|
Gümrük ve Ticaret Bakanlığından:
KONUT FİNANSMANI SÖZLEŞMELERİ YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 –
(1) Bu Yönetmeliğin amacı, konut
finansmanı sözleşmelerine ilişkin uygulama usul ve esaslarını
düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, konut finansmanı sözleşmelerini
kapsar.
(2) Bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanmasında,
konut yapı kooperatiflerinin gerçek kişi ortakları da tüketici olarak kabul
edilir.
(3) Bu Yönetmelik hükümleri katılım bankaları
yönünden kar payı dikkate alınarak uygulanır.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 7/11/2013 tarihli ve 6502
sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 39 ve 84 üncü maddelerine
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 –
(1) Bu Yönetmeliğin
uygulanmasında;
a) Akdi faiz oranı: Sabit faizi içeren konut
finansmanı sözleşmelerinde yer alan ve ödeme planı oluşturulmasına esas
teşkil eden ve varsa tüketici tarafından ödenen peşin faiz tutarı da
dikkate alınarak hesaplanan faiz oranını,
b) Cari faiz oranı: Değişken faizi içeren konut
finansmanı sözleşmelerinde ilgili işlem tarihindeki faiz oranını,
c) Değişken faiz: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
tarafından belirlenen referans faiz ve endekslere konut finansmanı
kuruluşunca uygulanacak marj oranı eklenerek bulunan faiz oranını,
ç) Erken ödeme: Tüketicinin, konut finansmanı
kuruluşuna borçlandığı tutarın tamamını veya bir taksit tutarından az
olmamak üzere herhangi bir tutarı vadesinden önce ödemesini,
d) Finansal kiralama sözleşmesi: 21/11/2012 tarihli
ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri
Kanununun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde tanımlanan
finansal kiralamalara ilişkin sözleşmeyi,
e) Gecikme faiz oranı: Sabit faizi içeren konut finansmanı
sözleşmeleri için akdi faiz oranının, değişken faizi içeren konut
finansmanı sözleşmelerinde ise cari faiz oranının yüzde otuz fazlasını
geçmeyecek şekilde belirlenen oranı,
f) Kalıcı veri saklayıcısı: Tüketicinin gönderdiği
veya kendisine gönderilen bilgiyi, bu bilginin amacına uygun olarak makul
bir süre incelemesine elverecek şekilde kaydedilmesini ve değiştirilmeden
kopyalanmasını sağlayan ve bu bilgiye aynen ulaşılmasına imkan veren kısa
mesaj, elektronik posta, internet, disk, CD, DVD, hafıza kartı ve benzeri
her türlü araç veya ortamı,
g) Kanun: Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunu,
ğ) Konut finansmanı kuruluşu: 6/12/2012 tarihli ve
6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 57 nci maddesinin ikinci fıkrasında
sayılan kuruluşları,
h) Konut finansmanı sözleşmesi: Konut edinmeleri
amacıyla tüketicilere kredi kullandırılması, konutların finansal kiralama
yoluyla tüketicilere kiralanması, sahip oldukları konutların teminatı
altında tüketicilere kredi kullandırılması ve bu kredilerin yeniden
finansmanı amacıyla kredi kullandırılmasına yönelik sözleşmeyi,
ı) Kredinin toplam maliyeti: Tapu devri sırasında
alınan harç ve diğer yasal yükümlülükler ile konut finansmanı sözleşmesinde
belirlenen cezai şartlar hariç olmak üzere, faiz, vergi, harç ve benzeri yasal
yükümlülükler ile varsa değişik isimler altında alınan her türlü ücretin de
dahil olduğu toplam tutarı,
i) Ödeme planı: Konut finansmanı sözleşmesinde
tüketicinin yapacak olduğu ödemede esas alınacak taksit, tutar ve
vadeleriyle birlikte anapara, faiz, vergi, harç ve benzeri yasal
yükümlülükler ve varsa ücretlerin ayrı ayrı belirtildiği tabloyu,
j) Taksit: Ödeme planında her bir vade için
hesaplanan anapara, faiz, vergi, harç ve benzeri yasal yükümlülükler
toplamından oluşan her bir ödeme tutarını,
k) Taksit vadesi: Ödeme planında belirtilmiş olan
taksitlerin ödeneceği tarihi,
l) Tüketici: Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla
hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi,
m) Ücret: Faiz, vergi, fon ve benzeri yasal
giderler dışında kalan ücret, komisyon, masraf ve benzeri adlar altında
tüketiciden talep edilen her türlü parasal tutarı,
n) Yıllık maliyet oranı: Kredinin toplam
maliyetinin, kredinin yıllık yüzde değeri olarak hesaplanması sonucu ortaya
çıkan oranı,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Sözleşme Öncesi Bilgilendirme Yükümlülüğü
Sözleşme
öncesi bilgilendirmenin şekli
MADDE 5 – (1) Bu Yönetmelikte yer alan sözleşme öncesi bilgi
formunun; en az on iki punto büyüklüğünde, anlaşılabilir bir dilde, açık,
sade ve okunabilir bir şekilde düzenlenmesi ve bir örneğinin kâğıt üzerinde
veya kalıcı veri saklayıcısı ile tüketiciye verilmesi zorunludur.
