|
Mesleki Yeterlilik Kurumundan:
ULUSAL MESLEK STANDARTLARININ VE ULUSAL
YETERLİLİKLERİN HAZIRLANMASI
HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç ve
kapsam
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; ulusal meslek
standartlarının ve ulusal yeterliliklerin hazırlanması, yürürlüğe
konulması, güncellenmesi ve yürürlükten kaldırılmasına ilişkin usul ve
esasları belirlemektir.
(2) Tabiplik, diş hekimliği, hemşirelik, ebelik, eczacılık,
veterinerlik, mühendislik ve mimarlık meslekleri ile en az lisans düzeyinde
öğrenimi gerektiren ve mesleğe giriş şartları kanunla düzenlenmiş olan
meslekler bu Yönetmeliğin kapsamı dışındadır.
Dayanak
MADDE 2 –
(1) Bu Yönetmelik, 21/9/2006 tarihli ve 5544 sayılı Mesleki Yeterlilik
Kurumu Kanununun 21 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3 –
(1) Bu Yönetmeliğin
uygulanmasında;
a)
Çalışma Grubu: Ulusal meslek standartlarının ve ulusal yeterliliklerin
hazırlanması ve güncellenmesi çalışmalarını yürütmek üzere Mesleki
Yeterlilik Kurumu tarafından oluşturulan grubu,
b) Daire Başkanlığı: Mesleki Yeterlilik Kurumu
Meslek Standartları Dairesi Başkanlığını,
c)
Genel Kurul: Mesleki Yeterlilik Kurumu Genel Kurulunu,
ç) Kurum: Mesleki Yeterlilik Kurumunu,
d) Kurum Başkanı: Mesleki Yeterlilik Kurumu
Başkanını,
e) Öğrenme kazanımı: Herhangi bir öğrenme sürecinin
tamamlanmasından sonra bireyin sahip olduğu bilgi, beceri ve yetkinlikleri,
f) Sektör komiteleri: Taslak meslek standartlarının
ulusal meslek standardı, taslak yeterliliklerin de ulusal yeterlilik olarak
kabul edilebilmesi için inceleme yaparak Mesleki Yeterlilik Kurumu Yönetim
Kurulunun onayına sunulmak üzere görüş oluşturan komiteleri,
g) Ulusal Meslek Standardı: Mesleki Yeterlilik
Kurumu tarafından yürürlüğe konulan bir mesleğin başarı ile icra
edilebilmesi için gerekli görev ve işlemleri içeren belgeyi,
ğ) Ulusal yeterlilik: Ulusal meslek standardı veya
uluslararası standartlar temel alınarak hazırlanan, Mesleki Yeterlilik
Kurumu Yönetim Kurulu tarafından onaylanan, belgelendirme ve eğitim
akreditasyonu süreçlerinde kullanılan belgeyi,
h) Uluslararası Standart: Türkiye’nin üyesi olduğu
ya da tanıdığı uluslararası kuruluşlar tarafından bir mesleğin icrasına
ilişkin olarak onaylanmış belgeleri,
ı) Türkiye Yeterlilikler Çerçevesi (TYÇ): 5544
sayılı Kanunun 23/A maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen ve Avrupa
Yeterlilikler Çerçevesi ile uyumlu olacak şekilde tasarlanan; ilk, orta ve
yükseköğretim dâhil, genel ve mesleki eğitim ve öğretim programları ve
diğer öğrenme yolları ile kazanılan tüm yeterlilik esaslarını gösteren
Ulusal Yeterlilik Çerçevesini,
i) Yeterlilik
birimi: Ulusal yeterliliklerde zorunlu veya seçmeli olarak yer alan, bağımsız
olarak ölçülebilen, transfer edilebilir yeterlilik bölümünü,
j) Yetkilendirilmiş
Belgelendirme Kuruluşu: Türk Akreditasyon Kurumu veya Avrupa Akreditasyon
Birliği ile çok taraflı tanıma anlaşması imzalamış akreditasyon
kurumlarından akredite edilmiş; Mesleki Yeterlilik Kurumu tarafından,
ulusal yeterliliklere göre ölçme, değerlendirme ve belgelendirme
faaliyetlerini yürütmek üzere yetkilendirilmiş, tüzel kişiliği haiz kurum
ve kuruluşları,
k) Yönetim Kurulu: Mesleki Yeterlilik Kurumu
Yönetim Kurulunu,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Meslek Standartlarının ve Yeterliliklerin
Hazırlanması
Standardı
hazırlanacak mesleklerin belirlenmesi
MADDE 4 –
(1) Standardı hazırlanacak
meslekler, iş piyasasının ve eğitim ve öğretim kurumlarının öncelikli
ihtiyaçları ve sektör komitelerinin önerileri dikkate alınarak Yönetim
Kurulunca belirlenir.
