı teknik
ünitenin bu Yönetmelikteki hükümlere uygun olmakla birlikte, yol güvenliği
açısından ciddi bir tehlike oluşturduğunun belirlenmesi halinde, onay
kuruluşu veya onay kuruluşunun görevlendirdiği kuruluş AİTM tip onayı
belgesi veya AİTM uygunluk belgesi vermeyi reddedebilir.
(3) Onay kuruluşu veya onay kuruluşunun
görevlendirdiği kuruluş, bu Yönetmelikte belirtilen işlemlerin mevzuata
uygun bir şekilde uygulandığından emin olmadıkça, herhangi bir AİTM tip
onayı belgesini veya AİTM uygunluk belgesini vermez.
(4) Onay kuruluşunca bu Yönetmelik kapsamında
görevlendirilen kuruluşun bu Yönetmelik hükümlerine aykırı hareket ettiği
ve görevlendirme ile yerine getirmesi gereken şartlara uymadığının tespit
edilmesi halinde, onay kuruluşu görevlendirmeyi askıya alabilir. Onay
kuruluşunun görevlendirmeyi askıya alması durumunda, kuruluşun altmış gün
içinde gerekli şart ve sorumlulukları yerine getirmemesi halinde bu
Yönetmelik kapsamındaki faaliyeti iptal edilir. Gerekli şartlar sağlanması durumunda
tekrar görevlendirme yapılabilir.
(5) Bu Yönetmelik kapsamında Bakanlıkça
görevlendirilen kuruluş; piyasa koşullarını zorlayamayacak, üretim
maliyetlerini ciddi oranda artırmayacak ve imalatçıları ve vatandaşları zor
duruma düşürmeyecek ve caydırmayacak şekilde makul ücretler belirler ve
ücretler ile ilgili Bakanlığın onayını alır.
(6) Bu Yönetmelik kapsamında teknik servislerle
ilgili olarak, 6/8/2016 tarihli ve 29793 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Teknik Servislere Dair Tebliğ (Tebliğ No: SGM 2016/17) hükümleri saklıdır.
(7) Olumsuz sonuçlanan deneylerle ilgili onay
kuruluşuna veya görevlendirdiği kuruluşa bilgi verilir. Bunu sağlamak için
onay kuruluşu veya görevlendirdiği kuruluşça teknik servisler arasında
SGM-2010/1 Tebliğinde belirtildiği şekilde bilgi ağı kurulur.
(8) Onay kuruluşu tarafından görevlendirilen teknik
servisler tarafından düzenlenen deney belgesi ve/veya muayene ve deney
raporları kabul edilir. Ülkemizde ilgili mevzuat için görevlendirilen
teknik servislerin ülke içinde testleri gerçekleştirememesi durumunda,
AB’deki onay kuruluşlarınca atanmış ve karşılıklı tanıma ilişkisi çerçevesinde
onay kuruluşunun uygun gördüğü teknik servislerce verilen raporlar kabul
edilebilir. Emisyon ve benzeri ilgili mevzuatında belirtilen ayrı şartlar
hariç olmak üzere, SGM-2010/1 Tebliğinin geçici 4 üncü maddesinin ikinci
fıkrasının hükümleri onay kuruluşunun karşılıklı tanıma ilişkisi
çerçevesinde uygun gördüğü teknik servisler tarafından verilen raporlar
bakımından uygulanır. Onay kuruluşu tarafından görevlendirilen teknik
servisler görevlendirilmedikleri mevzuat kapsamında rapor düzenleyemez ve
düzenlenen raporlarının görevlendirildikleri kapsam dâhilinde olup
olmadıkları onay kuruluşu veya görevlendirdiği kuruluş tarafından kontrol
edilmek zorundadır.