Sözleşme
öncesi bilgi formu
MADDE 6 – (1) Konut finansmanı kuruluşları, konut finansmanı
sözleşmesinin koşullarını içeren sözleşme öncesi bilgi formunu, aşağıdaki
bilgileri içerecek şekilde ve sözleşmenin kurulmasından makul bir süre önce
tüketiciye vermek zorundadır:
a) Kredi faizinin türü,
b) Konut finansmanı kuruluşunun unvanı, MERSİS
numarası, açık adresi, telefon numarası, varsa diğer iletişim bilgileri,
c) Konut finansmanı sözleşmesinin süresi,
ç) Kredinin toplam tutarı ve varsa tüketiciden
talep edilecek ücretler,
d) Toplam borç tutarının anapara, faiz, vergi, harç
ve benzeri yasal yükümlülükler ve ücretler itibarıyla dağılımı,
e) Konutun değerinin belirlenmesine yönelik
ekspertiz işleminin yapılmasının gerekip gerekmediğine, bu işlemin
yapılmasını sağlamaktan kimin sorumlu olduğuna ve tüketiciler için maliyet
oluşturup oluşturmayacağına ilişkin bilgi,
f) Konut finansmanı sözleşmesine ilişkin bir hesap
açılması ve bu hesaptan sadece kredi ile ilgili işlemler yapılması
durumunda, bu hesaba ilişkin herhangi bir isim altında ücret talep edilmeyeceğine
ve bu hesabın, tüketicinin aksine yazılı talebi olmaması hâlinde kredinin
ödenmesi ile kapanacağına ilişkin bilgi,
g) Gecikme faiz oranına ilişkin bilgi,
ğ) İstenecek teminatlar ve bu teminatların
tüketicinin edimlerine karşılık olarak alınan şahsi teminatlardan olması
halinde her ne isim altında olursa olsun adi kefalet sayılacağına ve
tüketicinin alacaklarına ilişkin karşı tarafça verilen şahsi teminatların
diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmadıkça müteselsil kefalet sayılacağına
ilişkin bilgi,
h) Tüketicinin yazılı olarak veya kalıcı veri
saklayıcısı ile açık talebi olmaksızın krediyle ilgili sigorta yaptırılamayacağına
ilişkin bilgi ve sigortaya ilişkin hizmetlerin konut finansmanı kuruluşu
dışında bir sağlayıcıdan da alınabileceğine ilişkin açık bir ifade,
ı) Kredi talebinin olumsuz sonuçlanması halinde
tüketicinin derhal ve ücretsiz olarak bilgilendirileceğine ilişkin bilgi,
i) Varsa konut finansmanı kuruluşunun krediyi başka
bir konut finansmanı kuruluşuna veya konuta nakletme şartlarına ilişkin
bilgi,
j) Sözleşme öncesi verilen bilgilerin konut
finansmanı kuruluşu için bağlayıcı olacağı süreye ilişkin bilgi,
k) Sabit, değişken veya sabit ve değişken faizin
birlikte uygulandığı kredi tiplerinin tanımları ile bu kredi tipleri
arasındaki farklara ilişkin açıklamalar,
l) Sabit faizli kredilerde;
1) Akdi faiz oranı ile yıllık maliyet oranı,
2) Kullanılacak kredi tutarına göre geri ödenecek
her bir taksit tutarı,
3) Tüketicinin erken ödemede bulunma hakkına,
ödenen tutara göre konut finansmanı kuruluşunun indirim yapma yükümlülüğüne
ve Kanunun 37 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca belirlenen erken ödeme
tazminatına ilişkin bilgi,
4) Tüketicinin talep ettiği kredi tutarı ve iki
farklı vade seçeneği esas alınarak hazırlanacak ve formun eki olarak da
verilebilecek örnek ödeme planı,
m) Değişken faizli krediler ile sabit ve değişken
faizin birlikte uygulandığı kredilerde;
1) Finansmanın tüketiciye muhtemel etkilerine
ilişkin bilgi,
2) Değişken faize esas teşkil eden referans faiz ve
endekslerin hangi dönemlerde, hangi kıstaslar esas alınarak belirleneceğine
ilişkin bilgi,
3) Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından
belirlenen referans faiz ve endekslerin yıllık oranı,
4) Konut finansmanı kuruluşunun bu faiz ve
endekslere uygulayacağı marj,
5) Kullanılacak kredi tutarına göre aylık ve yıllık
geri ödeme tutarı,
6) Başlangıç ve azami faiz oranları için ayrı ayrı
gösterilen akdi veya cari faiz oranı ile yıllık maliyet oranı,
