25 Ocak 2013 CUMA

Resm Gazete

Say : 28539

TEBL

Kamu Gzetimi, Muhasebe ve Denetim Standartlar Kurumundan:

BAIMSIZ DENETLK UYGULAMALI MESLEK ETM TEBL

BRNC BLM

Ama, Kapsam, Dayanak ve Tanmlar

Ama

MADDE 1 (1) Bu Tebliin amac; bamsz deneti olmak isteyen deneti yardmclarna verilecek uygulamal mesleki eitime, refakatinde eitim alnabilecek denetilere ve eitim alanlara dair usul ve esaslar dzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2 (1) Bu Tebli; deneti yardmclarnn yetitirilmelerine ve mesleki yeterlilik kazanmalarna ynelik olan uygulamal mesleki eitimin; esaslarna, sresine, deerlendirme ve takip yntemlerine, nezdinde uygulamal mesleki eitim alnacak bamsz deneti ve bamsz denetim kurulularna ilikin usul ve esaslar kapsar.

Dayanak

MADDE 3 (1) Bu Tebli, 26/12/2012 tarihli ve 28509 sayl Resm Gazetede yaymlanan Bamsz Denetim Ynetmeliinin 15 inci ve 49 uncu maddelerine dayanlarak hazrlanmtr.

Tanmlar

MADDE 4 (1) Bu Teblide kullanlan terimler, Bamsz Denetim Ynetmeliinde tanmlanan anlamlar ile kullanlmtr. Ayrca, bu Tebliin uygulanmasnda;

a) Eitim ve Yetkilendirme Bilgi Sistemi (EYBS): Kurum tarafndan oluturulan, resmi sicil ve yetkilendirme ilemlerinin elektronik ortamda yrtld, tescil ve ilan edilmesi gereken ieriklerin dzenli bir ekilde depoland veri tabann da ieren bilgi ilem sistemini,

b) Gvenli elektronik imza: 15/1/2004 tarihli ve 5070 sayl Elektronik mza Kanununun 4 nc maddesinde tanmlanan imzay,

c) Uygulamal mesleki eitim: Bamsz denetilik mesleinin gerektirdii bilgi, beceri ve uygulama yeterliliklerinin kazandrlmas amacyla Kurumca belirlenen temel esaslar erevesinde yrtlen en az yl sreli eitimi,

) Ynetmelik: Bamsz Denetim Ynetmeliini,

ifade eder.

(2) Bu Teblide geen eitim ibaresi uygulamal mesleki eitimi ifade eder.

KNC BLM

Uygulamal Mesleki Eitim

Eitimin amac

MADDE 5 (1) Deneti yardmclar aadaki amalar esas alnarak eitime tabi tutulurlar:

a) Teorik bilgilerinin uygulamaya geirilmesini salamak.

b) Bamsz denetim alannda yeterli bilgi, ihtisas ve deneyime sahip olmalarn salamak.

c) Meslein gerektirdii ahlaki nitelikleri ve meslek bilincini yerletirmek.

) Meslein gerektirdii bilgi ilem teknolojilerini renmelerini salamak.

d) Analitik dnme, takm almas ve iletiim becerilerini gelitirmek.

e) Yazma ve rapor yazma teknii konusunda bilgi ve yetenek kazandrmak.

f) Meslekte standartlamay temin etmek.

Eitime balama art

MADDE 6 (1) Eitime balamak iin Ynetmeliin 14 nc maddesinin birinci fkrasnn (a) bendinde belirtilen mezuniyet art aranr.

Eitim sresi

MADDE 7 (1) Deneti yardmclarnn eitim sresi en az yldr.

(2) Mcbir sebepler hari eitimin kesintisiz yrtlmesi esastr. Mcbir sebeplerden dolay eksik kalan eitim sresi tamamlanr.

