|
Gıda, Tarım ve Hayvancılık
Bakanlığından:
İPEKBÖCEĞİ YUMURTASI ÜRETİMİ VE KONTROLÜNE
İLİŞKİN YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 –
(1) Bu Yönetmeliğin amacı;
hastalıktan ari damızlık ve hibrid ipekböceği yumurtası üretimi ve
kontrolüne ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 –
(1) Bu Yönetmelik, ipekböceği yumurtası üretimi yapan üretici
kuruluşlarınca uygulanacak yöntemleri ve üretilen yumurtaların ne şekilde
ve kimler tarafından kontrol edileceği hususlarını kapsar.
Dayanak
MADDE 3 –
(1) Bu Yönetmelik, 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri,
Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 10 uncu maddesi hükümlerine
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 –
(1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık:
Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,
b) Damızlık
yumurta: İnficar programı ve iş planı gereğince damızlık yaş koza üretimi
için ayrılan yumurta miktarını,
c) Genel
Müdürlük: Hayvancılık Genel Müdürlüğünü,
ç) Hibrid:
Çeşitli yöntemlere göre ayrı saf F1’lerin birleştirilmesi ile üretilen
hibritleri,
d) İl
müdürlüğü: İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünü,
e) İmha:
Hastalıklı veya hastalık ihtimali bulunan saf hat veya hibrid larva,
kelebek, yumurta ve üretim dönemi sonunda üretimde kullanılmadığı için arta
kalan yumurtaların tutanakla yakılmasını,
f) İpekböceği
Yumurtası Üretim Belgesi: İpekböceği yumurtası üretimi yapan işletmede
yumurta üretimini gerçekleştiren personelin, Bakanlık tarafından düzenlenen
“İpekböceği Yumurtası Üretimine İlişkin Eğitim” programına katılarak
almakla yükümlü oldukları belgeyi,
g) Japon baraj
metodu: Her bir yumurtlama kağıdına ikiyüz dişi kelebek yumurtlatılarak
ipekböceği yumurtası üretilmesini,
ğ) Kontrol:
Hastalıktan ari damızlık ve hibrid ipekböceği yumurtası üretimine ilişkin
kontrolleri,
h) Saf ırk:
İpekböceği yumurtası üretiminde kullanılan saf hatları,
ı) Yumurta:
İpekböceği yumurtasını,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
İşletme Özellikleri, İpekböceği Yumurtası Üretimi
İçin Müracaat ve Üretim
İşletmelerde aranacak özellikler
MADDE 5 –
(1) Damızlık ve hibrid ipekböceği yumurtası üretecek işletmelerin, üretim
yerlerinde;
a) Üretim
kapasiteleri için yeterli tesis ve ekipmanları,
b) Yeterli
sayıda dişi ve erkek kelebek tablaları,
c) Dişi ve
erkek krizalit tablaları,
ç) Kerevetler,
d) Havan ve
mikroskoplar,
e) Termometre
ve higrometre,
f) Yumurta
yıkama, döllü-dölsüz yumurtaların ayrılması ve kurutma ekipmanlarını,
bulundurmaları
gereklidir.
Personel durumu
MADDE 6 –
(1) Damızlık ve hibrid ipekböceği yumurtası üreten işletmelerin, İpekböceği
Yumurtası Üretimi Belgesine sahip en az bir teknik eleman istihdam etmesi
ve ipekböceği yumurtası üretiminin bu eleman sorumluluğunda
gerçekleştirmesi ve yıllık yumurta üretim kapasitesine yetecek sayıda
teknik eleman ve tecrübeli usta işçi çalıştırması gerekir.
İpekböceği yumurtası üretimi için müracaat
MADDE 7 –
(1) İpekböceği yumurtası üretimi için müracaatın, her üretim yılı için 1
mayıs tarihine kadar, bu günün hafta sonuna denk gelmesi halinde ise
sonraki ilk iş gününe kadar yapılması gereklidir.
(2) İpekböceği
yumurtası üreticisi işletmenin, damızlık yaş koza üreten yetiştiricilerin müracaat
dilekçesini hangi ırktan ne miktarda yumurtayı üretime alacağını gösterir
liste ile birlikte, il müdürlüğüne vermesi gerekir.
(3) Müracaatı
kabul gören ipekböceği yumurta üreticisi işletme, iş planı ve inficar
programını, inficar işlemlerine başlamadan önce, en geç 15 mayıs tarihine
kadar il müdürlüğüne bildirmek zorundadır.