7) Geri ödemelerin vadesinden önce yapılması
durumunda, erken ödeme tazminatının alınamayacağına ilişkin bilgi,
8) Aylık taksitlerin azami faiz oranını geçmemek
üzere değişiklik gösterebileceği konusunda bir ibarenin yer aldığı,
tüketicinin talep ettiği kredi tutarı ve iki farklı vade seçeneği esas
alınarak konut finansmanı kuruluşunun uygulamakta olduğu cari faiz oranı ve
azami faiz oranı üzerinden hazırlanacak ve formun eki olarak da
verilebilecek örnek ödeme planı,
n) Tüketicinin, ödemelerini ödeme tarihinde
yapmamasının ve temerrüde düşmesinin hukuki sonuçları,
o) Tüketicinin talep etmesi halinde, varsa konuta
ilişkin ekspertiz raporunun bir örneğinin verileceğine ilişkin bilgi.
(2) Konut finansmanına yönelik finansal kiralama
işlemleri ile ilgili sözleşme öncesi bilgi formunda, birinci fıkrada yer
alan bilgilere, finansal kiralama işlemlerine karşılık gelen uygun
ifadelerle yer verilir.
Kredi
talebinin sonucu hakkında bilgilendirilme
MADDE 7 – (1) Tüketicinin kredi talebinin reddedildiği
durumlarda, konut finansmanı kuruluşunun yazılı olarak veya kalıcı veri
saklayıcısı ile tüketiciyi derhal ve ücretsiz olarak bilgilendirmesi zorunludur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Sözleşmenin Şekli ve Zorunlu İçeriği
Sözleşmenin
şekli
MADDE 8 – (1) Konut finansmanı sözleşmesi yazılı olarak
kurulmadıkça geçerli olmaz. Geçerli bir sözleşme yapmamış olan konut
finansmanı kuruluşu, sonradan sözleşmenin geçersizliğini tüketicinin
aleyhine olacak şekilde ileri süremez.
(2) Konut finansmanı sözleşmesinin; en az on iki
punto büyüklüğünde, anlaşılabilir bir dilde, açık, sade ve okunabilir bir
şekilde düzenlenmesi ve bir örneğinin, kağıt üzerinde veya kalıcı veri
saklayıcısı ile tüketiciye verilmesi zorunludur.
Konut
finansmanı sözleşmelerinin zorunlu içeriği
MADDE 9 –
(1) Konut finansmanı
sözleşmesinin; sabit, değişken veya sabit ve değişken faizin birlikte uygulandığı
kredi tiplerine göre, 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (e), (ı), (j), (k) bentleri
ve (l) bendinin (4) numaralı alt bendi ile (m) bendinin (8) numaralı alt
bendinde yer alan bilgiler hariç olmak üzere, diğer bentlerinde yer alan
bilgilerle birlikte aşağıda belirtilen hususları içermesi zorunludur:
a) Tüketicinin adı, soyadı, açık adresi, varsa
telefon numarası ile diğer iletişim bilgileri,
b) Sözleşmenin eki olarak da verilebilecek ödeme
planı,
c) Kredi alınmasına ilişkin şartlar,
ç) Sözleşme konusu konuta ilişkin genel bilgi,
d) Konut finansmanı sözleşmesinin bağlı kredi
şeklinde olması halinde 15 inci maddede yer alan tüketicinin haklarına ve
bu hakların kullanılmasına ilişkin açıklayıcı bilgi,
e) Taksit vadesinin, kanunlarda tatil olarak kabul
edilen bir güne rastlaması durumunda kendiliğinden bu günü izleyen ve tatil
olmayan ilk güne geçeceğine ilişkin bilgi,
f) Temerrüt hali de dahil olmak üzere konut
finansmanı sözleşmelerine dayanılarak yapılan her türlü işlemde bileşik
faiz uygulanamayacağına ilişkin bilgi,
g) Kredinin yabancı para birimi cinsinden
kullandırılması durumunda, geri ödemeye ilişkin taksitlerin ve toplam kredi
tutarının hesaplanmasında, hangi tarihteki kurun dikkate alınacağına
ilişkin bilgi,
ğ) Tüketicinin uyuşmazlık konusundaki başvurusunu
tüketici mahkemesine veya tüketici hakem heyetine yapabileceğine dair
bilgi,
h) Konut finansmanı kuruluşu ile tüketici arasında
kurulan sözleşmenin bir örneğinin düzenlenme tarihinden sonraki ilk yıl
için tüketicinin ücretsiz olarak alma hakkı olduğuna ilişkin bilgi,
ı) Varsa tüketicilerin başvurabileceği diğer çözüm
yollarına ilişkin bilgi.
