2 Ocak 2014 PEREMBE

Resm Gazete

Say : 28870

YNETMELK

Elektrik Piyasas Dzenleme Kurumundan:

ELEKTRK PYASASI DAITIM YNETMEL

BRNC KISIM

Ama, Kapsam, Dayanak ve Tanmlar

Ama

MADDE 1 (1) Bu Ynetmeliin amac; 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayl Elektrik Piyasas Kanununda tanmlanan, datm sisteminin gvenilir ve dk maliyetli olarak iletilmesi ve planlamas ile sisteme bal veya balanacak kullanclar ile ilgili usul ve esaslarn belirlenmesidir.

Kapsam

MADDE 2 (1) Bu Ynetmelik, eit taraflar arasnda ayrm gzetilmemesi ilkeleri erevesinde, datm irketi ile datm sistemi kullanclarnn ykmllklerini, uymalar gereken tesis tasarm ve iletme kurallarn, datm sisteminin planlanmas ve iletilmesi hususlarnda ilgili taraflara uygulanacak usul ve esaslar kapsar.

Dayanak

MADDE 3 (1) Bu Ynetmelik, 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayl Elektrik Piyasas Kanununa dayanlarak hazrlanmtr.

Tanmlar ve ksaltmalar

MADDE 4 (1) Bu Ynetmelikte geen;

a) AG: Etkin iddeti 1000 Volt ve altndaki gerilimi,

b) Ayrc: Yksz elektrik devrelerini ap kapayan cihaz,

c) Balant anlamas: Bir retim irketi, datm irketi ya da tketicinin iletim sistemine ya da datm sistemine balant yapmas iin yaplan genel ve zel hkmleri ieren anlamay,

) Bara: Ayn gerilimdeki fiderlerin baland iletkeni,

d) Bakan: Enerji Piyasas Dzenleme Kurulu Bakann,

e) CENELEC: Avrupa Elektroteknik Standardizasyon Komitesini,

f) Datm: Elektrik enerjisinin gerilim seviyesi 36 kV ve altndaki hatlar zerinden naklini,

g) Datm blgesi: Bir datm lisansnda tanmlanan blgeyi,

) Datm sistemi: Bir datm irketinin, lisansnda belirlenmi datm blgesinde ilettii elektrik datm tesisleri ve ebekesini,

h) Datm irketi: Belirlenen bir blgede elektrik datm ile itigal eden tzel kiiyi,

) Datm tesisi: letim tesislerinin ve datm gerilim seviyesinden bal retim ve tketim tesislerine ait alt sahalarnn bittii noktadan sonraki nihayet direinden, alak gerilim seviyesinden bal tketicilerin yap bina giri noktalarna kadar, bina giri ve saya aras hari, elektrik datm iin tehiz edilmi tesis ve tehizat ile datm irketince tehiz edilen ya da devralnan sayalar,

i) Devre d olma: Tesis ve/veya tehizatn bir parasnn bakm, onarm veya bir arza nedeniyle otomatik veya el ile devre d olmasn,

j) Dk frekans rlesi: Frekansn nceden belirlenen iletme deerlerinin altna dmesi durumunda yk atma iin kesicilere ama kumandas veren tehizat,

k) ENTSO-E: Avrupa Elektrik ebekesi letim Sistem leticilerini,

l) Fider: Bir merkez barasndan kullanc veya kullanc grubuna enerji tayan hat veya kablo klarn,

m) Frekans: Sistemdeki alternatif akmn Hertz olarak ifade edilen bir saniyedeki devir saysn,

n) Gerilim reglatr: Jeneratrlerin k gerilimini dzenleyen tehizat,

o) G faktr: Aktif gcn grnen gce olan orann,

) Harmonik: Dorusal olmayan ykler veya gerilim dalga ekli ideal olmayan jeneratrlerden dolay bozulmaya uram bir alternatif akm veya gerilimde ana bileen frekansnn tam katlar frekanslarda oluan sinsoidal bileenlerin her birini,

p) Hz reglatr: Trbin hzn dzenleyen cihaz,

r) IEC: Uluslararas Elektroteknik Komisyonunu,

s) kili anlamalar: Gerek ve tzel kiiler arasnda zel hukuk hkmlerine tabi olarak, elektrik enerjisi ve/veya kapasitenin alnp satlmasna dair yaplan ve Kurul onayna tabi olmayan ticari anlamalar,

) letim lisans: Kanun uyarnca TEAޒa verilen lisans,

t) letim sistemi: Elektrik iletim tesisleri ve ebekesini,

u) letim tesisi: retim veya tketim tesislerinin 36 kV st gerilim seviyesinden bal olduu retim veya tketim tesisi alt sahasndan sonraki nihayet direinden itibaren iletim alt sahalarnn orta gerilim fiderleri de dhil olmak zere datm tesislerinin balant noktalarna kadar olan tesisleri,

) lgili mevzuat: Elektrik piyasasna ilikin kanun, ynetmelik, lisans, tebli, genelge ve Kurul karar ve bunlar uyarnca karlan dier dzenlemeleri,

v) letme snrlar: Datm irketi tarafndan iletilen tesis ile dier datm irketleri ve kullanclar tarafndan iletilen tesis arasndaki snr,

y) letme emas: Numaralandrma, adlandrma ve etiketlendirme sistemi de dahil olmak zere, YG tesis ve/veya tehizatn ve balant noktasndaki d balantlar gsteren emay,

z) zolasyon seviyesi: Elektrik tehizatnn tasarmnda esas alnan yaltm dzeyini,

aa) Kanun: 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayl Elektrik Piyasas Kanununu,

bb) Kararl durum: Geici rejim artlar snmlendikten sonra iletme deerlerinin sabit kabul edilebilecei sistem durumunu,

cc) Kesici: Yk altnda veya arza durumlarnda elektrik devrelerini ap kapamak iin kullanlan cihaz,

) Ksa devre akm: Datm sistemi zerindeki belirli bir noktada ksa devre olmas durumundaki akm,

dd) Ksa devre gc: Ksa devre edilen bir baradan ortaya kan en yksek grnr gc,

ee) Koruma ayarlar: Koruma rlelerinin ayarlarn,

ff) Kullanc: Datm sistemini kullanan gerek veya tzel kiiyi,

gg) Kurum: Enerji Piyasas Dzenleme Kurumunu,

) Kurul: Enerji Piyasas Dzenleme Kurulunu,

hh) Manevra: Sistemin eitli ksmlarn devreye almak veya karmak iin kesiciler ve ayrclar ile yaplan ilemleri,

