|
Türkiye
Bankalar Birliğinden:
TÜRKİYE
BANKALAR BİRLİĞİ RİSK MERKEZİ YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç,
Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç ve
kapsam
MADDE
1 – (1)
Bu Yönetmeliğin amacı, Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezinin kuruluşuna,
faaliyetine ve çalışmasına, Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi
yönetiminin oluşumuna, toplanmasına ve karar almasına, Türkiye Bankalar
Birliği Risk Merkezine verilen bilgilerin kapsam, biçim ve içeriğine ve
bunların paylaşılmasına, paylaşılacak bilgilerin kapsam ve içeriğine,
ücretlendirilmesine ve üyelerce ödenecek aidatların belirlenmesine ilişkin
usul ve esasları düzenlemektir.
Dayanak
MADDE 2 – (1) Bu
Yönetmelik, 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı
Bankacılık Kanununun Ek 1 inci maddesi hükmüne dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3 – (1) Bu
Yönetmelikte yer alan;
a) Asgari bildirim limiti: Toplanacak ve paylaşılacak
bilgilerin alt sınırını,
b) Finansal kuruluş: Kredi kuruluşları dışında kalan ve
sigortacılık, bireysel emeklilik veya sermaye piyasası faaliyetlerinde
bulunmak veya Kanunda yer alan faaliyet konularından en az birini yürütmek
üzere kurulan kuruluşlar ile kalkınma ve yatırım bankaları ve finansal
holding şirketlerini,
c) Kanun: 19/10/2005 tarihli ve
5411 sayılı Bankacılık Kanununu,
ç) Kaynak kuruluş: Üyeler haricinde, Risk Merkezinin
kuruluş amaçları doğrultusunda bilgi talep ettiği özel hukuk tüzel kişileri
ile kamu kurum ve kuruluşlarını, kamu kurumu niteliğindeki meslek
kuruluşları ve bunların üst kuruluşlarını,
d) Kurul: Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunu,
e) Kurum: Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunu,
f) Kredi kuruluşu: Mevduat bankalarını ve katılım
bankalarını,
g) Merkez Bankası: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasını,
ğ) Müşteri: Risk Merkezinin kuruluş amaçlarına uygun
olarak hakkında bilgi toplanan tüm gerçek ve tüzel kişileri,
h) Risk Merkezi: Kanunun Ek
1 inci maddesinde öngörülen; kredi kuruluşları ile Kurulca uygun görülecek
finansal kuruluşların müşterilerinin risk bilgilerini toplamak ve söz
konusu bilgileri bu kuruluşlar ile gerçek veya tüzel kişilerin kendileriyle
ya da onay vermeleri koşuluyla tüzel kişiler ile de paylaşılmasını sağlamak
üzere Türkiye Bankalar Birliği nezdinde kurulan, ayrı bir tüzel kişiliği
bulunmayan Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezini,
ı) Risk Merkezi Birimi: Risk Merkezi Yönetimi tarafından
alınan kararları uygulamak üzere Türkiye Bankalar Birliği tarafından
oluşturulan birimi,
i) Risk Merkezi Yönetimi: Risk Merkezinin görev ve
faaliyetlerini sevk ve idare etmek üzere oluşturulmuş olan Türkiye Bankalar
Birliği Risk Merkezi yönetimini,
j) Üye: Kredi kuruluşları ile Türkiye Bankalar Birliği
Risk Merkezine Kurul tarafından üye olması uygun görülen her bir finansal
kuruluşu,
ifade eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
Risk
Merkezi Yönetimi
Risk
Merkezi Yönetiminin oluşumu
MADDE 4 – (1) Risk
Merkezi Yönetimi, Kurumun ve Merkez Bankasının personeli arasından
belirleyeceği birer üye dâhil olmak üzere dokuz üyeden oluşur.
(2) Risk Merkezi Yönetiminin Kurumun ve Merkez
Bankasının kendi personeli arasından belirleyeceği üyeler dışındaki yedi
üyesi, Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu tarafından seçilir. Bu üyelerin beşi Türkiye Bankalar Birliği üyesi bankalar
tarafından, biri Türkiye Katılım Bankaları Birliği tarafından, biri Risk
Merkezine üye olması Kurul tarafından uygun görülen diğer finansal
kuruluşların mesleki birlik, merkez birlik veya derneklerinin her biri
tarafından en fazla bir kişi olmak üzere önerilen aday veya adaylar arasından
Türkiye Bankalar Birliği tarafından seçilir. Risk Merkezi tarafından
yapılacak bildirimi takiben otuz gün içinde aday bildirilmesi zorunlu olup,
bu süre içinde aday bildirilmediği takdirde Türkiye Bankalar Birliği
Yönetim Kurulu ilgili meslek grubundan doğrudan seçim yapar. Türkiye
Bankalar Birliği üyesi bankalar arasından seçilen söz konusu beş üyeden
bankalarda çalışanların farklı bankalarda çalışıyor olması şarttır.
(3) Kurum ve Merkez Bankası üyeleri hariç, Risk Merkezi
Yönetimi üyelerinin Kanunun 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b),
(c) ve (d) bentlerinde belirtilen şartlar ile 25 inci maddesinin ikinci
fıkrasında genel müdür yardımcılarında aranan şartları taşımaları şarttır.