Ulusal
meslek standardının ve ulusal yeterliliğin şekli ve içeriği
MADDE 5 –
(1) Ulusal meslek standartları ve
ulusal yeterliliklerin şekli ve içeriği Yönetim Kurulu tarafından onaylanan
formata göre hazırlanır.
(2) Meslek standardı ve yeterliliklerin seviyeleri
TYÇ seviyelerine uygun olarak belirlenir.
Ulusal
meslek standartları ve ulusal yeterlilikler için temel ölçütler
MADDE 6 –
(1) Ulusal meslek standartlarının
ve ulusal yeterliliklerin geliştirilmesinde, sektör komitelerinde
incelenmesinde ve Yönetim Kurulu tarafından onaylanmasında aşağıdaki
ölçütler dikkate alınır:
a) Ulusal meslek standardı, meslekle ilgili
faaliyetlerin araştırılması, bilgilerin toplanması ve değerlendirilmesi
aşamalarından oluşan iş analizine dayanır.
b) Ulusal meslek standartları ve ulusal
yeterlilikler katılımcı bir anlayışla hazırlanır ve ilgili tarafların görüş
ve katkısı alınır.
c)
Ulusal meslek standartları ve ulusal yeterlilikler, mesleki alana ilişkin
iş sağlığı ve güvenliği, çevre ve kalite ile ilgili hususları kapsar.
ç) Ulusal meslek standartları ve ulusal
yeterlilikler kullanıcılar tarafından anlaşılacak şekilde yazılır.
d) Ulusal meslek standartları ve ulusal
yeterlilikler hayat boyu öğrenme ilkesi çerçevesinde bireyin kendini geliştirmesini
ve meslekte ilerlemesini teşvik eder.
e)
Ulusal meslek standartları ve ulusal yeterlilikler açık veya gizli hiçbir
ayrımcılık unsuru içermez.
f) Ulusal yeterlilikler, bireyin bilgi, beceri ve
yetkinliğinin kalite güvencesi dâhilinde ölçülmesini temin eden unsurları
içerir.
(2) Taslak meslek standardı ve yeterlilikler ilgili
kişi, kurum ve kuruluşlara görüşe gönderilir ve ayrıca Kurum internet
sayfası aracılığıyla en az on beş gün süre ile kamuoyunun görüşüne sunulur.
Taslakları hazırlayan kuruluşlar veya çalışma grupları alınan görüş ve
önerileri değerlendirir ve gerekçelerini belirtmek suretiyle taslaklara son
şeklini vererek Kuruma iletir.
Ulusal
yeterliliklerin kaynağı
MADDE 7 – (1) Ulusal yeterlilikler, ulusal meslek
standartları veya uluslararası standartlara dayalı olarak oluşturulur.
(2) Uluslararası standartların dayanak teşkil
ettiği ulusal yeterlilikler, ulusal ihtiyaçlar da dikkate alınarak hazırlanır
ve bu Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslara göre ulusal yeterlilik
olarak kabul edilir.
(3) Bir ulusal meslek standardından birden çok
ulusal yeterlilik hazırlanabileceği gibi birden çok ulusal meslek standardı
bir ulusal yeterliliğe kaynak teşkil edebilir.
(4) Aynı ad ve seviyede birden fazla ulusal
yeterlilik yürürlüğe konulamaz.
Ulusal
meslek standartlarının ve ulusal yeterliliklerin kullanımı
MADDE 8 – (1) Ulusal
meslek standartları Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girer ve ilgili
tüm tarafların kullanımına açıktır.
(2) Ulusal yeterlilikler ilgili tüm tarafların
kullanımına açıktır. Ancak, Kurumun izin vermediği veya yetkilendirmediği
hiçbir kişi, kurum ya da kuruluş ulusal yeterliliklere atıfta bulunarak
sınav ve herhangi bir ad altında belgelendirme yapamaz.
(3) Yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşu olma
talebinde bulunan kuruluşlar ile yetkilendirme ön sözleşmesi imzalanır.