) MYTM: TEA bnyesinde yer alan ve elektrik enerjisi arz ve talebinin gerek zamanl olarak dengelenmesinden sorumlu Miili Yk Tevzi Merkezini,

ii) Negatif bileen: Dengesiz bir elektrik sisteminde akm veya gerilim fazlarndaki dengesizlii ifade etmek iin kullanlan pozitif, negatif ve sfr bileenlerden negatif faz srasna sahip olannn birinci fazna ait vektr,

jj) Negatif faz sras: Dengesiz bir elektrik sisteminde akm veya gerilim fazlarndaki dengesizlii ifade etmek iin kullanlan genlikleri eit, aralarnda yzyirmi derece faz fark olan ve ters ynde sralanan bileenli dengeli vektr grubunu,

kk) Normal iletme koulu: Gerilim, frekans ve hat aklarnn belirlenen snrlar iinde olduu, yk taleplerinin karland, yan hizmetlerin saland ve sistemin kararl bir ekilde alt iletme koulunu,

ll) Piyasa: retim, iletim, datm, toptan sat, perakende sat, perakende sat hizmeti, ithalat ve ihracat dahil olmak zere elektrik enerjisi ve kapasite alm satm veya ticareti faaliyetleri ile bu faaliyetlere ilikin ilemlerden oluan elektrik enerjisi piyasasn,

mm) Pozitif bileen: Dengesiz bir elektrik sisteminde akm veya gerilim fazlarndaki dengesizlii ifade etmek iin kullanlan pozitif, negatif ve sfr bileenlerden pozitif faz srasna sahip olannn birinci fazna ait vektr,

nn) Pozitif faz sras: Dengesiz bir elektrik sisteminde akm veya gerilim fazlarndaki dengesizlii ifade etmek iin kullanlan genlikleri eit, aralarnda yzyirmi derece faz fark olan ve doru ynde sralanan bileenli dengeli vektr grubunu,

oo) Reaktr: Bal bulunduu hat, transformatr veya baradan reaktif g eken ve gerilim drmek iin kullanlan sargy,

) Serbest tketici: Kurul tarafndan belirlenen elektrik enerjisi miktarndan daha fazla tketimi bulunduu veya iletim sistemine dorudan bal olduu veya organize sanayi blgesi tzel kiiliini haiz olduu iin tedarikisini seme hakkna sahip gerek veya tzel kiiyi,

pp) Sfr bileen: Dengesiz bir elektrik sisteminde akm veya gerilim fazlarndaki dengesizlii ifade etmek iin kullanlan pozitif, negatif ve sfr bileenlerden sfr faz srasna sahip olan ve birbirine eit vektrden her birini,

rr) Sfr faz sras: Dengesiz bir elektrik sisteminde akm veya gerilim fazlarndaki dengesizlii ifade etmek iin kullanlan birbirlerine eit vektr,

ss) Sistemin oturmas: Elektrik sisteminin tamamen veya ksmen istem d enerjisiz kalmasn,

) Talep: Tketilecek aktif ve reaktif g miktarn,

tt) Talep kontrol: MYTM ve/veya blgesel yk tevzi merkezleri veya datm irketi tarafndan arz-talep dengesini salamak amacyla talep zerinde uygulanacak yntemleri,

uu) Tarife: Elektrik enerjisinin ve/veya kapasitenin iletimi, datm ve sat ile bunlara dair hizmetlere ilikin fiyatlar, hkmleri ve artlar ieren dzenlemeleri,

) Tasarlanm asgari k seviyesi: Sistem frekansnn 50.5 Hz zerinde olmas ve nite veya bloun, yksek frekans kontrol kapasitesinin kalmamas durumunda aktif k gcn,

vv) Tedariki: Elektrik enerjisi ve/veya kapasite salayan retim irketleri ile tedarik lisansna sahip irketi,

yy) TEA: Trkiye Elektrik letim Anonim irketini,

zz) TSE: Trk Standardlar Enstitsn,

aaa) Toparlanma yetenei: Sistem oturmas durumunda bir retim tesisinin en az bir nitesinin TEAޒn talimat dorultusunda, harici besleme olmakszn kendi imkanlar ile devreye girmesini ve sistemin bir blmn enerjilendirebilmesini,

bbb) Toplam harmonik bozulma: Alternatif akm veya gerilimdeki harmoniklerin etkin deerleri kareleri toplamnn karekknn, ana bileenin etkin deerine oran olan ve dalga eklindeki bozulmay ifade eden deeri,

ccc) Topraklama: Tesis ve/veya tehizatn kesici ve ayrclar yardm ile elektriinin her ynden kesilmesinin ardndan iletkenlerinin topraa ksa devre edilerek geriliminin sfrlanmasn,

) Tketici: Elektrii kendi kullanm iin alan kiiyi,

ddd) Uluslararas Standardlar: Elektrik sistemi tesis ve/veya tehizat iin gelitirilen, onaylanan ve kullanlan uluslararas tasarm, tesis, imalat ve performans standardlarn,

eee) nite: Bamsz olarak yk alabilen ve yk atabilen her bir retim grubunu, kombine evrim santrallar iin her bir gaz trbin ve jeneratr ile gaz trbin ve jeneratrne bal alacak buhar trbin ve jeneratrnn payn,

fff) retim: Enerji kaynaklarnn, retim tesislerinde elektrik enerjisine dntrlmesini,

ggg) retim faaliyeti gsteren tzel kiiler: Elektrik retim Anonim irketi ve bal ortaklklar, Elektrik retim Anonim irketinin yeniden yaplandrlmasyla oluan dier kamu retim irketleri ile zel sektr retim irketlerini,

) retim tesisi: Elektrik enerjisinin retildii tesisleri,

hhh) Yan hizmetler: letim sistemine veya datm sistemine bal ilgili tzel kiilerce salanan, iletim veya datm sisteminin gvenilir ekilde iletimini ve elektriin gerekli kalite koullarnda hizmete sunulmasn salamak zere ilgili ynetmelikte ayrntl olarak tanmlanan hizmetleri,

) Yatrm plan: Kurul tarafndan onaylanan talep tahminleri dorultusunda datm irketinin, mevcut datm sisteminde yapaca iyiletirme ve glendirme yatrmlar ile datm sisteminin genilemesine ilikin yeni yatrmlar iin 11/8/2002 tarihli ve 24843 sayl Resm Gazetede yaymlanan Elektrik Piyasas Tarifeler Ynetmelii ve ilgili teblileri uyarnca yaplan gelir/tarife dzenlemesi erevesinde Kurum tarafndan onaylanan plan,

iii) YG: Etkin iddeti 1000 Voltun zerinde olan gerilimi,

ifade eder.

KNC KISIM

Datm Sistemine Balant

BRNC BLM

retim Faaliyeti Gsteren Tzel Kiiler Dndaki Kullanclar

in Balant Esaslar

Balant bavurusu

MADDE 5 (1) retim faaliyeti gsteren tzel kiiler dndaki kullanclar, datm sistemine balant bavurularn, Elektrik Piyasas Balant ve Sistem Kullanm Ynetmeliinde belirtilen esaslar erevesinde yaparlar.

(2) Kullanclar tarafndan yaplan balant bavurularnda; bavurunun niteliine gre motor ve elektrojen gruplarnn says ve gleri, elektrikli tatlarn arj edilebilmesi iin kurulacak hzl, orta hzl ve yava arj nitelerinin says ve gleri, aydnlatma ve stma tesisat ve gleri, koruma sistemleri gibi dier tesis ve/veya tehizatla ilgili teknik zellikleri de ieren elektrik projesi datm irketine sunulur. Datm irketi sunulan proje erevesinde kullancdan gerekli olan ilave bilgileri de talep edebilir.

(3) Kullanc tarafndan sunulan elektrik projesi ve dier bilgiler, datm irketi tarafndan sadece sz konusu balant faaliyetleri iin kullanlabilir.

Balant bavurularnn deerlendirilmesi

MADDE 6 (1) Balant bavurular; Elektrik Piyasas Balant ve Sistem Kullanm Ynetmelii hkmleri erevesinde deerlendirilir.