Eitimden saylan sreler

MADDE 8 (1) 1/6/1989 tarihli ve 3568 sayl Serbest Muhasebeci Mali Mavirlik ve Yeminli Mali Mavirlik Kanunu erevesinde tasdik ve vergi denetimi hizmetlerinde geen sreler ile ayn Kanunun 6 nc maddesinin ikinci fkrasnda yer alan kamu kurum ve kurulularnda denetim yetkisini haiz olanlarn, bu kamu kurum ve kurulularnda geirdikleri sreler uygulamal mesleki eitim sresinden saylr.

(2) En az on be yl mesleki tecrbeye sahip olan meslek mensuplarnda uygulamal mesleki eitim art aranmaz.

(3) Mesleki tecrbe sresi, mesleki faaliyetlere baland tarihte balar ve mesleki faaliyetlerde geirilen sreyi kapsar. Bu srenin hesabnda,

a) 3568 sayl Kanun kapsamndaki staj ve stajdan saylan hizmetler ile ayn Kanun uyarnca mesleki faaliyetlerde bulunulan sreler,

b) Bamsz denetimde geirilen sreler,

c) 3568 sayl Kanun erevesinde tasdik ve vergi denetimi hizmetlerinde geen sreler ile ayn Kanunun 6 nc maddesinin ikinci fkrasnda yer alan kamu kurum ve kurulularnda denetim yetkisini haiz olanlarn, kamu kurum ve kurulularnda geirdikleri sreler,

dikkate alnr. Mesleki tecrbe sresine drt yl amamak zere, Ynetmeliin 14 nc maddesinin birinci fkrasnn (a) bendinde ngrlen lisans veya lisansst eitim sreleri ilave edilir. Kamu kurum ve kurulularnda geirilen sreler hari olmak zere, bir yldan fazla sreyle bu maddede belirtilen faaliyetlere ara verilmesi durumunda, ara verilen fazla sreler mesleki tecrbe sresinin hesabnda dikkate alnmaz.

(4) 3568 sayl Kanun uyarnca meslek mensuplarnca yaplan staj sresinin bir yl veya lisansst diplomasnn ibraz edilmesi artyla iktisat, maliye, iletme, muhasebe, finansman, denetim ve vergi ile ilgili alanlarda lisansst eitim grenlerin bu eitimde geen srelerinin bir yl eitimden saylr.

NC BLM

Eitime likin lemler

Eitime balama ve hizmet akdi feshinin bildirimi

MADDE 9 (1) Eitim almak isteyenler kaytlarn, hizmet akdi imzalamadan nce, EYBS zerinde gerekletirirler.

(2) Eitim, hizmet akdinin imzaland tarihte balar. Hizmet akdi bilgisinin, ilgili denetim kuruluu, deneti ya da deneti yardmcs tarafndan Sosyal Gvenlik Kurumuna bildirim sresi iinde Kuruma bildirilmesi arttr. Bildirimin sresinde yaplmamas halinde eitim, bildirim tarihinde balar. Bildirim tarihi, ilemin EYBSteki zaman damgas ile kayt altna alnd tarihtir.

(3) EYBSte kayd bulunan deneti yardmclarna Bamsz Deneti Yardmcs Kimlii verilir. Deneti yardmcs kimlii verilenler kamuya ilan edilir.

(4) EYBSin Deneti Yardmcs Modlne; deneti yardmcsnn vesikalk resmi, hizmet akdi, lisans veya lisansst mezuniyet belgesi, adli sicil belgesi, varsa meslek mensubu ruhsat ve yabanc dil seviye tespit belgesi yklenir. Veri tabannda ayrca, ikametgh ve iyeri adresi ile iletiim, i yeri, hizmet akdi, eitime balama ve biti tarihleri, katld denetim ekiplerine ve hazrlanmasnda katkda bulunduu alma ktlarna ilikin bilgiler ile Kurumca uygun grlen dier bilgilerin takibi yaplr.

