|
Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığından:
Karar No: 576
- K A R A R –
2972 sayılı Mahalli
İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında
Kanun’un 8. maddesinin birinci fıkrasında yer alan; “Mahalli idareler
seçimleri beş yılda bir yapılır. Her seçim döneminin beşinci yılındaki 1
Ocak günü seçimin başlangıç tarihidir. Aynı yılın Mart ayının son Pazar
günü oy verme günüdür.” hükmüne istinaden, mahalli idareler seçimleri 30
Mart 2014 Pazar günü yapılacaktır.
Yapılacak olan mahalli
idareler seçimlerinin, seçim kanunlarına uygun olarak düzen ve açıklık
içerisinde yapılmasını teminen, 2972 sayılı Kanun
ve bu Kanunun 36. maddesinin atıfta bulunduğu 298, 2820 ve 2839 sayılı
Kanunlar esas alınmak suretiyle seçim takviminin hazırlanmasına yönelik Kurulumuzun
14/9/2013 tarih, 2013/374 sayılı kararı ile
oluşturulan Komisyon, çalışmalarını tamamlayarak, komisyonca hazırlanan seçim takvimi Kurulumuza sunulmuş olmakla,
konu incelenerek;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
2972 sayılı Mahalli
İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında
Kanun’un 8. maddesinin birinci fıkrasında; “Mahalli idareler seçimleri beş
yılda bir yapılır. Her seçim döneminin beşinci yılındaki 1 Ocak günü
seçimin başlangıç tarihidir. Aynı yılın Mart ayının son Pazar günü oy verme
günüdür.” hükmüne yer verilmiştir. Söz konusu madde hükmü uyarınca, mahalli
idareler seçimlerinin beş yılda bir yapılacağına ve beşinci yılın Mart
ayının son Pazar günü oy verme günü olacağına göre, mahalli idareler
seçimlerinin 30 Mart 2014 Pazar günü yapılması ve bu seçimin başlangıç
tarihinin de 01 Ocak 2014 Çarşamba günü olması gerekmektedir.
Türkiye
Cumhuriyeti Anayasası’nın 79. maddesi ile 298 sayılı Seçimlerin Temel
Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun’un 14. maddesinin onuncu bendi
hükümleri uyarınca; seçimlerin başlamasından bitimine kadar, seçimin düzen
içinde yönetimi ve dürüstlüğü ile ilgili bütün işlemleri yapmaya ve
yaptırmaya, bu hususta gerekli önlemleri almaya ve gereken genelgeleri
zamanında hazırlayıp yayınlamaya görevli ve yetkili kılınan Yüksek Seçim
Kurulunca; önceki seçimlerde olduğu gibi bu seçimde de ilgili kanunlarda
öngörülen işlemlerin, zamanında ve düzen içinde yürütülmesi ve yapılmasını
sağlamak amacıyla, bütün bu iş ve işlemlerin bir seçim takvimine bağlanması
zorunlu bulunmaktadır.
Bu amaçla oluşturulan
komisyon tarafından hazırlanan seçim takvimi taslağı, müzakerelere esas alınmış,
aşağıdaki ilkeler benimsenmek suretiyle kabul edilerek seçim takvimi haline
getirilmiştir.
Bilindiği gibi, bir
seçimde her kademede yapılması gereken işlemler ve çalışmalar
bulunmaktadır. Bu işlem ve çalışmaların önceden planlanarak düzen içinde
yürütülmesini sağlamakta zorunluluk vardır. Seçimle ilgili işlemlerin bir
bölümünün hangi sürelerde yapılması gerektiği ilgili kanunlarda
belirtilmiş, bir bölümünde ise, kanunlarda süre tespit edilmemiştir. İlgili
kanunlarda öngörülen süreleri, seçimin başlangıç tarihi olan 01 Ocak 2014
ile oy verme günü olan 30 Mart 2014 tarihleri arasında kalan zaman dilimine
sığdırmak mümkün değildir. Yüksek Seçim Kurulunun yerleşmiş uygulamalarına
göre, seçim işlemlerinin ve seçim sürecinin işlemeye başladığı tarih aynı zamanda
seçimin başlangıç tarihi olarak kabul edilmekte, seçim sürecinin başlaması ile
oy verme gününe kadar bütün ilgililerce
yapılması gereken yasal işlemlerin de bir
takvime bağlanması zorunlu bulunmaktadır. Çünkü kanunlar
oy verme ile ilgili sonuçlanacak olan seçim süreci içerisinde seçim
kurullarına, siyasi partilere, vatandaşlara ve tüm ilgililere sürelere tabi
olarak görevler vermiş, yetki ve haklar tanımış, ayrıca Yüksek Seçim
Kuruluna, seçim yasalarının kimi seçim iş ve işlemlerine ilişkin olarak
tespit ettiği süreleri gerektiğinde makul ölçüler içinde kısaltarak
uygulayabilme olanağı vermiştir.
