11 Ekim 2013  CUMA

Resmî Gazete

Sayý : 28792

YÖNETMELÝK

Çalýþma ve Sosyal Güvenlik Bakanlýðýndan:

TOPLU ÝÞ SÖZLEÞMESÝ YETKÝ TESPÝTÝ ÝLE GREV

OYLAMASI HAKKINDA YÖNETMELÝK

BÝRÝNCÝ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanýmlar

Amaç ve kapsam

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliðin amacý, toplu iþ sözleþmesi yetki tespit süreci ile grev oylamasýna iliþkin usul ve esaslarý düzenlemektir.

Dayanak

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, 18/10/2012 tarihli ve 6356 sayýlý Sendikalar ve Toplu Ýþ Sözleþmesi Kanununun 42 ve 61 inci maddelerine dayanýlarak hazýrlanmýþtýr.

Tanýmlar

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakanlýk: Çalýþma ve Sosyal Güvenlik Bakanlýðýný,

b) Görevli makam: Ýþyeri toplu iþ sözleþmesi için iþyerinin, iþletme toplu iþ sözleþmesi için iþletme merkezinin baðlý bulunduðu çalýþma ve iþ kurumu il müdürlüðünü, ayný çalýþma ve iþ kurumu il müdürlüðünün yetki alanýna giren iþyerleri için yapýlacak grup toplu iþ sözleþmelerinde bu iþyerlerinin baðlý bulunduðu çalýþma ve iþ kurumu il müdürlüðünü, birden fazla çalýþma ve iþ kurumu il müdürlüðünün yetki alanýna giren iþyerlerini kapsayacak grup toplu iþ sözleþmesi için ise Bakanlýðý,

c) Yetki belgesi: Yetki þartlarýna sahip olduðu kesinleþen iþçi sendikasýna Bakanlýkça verilen belgeyi,

ç) Yetki tespiti: Kurulu bulunduðu iþkolunda çalýþan iþçilerin en az yüzde üçünü üyesi bulunduran iþçi sendikalarý için baþvuru tarihi itibarýyla iþyeri ya da iþletmelerde sendikalý iþçilerin çalýþan iþçilere oranýnýn Kanunun aradýðý çoðunluða uygun olup olmadýðýnýn tespitini,

ifade eder.

ÝKÝNCÝ BÖLÜM

Yetki Tespiti

Yetki þartlarý

MADDE 4 – (1) Ýþçi sendikasýnýn toplu iþ sözleþmesi yapmaya yetkili olmasý;

a) Kurulu bulunduðu iþkolunda çalýþan iþçilerin en az yüzde üçünün,

b) Toplu iþ sözleþmesinin kapsamýna girecek iþyerinde çalýþan iþçilerin baþvuru tarihi itibarýyla yarýdan fazlasýnýn, iþletmede ise yüzde kýrkýnýn kendi üyesi olmasýna baðlýdýr.

(2) Ýþletme toplu iþ sözleþmeleri için iþletme kapsamýndaki iþyerleri bir bütün olarak dikkate alýnýr ve yüzde kýrk çoðunluk buna göre hesaplanýr.

(3) Ýþletmede birden çok sendikanýn yüzde kýrk veya fazla üyesinin olmasý durumunda baþvuru tarihinde en çok üyeye sahip sendikaya olumlu tespit yetkisi verilir. Ayný tarihli baþvurularda iþletmedeki üye sayýlarýnýn eþit olmasý halinde olumsuz yetki tespiti verilir.

(4) Ayný iþkolunda kurulu iþçi sendikalarýnýn ayný iþyeri veya iþletme için farklý tarihlerde yetki tespit baþvurusunda bulunmasý halinde Bakanlýk ilk baþvuruyu öncelikle sonuçlandýrýr.

Ýþkolu istatistiklerinin düzenlenmesi ve yayýmlanmasý

MADDE 5 – (1) Bir iþkolunda çalýþan iþçilerin yüzde üçünün tespitinde, Bakanlýkça her yýl ocak ve temmuz aylarýnda Resmî Gazete’de yayýmlanan iþkolu istatistikleri esas alýnýr.

(2) Yayýmlanan istatistiklerde her bir iþkolundaki toplam iþçi sayýsý ile iþkollarýndaki sendikalarýn üye sayýlarý yer alýr.

(3) Bakanlýk, yetkili sendikanýn belirlenmesinde ve istatistiklerin düzenlenmesinde kendisine gönderilen üyelik ve üyelikten çekilme bildirimleri ile Sosyal Güvenlik Kurumuna yapýlan iþçi bildirimlerini esas alýr.