Üretim
MADDE 8 –
(1) Larva besleme döneminde;
a) Damızlık
yumurtaların, damızlık yaş koza üreticisine yumurta üretici işletme
tarafından inficar ettirilmiş larva halinde verilmesi gerekir.
b) Üretim
döneminde damızlık besleme evleri, il müdürlüğü teknik elemanlarınca en az
üç defa kontrol edilir.
c) İpekböceği
yumurtası üreticisi işletmenin teknik elemanı tarafından, damızlık yaş koza
yetiştirici evlerinde, il müdürlüğünden örnekleri alınacak besleme
kartlarına; inficar tarihi, yaşların ilk ve son yem tarihleri, hastalıklar
ve benzeri hususların düzenli olarak işlenmesi gereklidir.
ç) Hazırlanan
bakım ve besleme cetvelleri, besleme sonunda il müdürlüğüne teslim
edilecektir.
d) Larva
döneminde ırk karakterini göstermeyen larvalar damızlık besleyici
tarafından ayıklanarak imha edilir ve il müdürlüğünce yapılacak
kontrollerde bu yönde görülen karışık partiler damızlık beslemeden
çıkarılır.
(2) Koza
döneminde;
a) Damızlık yaş
koza yetiştiricisi tarafından üretilen ve yumurta üretici işletmeye teslim
edilen damızlık kozaların; ırkı, miktarı ve bir gram yumurta için yaş koza
verimini de içeren liste, ipekböceği yumurtası üreticisi işletme tarafından
il müdürlüğüne bildirilir.
b) Üretilen
damızlık yaş kozalardan koza şekillerine göre ırk özelliği göstermeyen
kozalar yumurta üretiminde kullanılmayacaktır.
c) Damızlık
koza seçimleri ipek zenginliği esasına göre azami dikkat ve ırk özellikleri
dikkate alınarak yapılacaktır.
ç) Her partide
krizalit ve ilk çıkan kelebeklerin muayene edilerek partilerdeki
karataban-pebrin hastalığı durumuna göre kese usulü, onlu veya yirmili tava
usulü, Japon baraj sistemi üretim metotlarından herhangi biri veya ayrı
ayrı partilerde olmak üzere her üç metot birden uygulanabilecektir.
d) Hibrid
ipekböceği yumurtası üretiminde kullanılan aynı ırktan çiftleşmiş
kelebekler ayrılarak yumurtlamadan imha edilecektir.
e) Japon baraj
sistemi uygulamasında; yumurta kağıtlarının numaralanması, üretilen
yumurtaların her gün tartılması, yumurta kağıtlarının adet olarak sayılması
ve herhangi bir karışıklığa meydan vermeden asılması, üretim dönemi sonunda
her partinin yumurta kağıt adedi brüt ve net yumurta miktarlarını gösterir
üretim cetvelinin il müdürlüğüne verilmesi gerekir.
f) Kese
metodunda; her kese üzerine parti numarası ve tür işareti konulacaktır.
g) Onlu veya
yirmili tava metodunda; gerek tava gerekse kelebek keselerinde numara ve
tür işaretleri karşılıklı olarak yazılacaktır.
ğ) Japon baraj
sistemi uygulamasında; partiden kelebek muayenesi için numune kelebeklerin
tesadüfi olarak alınması, kurutularak muayene için saklanması gereklidir.
h) Kese
metodunda; kelebek ve yumurtasının aynı kese içinde bulunması nedeniyle
ayrıca numune alınmayacaktır.
ı) Onlu ve
yirmili tava usulünde; her tava içinde bulunan kelebeklerin birer kese
kağıdı içine konulması, kese kağıdının ağzının kıvrılarak kapatılması,
üzerine parti ve tava numaralarının ayrı ayrı yazılması ve kurutularak muayene
için saklanması gereklidir.
i) Üretici
işletme tarafından, kelebek numuneleri için günlük defter tutulacaktır.
j) Japon baraj
metodu ile yapılacak üretimde kelebek numuneleri Ek-1 ve Ek-2’de verilen
toplam miktarlardan % 40 fazla alınır.
k) Japon baraj
metodunda kelebek numuneleri kelebeklerin ilk çıkışından son çıkışına
kadar, bir oran dahilinde ve tesadüfi örnekleme esasına göre alınır.