(4) Üyelerin görev süresi üç yıldır. Bir üyenin tekrar aynı
göreve seçilmesi mümkündür.
(5) Üyenin, taşıması gereken nitelikleri kaybetmesi,
ölümü, vesayet altına alınması, üyelikten istifası, imza yetkisinin Kurul
tarafından kaldırılması, Kurum ve Merkez Bankası üyesi dahil
çalıştığı kuruluş ile ilişiğinin kesilmesi, çalıştığı kuruluşun faaliyet
izninin iptal edilmesi veya geçerli mazereti olmaksızın bir takvim yılında
toplam üç toplantıya katılmaması veya bir toplantıya katıldığı halde ilgili
Risk Merkezi Yönetimi kararlarını süresi içinde imzalamaması veya karşı oy
gerekçesini süresi içinde yazılı olarak bildirmemesi hallerinde üyeliği
sona erer.
(6) Üyenin üyeliğinin sona ermesi durumunda, bu
Yönetmeliğin ilgili maddelerine göre işlem yapılır. Risk Merkezi tarafından
yapılacak bildirimi takiben otuz gün içinde aday bildirilmemesi halinde,
Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu ilgili meslek grubundan doğrudan
seçim yapar. Bu üyenin görev süresi de üç yıldır.
(7) Risk Merkezi Yönetimine üyeler arasından en az beş
üyenin oyuyla bir Başkan, bir Başkan vekili seçilir. Seçimin ilk iki turda
gerçekleştirilememesi halinde, ikinci turda en çok oyu alan iki adayla
yapılacak üçüncü turda en çok oyu alan seçilmiş sayılır.
(8) Başkan ve Başkan vekilinin toplantıya katılamaması
halinde o toplantı üyelerin kendi aralarından seçecekleri bir kişi
tarafından idare edilir.
Risk
Merkezi Yönetimi toplantısı, toplantı ve karar nisabı ve kararların
uygulanması
MADDE 5 – (1) Risk
Merkezi Yönetiminin, Risk Merkezi Yönetimi Başkanının daveti ile her ay en
az bir kez toplanması esastır. Toplantı gündemine alınması talebiyle Risk
Merkezi Birimine yapılan başvurular da dikkate alınarak oluşturulan
toplantı gündemi, toplantıdan en az yedi gün önce yazılı olarak üyelere
bildirilir. Ancak, olağanüstü durumlarda Risk Merkezi Yönetimi Başkanı tarafından
yedi günlük süreye tabi olunmaksızın toplantı daveti yapılabilir. Gündem
dışı konulara ilişkin toplantıda karar alınamaz.
(2) Toplantı için en az altı üyenin hazır bulunması
şarttır. Kararlar, en az beş üyenin aynı yöndeki oyuyla alınır. Her üye,
yönetimde bir oy hakkına sahiptir. Çekimser oy kullanılması veya oy
kullanılmaması ret olarak kabul edilir.
(3) Risk Merkezi Yönetimi tarafından alınacak kararlar
tarih ve numara sırasına göre Risk Merkezi karar defterine kaydedilir. Her
karar üyeler tarafından karar tarihinden itibaren en geç bir ay içinde imza
olunur.
(4) Risk Merkezi Yönetimi tarafından alınacak kararların
uygulanması Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu tarafından belirlenecek
esaslar çerçevesinde Risk Merkezi Birimi tarafından yerine getirilir.
(5) Risk Merkezi Yönetimi üyelerinin huzur hakkı Türkiye
Bankalar Birliği Yönetim Kurulu tarafından belirlenir.