(5) EYBS kaydna alnm deneti yardmcsnn hizmet akdinin feshedilmesi halinde hizmet akdinin sona erdii tarih, yannda eitim alnan tarafndan on gn iinde Kuruma bildirilir.

(6) Deneti yardmcsnn eitim dnemi ilemlerine ait belge ve bilgiler EYBSteki sayfasnda saklanr. Deneti olanlarn kaytlar Bamsz Denetim Resmi Sicilindeki kayt grubuna tanr.

Yannda eitim yaplacaklarn ykmllkleri

MADDE 10 (1) Eitimler, deneti yannda ya da denetim kuruluunda ve bunlarn denetim ve gzetiminde yaplr.

(2) Denetim kurulularnda, refakat almalar bamsz denetim alannda bilgi birikimine ve deneyime sahip denetilerin gzetiminde yrtlr. Refakatinde eitim yaplacak denetinin asgari on yllk mesleki tecrbeye sahip olmas arttr.

(3) Bir deneti yanndaki refakat almas, mcbir sebep halleri ve 12 nci maddenin ikinci fkrasnda belirtilen haller hari olmak zere aydan az olamaz.

(4) Eitim veren denetiler, deneti yardmclarn denetimlerin her bir aamasnda grevlendirmek, mterileriyle olan grmelerde yanlarnda bulundurmak, onlarn almalarna nezaret etmek ve hazrladklar alma ktlarn incelemek gibi konularda ykmldrler.

(5) Eitimlerde deneti yardmclarna meslein gerekleri ve incelikleri ayrntl olarak retilir ve mesleki mevzuat bilgileri gelitirilir. Eitimler bilgi ilem teknolojileri ile kiisel ve mesleki geliim konularn da ierir.

(6) Deneti yardmclarnn, finansal tablo denetiminde fiilen grev alarak mesleki uygulamay renmeleri salanr.

(7) Yannda eitim alnan denetim kurulular ve denetilere;

a) Eitim programna ve srelerine uyulmamas,

b) Deneti yardmclarnn, drdnc fkrada belirtilen ilerde grevlendirilmemesi,

c) Genel ahlaka ve mesleki etik kurallarna aykr davranlarda bulunulmas,

hallerinin tespitinde eitim verme yasa uygulanr. Bu yasak EYBSe de ilenerek takip edilir.

EYBS kayd arama zorunluluu

MADDE 11 (1) Denetim kuruluu ve denetiler, eitim alacak kiilerin EYBS kayt bilgilerini, hizmet akdi imzalamadan nce Kurumdan talep etmek zorundadrlar.

Eitimin icras ve devam zorunluluu

MADDE 12 (1) Eitimler kesintisiz yrtlr ve eitime devam mecburidir.

(2) Eitim sresi hibir ekilde ksaltlamaz.

(3) Eitim programna veya srelerine uyulmad ya da yannda veya gzetim ve denetiminde eitim veren denetinin genel ahlaka ve mesleki etik kurallarna aykr davranlarda bulunduu kanaatine varan deneti yardmclar eitimlerini kendiliinden kesemezler. Bu durumda, deneti yardmclar Kuruma bildirimde bulunarak gerekli tedbirin alnmasn isteyebilirler. Genel ahlaka ve mesleki etik kurallarna aykr davran tespit edilenlerin yannda eitim almas yaptrlmaz.

(4) Yannda veya gzetim ve denetiminde eitim alnan denetinin lm, ii terki veya idari yaptrmlar sebebiyle denetim faaliyeti yrtemeyecei durumlar ile beinci fkra uyarnca sonlandrlan eitimler nedeniyle kalan eitim sresi bir baka denetinin yannda tamamlanr.