l) Japon baraj
metodu uygulaması için alınan kelebek numunelerinin kurutulduktan sonra
torbalara konulması, torba ağızlarının il müdürlüğü teknik elemanı ve
üretici işletmenin resmi temsilcisi huzurunda mühürlenerek muayene için
üretim yerinde muhafaza edilmesi gerekir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Muayene, Muayene Yöntemleri ve Hastalıklı
Yumurtaların İmhası
Kelebek muayenesi
MADDE 9 –
(1) İpekböceği yumurtası üretiminde kullanılan kelebeklerin muayeneleri
aşağıdaki şekillerde gerçekleştirilir;
a) Kese
metoduyla damızlık ipekböceği yumurtası elde edilen kelebeklerin muayenesi
yumurta üreticisi kuruluşun teknik elemanlarınca, hibrit yumurta üretiminde
kullanılan kelebeklerin muayeneleri ise il müdürlüğü teknik elemanlarınca
gerçekleştirilir.
b) Dişi
kelebeklerin muayenelerinde; kese, tava, japon baraj metotlarından biri
veya üretim metodu zorunluluğuna göre her üçü birden geçici olarak
uygulanır.
c) Japon baraj
metodunda muayene il müdürlüğü teknik elemanlarınca, kese ve tava usulünde
ise yumurta üretici işletme teknik elemanlarınca yapılır, ancak kese ve
tava metodunda son kontroller yine il müdürlüğü teknik elemanlarınca japon
baraj metodu esaslarına göre yapılır.
ç) Japon baraj
metodunda, partilerden alınan kelebeklerin her birinin bütün olarak havanda
ezilmesi ve havan içeriğinden alınarak hazırlanan numunenin il müdürlüğü
teknik elemanlarınca incelenmesi suretiyle muayene edilmesi gerekir.
d) Alınması ve
muayene edilmesi gereken kelebek adetleri ile baraj sayısı Ek-1 ve Ek-2’de
verilmiştir.
Muayene yöntemleri
MADDE 10 –
(1) Japon baraj metodu;
a) Muayene
edilen kelebeklerden, hastalıklı kelebek sayısı Ek-1’de verilen hastalıklı
kelebek sayısı kadar ya da daha fazla ise partinin tamamı hastalıklı kabul
edilir. Ancak istek üzerine Ek-2’de verilen şekilde numune alınır ve
muayene tekrarlanır, bunun hastalıklı kelebek adedine ilk muayenede
rastlanan hastalıklı kelebek adedi de eklenir. İkinci muayenenin yapılması
veya yapılmaması durumunda da barajı aşmış olan partiler hastalıklı kabul
edilir.
b) Muayene edilen kelebeklerde hastalıklı
kelebek sayısı baraj sayısını bulmaz veya aşmazsa Ek-2’ye göre numune
kelebek alınır ve bunlar ayrı ayrı muayene edilir. Birinci partide
gösterilen hastalıklı kelebek sayısını bulur veya aşarsa bu partinin de
tamamı hastalıklı kabul edilir.
c) Muayenede
karataban hastalığı veya başka bir hastalığa rastlanmaz ise ikinci bir
muayeneye gerek kalmaksızın bu parti kelebek yumurtalarının tamamı hastalık
yönünden hastalıksız yumurta niteliğini kazanır.
ç) İl müdürlüğü
teknik elemanlarınca yapılan kelebek muayenelerinde, ipekböceği yumurtası
üretici işletmenin tam yetkili üretim elemanı da hazır bulunur ve
hastalıklı kelebek numunesi mikroskop altında kendisine gösterilir.
d) Muayenesi
yapılan her parti için iki nüsha tutanak düzenlenir. Düzenlenen
tutanaklardan bir sureti yumurta üretici işletmeye bir sureti de il
müdürlüğüne teslim edilir.
e) Muayenesi
yapılan ve hastalıklı olduğuna karar verilen partilerin yumurta kağıtları
aynı gün sayılır, defter kayıtlarından kontrol edilir, tartılır ve durum
bir tutanakla tespit edilerek, imha edileceği güne kadar ayrı bir yerde
muhafaza edilir.
f) Hastalıklı
partilerin yumurta kağıtları, yumurtaları ile birlikte il müdürlüğü teknik
elemanları kontrolü altında, yakılmak suretiyle imha edilir ve imha
edildiğine dair iki nüsha tutanak düzenlenir, tutanaklardan biri yumurta
üretim işletmesine bir adedi de il müdürlüğüne teslim edilir.