(2) Datm irketi; blgedeki yk karakteristiine gre, kullancnn hangi gerilim seviyesinden sisteme balanacann belirlenmesinde ve kullanc balantlarnn tesis ve tahsis edilmesi veya deitirilmesi ynndeki taleplerinin karlanmasnda eit taraflar arasnda ayrm gzetmeksizin hareket eder.

(3) Datm irketi; kullanc balant noktasnn veya kullancnn iletme usullerinin dier kullanclar zerinde olumsuz etkiler yaratma olaslnn tespit edildii durumlarda, kullancdan alternatif bir gerilim seviyesinden balanmasn veya sz konusu olumsuz etkiyi ortadan kaldracak zmler uygulamasn talep edebilir.

(4) Datm irketi ile TEA arasnda yaplan balant ve/veya sistem kullanm anlamasnda yer alan hkmler erevesinde belirlenen belli bir gcn zerindeki yeni veya ilave balant bavurular kapsamndaki enerji talep ve tahsislerinin deerlendirilmesinde datm irketi TEA ile gerekli koordinasyonu salar.

Balant anlamas ve balantnn tesisi

MADDE 7 (1) Datm irketi ile kullanc arasndaki balant anlamas Elektrik Piyasas Balant ve Sistem Kullanm Ynetmelii hkmleri erevesinde imzalanr ve anlama hkmlerine gre balant tesis edilir.

Sisteme fiziki irtibat

MADDE 8 (1) Perakende sat szlemesi veya ikili anlama yapldnn datm irketine tevsikini takiben balant anlamas hkmleri erevesinde sisteme balant yaplr.

(2) Datm irketi, balantnn yaplmasndan nce balant anlamas kapsamnda belirlenmi kontrol ve testleri yapar. Kontrol ve testler ile ama/kapama ilemleri kullanc ve gerekli hallerde TEA ile koordinasyon yaplarak gerekletirilir. Sonularn uygun olmas halinde sisteme balant yaplr ve balantlarla ilgili her trl devreye alma ilemi ilgili mevzuat uyarnca gerekletirilir.

(3) Kullancnn, mevcut tesisinde ve/veya tehizatnda datm sistemini etkileyecek bir ilem veya deiiklik yapmas gerektiinde, ilgili datm irketinin onayn alaca balant ve/veya sistem kullanm anlamalarnda yer alr.

KNC BLM

retim Faaliyeti Gsteren Tzel Kiiler in Balant Esaslar

Balant bavurusu ve deerlendirilmesi

MADDE 9 (1) Tzel kii tarafndan Elektrik Piyasas Balant ve Sistem Kullanm Ynetmelii uyarnca lisans bavurusu kapsamnda talep edilen balant noktasnn datm irketi tarafndan uygun grlmesi veya datm irketinin alternatif balant noktas teklifinin tzel kii tarafndan kabul edilmesi durumunda, tzel kiiye lisansnn verilmesini takiben, balant ve/veya sistem kullanm anlamasna esas olmak zere, Ek-1'de yer alan veriler ile datm sistemine balanacak tesis ve/veya tehizata ilikin bilgiler tzel kii tarafndan datm irketine sunulur.

Uyum ve testler

MADDE 10 (1) retim faaliyeti gsteren tzel kii; datm sistemine balanacak tesis ve/veya tehizatnn, sistemdeki tesis ve/veya tehizata, bu Ynetmelie, balant ve/veya sistem kullanm anlamalar ile 27/12/2008 tarihli ve 27093 sayl Resm Gazetede yaymlanan Elektrik Piyasas Yan Hizmetler Ynetmeliine uygun olduunu aadaki usul ve esaslar erevesinde datm irketine bildirir.

a) retim faaliyeti gsteren tzel kii; tesis ve/veya tehizatna ait imalat testi veya sertifikalar ierecek ekilde gerekli tm teknik verilerin ve parametrelerin yer ald bir uyum raporu taslan nitenin servise alnmas ve senkronizasyonundan en az ay nce hazrlar.

b) retim faaliyeti gsteren tzel kii; datm irketi ile mutabk kald bir test program ve takvimi erevesinde, otomatik gerilim ve hz reglatrleri, dier kontrol ve iletiim sistemleri zerinde yaplacak servise alma testlerinin bir paras olan ak ve ykl devre ve fonksiyon testlerini TEAޒn bilgisi dahilinde datm irketinin gzetimi altnda yapar.

c) retim faaliyeti gsteren tzel kii; testlerden elde edilen sonular ve kontrol sistemi parametrelerinin son ayarlarn ieren bir nihai uyum raporu hazrlar.

Sisteme balant onay

MADDE 11 (1) Balant ve/veya sistem kullanm anlamas erevesinde retim faaliyeti gsteren tzel kii tarafndan hazrlanan nihai uyum raporunun datm irketine sunulduu tarihten itibaren otuz gn ierisinde datm irketi, retim faaliyeti gsteren tzel kiinin balant ve/veya sistem kullanm anlamas gerekliliklerini yerine getirip getirmedii hakkndaki deerlendirmesini tamamlayarak retim faaliyeti gsteren tzel kiiye bildirir.

(2) Datm irketinin deerlendirme yazsnda; retim faaliyeti gsteren tzel kiinin ykmllklerini yerine getirdiinin tespiti halinde, datm sistemine fiziki balantnn yaplaca tarih de retim faaliyeti gsteren tzel kiiye bildirilir. Deerlendirme yazs kapsamnda balantya onay verilmedii takdirde, buna esas olan gerekeler retim faaliyeti gsteren tzel kiiye bildirilir ve eksikliklerin giderilmesi iin ek sre verilir.

(3) Datm irketi; datm sistemine bal olarak retim faaliyeti gsteren tzel kiiye ait, tesis ve/veya tehizatn almasn izleme hakkna sahiptir.

(4) Datm sistemine bal bir tesis ve/veya tehizat zerinde ve/veya bunlarn ayarlarnda herhangi bir deiiklik teklifi, datm sisteminin btnl ve dier kullanclarn tesis ve/veya tehizat zerindeki etkilerinin incelenebilmesi iin retim faaliyeti gsteren tzel kii tarafndan yeterli bir sre nceden datm irketine bildirilir. Datm irketi, datm sisteminin btnln olumsuz ynde etkileme ihtimali olan deiikliklerin yaplmasn kabul etmeyebilir.

NC BLM

retim Tesislerinin Tasarm ve Performans artlar

retim tesislerinin tasarm ve performans esaslar

MADDE 12 (1) retim tesislerine ilikin tasarm ve performans artlar, TEAޒn bir datm barasna veya datm sistemine bal nitelerin uymas gereken teknik ve tasarm kriterlerini kapsar.

retim tesislerinin performans artlar

MADDE 13 (1) niteler, ar ikazl olarak 0.85 ve dk ikazl olarak 0.95 g faktrleri arasnda nominal g kn salayacak kapasitede olur.

(2) nitenin ksa devre oran; termik ve kombine evrim gaz trbin niteler iin 0.5, kurulu gc 10 MW ve altndaki hidroelektrik niteler iin 0.75 ve 10 MWn zerindeki hidroelektrik niteler iin ise 1.0dan kk olamaz.

