19 Nisan 2012 PERÞEMBE

Resmî Gazete

Sayý : 28269

TEBLÝÐ

Gýda, Tarým ve Hayvancýlýk Bakanlýðýndan:

TÜRK GIDA KODEKSÝ GIDA ÝLE TEMAS EDEN

SERAMÝK MALZEMELER TEBLÝÐÝ

(TEBLÝÐ NO: 2012/30)

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Tebliðin amacý, son haliyle gýda ile temas etmesi beklenen veya gýda ile temas etmekte olan veya bu amaç için üretilmiþ olan seramik malzemelerden, gýdaya kurþun ve kadmiyumun muhtemel migrasyonunu belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Teblið, son haliyle gýda ile temas etmesi beklenen veya gýda ile temas etmekte olan veya bu amaç için üretilmiþ olan seramik malzemeleri kapsar.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Teblið;

a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 3 üncü mükerrer sayýlý Resmî Gazete’de yayýmlanan Türk Gýda Kodeksi Yönetmeliði ve 29/12/2011 tarihli ve 28157 3 üncü mükerrer sayýlý Resmî Gazete’de yayýmlanan Türk Gýda Kodeksi Gýda ile Temas Eden Madde ve Malzemeler Yönetmeliðine dayanýlarak,

b) 84/500/EEC sayýlý Gýda ile Temas Eden Seramik Malzemeler Hakkýnda Konsey Direktifine paralel olarak,

hazýrlanmýþtýr.

Tanýmlar

MADDE 4 – (1) Bu Tebliðde geçen;

a) Bakanlýk: Gýda, Tarým ve Hayvancýlýk Bakanlýðýný,

b) Seramik malzeme: Genel olarak yüksek killi veya silikat içerikli inorganik maddelerin karýþýmlarýndan üretilen, küçük miktarda organik maddelerin ilave edilebildiði, önce þekillendirilip piþirilerek sabitlenen, sýrlanýp cilalanabilen ve/veya dekore edilebilen maddeleri,

ifade eder.

Malzeme özellikleri

MADDE 5 – (1) Bu Teblið kapsamýndaki seramik malzemelerin özellikleri aþaðýda verilmiþtir:

a) Seramik malzemelerden gýdaya geçen kurþun ve kadmiyum miktarý, EK-2’de verilen test koþullarý ve EK-3’te verilen analiz yöntemi kullanýlarak belirlenir.

b) Seramik kap ve seramik kapaktan oluþan bir malzemede;

1) Kap ve kapak için, yalnýzca kap için verilen kurþun ve/veya kadmiyum limiti (mg/dm² veya mg/L olarak) uygulanýr.

2) Tek baþýna kap ve kapaðýn iç yüzeyi, ayný þartlar altýnda ve ayrý ayrý test edilir.

3) Kap ve kapaðýn iç yüzeyinden elde edilen kurþun ve/veya kadmiyum ekstraksiyon seviyelerinin toplamý, sadece kabýn yüzey alanýna veya hacmine uygun olarak hesaplanýr.

c) Seramik malzemelerden gýdaya geçen kurþun ve kadmiyum miktarý EK-1'de verilen limitleri geçemez.

ç) Ayný þekilli, boyutlu, dekorasyonlu ve sýrlý en az üç seramik malzeme numunesinin, EK-2 ve EK-3’te belirtilen þartlar altýnda analiz edilmesi durumunda; bu malzemelerden ekstrakte edilen kurþun ve/veya kadmiyumun ortalama miktarlarý; belirlenmiþ limitleri ve ayrý ayrý her bir numune; verilen limitlerin % 50’sinden fazlasýný geçmiyorsa, seramik malzemeler Teblið koþullarýný saðlamýþ kabul edilir.

Etiketleme

MADDE 6 – (1) Bu Teblið kapsamýndaki madde ve malzemeler, Türk Gýda Kodeksi Gýda ile Temas Eden Madde ve Malzemeler Yönetmeliði hükümlerine göre etiketlenir.

Numune alma ve analiz metotlarý

MADDE 7 – (1) Bu Teblið kapsamýndaki madde ve malzemelerden Tebliðde yer alan koþullar ve uluslararasý kabul görmüþ metotlar dikkate alýnarak numune alýnýr ve EK-2 ve EK-3’te yer alan kurallara göre analiz edilir.

Uygunluk beyaný

MADDE 8 – (1) Henüz gýda ile temas etmemiþ seramik malzemelerin beraberlerinde Türk Gýda Kodeksi Gýda ile Temas Eden Madde ve Malzemeler Yönetmeliði’nin 9 uncu maddesine uygun yazýlý beyanýn bulundurulmasý zorunludur.