AİTM
onayı sırasında izlenecek işlemler
MADDE 7 – (1) AİTM onayı sırasında izlenecek işlemler
aşağıda belirtilmiştir:
a) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendine
göre bir başvuru yapıldığı takdirde, onay kuruluşu, onaylanacak araç
üzerinde araç tanıtım belgesinde bulunan, aksam, sistem ve ayrı teknik
ünitelerini inceleyerek ve belgeleri kontrol ederek aracın orijinal tanıtım
paketindeki ilgili bilgilere uygun olarak yapılmış olduğunu bütün ilgili
mevzuat şartları için teyit eder.
b) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendine
göre bir başvuru yapıldığı takdirde, imalatçı onaylatılacak münferit araç
için araç kategorisine göre örneği Ek V/A3’te veya Ek V/B1’de veya Ek
V/C1’de belirtilen AİTM uygunluk belgesini düzenler ve tanıtım dosyasıyla
birlikte onay kuruluşunun görevlendirdiği kuruluşun onayına sunar.
c) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (d) bendine
göre bir başvuru yapıldığı takdirde onay kuruluşu;
1) Birinci aşamada; tamamlanmamış araç için araç
tanıtım belgesinde bulunan, aksam, sistem ve ayrı teknik ünitelerini
inceleyerek ve belgeleri kontrol ederek, aracın orijinal tanıtım
paketindeki ilgili bilgilere uygun olarak yapılmış olduğunu bütün ilgili
mevzuat şartları için teyit eder.
2) İkinci veya daha sonraki aşamalarda; aracın
tamamlanma durumuna göre Ek V’te belirtilen şartları sağladığını, araç
tanıtım dosyasındaki detaylara ve ilgili mevzuatın her birinin gerektirdiği
teknik koşullara uygunluğunu teyit ve daha önceden alınmış onayı geçersiz
kılacak şekilde değişiklik yapılıp yapılmadığını kontrol eder.
ç) Motorlu araçlar ve römorkları ile motosiklet ve
mopedlerin, tarım veya orman traktörleri ile römorklarının münferit imalat
ve tadilatlarında onay başvuruları imalatçı adına, Bakanlık veya Bakanlık
tarafından görevlendirilmiş kurum/kuruluşlarca yetki belgesi verilmiş
yetkili teknik sorumlu tarafından yapılır.
d) Motorlu araçlar ve römorkları ile motosiklet ve
mopedler için münferit imalat ve seri/münferit tadilat projeleri; makina,
otomotiv, imalat, uçak veya mekatronik dalında eğitim görmüş yetkili teknik
sorumlular tarafından yapılır. Tarım veya orman traktörleri ile römorkları
için münferit imalat ve seri/münferit tadilat projeleri; makina, otomotiv
veya tarım makinaları dalında eğitim görmüş yetkili teknik sorumlular
tarafından yapılır. Hibrit ve elektrikli araçların projelerinde ilave
olarak, projenin ilgili kısımları için elektrik, elektronik veya
elektrik-elektronik mühendisi olan yetkili teknik sorumlu imzası da aranır.
e) Bu Yönetmeliğin amaçları bakımından yetkili
teknik sorumlularla ile ilgili uygulamada, 26/10/2016 tarihli ve 29869
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yetkili Teknik Sorumluların Görev,
Yükümlülük ve Sertifikalandırılmasına Dair Tebliğ (SGM-2016/22) hükümleri
uygulanır.
f) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (f) bendine
göre bir başvuru yapıldığı takdirde, montaj ile ilgili inceleme sonucu
olumlu olması halinde Ek V/D’de belirtilen rapor düzenlenir. İncelemeler,
onay kuruluşu veya onay kuruluşu tarafından görevlendirilen kurum/kuruluş tarafından
ilgili mevzuat şartlarına bağlı olarak oluşturulan kontrol formlarına göre
yapılır. Söz konusu kontrol formları, onay kuruluşu veya onay kuruluşu
tarafından görevlendirilen kuruluşun internet sitesinde yayımlanır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Tescil ve
Trafiğe Çıkma, Alternatif İşlemler ve Kalite Sistemi
Muayene,
tescil ve trafiğe çıkma
MADDE 8 – (1) Bu Yönetmeliğe göre tek tek onaylanmış yeni
araçların tesciline veya trafiğe çıkmasına, sadece onay kuruluşu veya onay
kuruluşunun görevlendirdiği kuruluş tarafından tasdik edilmiş uygunluk
belgeleri taşımaları halinde izin verilir. Tamamlanmamış araçların sürekli
tescillerine ve trafiğe çıkmalarına tamamlanmadıkları sürece izin verilmez.
(2) Tadilat; yasal süre içerisinde aracın
kayıtlarına, bu Yönetmelik uyarınca verilen seri tadilat veya tadilat uygunluk
belgelerine göre işlenir.