(2) Konut finansmanına yönelik finansal kiralama
işlemleri ile ilgili sözleşmelerde de, birinci fıkrada yer alan bilgilere,
finansal kiralama işlemlerine karşılık gelen uygun ifadelerle yer verilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Tarafların Hak ve Yükümlülükleri
Sigorta
yaptırılması
MADDE 10
– (1) Tüketicinin yazılı olarak
veya kalıcı veri saklayıcısı ile açık talebi olmaksızın kredi ile ilgili
sigorta yaptırılamaz. Tüketicinin sigorta yaptırmak istemesi hâlinde,
istediği sigorta şirketinden sağladığı teminat, konut finansmanı kuruluşu
tarafından kabul edilmek zorundadır. Bu sigortanın; kredi konusuyla, meblağ
sigortalarında kalan borç tutarıyla ve vadesiyle uyumlu olması gerekir.
Meblağ sigortalarında, poliçedeki teminat tutarı kalan kredi tutarından
yüksek olamaz. Sigorta vadesi kredi vadesinden uzun olamaz. Zorunlu deprem
sigortası ile ilgili hükümler saklıdır.
(2) Kredi bağlantılı yapılan meblağ sigortalarında
kredi borcunun belirlenen vadeden önce geri ödenmesi veya kredi borç yapısında
değişiklik olması durumlarında sigorta sözleşmesi sonlandırılır. Ancak bu
işlemin gerçekleştiği anda tüketicinin konut finansmanı kuruluşu tarafından
ayrıca bilgilendirilmesi ve açık onayının alınması koşuluyla; poliçe mevcut
koşullarıyla devam ettirilebilir veya kredi borç yapısında gerçekleştirilen
değişikliğe göre mevcut sigorta poliçesi teminat tutarları ve sigorta
süresi yeniden düzenlenebilir.
Erken
ödeme
MADDE 11
– (1) Tüketici, konut finansmanı
kuruluşuna borçlandığı tutarın tamamını veya bir taksit tutarından az
olmamak üzere herhangi bir tutarı vadesinden önce ödeyebilir. Bu hâllerde,
konut finansmanı kuruluşu, erken ödenen miktara göre bu maddede belirtilen
hükümlere uygun olarak gerekli indirimi yapmakla yükümlüdür.
(2) Tüketicinin erken ödemede bulunması durumunda
kalan anapara borcu üzerinden, sabit faizli konut finansmanı
sözleşmelerinde akdi faiz oranı ile, değişken faizli konut finansmanı
sözleşmelerinde cari faiz oranı ile, sabit ve değişken faizin birlikte uygulandığı
konut finansmanı sözleşmelerinde ise erken ödemenin yapıldığı tarihte
geçerli olan faiz oranı ile bir önceki taksit tarihinden itibaren işleyen
gün sayısı dikkate alınarak bulunacak faiz ve faiz üzerinden hesaplanacak
vergi, harç ve benzeri yasal yükümlülükler toplamı tüketiciden tahsil
edilir. Tahsil edilen faiz ile vergi, harç ve benzeri yasal yükümlülükler
dışında kalan tutar, anapara borcundan düşülür. Bu durumda, kredi tipine
göre değişiklik gösteren faiz oranı üzerinden, kalan taksit sayısı ve ödeme
tarihleri değişmeden yeni taksit tutarı ve yeni ödeme planı oluşturulur.