(3) Senkron kompansatr olarak alan niteler sfr g faktr ile alabilecek, termik niteler, ar ikaz ile altrldnda nominal glerinin % 75 ine kadar reaktif g verebilecek, dk ikaz ile altrldnda ise % 30una kadar reaktif g tketebilecek, hidroelektrik niteler, ar ikaz ile altrldnda nominal gcnn % 75ine kadar reaktif g verebilecek, dk ikaz ile altrldnda ise % 60na kadar reaktif g tketebilecek kapasitede olur. Bu kapasite deerlerine balant anlamasnda yer verilir. Datm irketi; kullanclar arasnda herhangi bir ayrm gzetmeksizin TEA ile de koordinasyon yaparak bu kapasitelerin deitirilmesine izin verebilir.

(4) nite;

a) 50.5-49.5 Hz aralndaki sistem frekans deiimleri iin sabit nominal aktif g k verebilecek,

b) 49.5-47.5 Hz aralndaki sistem frekans deiimleri iin ise, Ek-2deki dorusal karakteristikteki deerlerden daha yksek aktif g k verebilecek,

kapasitede olur.

(5) Normal iletme koullarnda, nitenin aktif g knn, gerilim deiimlerinden etkilenmemesi gerekir. Bu durumda nitenin reaktif g knn % 5 gerilim deiim aral iinde tmyle emreamade olmas gerekir.

Jeneratr kontrol dzenekleri

MADDE 14 (1) Her nite; bal olduu sisteme verdii aktif ve reaktif gcn srekli modlasyonu ile gerilim ve 22/1/2003 tarihli ve 25001 sayl Resm Gazetede yaymlanan Elektrik Piyasas ebeke Ynetmelii erevesinde frekans kontrolne katkda bulunabilecek ekilde tasarmlanm kontrol dzeneklerine sahip olur.

(2) Yan hizmetler kapsamnda frekans kontrolne itirak edecek niteler frekans kontrol yapan, hzl cevap veren, orantl bir hz reglatr veya nite yk kontrolr veya denk bir kontrol cihazna sahip olur.

(3) Frekans kontrolne itirak edecek nitelerin hz reglatrleri; uluslararas enterkonneksiyon artnda yer alan kurallar salayacak standardlara, bu standardlarn mevcut olmad durumlarda ise, Avrupa Birlii iinde frekans kontrol sisteminin tasarm veya tadilat standardlarna uygun olarak tasarlanr ve altrlr.

(4) Primer ve/veya sekonder frekans kontrolne katlacak nitelerin ENTSO-E dokmanlarnda yer alan artlar yerine getirmeleri gerekir. Primer frekans konusunda ENTSO-E dokmanlarnda yer alan standardlar ile uyum talep edildiinde hz reglatrnn l band 0(sfr)a ayarlanabilmelidir.

(5) Hz reglatrleri iin kullanlan standardlar;

a) Balant anlamas bavurusunda veya,

b) Balant anlamasnn deitirilmesi iin yaplan bavuruda veya,

c) Hz reglatr zerinde yaplacak tadilattan nce mmkn olan en ksa srede,

datm irketine ve TEAޒa bildirilir.

(6) Hz reglatr aadaki asgari artlar salar.

a) Hz reglatr, dier kontrol cihazlar ile koordineli bir ekilde alma aral iinde nitenin aktif g kn sabit tutacak ekilde kontrol eder.

b) Hz reglatr, nitenin bal olduu ksmn izole bir ada eklinde sistemden ayrlmas fakat nitenin talebi beslemeye devam etmesi durumunda, frekansn mmkn olduunca 47.5-52.5 Hz aralnda tutabilmelidir. Ancak, bu durum k gcnn nitenin tasarlanm asgari k seviyesinin altna dmesine yol aamaz.

c) Hz reglatr; Elektrik Piyasas ebeke Ynetmeliinde tanmlanan hz dm deerleri ile alacak ekilde ayarlanr.

(7) Hz reglatr iin belirlenen asgari artlar, baka parametrelere dayanan yan hizmetlerin TEA ve/veya datm irketi ile kullanc arasnda mzakere edilmesine engel olamaz.

(8) TEA tarafndan, Elektrik Piyasas Yan Hizmetler Ynetmelii kapsamnda sekonder frekans kontrol iin seilen nitelere, MYTM otomatik retim kontrol sistemi tarafndan gnderilecek sinyalleri alan ve ileyen tehizat, balant anlamasndaki artlara uygun olarak kullanc tarafndan tesis edilir.

(9) nitenin gerilimini sabit tutan otomatik ikaz kontrol sistemi ve gerilim reglatr ile ilgili olarak;

a) kaz kontrol tehizat ve g sistemi dengeleyicileri iin teknik bilgiler ayrntl olarak balant anlamasnda belirtilir.

b) Sistem kararllna ve alma aralnda ikaz akm snrlarna uygun olarak nitenin reaktif g kn snrlayan reaktif g snrlayclar balant anlamasnda belirtildii ekliyle tesis edilir ve ayarlanr.

c) Gerilim kontrolne ilikin olarak, sabit reaktif g k kontrol modlar ve sabit g faktr kontrol modlar da dahil olmak zere, dier kontrol tehizat balant anlamasnda belirtilir.

) kaz kontrol sistemi, nite gcnn sfrdan tam yke kadar yava yava arttrlmas durumunda, k geriliminin nceden saptanan nominal deerinden % 0.5 ten daha fazla deimemesini salayabilecek hassasiyette olur.

d) nitenin byk bir gerilim deiimine maruz kalmas durumunda, k otomatik gerilim reglatr tarafndan kontrol edilen ikaz kontrol sistemi, jeneratr ikaz sargsnn alt ve st gerilim snrlarna 50 milisaniyeyi gemeyecek kadar ksa bir sre iinde ulaabilmelidir.

e) nitenin, sistemde ortaya kabilecek 0-5 Hz arasndaki dk frekansl elektromekanik salnmlarna kar otomatik gerilim reglatrnde elektriksel snmleme salama zelliine sahip bir g sistemi dengeleyicisi bulunur. G sistemi dengeleyicisinin ayarlar datm irketi ile kullanc tarafndan birlikte yaplr.

(10) nitelerin devreye alnmas veya karlmas ilemleri, sistemde ar yklenme ve gerilim dalgalanmalarna yol amadan gerekletirilir.

(11) nitelerin TEAޒn datm baras veya datm sistemi ile senkronize olmas iin gerekli artlar balant anlamasnda yer alr, senkronizasyon ilemleri MYTM ve/veya blgesel yk tevzi merkezlerinin talimatlar dorultusunda gerekletirilir.

nite frekans hassasiyeti

MADDE 15 (1) retim faaliyeti gsteren tzel kii, nitelerini 47.5-52.5 Hz aral dndaki frekanslardan doabilecek zararlara kar korumakla ykmldr. Bu aralk dndaki frekanslarda tehizatn, tesisin ve/veya personelin gvenlii iin nitenin sistem ile balantsn kesme ve dier her trl tedbirin alnmas hususundaki ykmllkler retim faaliyeti gsteren tzel kiiye aittir.

NC KISIM

Projelendirme ve Tesis Tasarm Esaslar

Projelendirme ve tasarmlandrmada dikkate alnacak hususlar

MADDE 16 (1) Datm tesis ve/veya tehizat ile datm sistemine balanacak tesis ve/veya tehizatn; projelendirme, tasarmlandrma, test ve montaj ilemleri ilgili mevzuat, TSE, CENELEC, IEC, ve ilgili standardlar uyarnca yaplr. Projelendirme ve tasarmlandrma asndan gerekli sistem bilgileri, talep edilmesi halinde datm irketi tarafndan kullancya verilir.