(3) 18/7/1997 tarihli ve 23053 mükerrer sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 63 üncü
maddesinin birinci fıkrasında ve ekindeki 1 sayılı Cetveldeki B maddesinde
yer alan bu Yönetmelikle ilgili hükümler saklıdır.
(4) Bu Yönetmelik kapsamında tadilat, montaj veya
imalat esnasında kullanılan aksam veya parçalara ait test raporları, servis
raporları ve benzeri belgeler onay kuruluşu veya görevlendirdiği kuruluş
tarafından aranır. 13 üncü ve 15 inci maddede belirtilen raporlar ile diğer
tadilatlar için buna benzer raporlar ve belgeler, Ulaştırma, Denizcilik ve
Haberleşme Bakanlığı tarafından istenmesi halinde, ilgili kuruluşlar
tarafından yazılı veya elektronik ortamda paylaşılır.
(5) Bu Yönetmelik kapsamında yapılan tadilatlar,
2918 sayılı Kanunun 34 üncü maddesi hükümlerine tabidir.
(6) Bu Yönetmelik kapsamındaki işlemler elektronik
ortamda da yapılabilir ve gerektiğinde ilgili kurum veya kuruluşların
kullanımına açılabilir.
Onay
kuruluşunca yapılabilen işlemler
MADDE 9 – (1) Özgün niteliklerinden dolayı, bir veya daha
fazla sayıda ilgili mevzuatın bir veya daha fazla şartına uyması mümkün
olmayan, ileri teknoloji ve kavramları bünyesinde bulunduran araçlar için,
imalatçının talebi üzerine onay kuruluşu araca ait özgün niteliklerin
açıkça belirtildiği bir uygunluk belgesi verebilir.
(2) İş makinalarının, sivil savunma ve kamu
düzenini korumakla görevli birimler tarafından kullanılmak üzere imal
edilen özel maksatlı araçların, tutuklu ve hükümlü taşımaya mahsus cezaevi
araçlarının tahsis edilen hizmet dışında kullanılması veya üçüncü şahsa
devri halinde, kullanıcıdan aranacak şartlar, onay kuruluşu tarafından
belirlenir.
Kalite
sistemi
MADDE 10
– (1) Seri tadilat/imalat ve
tadilat seti imalatçıları, güncel ISO/TS 16949 belgesine veya TS EN ISO
9001 standardına uygun kalite sistemine sahip olur. Münferit tadilat
belgesi alacak firmaların tadilat konusu ile ilgili Hizmet Yeterlilik
Belgesine sahip olması gerekir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
İlave Uygulama
Hükümleri
Sadece
elektrikli, hibrit elektrikli ve hibrit motorlu araçlar
MADDE 11
– (1) M ve N kategorisi motorlu
araçların, seri tadilat imalatçıları veya temel araç imalatçısı tarafından
seri tadilat yolu ile sadece elektrikli, hibrit elektrikli ve hibrit
motorlu araca dönüştürülmesinde ve sadece elektrikli, hibrit elektrikli ve
hibrit motorlu araçların imalinde Ek IV ve Ek XI’de belirtilen ilgili
maddeler uygulanır.
(2) Motorlu araçların sadece elektrikli, hibrit
elektrikli ve hibrit motorlu araca dönüştürülmesinde orijinal temel aracın
imalatçısı hariç, münferit tadilat yapılamaz. Temel aracın imalatçısı
sadece kendi imal ettiği araçların münferit tadilatını yapabilir. Münferit
tadilat durumunda da, Ek IV ve Ek XI’de belirtilen ilgili maddelerin
hükümleri uygulanır.
(3) 22 nci madde hükümleri de dikkate alınarak,
Türkiye’de üretimi yapılan sadece elektrikli araç ve hibrit elektrikli araç
ile ilgili olarak Ek IV ile Ek XI’in ve MARTOY’un bazı hükümlerinden veya
uygulanacak mevzuat seviyeleri hakkında muafiyet tanınabilir. Muafiyet
kararı onay kuruluşu ve 23 üncü maddede belirtilen teknik kurul tarafından
verilir.