Büyükşehir belediye başkanlığı
seçiminin seçim işlemleri yönünden ilgili kanunlarda bazı boşluklar bulunmaktadır.
Özelliği göz önüne alınarak bu işlemlerin de, diğerleri ile uyumlu hale
getirilmesi ve ilgili kanun hükümleri dikkate alınarak gereken
düzenlemelerin yapılması zorunluluğu ortaya çıkmıştır.
Bu nedenle;
a- Önseçimlerde itiraz: 2972 sayılı
Kanun’un 4. maddesi hükmüne göre; Büyükşehir belediye başkanının seçiminde
seçim çevresi, büyükşehir belediye sınırlarından oluşur. 2972 sayılı
Kanun’un 10. maddesinin üçüncü fıkrasında; 2820 sayılı Kanun’un 37 ila 51.
maddelerinde adı geçen “Yüksek Seçim Kurulu” yerine “ilçe seçim kurulları”,
“siyasi parti genel başkanlığı” yerine “siyasi parti ilçe başkanlıkları”,
keza büyükşehir belediyelerinde de il seçim kurulları, siyasi parti il
başkanlıkları bu işlemleri yaparlar hükmüne yer verilmiştir.
Büyükşehir belediye
başkanlığı için önseçimlerde sandık kurullarında başlayacak sayım ve döküm
sonrası birleştirme, il seçim kurullarında tamamlanacaktır. İlçe seçim
kurullarının birleştirme tutanağı ara tutanak niteliğindedir. Bu esasların
sonucu olarak, büyükşehir belediye başkanlığı önseçiminde ilçe seçim
kurulları birleştirme tutanaklarına karşı il seçim kurullarına itiraz
yapılabilme olanağı ile bu türlü itirazların il seçim kurullarınca incelenip,
kesin karara bağlanması ilkesi kabul edilmiştir.
b- Büyükşehir belediye başkanı geçici
adaylarına itiraz: 2972 sayılı Kanun’un 12. maddesinde, siyasi partilerin
büyükşehir belediye başkanı geçici aday listelerini il seçim kuruluna
verecekleri ve bağımsız adayların da il seçim kuruluna başvuracakları, il
seçim kurulunun da bu geçici adayları mahallinde alışılmış usullerle ilan
edecekleri belirtilmiştir. Ancak, geçici adaylara karşı itirazla ilgili 14.
maddede bu konuya ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır. Bilindiği gibi, 298
sayılı Kanun’un 125. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca; adaylığa itiraz,
seçimin özelliğine göre kanunen seçimi idare ile görevli seçim kurullarına
yapılır ve bu kurulun kararına karşı kesin karar vermek yetkisini haiz üst
seçim kuruluna da itiraz olunabilir. Büyükşehir belediye başkanlığı seçimi
genelde il seçim kurulları tarafından yürütüldüğünden, bu kurullarca ilan
edilen geçici adaylara karşı ilk itirazın il seçim kurullarına, il seçim
kurulu kararlarına karşı itirazın da Yüksek Seçim Kurulu’na yapılması
gerektiği ilkesi kabul edilmiştir.
S O N U Ç:
Açıklanan nedenlerle;
1-
30 Mart 2014 Pazar günü yapılacak olan mahalli idareler seçimleri ile
ilgili işlemlerin ekli “Seçim Takvimi”nde gösterilen tarihler esas alınarak
yürütülmesine,
2- Ekli
takvimin bu karar metnine dâhil olduğuna,
3- Takvimdeki,
belirli genel nitelikteki işlemlerle, tüm vatandaşları ilgilendiren
tarihlerin sırası geldikçe Yüksek Seçim Kurulu duyurusu olarak TRT
aracılığı ile yayınlanmasına,
4- Karar
örneğinin ve eki “Seçim Takvimi”nin, Cumhuriyet başsavcılıklarına iletilmek
üzere Adalet Bakanlığına, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına, seçime
katılmaya hak kazanan siyasi parti genel başkanlıkları ile tüm il ve ilçe
seçim kurulu başkanlıklarına gönderilmesine,
5- Karar
örneği ve eki “Seçim Takvimi”nin Resmî Gazete’de yayımlanmasına,
7/12/2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
|
Başkan
|
Başkanvekili
|
Üye
|
Üye
|
|
Sadi
GÜVEN
|
Turan
KARAKAYA
|
Muharrem
COŞKUN
|
Mehmet
KÜRTÜL
|
|
Üye
|
Üye
|
Üye
|
Üye
|
|
Nilgün
İPEK
|
Ünal
DEMİRCİ
|
Ali
KAYA
|
İlhan
HANAĞASI
|
|
Üye
|
Üye
|
Üye
|
|
İbrahim
ZENGİN
|
Zeki
YİĞİT
|
Hakkı
MANAV
|
Seçim Takvimini görmek için tıklayınız.
|