(4) Yayýmlanan istatistik, toplu iþ sözleþmesi ve diðer iþlemler için yeni istatistik yayýmlanýncaya kadar geçerlidir.

(5) Yetki belgesi almak üzere baþvuran veya yetki belgesi alan iþçi sendikasýnýn yetkisini, daha sonra yayýmlanacak istatistikler etkilemez.

Ýstatistiklere yapýlan itirazlar

MADDE 6 – (1) Yayýmlandýðý tarihten itibaren on beþ gün içinde itiraz edilmeyen istatistik kesinleþir.

(2) Ýstatistiðin gerçeðe uymadýðý gerekçesiyle on beþ gün içinde Ankara Ýþ Mahkemesine baþvurulabilir. Mahkeme itirazý on beþ gün içinde sonuçlandýrýr.

(3) Mahkemece verilen karar, ilgililerce veya Bakanlýkça temyiz edilebilir. Yargýtay temyiz talebini on beþ gün içinde kesin olarak karara baðlar.

Yetki tespit baþvurusu

MADDE 7 – (1) Toplu iþ sözleþmesi yapmak isteyen iþçi sendikasý, Bakanlýða yazýlý olarak baþvurarak yetkili sendika olduðunun tespitini ister. Ýþveren sendikasý veya sendika üyesi olmayan iþveren de Bakanlýða yazýlý olarak baþvurarak yetkili iþçi sendikasýnýn tespitini isteyebilir.

(2) Yetki tespit baþvurusunun Bakanlýk evrak kayýtlarýna alýndýðý tarih baþvuru tarihi olarak kabul edilir.

(3) Yürürlükte olan toplu iþ sözleþmesi varsa, taraflar bu sözleþmenin sona ermesinden önceki yüz yirmi gün içerisinde yetki tespit baþvurusunda bulunabilir.

(4) Yetkili iþçi sendikasýnýn tespitinde, sigortalýlýðýn baþlangýcý ile sona ermesine iliþkin olarak yetki tespit baþvurusu tarihinden önce Sosyal Güvenlik Kurumuna yapýlmamýþ bildirimler dikkate alýnmaz.

Olumlu yetki tespiti

MADDE 8 – (1) Ýþçi veya iþveren sendikasý ya da sendika üyesi olmayan iþveren tarafýndan yetki tespit baþvurusunda bulunulmasý halinde Bakanlýk, baþvuru tarihi itibariyle yetki þartlarýna sahip iþçi sendikasýna olumlu yetki tespiti verir.

(2) Yetki tespit yazýsýnda; yetki þartlarýný taþýyan sendikanýn adý, yetki kapsamýna giren iþyeri veya iþyerleri ile iþçi ve üye sayýlarý, toplu iþ sözleþmesinin düzeyi ve görevli makamýn neresi olduðu hususlarý yer alýr.

(3) Olumlu yetki tespit yazýsý, yetki þartlarýný taþýyan sendikaya, o iþkolunda kurulu diðer iþçi sendikalarýna, taraf olacak iþveren sendikasý veya sendika üyesi olmayan iþverene ve ilgili çalýþma ve iþ kurumu il müdürlüklerine, baþvuru tarihinden itibaren altý iþ günü içinde bildirilir. Ancak kurulu bulunduðu iþkolunda çalýþan iþçilerin yüzde üçünden daha az üyesi bulunan sendikalara bildirim yapýlmaz.

Olumsuz yetki tespiti

MADDE 9 – (1) Bakanlýk, yetki tespit baþvurusunda bulunan iþçi sendikasýnýn baþvuru tarihinde yetki þartlarýna sahip olmadýðýný tespit ettiðinde, olumsuz yetki tespitini sadece baþvuruyu yapan sendikaya bildirir. Olumsuz yetki tespit yazýsýnda, iþyeri ya da iþletmenin unvan ve adresi ile çalýþan iþçi sayýsý ve kendi üye sayýsý yer alýr.

(2) Bakanlýk, iþveren sendikasý veya sendika üyesi olmayan iþverenin yetki tespit baþvurusu halinde, baþvuru tarihinde yetki þartlarýna sahip bir iþçi sendikasýnýn bulunmadýðýný tespit ettiðinde, durumu sadece iþveren sendikasýna veya sendika üyesi olmayan iþverene bildirir.