Ancak tüketicinin talep etmesi halinde taksit sayısı değişmeyecek şekilde
erken ödemesi yapılan taksit sayısına göre ödemesiz dönem belirlenebilir
veya tüketicinin yazılı talebi ve tarafların mutabakatı ile mevcut ödeme
planından farklı taksit sayısı ve ödeme tarihleri de belirlenebilir. Bu
fıkrada yer alan tüketicinin taleplerine ilişkin ispat yükü konut
finansmanı kuruluşuna aittir.
(3) Yeni ödeme planı, yazılı olarak veya kalıcı
veri saklayıcısı ile herhangi bir isim altında ücret talep edilmeksizin
tüketiciye verilir.
(4) Faiz oranının sabit olarak belirlenmesi
hâlinde, sözleşmede yer verilmek suretiyle, tüketicinin borçlandığı tutarın
tamamını veya bir taksit tutarından az olmamak üzere herhangi bir tutarı
vadesinden önce ödemesi durumunda, konut finansmanı kuruluşu tarafından
tüketiciden erken ödeme tazminatı talep edilebilir. Erken ödeme tazminatı,
tüketici tarafından konut finansmanı kuruluşuna erken ödenen anapara
tutarının kalan vadesi otuz altı ayı aşmayan kredilerde yüzde birini, kalan
vadesi otuz altı ayı aşan kredilerde ise yüzde ikisini geçemez. Erken ödeme
tazminat tutarı, hiçbir şekilde tüketiciye yapılacak toplam indirim
tutarını aşamaz. Oranların değişken olarak belirlenmesi hâlinde,
tüketiciden erken ödeme tazminatı talep edilemez.
(5) Tüketicinin borçlandığı tutarın tamamını veya
bir taksit tutarından az olmamak üzere herhangi bir tutarı vadesinden önce
ödemesi durumunda, erken ödeme indirimi veya faiz hesaplanırken tüketicinin
ödemeyi yaptığı tarih esas alınır. Bu tarih tüketici aleyhine olacak
şekilde değiştirilemez.
(6) Tüketicinin borçlandığı tutarın tamamını veya
bir taksit tutarından az olmamak üzere herhangi bir tutarı vadesinden önce
ödemesi durumunda Ek-2’de yer alan hususlar dikkate alınır.
(7) Konut finansmanı kuruluşları, faizin tamamının
veya bir kısmının tüketiciden peşin olarak tahsil edildiği kredilerde,
tüketicinin erken ödeme yapması halinde gerekli indirimi yapmak üzere bir
sistem kurmakla yükümlüdür. Bu durumda, Ek-3’te yer alan hususlar esas
alınır.
Yeniden
finansman
MADDE 12
– (1) Konut finansmanı kuruluşu ve
tüketicinin mutabakatı ile konut finansmanı sözleşmesinde;
a) Kredi faiz oranında değişiklik yapılması,
b) Kredinin vadesinde değişiklik yapılması,
c) Konut finansmanı sözleşmesinde belirtilen faiz
türünde değişiklik yapılması,
ç) Aynı konut teminat gösterilerek birden fazla
konut finansmanı sözleşmesi kurulmuşsa bunların tek bir konut finansmanı
sözleşmesi ile birleştirilmesi,
d) Kredinin para biriminde değişiklik yapılması,
hususlarından en az birinin gerçekleşmesi halinde
yeniden finansman söz konusu olur.
(2) Konut finansmanı sözleşmesinde yeniden
finansman kapsamında yapılacak değişikliklerde tüketiciden yazılı olarak
veya kalıcı veri saklayıcısı ile onay alınır. Onay alınmadan önce, konut
finansmanı kuruluşu, yeniden finansman amacıyla konut finansmanı
sözleşmesinde yapılan değişiklikleri içeren karşılaştırmalı bilgiyi, en az
on iki punto büyüklüğünde, anlaşılabilir bir dilde, açık, sade ve
okunabilir bir şekilde kâğıt üzerinde veya kalıcı veri saklayıcısı ile
tüketiciye verir.