DRDNC BLM

Deneti Yardmclaryla lgili lemler

Eitim bilgilerinin EYBSe kayd

MADDE 13 (1) Deneti yardmclarnn eitimine ilikin olarak Kurumca istenen tm bilgi ve belgeler en ge on gn iinde Kuruma bildirilir. Bu bilgi ve belgeler Kurumca incelenerek sisteme yklenir.

zin sresi

MADDE 14 (1) Deneti yardmcsna 28/8/1971 tarihli ve 1475 sayl Kanununa gre izin kullandrlr.

(2) Deneti ve denetim kuruluu deiikliklerinde nakil iin ayrca yedi gn izin verilir.

Meslekle badamayan iler

MADDE 15 (1) Mevzuatta denetiler iin yer alan meslekle ve meslek onuru ile badamayan iler, deneti yardmclar iin de geerlidir. Ayrca, deneti yardmclar eitimin gerektirdii iler sakl kalmak kaydyla denetimle ilgili bakaca ileri yapamazlar.

(2) Denetimlerde grevlendirilen deneti yardmclar, bamszlk, tarafszlk ve sr saklama ykmllklerinden sorumludurlar.

Deneti yardmclarnn ykmllkleri

MADDE 16 (1) Deneti yardmclar eitimleri esnasnda aadaki kurallara uymakla ykmldrler;

a) Meslein gerekleri ve inceliklerini ayrntl olarak renmek ve mesleki mevzuat bilgilerini gelitirmek.

b) Yannda veya gzetim ve denetiminde eitim aldklar deneti ve denetim kuruluu tarafndan verilen meslee ilikin grevleri zamannda yapmak.

c) Meslein vakar ile badamayan davranlar ile ahlak ve iyi niyet kurallarna aykr davranlarda bulunmamak.

) Gerekli bildirimleri Kuruma zamannda, tam ve doru olarak yapmak.

Eitimin sonlandrlmas

MADDE 17 (1) Eitim;

a) 6 nc maddedeki artlarn tanmadnn sonradan tespit edilmesi,

b) Kuruma iletilen bilgi ve belgelerin doru olmadnn ve bu belgelerde tahrifat yapldnn tespit edilmesi,

c) Geerli bir mazereti olmakszn, alma saatleri dahilinde eitim mahallinde bulunmadnn veya eitime devam etmediinin bir ylda defa tespit edilmesi,

hallerinde sonlandrlr. Bu durum Kurum tarafndan en ge yedi gn iinde deneti yardmcsyla birlikte, yannda eitim alnan deneti ve denetim kuruluuna bildirilir.

(2) Eitimi sonlandrlanlar, bildirim tarihinden itibaren on be gn iinde Kuruma itiraz edebilirler. Kurumun verecei karar kesindir.

Eitimin deerlendirilmesi

MADDE 18 (1) Bu Tebli erevesinde gerekletirilen eitimler talep zerine Kurum tarafndan deerlendirilir. Eitimlerin bu Teblide dzenlenen erevede tamamlandnn Kurumca tespiti halinde Ynetmeliin 15 inci maddesinde ngrlen eitim art salanm olur.

(2) Deerlendirme sonucu eksiklikleri tespit edilenlerin eksik kalan eitimleri verilen sre iinde tamamlattrlr.

BENC BLM

eitli ve Son Hkmler

Tebli kapsamnda yaplacak mracaat, bildirim, itiraz ve dier ilemlerde usul

MADDE 19 (1) Meslek mensuplarnca bu Tebli kapsamnda yaplacak mracaat, bildirim ve itirazlar ile dier ilemler, elektronik ortamda ve 5070 sayl Kanunun 4 nc maddesinde tanmlanan Gvenli Elektronik mza kullanlarak yaplr.

(2) EYBSte elektronik ortamda ilem yaplamamas halinde ilemler, daha sonra elektronik ortama aktarlmak zere, yazl ortamda ve Kurumca uygun grlen srede yrtlr.

(3) Bu Tebli uyarnca yaplacak tebligatlar hakknda 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayl Tebligat Kanunu hkmleri uygulanr.