Yetki tespitine itiraz

MADDE 10 – (1) Kendilerine tespit yazýsý gönderilen iþçi veya iþveren sendikalarý veya sendika üyesi olmayan iþveren; taraflardan birinin veya her ikisinin yetki þartlarýna sahip olmadýðý veya kendisinin bu þartlarý taþýdýðýna dair itirazda bulunabilir. Kurulu bulunduðu iþkolunda çalýþan iþçilerin yüzde üçünden daha az üyesi bulunan iþçi sendikasý yetki itirazýnda bulunamaz.

(2) Yetki tespitine itiraz, nedenleri belirtilmek suretiyle yazýnýn kendilerine teblið edildiði tarihten itibaren altý iþ günü içinde mahkemeye yapýlýr. Ýtiraz dilekçesinin mahkemeye verilmeden önce görevli makama kayýt ettirilmesi gerekir.

(3) Ýþçi ve üye sayýlarýnýn tespitinde maddi hata ve süreye iliþkin itirazlar mahkeme tarafýndan altý iþ günü içinde duruþma yapýlmaksýzýn kesin olarak karara baðlanýr.

(4) Yetki þartlarýna sahip olmadýðý bildirilen iþçi sendikasý, altý iþ günü içerisinde yetkili olup olmadýðýnýn tespiti için dava açabilir. Mahkeme açýlan davayý o iþkolunda çalýþan iþçilerin en az yüzde üçünü üye kaydeden iþçi sendikalarý ile iþveren sendikasý veya sendika üyesi olmayan iþverene de bildirir. Mahkeme davayý iki ay içinde sonuçlandýrýr.

(5) Ýtiraz, karar kesinleþinceye kadar yetki iþlemlerini durdurur.

Yetki belgesi

MADDE 11 – (1) Yetki tespit yazýsýna süresi içinde itiraz edilmemiþse, sürenin bitimini takip eden altý iþ günü içinde ilgili sendikaya Bakanlýkça yetki belgesi verilir.

(2) Tespit yazýsýna yapýlan itiraz mahkemece reddedilmiþse, kesinleþme þerhli mahkeme kararýnýn teblið edildiði tarihten itibaren altý iþ günü içinde ilgili sendikaya Bakanlýkça yetki belgesi verilir.

(3) Tespit yazýsý ile kendisine yetki þartlarýna sahip olmadýðý bildirilen sendikanýn yaptýðý itiraz sonucunda, yetki þartlarýna sahip olduðunun yargý kararý ile tespit edilmesi halinde kesinleþme þerhli mahkeme kararýnýn teblið edildiði tarihten itibaren altý iþ günü içinde ilgili sendikaya Bakanlýkça yetki belgesi verilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Grev Oylamasý

Grev oylamasý talebi

MADDE 12 – (1) Grev oylamasý talebi, grev kararýnýn iþyerinde ilan edildiði tarihten itibaren altý iþ günü içinde iþyerinin baðlý bulunduðu görevli makama yazýlý olarak yapýlýr.

(2) Ýþletme toplu iþ sözleþmesi yapýlmasýna iliþkin uyuþmazlýkta grev oylamasý talebi, iþletmenin her bir iþyerinin bulunduðu yerdeki Çalýþma ve Ýþ Kurumu Ýl Müdürlüðüne yapýlýr.

(3) Grup toplu iþ sözleþmesi yapýlmasýna iliþkin uyuþmazlýkta grev oylamasý talebi, grubun her bir iþyerinin bulunduðu yerdeki Çalýþma ve Ýþ Kurumu Ýl Müdürlüðüne yapýlýr.

(4) Grev oylamasý talebi, iþyerinde çalýþan her bir iþçi tarafýndan ayrý ayrý yapýlabileceði gibi, tek bir dilekçenin iþçiler tarafýndan topluca imzalanmasý þeklinde de yapýlabilir.

(5) Grev oylamasý talebi, grev kararýnýn ilan edildiði tarihte o iþyeri veya iþletmede çalýþan iþçilerin en az dörtte birinin baþvurusu ile yapýlýr. Bu orana ulaþýlýp ulaþýlmadýðý görevli makamca belirlenir.

Grev oylamasýnýn yapýlmasý

MADDE 13 – (1) Görevli makam, talebin yapýlmasýndan baþlayarak altý iþ günü içinde görevlendireceði memurlarýn gözetimi altýnda ve iþyerinde grev oylamasýný gerçekleþtirir.

(2) Görevli makam, grev oylamasýnýn gün ve saatini, iþ saatleri dýþýnda veya iþ akýþýný kesintiye uðratmayacak þekilde belirler. Oy verme gün ve saati en az bir iþ günü önceden iþyerinde iþçilerin görebilecekleri bir yerde ilan edilir.