Kuruluş, yetkilendirme ön sözleşmesi çerçevesinde akreditasyon süreciyle
sınırlı kalmak kaydıyla ulusal yeterliliklere atıf yaparak sınav ve
belgelendirme yapabilir.
(4) Kurum tarafından yetkilendirilen belgelendirme
kuruluşları, sınav ve belgelendirme işlemlerini ulusal yeterlilikleri
kullanarak yapar.
(5) Kurum tarafından yetkilendirilmediği veya izin
verilmediği halde ulusal yeterliliklere atıfta bulunarak sınav ve
belgelendirme faaliyetinde bulunduğu tespit edilen kişi, kurum ve
kuruluşlar hakkında Kurum tarafından suç duyurusunda bulunulur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Görevlendirme, Onay ve Yürürlük
Meslek
standardı ve yeterlilik hazırlayacak kurum ve kuruluşların
görevlendirilmesi ve çalışma gruplarının oluşturulması
MADDE 9 –
(1) Kurum, görevlendirdiği veya
hizmet satın aldığı kurum ve kuruluşlara veya oluşturduğu çalışma
gruplarına meslek standartlarını ve yeterlilikleri hazırlatır.
(2) Kurumdan herhangi bir ücret ve başka bir hak
talep etmeksizin meslek standardı veya yeterlilik hazırlamak isteyen ve
gerekli şartları taşıyan kurum ve kuruluşlar Yönetim Kurulu kararıyla
görevlendirilir. Meslek standardı hazırlamış olan kurum ve kuruluşların
yeterlilik hazırlama taleplerine ilişkin görevlendirme ise Kurum Başkanı
tarafından yapılır. Kurum ve kuruluşların başvurularının
değerlendirilmesine ve görevlendirilmesine ilişkin usul ve esaslar Yönetim
Kurulunca belirlenir.
(3) Çalışma gruplarında yer alacakların nitelikleri
ve grubun çalışma usul ve esasları Yönetim Kurulunca belirlenir.
(4) Kurum tarafından hizmet satın alınarak meslek
standardı veya yeterlilik hazırlatılması veya güncellenmesi durumunda, hizmet
satın alınacak kurum veya kuruluşlar ilgili mevzuata göre belirlenir.
Meslek
standardı ve yeterliliklerin hazırlanması ve onaylanması
MADDE 10 – (1) Meslek standardı ve yeterlilikler,
yetkilendirilen kuruluş, çalışma grubu, hizmet satın alınan kurum ve
kuruluşlar tarafından bu Yönetmelikte belirtilen temel ölçütlere, esaslara
ve Kurum tarafından yayınlanan kılavuzlara göre hazırlanır.
(2) Taslakların ön inceleme ve değerlendirmesi
Daire Başkanlığınca gerçekleştirilir. Taslakta uygunsuzluk varsa
giderilmesi için hazırlayan kurum veya kuruluşa gönderilir. Uygun bulunan
taslaklar ilgili sektör komitesinin inceleme ve değerlendirmesine sunulur.
(3) Sektör komitesi tarafından incelenerek Yönetim
Kuruluna sunulması yönünde görüş oluşturulan taslaklar Yönetim Kuruluna
sunulur. Sektör komitesinin uygun bulmadığı taslaklar ise sektör komitesi
görüşü doğrultusunda işleme alınır.
(4) Yönetim Kurulu, kendisine sunulan taslakları
usulen inceler. Yönetim Kurulu tarafından onaylanan ve Resmî Gazete’de
yayımlanan meslek standartları, ulusal meslek standardı olarak yürürlüğe
girer. Yeterlilikler ise Yönetim Kurulu tarafından onaylanmasını müteakip
ulusal yeterlilik olarak yürürlüğe girer.
(5) Meslekî ve teknik eğitim ve öğretime ilişkin
orta ve yükseköğretim programları, Millî Eğitim Bakanlığı ve üniversiteler
tarafından bir yıl içinde ilgili ulusal meslek standartlarıyla uyumlu hâle
getirilerek eğitim ve öğretimin bu programlara göre verilmesi sağlanır.
Yeterlilik
birimlerinin hazırlanması ve onaylanması
MADDE 11 – (1) Ulusal yeterlilikler, zorunlu veya seçmeli
olarak yer alan, bağımsız olarak ölçülebilen ve transfer edilebilir
yeterlilik birimlerinden oluşur.
