|
Gýda, Tarým ve Hayvancýlýk Bakanlýðýndan:
TÜRK GIDA KODEKSÝ GIDA ÝLE TEMAS EDEN
SERAMÝK MALZEMELER TEBLÝÐÝ
(TEBLÝÐ NO: 2012/30)
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu
Tebliðin amacý, son haliyle gýda ile temas etmesi beklenen veya gýda ile temas etmekte olan veya bu amaç için üretilmiþ olan seramik malzemelerden, gýdaya kurþun ve kadmiyumun muhtemel migrasyonunu
belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu
Teblið, son haliyle gýda ile temas etmesi beklenen veya gýda ile temas etmekte olan veya bu amaç için üretilmiþ olan seramik malzemeleri kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu
Teblið;
a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 3 üncü mükerrer sayýlý Resmî Gazete’de yayýmlanan Türk Gýda Kodeksi Yönetmeliði ve 29/12/2011 tarihli ve 28157 3 üncü mükerrer sayýlý Resmî Gazete’de yayýmlanan Türk Gýda Kodeksi Gýda ile Temas Eden Madde ve Malzemeler Yönetmeliðine dayanýlarak,
b) 84/500/EEC
sayýlý Gýda ile Temas Eden Seramik Malzemeler Hakkýnda Konsey Direktifine paralel olarak,
hazýrlanmýþtýr.
Tanýmlar
MADDE 4 – (1) Bu
Tebliðde geçen;
a) Bakanlýk: Gýda, Tarým ve Hayvancýlýk Bakanlýðýný,
b) Seramik
malzeme: Genel olarak yüksek killi veya silikat içerikli inorganik maddelerin karýþýmlarýndan üretilen, küçük miktarda organik maddelerin ilave edilebildiði, önce þekillendirilip piþirilerek sabitlenen, sýrlanýp cilalanabilen ve/veya dekore edilebilen
maddeleri,
ifade eder.
Malzeme özellikleri
MADDE 5 – (1) Bu Teblið kapsamýndaki seramik malzemelerin özellikleri aþaðýda verilmiþtir:
a) Seramik
malzemelerden gýdaya geçen kurþun ve kadmiyum miktarý, EK-2’de verilen test koþullarý ve EK-3’te verilen analiz yöntemi kullanýlarak belirlenir.
b) Seramik kap
ve seramik kapaktan oluþan bir malzemede;
1) Kap ve kapak
için, yalnýzca kap için verilen kurþun ve/veya kadmiyum limiti (mg/dm² veya mg/L olarak) uygulanýr.
2) Tek baþýna kap ve kapaðýn iç yüzeyi, ayný þartlar altýnda ve ayrý ayrý test edilir.
3) Kap ve kapaðýn iç yüzeyinden elde edilen kurþun ve/veya kadmiyum ekstraksiyon
seviyelerinin toplamý, sadece kabýn yüzey alanýna veya hacmine uygun olarak hesaplanýr.
c) Seramik
malzemelerden gýdaya geçen kurþun ve kadmiyum miktarý EK-1'de verilen limitleri geçemez.
ç) Ayný þekilli, boyutlu, dekorasyonlu ve sýrlý en az üç seramik malzeme numunesinin, EK-2 ve EK-3’te belirtilen þartlar altýnda analiz edilmesi durumunda; bu malzemelerden ekstrakte edilen kurþun ve/veya kadmiyumun ortalama miktarlarý; belirlenmiþ limitleri ve ayrý ayrý her bir
numune; verilen limitlerin % 50’sinden fazlasýný geçmiyorsa, seramik malzemeler Teblið koþullarýný saðlamýþ kabul edilir.
Etiketleme
MADDE 6 – (1) Bu
Teblið kapsamýndaki madde ve malzemeler, Türk Gýda Kodeksi Gýda ile Temas Eden Madde ve Malzemeler Yönetmeliði hükümlerine göre etiketlenir.
Numune alma ve analiz metotlarý
MADDE 7 – (1) Bu Teblið kapsamýndaki madde ve malzemelerden Tebliðde yer alan koþullar ve uluslararasý kabul görmüþ metotlar dikkate alýnarak numune alýnýr ve EK-2 ve EK-3’te yer alan kurallara göre analiz edilir.
Uygunluk beyaný
MADDE 8 – (1) Henüz gýda ile temas etmemiþ seramik malzemelerin beraberlerinde Türk Gýda Kodeksi Gýda ile Temas Eden Madde ve Malzemeler Yönetmeliði’nin 9 uncu maddesine uygun yazýlý beyanýn bulundurulmasý zorunludur.