(2) Kese
metodu;
a) Kese
metoduyla yapılan yumurta üretiminde, bütün kelebekler usulüne uygun olarak
yumurta üreticisi veya yetkilisi tarafından muayene edilir, hastalıklı
kelebeğin kese içindeki yumurtaları ayrılır, parti içindeki tüm hastalıklı
kelebekler bu şekilde seçildikten sonra il müdürlüğünce bu partilerin
karataban hastalığı kontrolleri, Japon baraj metodu esaslarına göre
yapılır.
b) İkinci bir
muayene zorunlu olduğu takdirde yumurta üreticisi, partinin tamamını ikinci
bir defa muayene ve kontrolden geçirerek hastalıklı keseleri ayıklar.
c) Son kontrol
il müdürlüğü elemanlarınca japon baraj metodu esaslarına göre yapılır.
(3) Tava
metodu;
a) Tava
metoduyla yapılan üretimde yumurtalara ait kelebeklerin tamamının
muayeneleri, yumurta üreticisi veya yetkilisi tarafından yapılır, tava
içindeki on veya yirmi kelebekten bir tanesi dahi hasta olsa aynı numarayı
taşıyan tavadaki yumurtaların tamamı hasta kabul edilir. Muayene sonunda
hastalıklı tavaların numaraları ve sayıları bir tutanakla tespit edilir.
b) Muayenesi ve
kontrolleri yapılan partiler üzerinde il müdürlüğünce yapılacak muayene ve
kontrollerde Japon baraj metodu esasları aynen uygulanır.
c) İkinci bir
muayene zorunlu olursa, yumurta üreticisi, partinin tamamını yeniden
muayene eder.
ç) Son kontrol
il müdürlüğü elemanlarınca japon baraj metodu esaslarına göre yapılır.
Hastalıklı yumurtaların imhası
MADDE 11 –
(1) Yumurta üretimi hangi metotla yapılmış olursa olsun hastalıklı olduğuna
karar verilen yumurtalara ait partilerin tamamı veya hastalıklı kese veya
tavalara ait kelebeklerin yumurtalarının tamamı, yumurta üretici işletme
temsilcisinin de hazır bulunduğu yumurta üretim işletmesinde, il müdürlüğü
elemanlarının kontrolü altında yakılmak suretiyle imha edilir, bu durum
tutanakla tespit edilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Yumurtaların Muayenesi, Yıkanması, Kutulanması,
İmha ve Üretim Kayıtları
Damızlık yumurtaların muayenesi
MADDE 12 –
(1) Yumurta üretici işletme tarafından üretilen damızlık yumurtaların
kelebek muayeneleri ve kontrolleri üretici işletmece yapılır. Bütün kelebek
muayenelerinin sonuçları, mikroskop muayene sonuçları, il müdürlüğü yetkili
elemanları ve üretici işletme temsilcisinin ortak hazırladıkları raporla il
müdürlüğüne bildirilir.
Yumurtaların yıkanması
MADDE 13 –
(1) İpekböceği yumurtalarının yıkanması aşağıdaki şekilde gerçekleştirilir:
a) Yumurtaların
yıkama zamanı il müdürlüğünce tespit edilir ve yumurta üretici işletmeye
bildirilir.
b) Teknik
şartlara uyulmak suretiyle yıkanan yumurtalar yıkandığı gün, yumurta
üretici işletmenin kendi kışlaklarında muhafaza altına alınır.
c) Kışlaklara teslim
edilecek yumurtalar havalanmayı mümkün kılan bez torbalar içinde ve her
torbada beş yüz gramı geçmeyecek miktarda bulundurulur. Bez torbaların
ölçüsü 25x25 cm’den küçük olamaz.
ç) Bez
torbaların üzerinde üretici işletmenin logosunu taşıyan bir işaret
bulundurulması ve torba ağızlarının dikildikten sonra üretici işletme
tarafından mühürlenmesi gerekir.
d) Kışlağa
teslim edilen torbalar daralı olarak tartılır ve bu şekilde muhafaza altına
alınır.
e) Yumurtalar
en geç aralık ayının yirminci gününe kadar yıkanır ve kışlağa teslim
edilir, kışlağa teslimin gecikmesi durumunda, ipekböceği yumurtalarının
kışlakta kalması gereken süreyi tamamlayamaması nedeniyle ortaya
çıkabilecek kayıplardan il müdürlüğü sorumlu tutulamaz.
f) Yıkanan ve
kışlağa teslim edilen yumurtaların her partisinden onar gramlık numuneler
alınır ve kışlakta ayrıca muhafaza edilir. Yumurta sayımı, inficar ve
embriyo kontrolleri bu numunelerden yapılır.