(2) Datm irketi ve/veya kullanc, projelendirme ve tasarmlandrma ilemlerinde aadaki hususlara uymakla ykmldr.

a) Datm sistemine yaplacak balantlara ilikin projelerin hazrlanmasnda can ve mal emniyetinin salanmas esas olup; projelendirme ve tasarmlandrmada, tesis ve/veya tehizatn ksa devre akmna dayanma ve ksa devre akmn kesme kapasiteleri, izolasyon seviyeleri ve ar yklenme durumlar gibi hususlarn dikkate alnmas zorunludur.

b) Datm sistemine balanacak tesis ve/veya tehizatn, Elektrik Piyasas ebeke Ynetmeliinde belirlenen gerilim ve frekans artlarna gre projelendirilmesi ve tasarmlandrlmas ve bu Ynetmelikte belirlenen alma snrlar iinde gvenli bir ekilde iletilmesi kullancnn sorumluluundadr.

c) Datm sisteminde yaplan her trl balant ve genileme; gerilim kontroln olumsuz ynde etkilemeyecek ekilde projelendirilir.

) Datm sistemi tesis ve/veya tehizatnn topraklanmas ile koruyucu oklu topraklama, TSE ve uluslararas standardlarda yer alan hkmler kapsamnda, ilgili mevzuat uyarnca "dokunma ve adm" gerilimini gvenli dzeyde tutacak ve dnen akmlar azaltacak ekilde yaplr. Datm sisteminde gerekletirilecek her trl topraklama, ancak datm irketi yetkililerinin denetiminde gerekletirilir. Kullancya ait tesis ve/veya tehizatn birden fazla enerji kaynandan beslenmesi durumunda kullanc; topraklanm ntr noktalar arasnda, toprak akmlarnn olumasn nlemekle veya olutuu takdirde bu akmlarn can ve mal emniyeti bakmndan olumsuz etkilerini snrlamaya ynelik nlemleri almakla ykmldr,

d) Kullanc tesislerinde, datm sistemi ile koruma koordinasyonunun salanabilmesi iin yk karakteristiklerine uygun, balant kesme hz ve seicilii ayarlanabilen koruma tehizat kullanlr. Kullanc mlkiyetindeki tesis ve/veya tehizata ait koruma donanmnn seiciliinin, datm sisteminde yer alan tesis ve/veya tehizatn korumas ile uyumlu olmas esastr. Kullanc; tesis ve/veya tehizatna ait koruma sistemi iin yapt projelendirme ve tasarmlandrmada aadaki hususlar dikkate alr.

1) Tesis ve/veya tehizat koruyacak tehizatn ama sre ve akmlarnn TEA ve datm irketi tarafndan belirlenen sre ve akmlarn altnda olmas.

2) TEAޒn datm barasnda ve datm sisteminde otomatik tekrar kapama veya kademeli ama/kapama ilemlerinin yaplabilecei.

3) Tesis, tehizat ve personelin datm sistemindeki ksa devre olaylarna kar etkilenmesini nleyecek bir ekilde iletilmesi.

(3) Kullanc mlkiyeti snrlar iindeki koruma sistemlerinin iletme zamanlar, seicilikleri, ama kapasiteleri ve hassasiyetleri gibi hususlar balant ve/veya sistem kullanm anlamalar kapsamnda dzenlenir. Kullanc yk karakteristiinin ek koruma gerektirmesi durumunda, TEA ve datm irketi, gerekli koruma tehizatnn ilgili standardlara gre kullanc tarafndan kurulmasn talep eder. Kullanc, datm irketinin onay olmakszn, kendi mlkiyet snrlar iinde de olsa, ksa devre akmlarn snrlayc tehizat tesis edemez. Kullanc, kendi mlkiyet snrlar iinde tesis edilmi koruma tehizatnn gvenli ekilde iletilmesinden sorumludur.

(4) Kullanc; TEA ve datm irketinden gerekli onaylar almak kaydyla, datm irketi ile arasnda sistem zelliklerine uygun bir veri iletiim sistemi kurabilir.

Kullanc mlkiyetindeki tesis veya tehizat

MADDE 17 (1) Kullanc mlkiyetindeki tesis ve/veya tehizat, 16 nc maddede yer alan kriterlere uygun olarak projelendirilir ve tesis edilir

Kompanzasyon sistemleri

MADDE 18 (1) Datm irketi ve kullanc, mevzuat hkmleri uyarnca tesislerinde uygun kompanzasyon tesislerini kurmakla ykmldr.

(2) Kullanclar tarafndan yaplacak her trl kompanzasyon ve/veya reaktr uygulamalar datm irketinin onay ile gerekletirilebilir.

(3) Datm irketi, bir kompanzasyon tesisini;

a) Kontrol ve ama/kapama donanmnn, kompanzasyon iin uygun akm kapasitesine sahip olmas,

b) Datm sisteminin ve dier kullanclarn iletme artlarn olumsuz ynde etkilememesi,

ynlerinden inceleyerek onaylar.

(4) Kompanzasyon tesisinin datm irketi tarafndan onaylanm ve devreye alnm olmas; tesislerde sonradan ortaya kabilecek rezonans, harmonik bozulma, gerilim ykselmesi gibi hizmet kalitesini bozan durumlarn giderilmesi hususundaki kullanc sorumluluunu ortadan kaldrmaz.

Balant noktasndaki ksa devre gc

MADDE 19 (1) Kullancnn balant noktasndaki tesis ve/veya tehizatnn ksa devre dayanm gleri, datm sisteminin balant noktasndaki ksa devre gcnden daha dk olamaz. AG seviyesinden yaplan balantlarda, koruma tehizatnn ksa devre dayanm glerinin seiminde, hatlardaki olas gerilim dm de gz nne alnr.

(2) Datm irketi, sistemini projelendirirken, kullanc tehizatndan dolay ksa devre seviyesinde meydana gelebilecek artlar dikkate alr. Sz konusu deerlendirmelerin yaplabilmesi iin balant noktasndaki tahmini ksa devre seviyesi ile reaktans/rezistans oran taraflar arasnda belirlenir.

Uzaktan lme ve kontrol

MADDE 20 (1) lgili datm irketinin gelir/tarife dzenlemesi erevesinde onaylanarak yatrm plannda yer almas halinde, datm sistemine ait uzaktan lme ve/veya kontrol sistemleri datm irketi tarafndan kurulur ve iletilir.

(2) Taraflar arasnda anlamaya varlmas halinde, kullancya ait ama/kapama tehizat da ilgili datm irketi tarafndan kontrol edilebilir ve iletilebilir. Mlkiyeti kullancya ait olan bu tesis ve/veya tehizat iin gerekli kontrol ara yznn temin edilmesi kullancnn sorumluluundadr.

DRDNC KISIM

Datm Sistemi Planlamas

Datm irketinin ykmll

MADDE 21 (1) Datm irketi; lisans kapsamndaki datm blgesinde elektriin datm sistemine giriinden tketim noktalarna iletilmesine kadar olan tm aamalarda, enerji aknn gerek zamanl olarak izlenmesi, sisteme ilikin ihbarlarn alnmas ve sonulandrlmas ve koruyucu bakm onarm hizmetlerinin planlanmas ile uygulanmas konularnda gerekli iletiim alt yapsn kurmakla ykmldr.