Bireysel
sesli ve görüntülü cihaz
MADDE 12
– (1) Tadilat yoluyla bireysel
sesli ve görüntülü cihaz takılan M2 ve M3 kategorisi
araçlara Ek IV’ün 4.20 numaralı maddesinin hükümleri uygulanır.
Yangın
algılama ve alarm sistemleri
MADDE 13
– (1) Tadilat yoluyla Ek IV’ün
4.22 maddesinde belirtildiği şekilde yangın algılama ve alarm sistemleri
takılan araçların uygunluğu onay kuruluşu veya onay kuruluşu tarafından 107
sayılı BM/AEK Regülasyonu kapsamında görevlendirilen teknik servisler
tarafından teknik inceleme raporu ile tevsik edilir.
(2) 2005 model ve sonrası M2 ve M3
kategorisi araçlar için, Ek IV’ün 4.22 maddesi veya Ek XIV’ün 2 numaralı
maddesi ve alt maddeleri zorunlu olarak uygulanır.
(3) Yangın algılama ve alarm sistemi tadilatı için
seri tadilat tip onayı alan firmalar, tadilatı kendi montaj adresinin
dışında da yapabilir.
Cam filmi
MADDE 14
– (1) 107 sayılı BM/AEK Regülasyonu
kapsamındaki araçlar hariç olmak üzere; M, N ve O kategorisi araçlarda cam
filmi uygulaması yapılabilir. Anılan araçlara bu maddenin yürürlüğe girdiği
tarihten altı ay sonra cam filmi takılması halinde, cam filmi ile ilgili
uygulama Ek VI ve Ek XV’teki hükümlere uygun olmak zorundadır.
Damperli
araçlar
MADDE 15
– (1) Damperli araçların
damperlerinin kalkık durumda trafikte seyretmesini önleyecek tedbirler
kapsamında aşağıda belirtilen asgari şartların yerine getirilmesi
zorunludur:
a) Damper tam olarak indirilmediğinde, aracın seyir
hızını 10 km/saatten fazla olmayacak şekilde sınırlayan bir tertibat
bulundurulur. İlgili tertibatın testi BM/AEK Regülasyon 89’un Ek V’inde
belirtilen hükümlere göre yapılır. Araç 10 km/saat hızın üzerinde
seyrederken damperin açılmasını engelleyecek tertibat bulundurulur.
b) Araç yürür vaziyetteyken damper açıksa veya
açılırsa, araçlarda sürücüyü ikaz etmek için sesli uyarı veren ve sürücünün
direkt görüş alanı içerisinde bulunan görsel ikaz sistemleri bulunur.
Görsel ikaz için ISO 2575 standardında yer alan E.01, E.02, I.17 veya I.18
olarak tanımlanan sembollerden birinin bulunması yeterlidir.
c) PTO (Yardımcı güç çıkışı) devreye alındıktan
sonra elle yapılan ilave bir işlem ile damper kaldırılır veya elle yapılan
bir işlemin ardından, PTO’nun devreye alınması için el ile ilave bir işlem
yapılarak damper kaldırılır. Ayrıca, damperi aracın şasesine kilitleyen bir
emniyet kilidi tertibatı bulundurulur. Emniyet kilidinin açılması PTO’nun
açık olması şartına, kapatılması ise damperin kapalı olması şartına
bağlıdır.
(2) Damperli araçlarda bu maddenin birinci
fıkrasında belirtilen şartların sağlandığı, onay kuruluşu tarafından BM/AEK
Regülasyon 89 kapsamında görevlendirilen teknik servis tarafından verilen
teknik inceleme raporu ile tevsik edilir.
(3) Yeni imal edilecek tam ve tamamlanmamış
araçlardan sonraki aşamalarda damper üst yapısı monte edilecek olanlarda
birinci ve ikinci fıkra uygulanır.
(4) Tamamlanmış araç olarak tescil edilmiş, ancak
ilk defa damper üst yapısı monte edilerek tadilat yapılan araçlarda veya
ilk defa damperli yarı römork çekmek üzere tadil edilecek tam araçlarda,
birinci fıkranın (b) ve (c) bentleri ile ikinci fıkra uygulanır.
(5) Mevcut damperli araçlarda birinci fıkranın (b)
ve (c) bentleri ile ikinci fıkra uygulanır.