(2) Üretici veya satýcý tarafýndan hazýrlanan bu beyan, bu Tebliðin EK-4’ünde yer alan bilgileri içerir.

(3) Bakanlýðýn talep etmesi halinde EK-1’de verilen kurþun ve kadmiyum limitleri ile uyumluluðu gösteren belgelerin beyaný zorunludur. Bu belgeler; kullanýlan analiz metotlarýný, analiz koþullarýný, analizin yapýldýðý laboratuvarýn adý ve adresini ve analiz sonuçlarýný içerir.

Ýdari yaptýrým

MADDE 9 – (1) Bu Tebliðe aykýrý davrananlar hakkýnda 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayýlý Veteriner Hizmetleri, Bitki Saðlýðý, Gýda ve Yem Kanununun ilgili maddelerine göre idari yaptýrým uygulanýr.

Yürürlükten kaldýrýlan teblið

MADDE 10 – (1) 4/12/2001 tarihli ve 24603 sayýlý Resmî Gazete’de yayýmlanan Türk Gýda Kodeksi Gýda Maddeleri ile Temasta Bulunan Seramik Malzemeler Tebliði (Teblið No: 2001/38) yürürlükten kaldýrýlmýþtýr.

Yürürlük

MADDE 11 – (1) Bu Tebliðin 8 inci maddesi 1/6/2012 tarihinde, diðer maddeleri ise yayýmý tarihinde yürürlüðe girer.

Yürütme

MADDE 12 – (1) Bu Teblið hükümlerini Gýda, Tarým ve Hayvancýlýk Bakaný yürütür.

 

EK-1

Seramik Malzemelerden Geçen Kurþun ve Kadmiyum Limitleri

 

Kategoriler

Pb

Cd

Kategori 1:
Ýç derinlikleri, en üst köþe boyunca geçen yatay yüzeyin en düþük noktasýndan ölçülmüþ olan ve ölçüleri 25 mm'yi geçmeyen, doldurulamayan ve doldurulabilen malzemeler

0,8 mg/dm²

0,07 mg/dm²

Kategori 2:
Doldurulabilen diðer tüm malzemeler

4,0 mg/L

0,3 mg/L

Kategori 3:
Piþirme kaplarý; 3 litreden daha fazla bir kapasiteye sahip olan paketleme ve saklama kaplarý

1,5 mg/L

0,1 mg/L

 

 

EK-2

Kadmiyum ve Kurþunun Migrasyonunun Belirlenmesi Ýçin Temel Kurallar

 

1. Test sývýsý (gýda benzeri)

Asetik asit (hacim/hacim), yeni hazýrlanmýþ % 4'lük sulu çözeltisi.

2. Test Koþullarý

2.1. Test; 22 ± 2 ºC'de 24 ± 0,5 saat süre ile yapýlýr.

2.2. Kurþun migrasyonu belirlenecekse numune, uygun bir koruyucu ile kaplanmalý ve laboratuvarda normal ýþýklandýrma þartlarýnda býrakýlmalýdýr. Kurþun ve kadmiyum veya kadmiyum migrasyonu belirlenecekse numune, test edilecek yüzeyin tümüyle karanlýkta kalmasýný saðlayacak þekilde kaplanýr.

3. Dolum

3.1. Doldurulabilecek numuneler

Malzeme, % 4'lük asetik asit çözeltisi ile taþma noktasýný 1 mm'den daha fazla aþmayacak düzeyde doldurulur, mesafe numunenin en üst kenarýndan ölçülür. Düz veya hafif eðimli numuneler, sývý yüzeyi ile taþma noktasý arasýndaki mesafe eðimli kenar boyunca 6 mm'den daha fazla olmayacak þekilde doldurulur.

3.2. Doldurulamayacak numuneler

Gýda maddeleri ile temas etmesi istenmeyen numune yüzeyi öncelikle % 4'lük asetik asit çözeltisinin etkisine dayanabilecek uygun bir koruyucu tabaka ile kaplanýr. Numune daha sonra, gýda maddeleri ile temasý istenen yüzey tamamen test sývýsý ile kaplanacak þekilde, bilinen hacimde asetik asit içeren bir geçiþi saðlayýcý ortam içerisine daldýrýlýr.

4. Yüzey Alanýnýn Belirlenmesi

1. kategorideki maddelerin yüzey alaný; 3. bölümde yer alan doldurma koþullarý ile uyumlu olarak elde edilen, serbest sývý yüzeyi tarafýndan oluþturulan menisküsün yüzey alanýna eþittir.