(2) Üretici veya satýcý tarafýndan hazýrlanan bu beyan, bu Tebliðin EK-4’ünde yer alan bilgileri içerir.
(3) Bakanlýðýn talep etmesi halinde EK-1’de verilen kurþun ve kadmiyum limitleri ile uyumluluðu gösteren belgelerin beyaný zorunludur. Bu belgeler; kullanýlan analiz metotlarýný, analiz koþullarýný, analizin yapýldýðý laboratuvarýn
adý ve adresini ve
analiz sonuçlarýný içerir.
Ýdari yaptýrým
MADDE 9 – (1) Bu Tebliðe aykýrý davrananlar hakkýnda 11/6/2010 tarihli ve
5996 sayýlý Veteriner Hizmetleri, Bitki Saðlýðý, Gýda ve Yem Kanununun ilgili maddelerine göre idari yaptýrým uygulanýr.
Yürürlükten kaldýrýlan teblið
MADDE 10 – (1) 4/12/2001 tarihli ve 24603 sayýlý Resmî Gazete’de yayýmlanan Türk Gýda Kodeksi Gýda Maddeleri ile Temasta Bulunan Seramik Malzemeler
Tebliði (Teblið No: 2001/38) yürürlükten kaldýrýlmýþtýr.
Yürürlük
MADDE 11 – (1) Bu Tebliðin 8 inci maddesi 1/6/2012
tarihinde, diðer maddeleri ise yayýmý tarihinde yürürlüðe girer.
Yürütme
MADDE 12 – (1) Bu Teblið hükümlerini Gýda, Tarým ve Hayvancýlýk Bakaný yürütür.
EK-1
Seramik Malzemelerden Geçen Kurþun ve Kadmiyum
Limitleri
|
Kategoriler
|
Pb
|
Cd
|
|
Kategori 1:
Ýç derinlikleri, en üst köþe boyunca
geçen yatay yüzeyin en düþük noktasýndan ölçülmüþ olan ve ölçüleri 25 mm'yi geçmeyen, doldurulamayan ve doldurulabilen
malzemeler
|
0,8 mg/dm²
|
0,07 mg/dm²
|
|
Kategori 2:
Doldurulabilen diðer tüm malzemeler
|
4,0 mg/L
|
0,3 mg/L
|
|
Kategori 3:
Piþirme kaplarý; 3 litreden daha
fazla bir kapasiteye sahip olan paketleme ve saklama kaplarý
|
1,5 mg/L
|
0,1 mg/L
|
EK-2
Kadmiyum ve Kurþunun Migrasyonunun
Belirlenmesi Ýçin Temel Kurallar
1. Test sývýsý (gýda
benzeri)
Asetik asit
(hacim/hacim), yeni hazýrlanmýþ % 4'lük sulu çözeltisi.
2. Test Koþullarý
2.1. Test;
22 ± 2 ºC'de 24 ± 0,5 saat süre ile yapýlýr.
2.2. Kurþun migrasyonu
belirlenecekse numune, uygun bir koruyucu ile kaplanmalý ve laboratuvarda normal ýþýklandýrma þartlarýnda býrakýlmalýdýr. Kurþun ve kadmiyum veya kadmiyum migrasyonu
belirlenecekse numune, test edilecek yüzeyin tümüyle karanlýkta kalmasýný saðlayacak þekilde kaplanýr.
3. Dolum
3.1.
Doldurulabilecek numuneler
Malzeme, % 4'lük asetik asit çözeltisi ile taþma noktasýný 1 mm'den daha fazla aþmayacak düzeyde doldurulur, mesafe numunenin en üst kenarýndan ölçülür. Düz veya hafif eðimli numuneler, sývý yüzeyi ile taþma noktasý arasýndaki mesafe eðimli kenar boyunca 6 mm'den
daha fazla olmayacak þekilde doldurulur.
3.2. Doldurulamayacak
numuneler
Gýda maddeleri ile temas etmesi istenmeyen numune yüzeyi öncelikle % 4'lük asetik asit çözeltisinin etkisine dayanabilecek uygun bir
koruyucu tabaka ile kaplanýr. Numune daha sonra, gýda maddeleri ile temasý istenen yüzey tamamen test sývýsý ile kaplanacak þekilde, bilinen hacimde asetik asit içeren bir geçiþi saðlayýcý ortam içerisine daldýrýlýr.
4. Yüzey Alanýnýn
Belirlenmesi
1. kategorideki
maddelerin yüzey alaný; 3. bölümde yer alan
doldurma koþullarý ile uyumlu olarak elde edilen, serbest sývý yüzeyi tarafýndan oluþturulan menisküsün
yüzey alanýna eþittir.