Yumurtaların kutulanması
MADDE 14 –
(1) Yumurtaların tartılması ve kutulanması aşağıdaki şekilde
gerçekleştirilir:
a) Kışlakta
bulunan tohumların her partisinin bir gramında bulunan yumurta adetleri,
kuru ve döllenmiş yumurta adedi ile inficar oranlarının tespit işlemleri il
müdürlüğünce yapılır.
b) Yumurtaların
ikinci embriyo kontrolleri il müdürlüğünce yapılır.
c) Sonuçlara
göre 20.000 veya 10.000 adet sağlam yumurtayı verecek tartı ağırlıkları il
müdürlüğünce tespit edilir.
ç) Yumurtaların
tartısı il müdürlüğü elemanlarının kontrolü altında yapılır.
d) Tartılıp
kutulanan yumurtaların etiketlenmesini takiben il müdürlüğünce etiket
üzerine “KONTROL EDİLMİŞTİR” damgası vurulur.
e) Tartılıp
kontrol işlemi biten yumurta kutuları, onarlık demetler halinde bağlanıp
kışlakta muhafaza edilir.
f) Hibrit
ipekböceği yumurtası üretiminde kullanılacak saf ırkların ne kadar süre ile
kullanılabileceği il müdürlüğünce tespit edilir.
g) Irk
özellikleri ve teknolojik testler sonucuna göre damızlık olarak üretimine
izin verilen yumurtaların muayeneleri inficar kontrolleri, yumurta
sayımları ve tartıları üretim işletmesince yapılır.
ğ) Damızlık
yumurtalar da tartılarak yumurta üretici işletme kışlağında muhafaza
edilir, damızlık için ayrılan yumurta miktarından arta kalan yumurtalar
için de iki nüsha tutanak düzenlenir, tutanaklardan biri yumurta üretim
işletmesine bir adedi de il müdürlüğüne teslim edilir.
h) Yumurtaların
tartım işlemleri en geç mart ayının ilk yarısında sonuçlandırılır.
ı) Yumurta
üretici işletme, ürettiği ipekböceği yumurtalarının her varyetesinden altı
kutuyu, denemelerde kullanılmak üzere ücretsiz olarak il müdürlüğüne verir.
Üretimde kullanılmayarak arta kalan yumurtaların
imhası
MADDE 15 –
(1) Yaş koza üretiminde kullanılmayarak arta kalan damızlık ve hibrit
ipekböceği yumurtalarının tamamı, yumurta üretici işletme temsilcisinin de
hazır bulunduğu yumurta üretim işletmesinde, il müdürlüğü elemanlarının
kontrolü altında yakılmak suretiyle imha edilir, bu durum tutanakla tespit
edilir.
Üretim kayıtları
MADDE 16 –
(1) Yumurta üretim kayıtlarının tutulması; ipekböceği yumurta üreticisi
işletme veya şahıs, yumurta üretimiyle ilgili her türlü kaydı işletme
defterinde toplayarak il müdürlüğü kontrolü için hazır bulundurur.
(2) İpekböceği
yumurtası üretim yerleri, il müdürlüğü kontrol ve denetimine tabidir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son
Hükümler
Eğitim ve kontroller
MADDE 17 –
(1) Bakanlık, gerekli görülmesi halinde ipekböceği yumurtası üretimine
ilişkin eğitim yapabilir ya da yaptırabilir.
(2) Genel
Müdürlük, damızlık ve hibrid ipekböceği yumurtası üretim dönemlerinde
çalışmaları yerinde inceleyerek kontroller yapabilir.
Müeyyideler
MADDE 18 –
(1) 5996 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendi
gereğince, Bakanlıktan izin almadan faaliyette bulunanlara onbin Türk
Lirası idarî para cezası verilir; bunların faaliyeti durdurulur, ürünlerine
el konur ve ürünlerin üreme amaçlı kullanımına izin verilmez.
Yürürlük
MADDE 19 –
(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 20 –
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.
Ekleri için tıklayınız.
|