 

 

EK-3

Kadmiyum ve Kurþun Migrasyonu Analiz Metotlarý

 

1. Amaç ve Uygulama Alaný

Bu metot, kurþun ve/veya kadmiyumun spesifik migrasyonunu tespit eder.

2. Prensip

Kurþun ve/veya kadmiyumun spesifik migrasyonunun belirlenmesi 4 üncü maddedeki performans kriterlerini saðlayacak bir enstrümental analiz metodu ile yapýlýr.

3. Reaktifler

- Tüm reaktifler aksi belirtilmedikçe, analitik kalitede olmasý gerekir.

- Referansýn suya göre yapýldýðý yerlerde su, daima damýtýk suyu veya eþit kalitedeki suyu ifade eder.

3.1. Asetik asit, % 4’lük, (hacim/hacim) sulu çözeltisi: 40 mL glasiyel asetik asit su ile 1000 mL’ye tamamlanýr.

3.2. Stok çözeltiler

% 4’lük asetik asit çözeltisi içerisinde sýrasýyla 1000 mg/L kurþun ve en az 500 mg/L kadmiyum içeren stok çözeltileri hazýrlanýr.

4. Enstrümantal Analiz Metodunun Performans Kriterleri

4.1. Tespit sýnýrý: Kurþun ve kadmiyum için aþaðýdaki deðerlere eþit veya daha düþük olmasý gerekir.

- Kurþun için 0,1 mg/L

- Kadmiyum için 0,01 mg/L

Tespit sýnýrý; cihazýn birikim gürültüsünün iki katýna eþit bir sinyal veren, % 4’lük asetik asit içerisindeki elementin konsantrasyonu olarak tanýmlanýr.

4.2. Tayin sýnýrý: Kurþun ve kadmiyum için aþaðýdaki deðerlere eþit veya daha düþük olmasý gerekir.

- Kurþun için 0,2 mg/L

- Kadmiyum için 0,02 mg/L

4.3. Geri Alma: % 4’lük asetik asit çözeltisine eklenen kurþun ve kadmiyumun geri almasý, eklenen miktarýn % 80-120'si kadardýr.

4.4. Özgünlük: Kullanýlan enstrümental analiz metodunun spektral giriþimlerden ve matriksten etkilenmeyecek þekilde olmasý gerekir.

5. Metot

5.1. Numunenin hazýrlanmasý

Numune temiz olur, testi etkileyecek yaðlar ve diðer maddeleri içermez.

Numune, yaklaþýk 40 ºC sýcaklýkta, ev tipi sývý deterjan içeren bir çözeltide yýkanýr. Öncelikle musluk suyunda ve daha sonra da damýtýk suda veya eþit kalitedeki suda durulanýr. Herhangi bir paslanmayý önlemek için ortamda bulunan su uzaklaþtýrýlýr ve kurutulur. Test edilecek yüzey temizlendikten sonra dokunulmaz.

5.2. Kurþun ve/veya kadmiyumun belirlenmesi

- Hazýrlanmýþ numune EK-2'de belirtilen þartlarda test edilir.

- Kurþun ve/veya kadmiyum tayini için test çözeltisini almadan önce, numune içerikleri homojenize edilerek, herhangi bir çözelti kaybýný veya test edilen yüzeyin aþýnmasýný önleyen uygun bir yöntem uygulanýr.

- Her bir seri tayin için kullanýlan reaktif üzerinde bir kör test yapýlýr.

- Kurþun ve/veya kadmiyumun belirlenmesi, uygun þartlar altýnda yapýlýr.

 

 

EK-4

Uygunluk Beyaný

 

1. 8 inci maddede yer alan uygunluk beyaný, aþaðýdaki bilgi ve belgeleri içerir:

a) Seramik malzemeyi piyasaya arzdan sorumlu olan satýcýnýn adý veya ticari unvaný ve adresi,

b) Seramik malzemenin özellikleri,

c) Beyan tarihi,

ç) Seramik malzemenin bu Teblið ve Türk Gýda Kodeksi Gýda ile Temas Eden Madde ve Malzemeler Hakkýnda Yönetmelik’te yer alan gereklilikleri karþýladýðýna iliþkin bilgi ve belgeler.

2. Uygunluk beyaný, ait olduðu malzeme hakkýnda basit ve kolay bir tanýmlamaya olanak tanýyacak nitelikte olur ve malzemenin üretiminde kurþun ve kadmiyum geçiþinde deðiþikliðe neden olacak bir deðiþim olduðunda yenilenir.