Teblide hkm bulunmayan haller

MADDE 20 (1) Bu Teblide hkm bulunmayan hususlar Kurum tarafndan dzenlenir.

Gei dnemi yetkilendirmelerinde eitim art

GEC MADDE 1 (1) Ynetmeliin Geici 1 inci maddesinin beinci fkras uyarnca, 31/12/2015 tarihine kadar yaplacak yetkilendirmelerde, bu Ynetmeliin yaymland tarih itibaryla, 10 yl ve daha fazla mesleki tecrbeye sahip olanlarn, eitimin en az 1 yln, dierlerinin ise en az 2 yln deneti yannda ya da denetim kuruluunda yaplacak denetimlere katlarak geirmesi art aranr. Bu denetimlerde meslek mensubunun katld denetimlere, denetim ekiplerine ve hazrlanmasnda katkda bulunduu alma ktlar, dier dokmanlar ve denetim raporlarna ilikin bilgiler ile Kurumca uygun grlen bilgilerin takibi yaplr. Talep zerine Kurumca meslek mensubunun durumu deerlendirilerek eitimin tamamlandnn tespiti halinde Ynetmelikte ngrlen eitim art salanm olur.

Sermaye piyasasnda bamsz denetim lisansna sahip olanlarda eitim art

GEC MADDE 2 (1) Sermaye Piyasasnda Bamsz Denetim Lisansna sahip meslek mensuplarndan Ynetmeliin Geici 1 inci maddesi uyarnca 31/12/2014 tarihine kadar Kuruma mracaatta bulunanlarn yetkilendirilmelerinde Tebliin Geici 1 inci maddesinde belirlenen sreler eitim sreleri olarak dikkate alnr. Ynetmeliin Geici 1 inci maddesinin birinci fkrasnn (a) ve (b) bentleri uyarnca yetkilendirilecek olan meslek mensuplar bu sreleri, denetim kurulular veya denetiler yannda, 3568 sayl Kanun erevesinde tasdik ve vergi denetimi hizmetlerinde bulunanlarn yannda ve ayn Kanunun 6 nc maddesinin ikinci fkras uyarnca denetim yetkisini aldktan sonra kamu kurum ve kurulularnda fiilen grev alarak geirdiklerini belgelemeleri halinde Ynetmelikte ngrlen eitim artn salam olurlar.

Mevcut deneti yardmclarna ilikin gei hkmleri

GEC MADDE 3 (1) Bu Tebliin yaym tarihinden nce, denetim faaliyetinde bulunmak zere kamu kurumlarndan yetki alm olan denetim kurulular ya da denetilerin yannda deneti yardmcs olarak staja balayp, stajlar halen devam etmekte olanlarda eitime balama tarihi, staj amacyla almaya baladna ilikin Sosyal Gvenlik Kurumuna yaplan bildirim tarihidir.

(2) Meslek mensubu yannda staj yapanlar iin eitime balama tarihi, staj amacyla almaya baladna ilikin Sosyal Gvenlik Kurumuna yaplan bildirim tarihidir.

(3) Staja balama snav ncesinde denetim kurulularnda ya da meslek mensubu yannda deneti yardmcs sfatyla almaya balayanlarn eitime balama tarihi, belgelendirmek kaydyla, hizmet akdinden nce olmamak zere, grev aldklar ilk denetimle balar.

(4) Bu madde kapsamna giren deneti yardmclarnda da staj sresi en az yldr. Bu srenin en az iki ylnn denetim kuruluu veya deneti yannda denetimlere katlarak geirilmesi arttr.

(5) Bu madde uyarnca yaplan stajlar, bu Tebliin 18 inci maddesi erevesinde Kurumca deerlendirilir.

Yrrlk

MADDE 21 (1) Bu Tebli yaym tarihinde yrrle girer.

Yrtme

MADDE 22 (1) Bu Tebli hkmlerini Kurum Bakan yrtr.