(6) Dördüncü ve beşinci fıkralarda belirtilen
araçlarda ve N1 kategori araçlarda birinci fıkranın (a) bendi
uygulanmaz.
Tutuklu
ve hükümlü taşımaya mahsus cezaevi araçları
MADDE 16
– (1) Tutuklu ve hükümlü taşımaya
mahsus cezaevi araçlarında Ek XIII’te belirtilen şartlar uygulanır.
Engelli
erişimi için araç tadilatı
MADDE 17
– (1) 1/7/2005 tarihli ve 5378
sayılı Engelliler Hakkında Kanunun geçici 3 üncü maddesi uyarınca
engellilerin erişilebilirliği için araçlarda tadilat yapılması durumunda,
aşağıdaki şartlar aranır:
a) Tadilat; M2 ve M3
kategorisindeki araçlara seri tadilat tip onayı verilmiş firmalar
tarafından Ek IV’ün 4.14 maddesinin ikinci paragrafı ile BM/AEK Regülasyonu
107’nin Ek-8’inde belirtilen hükümlere göre yapılır. Ayrıca tadilat nedeni
ile araçta etkilenen tüm aksamla ilgili olarak Ek VII’den Ek XIV’e kadar
ilgili şartlarına uygunluk aranır.
b) Seri tadilat tip onayı başvurularında; belirli
bir marka ve tipteki araç için alınmış bir teknik servis raporu, aynı
tadilatçı firma tarafından kullanılmak kaydıyla, aşağıdaki araç ve tertibat
özellikleri bakımından farklılık göstermeyen farklı marka veya tipteki
araçlar için de kullanılabilir. Bu durumlarda, mevcut teknik servis
raporlarının farklı marka veya tipteki araçlar için kullanılıp
kullanılamayacağı ile ilgili değerlendirme teknik servis tarafından
yapılır. Kullanılabileceğine karar verilirse bir üst yazı ile teknik servis
tarafından görüş bildirilir.
1) Şasi tipi (örme/C).
2) Karoseri tasarım amacı (tek/çift katlı, mafsallı,
alçak tabanlı).
3) Montajın yapıldığı kapının yeri (ön/orta/arka).
4) Yaklaşık araç uzunluğu (7 m/9 m/12 m).
5) Tertibatın imalatçısı.
6) Tertibatın tipi.
7) Tertibatın araçlara bağlantı şekli.
c) Seri tadilat tip onayı alan firmalar, tadilatı
kendi montaj adresinin dışında da yapabilir.
ç) Onay kuruluşu veya onay kuruluşu tarafından
görevlendirilen kuruluş tarafından Ek V’e göre düzenlenen seri tadilat tip
onay belgelerinde yer alan “tadilatın kısa tarifi”nde tadilat açıklanarak
tanımlanır ve belgeye “notlar” ibaresi yazılarak sürücü koltuğuna ilave
olarak sekizden fazla koltuğu bulunan ve yolcu taşımak amacıyla kullanılan
araçlar ile ilgili BM/AEK Regülasyonu 107’nin Ek-8’ine göre sağlanan
hususlar belirtilir. Söz konusu aracın, 20/7/2013 tarihli ve 28713 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Erişilebilirlik İzleme ve Denetleme
Yönetmeliğinin şartlarını sağlaması durumunda tip onayına, uygunluk
belgesine ve tescil ile ilgili bilgisayar kayıtlarına “Erişilebilir”
ifadesi yazılır.
d) Araçlarda tekerlekli sandalye için özel alan
oluşturma amacıyla yapılan tadilat sonucunda koltuk sayısının değişmesi
aracın kategorisini değiştirmez.
e) Rampa yapılması durumunda, rampa boyu uygunluk
belgesinde yer alan araç genişliğini geçemez. Uygunluk belgesinin
bulunmaması halinde araç genişliği teknik servis tarafından belirlenir.
f) Araçlarda yapılan tadilatın, BM/AEK Regülasyonu
107 veya ihtiyaç duyulabilecek diğer mevzuata uygunluğunun tespit edilmesi
aşamasında; onay kuruluşu veya onay kuruluşu tarafından görevlendirilen
kuruluş, onay kuruluşu tarafından atanmış teknik servislerce hazırlanan
deney raporlarını kullanır; seri tadilat onayı verilmesi aşamasında ise her
türlü test raporunun nihai değerlendirmesi yine onay kuruluşu veya onay
kuruluşu tarafından görevlendirilen kuruluş tarafından yapılır.