(2) Yeterlilik birimleri ihtiyaç halinde bağımsız
şekilde geliştirilebilir. Yeterlilik birimleri, yeterliliklerin hazırlanması
ve onaylanmasındaki süreçler işletilerek hazırlanır ve yürürlüğe girer.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Güncelleme ve Yürürlükten Kaldırma
Ulusal
meslek standartlarının güncellenmesi ve yürürlükten kaldırılması
MADDE 12
– (1) Yürürlükte olan ulusal
meslek standartları en geç beş yılda bir yeniden değerlendirilir. Gerekli
görülen ulusal meslek standartları, standart hazırlama usulüne göre
güncellenir.
(2) Kurum, yürürlüğe girmesinden itibaren beş yıl
geçmiş olan ulusal meslek standartlarını yeniden değerlendirilmesi için
öncelikle ulusal meslek standardını geliştiren kurum ve kuruluşlara çağrıda
bulunur. Bu kurum ve kuruluşların yeniden değerlendirme talebini kabul
etmemesi durumunda meslek standardı hazırlama kriterlerini
taşıyan kurum ve kuruluşlarla veya oluşturulan çalışma gruplarıyla ulusal
meslek standardı yeniden değerlendirilir.
(3) Ulusal meslek standardının yürürlüğünden
itibaren beş yıllık süre geçmemekle birlikte alınan ve uygun görülen
güncelleme talepleri bu maddenin ikinci fıkrasına göre sonuçlandırılır.
(4) Güncellenme taleplerinin alınması, işleme
konulması ve sonuçlandırılmasına ilişkin usul ve esaslar Yönetim Kurulu
tarafından belirlenir.
(5) Yeniden değerlendirme sonucunda ulusal meslek
standardında değişiklik önerisi oluştuğunda söz konusu değişiklikler sektör
komitesinin görüşüne sunulur ve komite görüşü doğrultusunda işleme alınır.
(6) Ulusal meslek standartlarının yürürlükten
kaldırılmasına ilişkin talepler Daire Başkanlığınca değerlendirilir. Uygun
bulunan talepler Daire Başkanlığı tarafından ilgili sektör komitesinin
görüşüne sunulur ve komite görüşü doğrultusunda işleme alınır.
(7) Ulusal meslek standartlarının yürürlükten
kaldırılmasına ilişkin usul ve esaslar Yönetim Kurulu tarafından
belirlenir.
(8) Güncellenen ulusal meslek standardının onayı ve
yürürlüğe girmesi bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesinde belirtilen hükümlere
tabidir.
(9) Yönetim Kurulu tarafından yürürlükten
kaldırılması uygun bulunan ulusal meslek standartları Resmî Gazete’de
yayımlanarak yürürlükten kaldırılır.
(10) Ulusal meslek standartlarına yönelik yapılan
değişiklikler, Millî Eğitim Bakanlığı ve üniversiteler tarafından bir yıl
içinde meslekî ve teknik eğitim ve öğretime ilişkin orta ve yüksek öğretim
programlarına yansıtılarak eğitim ve öğretimin bu programlara göre
verilmesi sağlanır.
Ulusal
yeterliliklerin güncellenmesi ve yürürlükten kaldırılması
MADDE 13
– (1) İlgili ulusal yeterliliğe
kaynak teşkil eden ulusal meslek standardı veya uluslararası standartta
değişiklik olması veya bu standartların yürürlükten kaldırılması durumunda
ulusal yeterliliğin veya ilgili bölümünün güncellenmesine ya da yürürlükten
kaldırılmasına ilişkin işlemler Yönetim Kurulu tarafından belirlenen usul
ve esaslara göre en geç bir yıl içerisinde yapılır.
(2) Ulusal meslek standardı veya uluslararası
standartta herhangi bir değişiklik olmaması durumunda, ulusal yeterliliğe
ilişkin gelen güncelleme talepleri gerekçeleriyle birlikte Kuruma iletilir.
Talepler Yönetim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslara göre
sonuçlandırılır.
(3) Güncellenen ulusal yeterliliğin onayı ve
yürürlüğe girmesi bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesinde belirtilen hükümlere
tabidir.
(4) Yeterlilik birimleri, ulusal yeterliliklerin
güncellenmesi ve yürürlükten kaldırılmasındaki süreçler işletilerek
güncellenir ve yürürlükten kaldırılır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik
MADDE 14 – (1) 05/10/2007 tarihli ve
26664 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ulusal Meslek Standartlarının
Hazırlanması Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 15
– (1) Bu Yönetmelik yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 16
– (1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Kurum Başkanı yürütür.
|