Temerrüt
ve geç ödeme
MADDE 13
– (1) Tüketicinin taksitleri
ödemede temerrüde düşmesi durumunda konut finansmanı kuruluşu, kalan borcun
tamamının ifasını talep etme hakkını saklı tutmuşsa, bu hak ancak konut
finansmanı kuruluşunun bütün edimlerini ifa etmiş olması ve tüketicinin de
birbirini izleyen en az iki taksidi ödemede temerrüde düşmesi hâlinde
kullanılabilir. Konut finansmanı kuruluşunun bu hakkını kullanabilmesi için
tüketiciye en az otuz gün süre vererek muacceliyet uyarısında bulunması
gerekir.
(2) Muaccel kılınan taksitlerin hesaplanmasında
faiz ve ücretler dikkate alınmaz.
(3) Temerrüt veya geç ödeme durumunda tüketiciden
sabit faizi içeren konut finansmanı sözleşmeleri için akdi faiz oranının,
değişken faizi içeren sözleşmelerde ise cari faiz oranının yüzde otuz fazlasından
daha yüksek bir oranda gecikme faizi tahsil edilemez. Aksi halde, konut
finansmanı kuruluşu, fazla tahsil ettiği tutar ile fazla tahsil edilen
tutarın tahsil edildiği tarihle fiilen tüketiciye geri ödendiği tarih
arasındaki süre için sözleşmede yer alan akdi veya cari faiz oranının yüzde
otuz fazlası üzerinden hesaplanacak faizi tüketiciye ödemekle yükümlüdür.
(4) Konut finansmanı kuruluşu, tüketicinin
temerrüde düşmesi ya da geç ödemede bulunması durumunda, geç ödenen tutar
içinde yer alan anapara tutarı üzerinden gecikme faiz oranı ile geç ödenen
gün sayısı dikkate alınarak bulunacak faiz ve bu faiz üzerinden hesaplanacak
vergi, harç ve benzeri yasal yükümlülükler toplamını tüketiciden talep
edebilir. Tüketiciden talep edilebilecek gecikme faizi hesaplanırken
tüketicinin ödemeyi yaptığı tarih esas alınır. Bu süre hiçbir şekilde
tüketici aleyhine olacak şekilde değiştirilemez.
(5) Finansal kiralama işlemlerinde, muacceliyet
uyarısında verilen süre içinde tüketicinin edimini yerine getirmemesi
hâlinde, bu sürenin sona ermesini takiben konut finansmanı kuruluşu kalan
borcun tamamını ifa etme hakkını kullanmak üzere konut finansmanı
sözleşmesini feshettiği takdirde, konutu derhâl satışa çıkarmakla
yükümlüdür. Konut finansmanı kuruluşu satış öncesinde konut için 6362
sayılı Sermaye Piyasası Kanunu uyarınca yetki verilmiş olan kişi veya
kurumlara kıymet takdiri yaptırır. Takdir edilen kıymet, satıştan en az on
iş günü önce tüketiciye bildirilir. Konut finansmanı kuruluşu takdir edilen
kıymeti dikkate alarak basiretli bir tacir gibi davranmak suretiyle konutun
satışını gerçekleştirir. Konutun satışından elde edilen bedelin, kalan
borcu aşması hâlinde, aşan kısım tüketiciye derhâl ödenir. Konut
finansmanına yönelik finansal kiralama işlemlerinde 6361 sayılı Finansal
Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanununun 33 üncü maddesi
uygulanmaz.
(6) Konutun satışının bu maddenin beşinci fıkrası
kapsamında gerçekleştirilmesi ve varsa elde edilen bedelin kalan borcu aşan
kısmının tüketiciye ödenmesini takiben tüketici veya zilyetliğin
devredilmiş olması hâlinde, zilyetliği elinde bulunduran üçüncü şahıslar
konutu tahliye etmekle yükümlüdür. Konutun tahliye edilmemesi hâlinde konut
sahibi, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanununun 26 ve 27
nci maddeleri uyarınca tüketici veya zilyetliği elinde bulunduran üçüncü
şahıslar aleyhine icra yoluna başvurabilir.
(7) Gecikme faizi hesaplanırken Ek-5’te yer alan
hususlar esas alınır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Faiz
oranı
MADDE 14
– (1) Kredilerde geri ödeme
tutarlarının, finansal kiralama işlemlerinde ise kira bedellerinin anaparayı
aşan kısmı bu madde kapsamında faiz olarak kabul edilir.