Okul
servis araçları
MADDE 18
– (1) Okul servis araçlarının
imal/tadil edilmesinde Ek XII’deki şartlar uygulanır.
Özel
güvenlik donanımlı toplu taşıma araçları için araç tadilatı
MADDE 19
– (1) Özel güvenlik donanımlı
toplu taşıma araçları için Ek XVI’da belirtilen seviyeler için yapılacak
olan tadilatlarda aşağıdaki şartlar aranır:
a) Tadilat; M2 ve M3
kategorisindeki araçlara, seri tadilat tip onayı verilmiş firmalar
tarafından Ek XVI’da belirtilen hükümlere göre yapılır. Ayrıca tadilat
nedeni ile araçta etkilenen tüm aksamla ilgili olarak Ek VII’deki ilgili
şartlarına uygunluk aranır.
b) Seri tadilat tip onayı başvurularında; belirli
bir marka ve tipteki araç için alınmış bir teknik servis raporu, aynı
tadilatçı firma tarafından kullanılmak kaydıyla, ayrı teknik ünite olarak
onaylatılmak şartı ile farklı marka veya tipteki araçlar için de
kullanılabilir.
c) Seri tadilat tip onayı alan firmalar, tadilatı
kendi montaj adresinin dışında da yapabilir.
ç) Onay kuruluşu veya onay kuruluşu tarafından
görevlendirilen kuruluş tarafından Ek V’e göre düzenlenen seri tadilat tip
onay belgelerinde yer alan “Tadilatın kısa tarifi”nde tadilat açıklanarak
tanımlanır ve belgeye “notlar” ibaresi yazılarak aracın “Özel Güvenlik
Donanımlı Toplu Taşıma Aracı” olduğu ve uygulama seviyesi (Seviye 1/Seviye
2) belirtilir.
(2) Aracın birinci fıkra çerçevesinde Ek XVI’ya
göre imal/tadil edilmesi durumunda tip onayına, uygunluk belgesine ve
tescil ile ilgili bilgisayar kayıtlarına “Özel güvenlik donanımlı toplu
taşıma aracı” ifadesi yazılır.
Sesli
ikaz sistemi zorunluluğu
MADDE 20
– (1) M2, M3,
N2 ve N3 kategorisi araçlarda geri vites ile birlikte
çalışacak sesli ikaz sistemi bulunur. Takılan cihazlar, 5/1/2002 tarihli ve
24631 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Motorlu Araçların Elektromanyetik
Uyumluluk (Radyo Paraziti) ile İlgili Tip Onayı Yönetmeliğine (72/245/AT)
veya BM/AEK Regülasyon 10’a uygun olur.
(2) Birinci fıkra hükümleri, temel araç uygunluk
belgesi tarihi 1/10/2017 sonrası olan M3 ve N3
kategorisi araçlar için ve temel araç uygunluk belgesi tarihi 15/5/2018
sonrası olan M2 ve N2 kategorisi araçlar için
uygulanır.
Yakıt
tüketimini iyileştirme amaçlı kanatçık sistemleri
MADDE 21
– (1) Ek VII’nin 73 üncü
maddesinde teknik şartları belirtilen kanatçık sistemleri ile ilgili
MARTOY’da ilgili şartlar tanımlanana kadar 50 cm’yi geçen kanatçıkların
kullanılmasına müsaade edilmez.
(2) MARTOY’da kanatçıklar ile ilgili teknik
şartların tanımlanması halinde Ek VII’nin 73 üncü maddesi bu şartlara göre
değiştirilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Ulusal Uygulama
ve Türkiye’de Üretim Yapan İmalatçıların Desteklenmesi
Ulusal
uygulama
MADDE 22
– (1) MARTOY, TORTOY ve MOTOY
kapsamında tam, tamamlanmış veya tamamlanmamış ulusal araç tip onayı,
Türkiye’de üretimi yapılan araç tipleri için uygulanır. Türkiye’de
üretilmeyen bir araç tipi için; söz konusu aracın Türkiye’de piyasaya arz
ve tescil edilebilmesi bakımından, MARTOY’un Ek IV’ünün İlave 2’sinin
hükümleri saklı kalmak kaydıyla, AB üyesi ülkelerin onay kuruluşlarından
alınmış güncel tip onayı belgesine sahip olması gerekir. İthal araçlara
ulusal tip onayı verilmesi ile ilgili diğer otomotiv mevzuatında yer alan
hükümler yerine bu madde hükümleri uygulanır.