(2) Datm irketi, 4/4/2006 tarihli ve 26129 sayl Resm Gazetede yaymlanan Elektrik Enerjisi Talep Tahminleri Hakknda Ynetmelik hkmleri uyarnca talep tahminlerini hazrlamakla ykmldr. Talep tahminleri dorultusunda yatrm plann hazrlar.

Planlama esaslar

MADDE 22 (1) Datm sistemi yatrm plan, aadaki esaslar dikkate alnarak planlanr.

a) Talep tahminleri esas alnmak suretiyle talebin karlanmas.

b) Teknolojik gelimelere ve talepteki deiimlere kar esneklik.

c) Hizmetin kalitesi.

) Dk maliyetle yksek hizmet kalitesinin salanmas.

d) Teknik kayp, kaak ve bedelsiz tketim oranlar.

e) letim sistemi yatrm plan ile egdmn salanmas.

Plan dnemi

MADDE 23 (1) Datm irketi tarafndan hazrlanarak Kurul tarafndan onaylanan yatrm plan, Elektrik Piyasas Tarifeler Ynetmelii ve ilgili teblileri erevesinde yrrle konulan uygulama dnemi sresi iin uygulanr.

Sistem veri taban ve gncellenmesi

MADDE 24 (1) Datm irketi, datm blgesindeki tm tesis ve/veya tehizat gsteren bir veri taban oluturur ve yatrmlara ilikin birim maliyetleri gncelleyerek bu veri tabanna kaydeder. Bu bilgi ve belgeler talep edildii takdirde, rapor halinde Kuruma sunulur.

BENC KISIM

Datm Sisteminin letilmesi

BRNC BLM

Kullanc Faaliyetlerinin zlenmesi

zleme

MADDE 25 (1) Datm irketi, kullanc faaliyetlerini ilgili mevzuata uygunluk asndan izleme hakkna sahiptir. Datm irketi tarafndan yrtlen izleme sonucunda, kullanc faaliyetlerinde balant ve/veya sistem kullanm anlamalar hkmlerine aykr bir durumun tespit edilmesi halinde, ilgili mevzuat hkmleri dorultusunda kullancya gerekli tedbirler uygulanr.

Hizmet kalitesine ilikin ikayetlerin izlenmesi

MADDE 26 (1) Hizmet kalitesine ilikin ikayetlerle ilgili olarak datm irketi tarafndan ilgili kullanclarn balant ve/veya sistem kullanm anlamalar erevesinde aadaki ilemler yrtlr.

a) Datm irketi, datm sisteminin eitli noktalarnda, hizmet kalitesine ilikin izleme faaliyeti yrtr. Periyodik ve/veya talebe bal olarak yrtlen izleme faaliyetlerine ilgili kullanclarn temsilcileri de katlabilir.

b) Datm irketi tarafndan izleme faaliyeti kapsamnda yaplan lm ve testler sonucunda, balant ve/veya sistem kullanm anlamalarnda yer alan teknik art ve kriterlerin ihlal edilmi olduunun tespit edilmesi halinde, sonular ve alnmas gereken tedbirler hususunda ilgili kullanclar datm irketi tarafndan yazl olarak bilgilendirilir.

c) Taraflardan birinin izleme faaliyeti kapsamnda yaplan lm ve testlerin tekrarlanmasn talep etmesi halinde lm ve testler tekrarlanr. Tekrarlanan lm ve testlere ilgili kullanclarn temsilcileri katlabilir. Tekrarlanan lm ve testler sonucunda da, balant ve/veya sistem kullanm anlamalarnda yer alan teknik art ve kriterlerin ihlal edilmi olduunun tespit edilmesi halinde, kusurlu taraf bu durumun gecikmeksizin ortadan kaldrlmasndan sorumludur. Tekrarlanan lm ve testlerin masraflar talep sahibi tarafndan karlanr.

) lgili kullanclar, kusurlu durumlarn, datm irketi tarafndan yaplan yazl bildirim tarihinden itibaren en ge otuz gn ierisinde ortadan kaldrr. Bu sre, datm irketi tarafndan kusurun niteliine bal olarak uzatlabilir. ngrlen sre zarfnda kusurun ortadan kaldrlmamas halinde, ilgili kullanclara ait tesislerin datm sistemi ile olan balants kesilir.

Balant gcnn almasna ilikin izleme faaliyeti

MADDE 27 (1) Kullanc; balant anlamasnda yer alan g snrn aamaz. Datm irketi; kullancnn balant noktasndaki aktif ve reaktif glerin, balant anlamasnda yer alan snrlar iinde kalp kalmadn izleme hakkna sahiptir. Balant g snrlarn aan kullancya, datm irketi tarafndan Elektrik Piyasas Tketici Hizmetleri Ynetmelii hkmleri erevesinde balant anlamasnda dzenlenmi bulunan yaptrmlar uygulanr.

(2) Kullanc; masraflar kendisine ait olmak kaydyla g lmnn tekrarlanmasn talep edebilir.

KNC BLM

Talep Kontrol

Talep kontrol esaslar

MADDE 28 (1) Sistem frekansn, Elektrik Piyasas ebeke Ynetmeliinde belirtilen frekans aralnda tutmak iin retim kapasitesinin yetersiz olmas durumunda, TEA koordinasyonunda datm irketi tarafndan aada belirtilen esaslar erevesinde talep kontrol uygulanr.

a) Datm irketi tarafndan yaplan talep kontrol.

b) TEA tarafndan iletim sisteminin geriliminin drlmesi.

c) Frekans rleleri ile ykn otomatik olarak kesilmesi.

(2) Datm irketleri; TEA tarafndan, kullanclarn gr alnarak hazrlanan talep kontrol prosedrne uymakla ykmldr.

Datm irketi tarafndan yaplan talep kontrol

MADDE 29 (1) Datm irketi, TEA ile yapt anlama erevesinde kendi talep kontroln yapabilir. Bu kapsamdaki datm irketlerine, TEA tarafndan ayrca talep kontrol uygulanmaz.

(2) Talep, datm irketinin kabul etmesi halinde talep kesilmesine gerek kalmakszn TEA tarafndan sistem gerilimi drlerek de azaltlabilir.

a) Planl dnml talep kontrol: Sistemin tamamnda veya nemli bir ksmnda arzn talebi karlayamama durumunun devam etmesi halinde mevcut arz, eit taraflar arasnda ayrm gzetmeksizin datm irketi tarafndan tketiciler arasnda paylatrlr. Bu paylam, tketicilerin taleplerinin kesilmesini ieren bir program erevesinde TEA koordinasyonunda dnml olarak yaplr.

b) Acil talep kontrol: Sistemin tamamnda veya nemli bir ksmnda, arz talep dengesinin arz tarafnda beklenmeyen bir eksiklik, iletim veya datm kstlar nedeniyle, daha yaygn olarak yk atlmasn veya sistemin kabul edilemez derecede dk gerilim ve frekans seviyelerinde iletilmesini nlemek iin el ile acil talep kontrol uygulanr. Bu talep kontrol, TEA veya datm irketi tarafndan nceden hazrlanan bir program dahilinde uygulanabilir.

Talebin dk frekans rlesi ile kesilmesi

MADDE 30 (1) Dk frekans rleleri ile talebin otomatik olarak kesilmesi, ksa dnemli bir arz talep dengesizliini ortadan kaldrmak iin yaplr. Sistem frekansnn nceden belirlenen deerlere dmesi durumunda talep, dk frekans rleleri ile otomatik olarak kesilir. Sistemdeki 49.0, 48.8, 48.6, 48.4 Hz olarak belirlenmi frekans kademeleri iin TEA eit taraflar arasnda ayrm gzetmeksizin yl iinde belli aralklarla rotasyon yapar.