(3) Grev oylamasýna grev ilanýnýn yapýldýðý tarihte iþyerinde veya iþletmede çalýþan iþçiler katýlabilir. Ancak, iþveren veya iþveren adýna iþletmenin bütününü yöneten iþveren vekilleri grev oylamasýna katýlamaz.

(4) Grev oylamasý, serbest, eþit, gizli oy, açýk tasnif ve döküm esasýna göre yapýlýr. Oy sayýmý sýrasýnda iþçi ve iþveren sendikasý temsilcisi veya iþveren temsilcisi gözlemci olarak bulunabilir.

(5) Ýþletme toplu iþ sözleþmesi yapýlmasýna iliþkin uyuþmazlýkta grev oylamasý, iþletmenin her bir iþyerinin baðlý bulunduðu Çalýþma ve Ýþ Kurumu Ýl Müdürlüðünce ayný tarihte yapýlýr. Grev oylamasýnýn sonuçlarý iþletme merkezinin baðlý bulunduðu görevli makamda toplanýr ve belirlenir.

(6) Grup toplu iþ sözleþmesi yapýlmasýna iliþkin uyuþmazlýkta grev oylamasý, grubun her bir iþyerinin bulunduðu yerdeki Çalýþma ve Ýþ Kurumu Ýl Müdürlüðünce yapýlýr. Grev oylamasýnýn sonuçlarý her bir iþyeri veya iþletme için ayrý ayrý belirlenir.

Grev oylamasýnýn sonucu

MADDE 14 – (1) Grev oylamasýnda, oylamaya katýlanlarýn salt çoðunluðu, grevin yapýlmamasý yönünde karar verirse, grev kararý uygulanamaz.

(2) Grev oylamasýnýn sonucu üç nüsha olarak düzenlenecek bir tutanakta belirtilir. Tutanaðýn bir nüshasý görevli makamda saklanýr. Diðer nüshalar ise, iþveren veya iþveren sendikasýna ve grev kararý veren iþçi sendikasýna gönderilir.

Grev oylamasýna itiraz

MADDE 15 – (1) Oylamaya iliþkin itirazlar, oylama gününden baþlayarak üç iþ günü içinde mahkemeye yapýlýr. Ýtiraz, mahkemece üç iþ günü içinde kesin olarak karara baðlanýr.

(2) Grev oylamasýna taraf iþçi veya iþveren sendikalarý ya da sendika üyesi olmayan iþveren itiraz edebilir.

(3) Ýtiraz sonucunda grev oylamasý, oylamanýn tekrarlanmasýný gerektiren bir sebeple mahkemece iptali halinde, kesinleþmiþ mahkeme kararýnýn görevli makama tebliðinden itibaren altý iþ günü içerisinde ayný esaslara göre tekrarlanýr.

Grev oylamasý sonucunun kesinleþmesi

MADDE 16 – (1) Grev oylamasý sonucunun uygulamaya konulabilmesi için oylamaya iliþkin itiraz süresinin geçmesi veya itirazýn kesin olarak sonuca baðlanmasý gerekir.

(2) Grev oylamasý sonucunda, grev yapýlmamasý yönündeki kararýn kesinleþmesinden itibaren altý iþ günü içinde, iþçi sendikasý Yüksek Hakem Kuruluna baþvurabilir.

(3) Grev oylamasý sonucunda, grev yapýlmamasý yönündeki kararýn kesinleþmesinden itibaren, altý iþ günü içerisinde anlaþma saðlanamazsa veya Yüksek Hakem Kuruluna baþvurulmamýþsa iþçi sendikasýnýn yetkisi düþer.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Çeþitli ve Son Hükümler

Geçiþ hükümleri

GEÇÝCÝ MADDE 1 – (1) Toplu Ýþ Sözleþmesi yapma yetkisi ile yetki tespit baþvurularýnda Ekonomik ve Sosyal Konseye üye konfederasyonlara baðlý iþçi sendikalarýnýn kurulu bulunduðu iþkolunda en az yüzde üç üye þartý, 2013 Ocak ayý istatistiklerinin yayýmý tarihinden 1/7/2016 tarihine kadar yüzde bir, bu tarihten 1/7/2018 tarihine kadar ise yüzde iki olarak uygulanýr.

Yürürlük

MADDE 17 – (1) Bu Yönetmelik yayýmý tarihinde yürürlüðe girer.

Yürütme

MADDE 18 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çalýþma ve Sosyal Güvenlik Bakaný yürütür.