(2) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce
Türkiye’de üretilmeyen araç tipi/tipleri için MARTOY, TORTOY ve MOTOY
kapsamında alınmış ulusal araç tip onayı belgeleri 1/1/2018 tarihi
itibarıyla geçersiz olur. Bu fıkrada bahsedilen tip onayı belgelerinin,
sürekli doğrulama ve benzeri ilave bir işleme gerek olmaksızın ihtiyaç halinde
sadece zorunlu kapsam genişletmeleri yapılarak 1/1/2018 tarihine kadar
kullanılmasına izin verilir ve bu tarihe kadar söz konusu belgelere göre
araç üretilebilir. Firmalar, bu fıkra kapsamında geçersiz olacak onaylarını
1/6/2017 tarihine kadar onay kuruluşuna bildirmekle yükümlüdür.
(3) İkinci fıkra hükümleri saklı kalmak kaydıyla;
uygunluk belgesi tarihi 1/1/2018 tarihinden sonra olan ve tam, tamamlanmış
veya tamamlanmamış olarak ithal edilen araç tiplerinin daha sonra
Türkiye’de bir imalat/tadilat/montaj aşamasından geçmesi durumunda, araçta
yapılan değişiklik ve bu değişikliğin etkilediği sistemler için ulusal
mevzuat hükümleri uygulanır. Bu fıkra, ilgili AB mevzuatı
gerekliliklerinden kaçınmak için kullanılamaz.
Türkiye’de
küçük adetlerde üretim yapan imalatçıların desteklenmesi
MADDE 23
– (1) MARTOY, TORTOY ve MOTOY
kapsamında Türkiye’de küçük adetlerde üretim yapan imalatçının teşvik
edilmesi amacıyla; MARTOY’un 22 veya 23 üncü maddesi ve/veya Ek IV’ünün
İlave 2’si, TORTOY’un 10 uncu ve 11 inci maddesi ve MOTOY’un 15 inci
maddesinde belirtilen hükümler de örnek alınarak, Teknik Kurulunun
oybirliği ile vereceği olumlu görüş sonrasında, MARTOY, TORTOY, MOTOY ve bu
Yönetmeliğin bazı hükümlerinden muaf tutularak veya uygulanacak mevzuat
seviyeleri hakkında muafiyet değerlendirmesi yapılarak söz konusu araç tipi
için tip onayı verilebilir. Teknik Kurul, değerlendirmesinde diğer
ülkelerin uygulamalarından yararlanabilir.
(2) Muafiyetin kapsamı, başvuranın talebine göre
değerlendirilir.
(3) Türkiye’de bir takvim yılı içerisinde M, N, O,
T ve L genel araç kategorileri bazında toplamda 100 adetten daha az araç
imal eden imalatçılar bu madde kapsamında değerlendirilir. MARTOY’un 23
üncü maddesi, TORTOY’un 10 uncu ve 11 inci maddesi ve MOTOY’un 15 inci
maddesi hükümleri saklıdır.
(4) Yeni faaliyete başlayan imalatçılar,
başlangıçtaki kapasitesine göre değerlendirilir.
(5) Teknik Kurul aşağıdaki üyelerden oluşur:
a) Bakanlık Sanayi Genel Müdürü, ilgili Daire
Başkanı ve dört personel.
b) Türk Standardları Enstitüsünden dört üye.
(6) Teknik Kurul, bu madde kapsamında gelen talebe
müteakip bir ay içinde toplanır. Gerekirse birden fazla toplantı
yapılabilir. Teknik Kurul görüşünü en geç altı ay içinde vermek zorundadır.
ALTINCI BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Karşılıklı
tanıma
MADDE 24
– (1) Bu Yönetmelik hükümleri
Avrupa Birliği üyesi bir ülkede yasal olarak üretilmiş veya yasal olarak
serbest dolaşıma girmiş araçlara zorunlu olarak uygulanmaz.