Talep kontrolnden kullanclarn haberdar edilmesi

MADDE 31 (1) Talep kontrolnden etkilenmesi muhtemel taraflar, datm irketi tarafndan balant ve/veya sistem kullanm anlamalarnda yer alan usul ve esaslar erevesinde mmkn olduu takdirde nceden haberdar edilir. Kullancnn talep kontrol uygulamalarna ilikin hak ve ykmllkleri balant ve/veya sistem kullanm anlamalar kapsamnda dzenlenir.

NC BLM

letme letiimi

letme iletiimi

MADDE 32 (1) Datm irketi ve kullanclar; aadaki yntem ve usullere gre, iletme faaliyetleri ve olaylara ilikin bilgileri birbirlerine iletir.

a) Sistemin iletilmesiyle ilgili olarak datm irketi tarafndan yrtlen planl bir faaliyetin, kullancnn tesisini veya sistemini ngrlenden farkl ekilde iletmesini gerektirmesi durumunda, kullanc datm irketi tarafndan gecikmeden haberdar edilir.

b) Kullanc tarafndan gerekletirilen; kullancnn sistemi veya tesisini iletmesiyle ilgili planl bir faaliyetin, datm sisteminin ngrlenden farkl bir ekilde iletilmesini gerektirmesi durumunda, datm irketi, kullanc tarafndan gecikmeden haberdar edilir. Datm irketi ise bu durumdan etkilenebilecek dier kullanclara bildirimde bulunur.

c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen durumlardan birinin meydana gelmesi halinde, buna ilikin muhtemel riskler ve sonular taraflarca yaplan bildirimlerde ayrntl olarak yer alr. Bu bildirimler, bildirimde bulunulan tarafa riskin deerlendirilebilmesi ve bundan kaynaklanan problemlerin zlebilmesi iin yeterli sre tanyacak ekilde gnderilir.

) Sistemde; personel hatas ve/veya tehizatn hatal almasndan dolay ortaya kan arza, hatal iletme gibi plan d olaylara veya normal iletme artlarndan ayrlmaya yol aan herhangi bir olaya ilikin bildirimler yazl bildirim yaplmas iin yeterli zamann olmad hallerde; olayn meydana gelmesinin ardndan otuz dakika iinde szl olarak yaplr. Daha sonra, faks, e-posta veya posta yoluyla yazl olarak teyit edilir.

nemli olaylar ve bildirim ykmll

MADDE 33 (1) Sistem gerilim ve frekansnn normal iletme snrlarnn dna kmas, datm sistemi kararszl, tehizatn ar yklenmesi, balantlarn el ile veya otomatik olarak kesilmesi ve bunlarn sonucunda kii ve/veya kamu haklarna zarar veren olaylar nemli olay olarak kabul edilir.

(2) Kullancnn datm irketine bildirdii bir olayn, datm sistemi zerinde nemli bir etkisi olduuna datm irketi tarafndan karar verilmesi halinde, datm irketi kullancdan nemli olay raporunu yazl olarak hazrlamasn talep edebilir. Bu rapor talep edildikten sonraki ilk i gn Ek-3e uygun olacak ekilde hazrlanr ve datm irketine gnderilir.

nemli olaylarn incelenmesi

MADDE 34 (1) nemli olaylarn; sistem ve kullanc tesis ve/veya tehizat zerindeki etkileri, sebep ve sonular ilgili taraflarn katlm ile ortak olarak aratrlr. lgili taraflar; aratrmann ekli, usul ve esaslar ve dier hususlar hakknda aratrmaya balamadan nce mutabakata varrlar.

DRDNC BLM

Eriim ve alma Gvenlii

Eriim

MADDE 35 (1) Kullanclarn veya datm irketinin mlkiyeti veya sorumluluundaki sahalara eriime ilikin hkmler, datm irketi ile kullanc arasnda yaplan balant anlamasnda yer alr.

(2) Datm irketi ve kullanc tarafndan iletme snrlarnda yer alan tesis ve/veya tehizatn bakm/onarm, iletilmesi ve korunmas ile ilgili olarak yetki ve sorumluluun hangi tarafta olduunu belirleyen bir yetki izelgesi taraflarca hazrlanr ve balant anlamasnda belirtilir. Bu izelge taraflarn kaytlarnda ve iletme snrlarndaki yerlerde hazr bulundurulur.

alma gvenlii esaslar

MADDE 36 (1) Datm irketi ve kullanc; mevzuat hkmleri erevesinde, datm sisteminde veya kullanc tesis ve/veya tehizat zerinde alan personelin salnn ve can gvenliinin korunmasna ilikin usul ve esaslar kapsayan alma gvenlii ynetim sistemleri oluturur. Bu sistemler, personelin gvenliinin salanmas iin alnmas gereken tedbirleri ve taraflarn bu husustaki yetki ve sorumluluklarn kapsar. Yetkilendirmelerde; datm sisteminde veya kullanc tesis ve/veya tehizat zerinde yrtlecek almann snf, alann mesleki ehliyeti, ehliyet snf ve bu ehliyetin, tesisin hangi blmleri iin geerli olduu dikkate alnr.

alma gvenlii eitimi

MADDE 37 (1) Datm irketi ve kullanc tarafndan datm sisteminde veya kullanc tesis ve/veya tehizat zerinde alan personele, her iki ylda bir alma gvenlii ynetim sistemi eitimi verilir.

(2) Eitim sonunda yaplan snavda baarl olan personele alaca tesis ve/veya tehizatn gcne ve gerilim seviyesine gre snf ve yetkisini belirleyen gvenlik ynetimi sertifikas verilir. Datm sisteminin veya kullanc tesis ve/veya tehizatnn belli bir blmnde ancak bu blge iin gerekli olan sertifika trne sahip personel altrlabilir.

(3) Kullancnn alma gvenlii ynetimi eitim programnn kapsam, sresi ve grevlendirilen eitim personeli datm irketi tarafndan onaylanr.

letme snrlarnda gvenlik ynetimi

MADDE 38 (1) Datm sistemi ile kullanc tesisleri ve/veya iletim sistemi arasndaki iletme snrlarnda veya ortak sorumluluun bulunduu yerlerde uygulanacak gvenlik ynetimi sistemine ilikin hususlar balant ve/veya sistem kullanm anlamalar kapsamnda dzenlenir.

(2) letme snrlar veya ortak sorumluluun bulunduu yerler iin datm irketi, ilgili kullanc ve TEA tarafndan; mlkiyet, sorumluluk ve yetki paylamna ilikin olarak mterek bir program hazrlanr. Bu yerlerdeki iletme programlar ve izelgeler datm irketinin, ilgili kullancnn ve TEAޒn kaytlarna geirilir. letme programlarnn, balant ve/veya sistem kullanm anlamalarn ve tesisin gerek durumunu yanstp yanstmad taraflarca mtereken kontrol edilir ve onaylanr.

Saha ve evre gvenlii

MADDE 39 (1) Datm irketi ve kullanc tarafndan, saha gvenliinin ve emniyetinin salanmas iin gerekli dzenlemeler yaplr ve buralarda alacak personel muhtemel tehlikeler hakknda uyarlr.