EK-3
Kadmiyum ve Kurþun Migrasyonu Analiz
Metotlarý
1. Amaç ve Uygulama Alaný
Bu metot, kurþun ve/veya kadmiyumun spesifik
migrasyonunu tespit eder.
2. Prensip
Kurþun ve/veya kadmiyumun spesifik
migrasyonunun belirlenmesi 4 üncü maddedeki performans kriterlerini saðlayacak bir enstrümental
analiz metodu ile yapýlýr.
3. Reaktifler
- Tüm reaktifler aksi belirtilmedikçe, analitik kalitede olmasý gerekir.
- Referansýn suya göre yapýldýðý yerlerde su, daima damýtýk suyu veya eþit kalitedeki suyu ifade eder.
3.1.
Asetik asit, % 4’lük, (hacim/hacim)
sulu çözeltisi: 40 mL glasiyel asetik asit su ile 1000 mL’ye
tamamlanýr.
3.2. Stok çözeltiler
% 4’lük asetik asit çözeltisi içerisinde sýrasýyla 1000 mg/L kurþun ve en az 500 mg/L kadmiyum içeren stok çözeltileri hazýrlanýr.
4. Enstrümantal Analiz Metodunun Performans Kriterleri
4.1.
Tespit sýnýrý: Kurþun ve kadmiyum için aþaðýdaki deðerlere eþit veya daha düþük olmasý gerekir.
- Kurþun için 0,1 mg/L
- Kadmiyum için 0,01 mg/L
Tespit sýnýrý; cihazýn birikim gürültüsünün iki katýna eþit bir sinyal veren, % 4’lük asetik asit içerisindeki elementin konsantrasyonu
olarak tanýmlanýr.
4.2. Tayin
sýnýrý: Kurþun ve kadmiyum için aþaðýdaki deðerlere eþit veya daha düþük olmasý gerekir.
- Kurþun için 0,2 mg/L
- Kadmiyum için 0,02 mg/L
4.3. Geri
Alma: % 4’lük asetik asit çözeltisine eklenen kurþun ve kadmiyumun geri almasý, eklenen miktarýn % 80-120'si kadardýr.
4.4. Özgünlük: Kullanýlan enstrümental analiz
metodunun spektral giriþimlerden ve matriksten
etkilenmeyecek þekilde olmasý gerekir.
5. Metot
5.1.
Numunenin hazýrlanmasý
Numune temiz
olur, testi etkileyecek yaðlar ve diðer maddeleri içermez.
Numune, yaklaþýk 40 ºC sýcaklýkta, ev tipi sývý deterjan içeren bir çözeltide yýkanýr. Öncelikle musluk suyunda ve daha sonra da damýtýk suda veya eþit kalitedeki suda durulanýr. Herhangi bir paslanmayý önlemek için ortamda bulunan su uzaklaþtýrýlýr ve kurutulur. Test edilecek yüzey temizlendikten sonra dokunulmaz.
5.2. Kurþun ve/veya kadmiyumun belirlenmesi
- Hazýrlanmýþ numune EK-2'de belirtilen þartlarda test edilir.
- Kurþun ve/veya kadmiyum tayini için test çözeltisini almadan önce, numune içerikleri homojenize
edilerek, herhangi bir çözelti kaybýný veya test edilen yüzeyin aþýnmasýný önleyen uygun bir yöntem uygulanýr.
- Her bir seri
tayin için kullanýlan reaktif üzerinde bir kör test yapýlýr.
- Kurþun ve/veya kadmiyumun belirlenmesi, uygun þartlar altýnda yapýlýr.
EK-4
Uygunluk Beyaný
1. 8 inci
maddede yer alan uygunluk beyaný, aþaðýdaki bilgi ve belgeleri içerir:
a) Seramik
malzemeyi piyasaya arzdan sorumlu olan satýcýnýn adý veya ticari unvaný ve adresi,
b) Seramik
malzemenin özellikleri,
c) Beyan
tarihi,
ç) Seramik malzemenin bu Teblið ve Türk Gýda Kodeksi Gýda ile Temas Eden Madde ve Malzemeler Hakkýnda Yönetmelik’te
yer alan gereklilikleri karþýladýðýna iliþkin bilgi ve belgeler.
2.
Uygunluk beyaný, ait olduðu malzeme hakkýnda basit ve kolay bir tanýmlamaya olanak tanýyacak nitelikte olur ve malzemenin üretiminde kurþun ve kadmiyum geçiþinde deðiþikliðe neden olacak bir deðiþim olduðunda yenilenir.
|