(2) Bakanlık, birinci fıkrada belirtilen aracı
2/5/2012 tarihli ve 2012/3169 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe
konulan Düzenlenmemiş Alanda Karşılıklı Tanıma Yönetmeliğinin Üçüncü
Bölümünde belirtilen usul ve esaslara uyarak değerlendirmeye tabi tutabilir
ve bunun sonucunda bu Yönetmelik tarafından aranan koruma düzeyini eşdeğer
ölçüde sağlamadığını tespit ederse, ürünün piyasaya arzını yasaklayabilir,
koşula bağlayabilir, piyasadan geri çekilmesini veya toplatılmasını
isteyebilir.
Piyasa gözetimi
ve denetimi ile aykırı davranışlarda uygulanacak hükümler
MADDE 25
– (1) Bu Yönetmelik kapsamındaki
araçların ve bu araçlarda kullanılmak üzere tasarlanan sistem, aksam ve
ayrı teknik ünitelerin ve tadilat veya montaj yapan iş yerlerinin denetimi,
13/11/2001 tarihli ve 2001/3529 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe
konulan Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Yönetmelik ve
2/10/2012 tarihli ve 28429 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Bilim, Sanayi
ve Teknoloji Bakanlığı Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği hükümlerine
göre Bakanlık tarafından yapılır.
(2) Bu Yönetmelik hükümlerinin ihlali halinde, 1705
sayılı Kanun ve 4703 sayılı Kanun hükümleri uygulanır.
Muafiyet
MADDE 26
– (1) Amaçları, yapıları ve
işlevleri itibarı ile bu Yönetmeliğin hükümlerine uyması mümkün olmayan
araçlar bu Yönetmeliğin bazı hükümlerinden veya tamamından muaf
tutulabilir. Muafiyet kararı onay kuruluşu tarafından verilir.
(2) TASİŞ tarafından satışı gerçekleştirilen
araçlar bu Yönetmeliğin çeşitli hükümlerinden veya tamamından muaf
tutulabilir. Muafiyet kararı onay kuruluşu tarafından verilir.
Yeniden
kullanım-geri kazanım ve yeniden kullanım-geri dönüşüm oranları
MADDE 27
– (1) İmal, tadil ve montaj işlemi
yapılacak araçlarda, 30/12/2009 tarihli ve 27448 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Ömrünü Tamamlamış Araçların Kontrolü Hakkında Yönetmeliğin 16
ncı maddesinde belirtilen hususlar karşılanır.
Düzenleme
yetkisi
MADDE 28
– (1) Bakanlık, bu Yönetmeliğin
uygulanması ile ilgili her türlü alt düzenleyici işlem yapmaya yetkilidir.
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik
MADDE 29
– (1) 28/11/2008 tarihli ve 27068
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında
Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
Atıflar
MADDE 30
– (1) 29 uncu madde ile yürürlükten
kaldırılan Yönetmeliğe yapılmış olan atıflar bu Yönetmeliğe yapılmış
sayılır.
(2) 25/1/2012 tarihli ve 28184 sayılı Motorlu
Araçların ve Bunlar İçin Tasarlanan Römorklar, Sistemler, Aksamlar ve Ayrı
Teknik Ünitelerin Genel Güvenliği ile İlgili Tip Onayı Yönetmeliği
(661/2009/AT)’nin 17 nci maddesi ile yürürlükten kaldırılan ve kapsam
genişletmesi sona eren yönetmeliklere yapılan atıflar, (661/2009/AT)
Yönetmeliğinde ve uygulama mevzuatında belirtilen eşdeğer mevzuata yapılmış
sayılır.
Kazanılmış
haklar
MADDE 31
– (1) 22 nci madde hükümleri hariç
olmak üzere, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce ilgililerce
alınmış onaylara ilişkin kazanılmış haklar saklıdır, ancak bu onaylarla
ilgili yapılacak kapsam genişletme taleplerinde bu Yönetmeliğe uygunluk
aranır.
Yürürlük
MADDE 32
– (1) Bu Yönetmeliğin;
a) 22 nci maddesi yayımı tarihinden iki ay sonra,
b) Diğer hükümleri yayımı tarihinden altı ay sonra,
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 33
– (1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanı yürütür.
Ekleri için tıklayınız
|