(2) Datm irketi ile kullanclar yaptklar almalarda evre korunmasna ynelik gerekli tedbirleri alrlar.

(3) Datm irketi ve kullanc tarafndan alma gvenlii ynetim sisteminden sorumlu olarak tam zamanl alan uzman kii veya kiiler istihdam edilir.

(4) Datm irketi ve kullanc tarafndan; datm sisteminde veya kullanc tesis ve/veya tehizat zerinde gerekletirilecek her trl faaliyetin ve alnacak gvenlik nlemlerinin izlenmesini ve rapor edilmesini salayan bir dokmantasyon sistemi kurulur.

BENC BLM

Acil Durum Ynetimi

Acil durum ynetim plan

MADDE 40 (1) Sistemin tamamen veya ksmen istem d enerjisiz kalmas durumunda, sistemin kademeli olarak enerjilendirilmesine ynelik acil durum ynetim planlar datm irketi tarafndan hazrlanr.

Oturan sistemin toparlanmas

MADDE 41 (1) Ksmen veya tamamen oturmu durumdaki sistem, MYTM ve/veya blgesel yk tevzi merkezleri tarafndan toparlanr. Sisteme YG seviyesinden bal kullanclarn toparlanma almalarna katlm ekli ve ykmllkleri, MYTM ve/veya blgesel yk tevzi merkezleri koordinasyonunda, datm irketi tarafndan belirlenir ve bu husus balant ve/veya sistem kullanm anlamasnda yer alr.

(2) Datm sistemi MYTM ve/veya blgesel yk tevzi merkezleri koordinasyonunda datm irketi tarafndan kademeli olarak ve belirlenen sraya gre enerjilendirilir.

(3) Toparlanma ilemi esnasnda MYTM ve/veya blgesel yk tevzi merkezleri tarafndan verilen talimatlar datm irketleri iin, datm irketleri tarafndan verilen talimatlar ise kullanclar iin balaycdr.

(4) Datm irketi ve kullanclar tarafndan, toparlanma almalar esnasnda sistemi ve tesisleri ynetebilecek dzeyde mesleki eitim ve ehliyete sahip personel grevlendirilir.

ALTINCI BLM

Numaralandrma ve Adlandrma

Mevcut tesis veya tehizatn numaralandrlmas

MADDE 42 (1) Kullanc mlkiyeti snrlar iindeki tesis ve/veya tehizatn gvenli bir ekilde iletilmesini ve hata riskinin asgari dzeye indirilmesini salamak amacyla, tm tesis ve/veya tehizat datm irketi ile kullanc arasnda varlan mutabakata gre numaralandrlr ve/veya adlandrlr. Kullanc mlkiyeti snrlarndaki tesis ve/veya tehizat zerine bu numara ve/veya adlar gsteren etiketler aslr. Bu etiketler, zerlerindeki yazlar iklim ve evre artlarndan etkilenmeyecek ekilde imal, tesis ve muhafaza edilir. Bu numara ve/veya adlar tm iletme emalarnda ve dokmanlarda ayn ekilde yer alr ve bu dokmanlarn kopyalar ilgili taraflara datlr.

(2) Mevcut tesis ve/veya tehizatn numaralar ve/veya adlar, gerekmesi durumunda, karlkl mutabakat ile deitirilebilir.

Yeni tesis veya tehizatn numaralandrlmas

MADDE 43 (1) Datm irketi veya kullancnn, iletme snrlarnda yeni bir tesis ve/veya tehizat tesis etmeyi talep etmesi halinde, bu tesis ve/veya tehizata verilecek yeni numaralar ve adlar datm irketi tarafndan ilgili taraflara yazl olarak bildirilir. Yaplan bu bildirimde, kurulacak tesis ve/veya tehizatn iletme emalarndaki numaralar ve adlar yer alr. Bildirim, tesis ve/veya tehizatn tesis edilmesinden en az ay nce ilgili taraflara gnderilir. Taraflar, bildirimi aldklarn on be gn iinde teyit ederler. Numaralar ve adlar iletme emalarna ve dokmanlara eklenir ve revize edilmi dokmanlarn kopyalar taraflara datlr.

YEDNC BLM

Sistem Testleri

Sistem testleri

MADDE 44 (1) Sistem testleri; datm sisteminde normal iletme koullarnn dnda bir alma eklinin kontroll olarak yapld, etkilerinin ve sonularnn incelendii testlerdir.

(2) Sistem testlerinde; sistem gvenlii ile can ve mal emniyetinin salanmas iin gereken her trl nlem alnr.

(3) Datm irketi, sistem testlerinin yrtlmesinden ve koordinasyonundan sorumludur.

(4) Datm irketi, iletim sistemi zerinde etkisi olabilecek sistem testlerini TEA ile koordineli olarak gerekletirir.

Test talebinin bildirilmesi ve test ekibi

MADDE 45 (1) Datm irketinin veya kullancnn, sistemi veya kullanclar etkileme ihtimali olan bir sistem testi yaplmasn talep etmesi halinde, datm irketi testten etkilenme ihtimali olan kullanclar belirler ve testten etkilenebilecek kullanclara test hakknda aadaki bilgileri ieren yazl bir n bildirimde bulunur:

a) Testin amac.

b) Testin mahiyeti.

c) nerilen test tarihi.

) Testin gereklilii.

d) Test edilecek tesis ve/veya tehizatn mevcut durumu.

e) Testten etkilenmesi muhtemel kullanclar ve adresleri.

(2) Yazl n bildirim kapsamnda; kullanclarn bildirim tarihinden itibaren otuz gn ierisinde test ve etkileri ile ngrlen test tarihine ilikin grlerini ve teste katlacak temsilcilerinin isimleri, grev, unvan ve yetkilerini bildirmeleri istenir.

(3) Kullanclardan gelen gr ve neriler erevesinde testin yaplaca tarih ve test ekibi datm irketi tarafndan belirlenerek kullanclara bildirilir.

(4) Test ekibi, oluturulmasndan itibaren onbe gn ierisinde toplanr ve aadaki hususlar dikkate alarak bir test program hazrlar.

a) Testin iletmede yol aaca ekonomik kayplar ve gvenlik ile ilgili riskler.

b) Testin datm irketi veya TEA tarafndan tesis ve/veya tehizatn bakm onarm amac ile devre d brakld tarihte yaplabilme veya dier testlerle birletirilebilme olana.

c) Testin dier retim faaliyeti gsteren tzel kiilerin programlar ve yk datm faaliyetleri zerinde yarataca muhtemel etkiler.

(5) Hazrlanan test program erevesinde test gerekletirilir.

ALTINCI KISIM

eitli ve Son Hkmler

Atflar

MADDE 46 (1) 19/2/2003 tarihli ve 25025 sayl Resm Gazetede yaymlanan Elektrik Piyasas Datm Ynetmeliine yaplan atflar bu Ynetmelie yaplm saylr.

Yrrlkten kaldrlan ynetmelik

MADDE 47 (1) 19/2/2003 tarihli ve 25025 sayl Resm Gazetede yaymlanan Elektrik Piyasas Datm Ynetmelii yrrlkten kaldrlmtr.

Yrrlk

MADDE 48 (1) Bu Ynetmelik yaym tarihinde yrrle girer.

Yrtme

MADDE 49 (1) Bu Ynetmelik hkmlerini Enerji Piyasas Dzenleme Kurumu Bakan yrtr.

 

Ynetmeliin ekleri iin tklaynz