(2) Sözleşmede belirtilmek suretiyle konut
finansmanına yönelik kredilerde ve finansal kiralama işlemlerinde faiz
oranı sabit veya değişken olarak ya da aynı kredi için her iki yöntem esas
alınmak suretiyle belirlenebilir. Faiz oranının sabit olarak belirlenmesi
hâlinde, sözleşmenin kurulduğu tarihte belirlenen oran tarafların rızası
dışında değiştirilemez. Oranın değişken olarak belirlenmesi hâlinde ise,
başlangıçta sözleşmede belirlenen oran, dönemsel geri ödeme tutarı
başlangıçta sözleşmede belirlenen azami dönemsel geri ödeme tutarını
aşmamak koşuluyla ve sözleşmede belirlenecek yurt içinde veya yurt dışında
genel kabul görmüş ve yaygın olarak kullanılan endekslerden en düşük olanı
baz alınarak değiştirilebilir. Bu durumda Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
tarafından belirlenen referans faizler ve endeksler kullanılır. Oranların
değişken olarak belirlenmesi hâlinde, bu yöntemin muhtemel etkileri konusunda
tüketicilerin bilgilendirilmesi şarttır.
(3) Sabit faizi içeren konut finansmanı
sözleşmelerinde tek bir akdi faiz oranına yer verilir. Erken ödeme, temerrüt
veya benzeri durumlarda bu akdi faiz oranı dikkate alınır.
(4) Temerrüt hâli de dâhil olmak üzere, tüketici
işlemlerinde bileşik faiz uygulanmaz.
(5) Değişken faizi içeren konut finansmanı
sözleşmelerinde faiz oranında değişiklik olması durumunda, bu değişikliğin,
oluşacak yeni faiz oranları doğrultusunda hazırlanacak yeni bir ödeme planı
ile birlikte değişiklik gerçekleşmeden önce tüketiciye yazılı olarak veya
kalıcı veri saklayıcısı ile bildirilmesi zorunludur.
Bağlı
kredi sözleşmesi
MADDE 15
– (1) Bağlı kredi sözleşmesi,
konut finansmanı kredisinin münhasıran belirli bir konutun satın alınması
durumunda bir sözleşmenin finansmanı için verildiği ve bu iki sözleşmenin
objektif açıdan ekonomik birlik oluşturduğu sözleşmedir.
(2) Ekonomik birliğin varlığı;
a) Satıcının tüketici için krediyi finanse ettiği,
b) Üçüncü bir tarafça finanse edilmesi durumunda,
konut finansmanı kuruluşunun kredi sözleşmesinin imzalanması veya hazırlanması
ile ilgili olarak satıcının hizmetlerinden yararlandığı,
c) Belirli bir konutun verilmesinin kredi
sözleşmesinde açıkça belirtildiği,
durumlarından en az birinin varlığı hâlinde kabul
edilir.
(3) Bağlı kredilerde, konutun hiç ya da gereği gibi
teslim edilmemesi nedeniyle tüketicinin Kanunun 11 inci maddesinde
belirtilen seçimlik haklarından birini kullanması hâlinde, satıcı ve konut
finansmanı kuruluşu müteselsilen sorumludur. Ancak, konut finansmanı
kuruluşunun sorumluluğu; konutun teslim edilmemesi durumunda konut satış
sözleşmesinde veya bağlı kredi sözleşmesinde belirtilen konut teslim
tarihinden, konutun teslim edilmesi durumunda konutun teslim edildiği
tarihten itibaren, kullanılan kredi miktarı ile sınırlı olmak üzere bir
yıldır.
(4) Konut finansmanı kuruluşları tarafından verilen
kredilerin; ipotek finansmanı kuruluşlarına veya konut finansmanı fonlarına
devredilmesi hâlinde dahi, kredi veren konut finansmanı kuruluşunun
sorumluluğu devam eder. Krediyi devralan kuruluş bu madde kapsamında sorumlu
olmaz.
(5) Konut finansmanı kuruluşu ile satıcı arasında
belirli bir konutun tedarikine ilişkin bir sözleşme olmaksızın, tüketicinin
kendisi tarafından belirlenen konutun bedelinin kredi veren konut
finansmanı kuruluşu tarafından ödenmesi suretiyle kullandırılan krediler
bağlı kredi sayılmaz.
Yıllık
maliyet oranı
MADDE 16
– (1) Konut finansmanı
sözleşmelerinde, yıllık maliyet oranının yer alması zorunludur. Faiz oranının
değişken olarak belirlendiği konut finansmanı sözleşmelerinde; konut
finansmanı kuruluşu, sözleşme öncesi bilgi formuna ek olarak borçlanma
faizinde önemli bir artış olmasının doğurabileceği olası riskler göz önünde
bulundurularak ortaya çıkabilecek yeni bir yıllık maliyet oranına ilişkin
bilgiyi vermek zorundadır.
(2) Yıllık maliyet oranı Ek-1’de yer alan formüle
göre hesaplanır. Bu oran hesaplanırken kredinin tüketiciye olan toplam
maliyetine, tüketici tarafından kredi sözleşmesinde belirtilen
taahhütlerden herhangi birine uyulmaması nedeniyle ödenecek ücretler dahil
edilmez.
(3) Yıllık maliyet oranı hesaplanırken, kredi
sözleşmesinin kararlaştırılmış olan süre boyunca geçerli olacağı ve konut
finansmanı kuruluşu ile tüketicinin kredi sözleşmesinde belirtilen şartlara
göre ve belirtilen tarihlerde kendi yükümlülüklerini yerine getirecekleri
varsayılır.
(4) Sözleşmede değişken faiz oranında değişikliğe
izin veren hükümlerin ve varsa yıllık maliyet oranına dahil olan ancak
hesaplama esnasında belli olmayan ücretlerin olması durumunda, yıllık
maliyet oranı hesaplanırken, faiz oranının ve diğer ücretlerin sabit olduğu
ve kredi sözleşmesinin sonuna kadar geçerli olduğu varsayılır.
(5) Gerektiğinde Ek-1’de belirlenen ilave
varsayımlar yıllık maliyet oranının hesaplanmasında kullanılabilir.
Kefalet
MADDE 17
– (1) Konut finansmanı
sözleşmesinde tüketicinin edimlerine karşılık olarak alınan şahsi teminatlar,
her ne isim altında olursa olsun adi kefalet sayılır. Tüketicinin
alacaklarına ilişkin karşı tarafça verilen şahsi teminatlar diğer
kanunlarda aksine hüküm bulunmadıkça müteselsil kefalet sayılır.
Diğer
hükümler
MADDE 18
– (1) Konut finansmanı
sözleşmesine ilişkin bir hesap açılması ve bu hesaptan sadece kredi ile ilgili
işlemler yapılması durumunda, tüketiciden bu hesaba ilişkin herhangi bir
isim altında ücret veya masraf talep edilemez. Bu hesap, tüketicinin aksine
yazılı talebi olmaması hâlinde kredinin ödenmesi ile kapanır.
(2) Tüketicinin açık talimatı olmaksızın konut
finansmanı sözleşmesi ile ilişkili bir kredili mevduat hesabı sözleşmesi
yapılamaz.
(3) Konut finansmanı sözleşmesine istinaden
tüketiciden talep edilecek her türlü ücrete ilişkin bilgilerin, sözleşmenin
eki olarak kâğıt üzerinde yazılı şekilde tüketiciye verilmesi zorunludur.
Bu bilgilerin tüketiciye verildiğinin ispatı konut finansmanı kuruluşuna
aittir.
(4) Taksit vadesi, kanunlarda tatil olarak kabul
edilen bir güne rastlarsa kendiliğinden bu günü izleyen ve tatil olmayan
ilk güne geçer.
(5) Kurulmuş olan sözleşmeye ilişkin olarak
tüketicilerin iletişime geçebilmesi için konut finansmanı kuruluşu
tarafından bir telefon hattı tahsis edilmesi durumunda, bu hat ile ilgili
olarak konut finansmanı kuruluşu olağan ücret tarifesinden daha yüksek bir
tarife seçemez.
(6) Tüketicinin talep etmesi halinde varsa konuta
ilişkin ekspertiz raporunun bir örneği tüketiciye verilir.
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelikler
MADDE 19
– (1) 31/5/2007 tarihli ve 26538
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan; Konut Finansmanı Kuruluşlarınca Verilecek
Sözleşme Öncesi Bilgi Formu Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik, Değişken
Faizi İçeren Konut Finansmanı Sözleşmelerine Dair Tüketicilerin
Bilgilendirilmesi Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik, Konut Finansmanı
Sisteminde Erken Ödeme İndirimi ve Yıllık Maliyet Oranı Hesaplama Usul ve
Esasları Hakkında Yönetmelik ile 29/9/2007 tarihli ve 26658 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Konut Finansmanı Kapsamındaki Kredilerin Yeniden
Finansmanına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 20
– (1) Bu Yönetmelik yayımı
tarihinden itibaren altı ay sonra yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 21
– (1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Gümrük ve Ticaret Bakanı yürütür.
Ekleri için tıklayınız.
|