Risk
Merkezi Yönetiminin görev ve yetkileri
MADDE 6 – (1) Risk
Merkezi Yönetimi;
a) Üye kuruluşların müşterilerinin risk bilgilerinin
toplanmasını ve paylaşılmasını sağlamak,
b) Gerçek ya da tüzel
kişilerin gerekçesini belirterek risk bilgilerinin kendilerine verilmesi
için yazılı talepte bulunmaları ya da kredi kuruluşları ile Kurulca uygun
görülecek finansal kuruluşlar dışındaki bir tüzel kişiye bu nitelikteki
bilgilerin verilmesi için onay verdiklerinin ispat edilmesi halinde bahse
konu bilgileri talepte bulunan tarafça karşılanacak belli bir ücret
karşılığında vermek,
c) Kuruluş amaçları doğrultusunda üye kuruluşlardan
müşterileri ile ilgili her türlü bilgiyi istemek,
ç) Üye kuruluşlardan talep
edilen bilgilerin, süresinde gönderilmemesi, geç veya eksik veya kontrol
hataları veya diğer bildirim hataları ile gönderilmesi hallerini
tanımlamak, bu hallerde uygulanacak yaptırım olarak ilgili üye kuruluşa
bilgi akışının durdurulma süresi ve kapsamına ilişkin esas ve usulleri
belirlemek, uygulamak ve yaptırım uygulanan üyeleri gerektiğinde Kuruma
bildirmek ve Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kuruluna bilgi vermek,
d) Gerekli görülen hallerde, ücreti üye tarafından
karşılanmak üzere, üye kuruluşlarda bağımsız denetim kuruluşlarına bilgi
sistemleri konusunda denetim yaptırılmasını talep etmek,
e) Risk Merkezinden temin ettiği bilgi ve belgelerin
gizliliğinin sağlanmasına yönelik önlemleri almayan üye kuruluşa bilgi
akışını durdurmak,
f) Kuruluş amaçları doğrultusunda özel hukuk tüzel
kişileri ile kamu kurum ve kuruluşlarından, kamu kurumu niteliğinde meslek
kuruluşları ve bunların üst kuruluşlarından bilgi talep etmek,
g) Kuruluş amaçları doğrultusunda özel hukuk tüzel
kişileri ile kamu kurum ve kuruluşları, kamu kurumu niteliğinde meslek
kuruluşları ve bunların üst kuruluşlarıyla Kurulun uygun görüşüne istinaden
bilgi alışverişine yönelik sözleşmeler imzalamak,
ğ) Topladığı her türlü bilgiyi, Kurum ve Merkez
Bankasına belirlenen biçim ve sürede vermek,
h) Tahsil edilecek aidat, komisyon, ek komisyon ve ücret
tutarlarını belirlemek,
ı) Nezdindeki her türlü bilgi
alışverişinin Kanunun 73 üncü maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca en az
beş banka tarafından kurulmuş şirketler aracılığı ile yapılacak olması
halinde, ilgili şirketlerin seçimi ve bu şirketlerle imzalanacak
sözleşmeler konularında Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kuruluna görüş
vermek, imzalanan sözleşmelerin uygulamasını takip etmek,
i) Gerek duyduğu konularda inceleme, araştırma ve
değerlendirme yaparak öneri ve görüşlerinin alınmasını teminen
çalışma usul ve esaslarını belirleyeceği çalışma grupları oluşturmak,
j) Bu Yönetmelik ile kendisine düzenleme yapma yetkisi
verilen konularda uygulamaya ilişkin genelgeler oluşturmak,
k) Bu Yönetmelik ve Risk Merkezine ilişkin ilgili diğer
düzenlemelerde değişiklik önerilerini Türkiye Bankalar Birliği Yönetim
Kuruluna sunmak,
l) Bu Yönetmelikte belirlenen başvuru yöntemlerine ilave
olarak internet, otomatik vezne makinesi, çağrı merkezi ve benzeri
alternatif dağıtım kanalları üzerinden de başvuru alınmasına ve ücret tahsilatı yöntemlerine ilişkin esas ve usulleri
belirlemek,
m) Müşteri onayının alındığına ve onayının içeriğine ilişkin
bilgilendirmenin esas ve usullerini başvuru yöntemine göre belirlemek
ile görevli ve
yetkilidir.
(2) Risk Merkezi Yönetimi faaliyetleri nedeniyle Türkiye
Bankalar Birliği Yönetim Kuruluna karşı sorumludur.
(3) Kurul ve Merkez Bankası tarafından uygun görülecek
tedbirler Risk Merkezi Yönetimi tarafından ivedilikle yerine getirilir.
Temsil
MADDE 7 – (1) Risk
Merkezi Yönetimi, biri Başkan veya Başkan vekili olmak üzere iki üyenin
müşterek imzası ile birlikte temsil edilir.
(2) Risk Merkezi, resmi makamlar, mahkemeler, üçüncü
kişiler nezdinde Türkiye Bankalar Birliği tarafından temsil edilir.
İç kontrol
ve iç denetim sistemi kurulması
MADDE 8 – (1)
Türkiye Bankalar Birliği, Risk Merkezi faaliyetlerinin doğru, güvenli ve
aksamadan yürütülmesini teminen nezdinde etkin
bir iç kontrol ve iç denetim sistemi kurar. Faaliyetlerin Kanunun 73 üncü
maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca en az beş banka tarafından kurulmuş
şirketler aracılığı ile yapılacak olması halinde, Türkiye Bankalar
Birliğinin bu sistemi nezdinde kurma yükümlülüğü bulunmamakta olup,
şirketler nezdinde iç kontrol ve iç denetim sistemi kurulmasını sağlar. İç
denetim hizmeti dışarıdan da alınabilir. Ancak, Kanunun 73 üncü maddesi
kapsamında yer alan banka veya banka müşterilerinin sırlarına vakıf olunması
sonucunu doğuracak iç denetim hizmetinin bulunması halinde, şirketlerin bu
hizmeti kendi bünyelerinde personel çalıştırmak suretiyle yerine getirmesi
zorunludur.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Bilgi
Paylaşımı
Risk
Merkezine üyelerce verilecek bilgilerin kapsam, biçim ve içeriği
MADDE 9 – (1) Risk
Merkezine,
a) Kredi limiti, Risk Merkezi Yönetimince belirlenecek
asgari bildirim limiti ve üzerindeki gerçek ve tüzel kişilere tahsis edilen
nakdi ve gayrinakdi kredi, fon ve faaliyetleri
kapsamındaki alacaklarına ilişkin limitlerinin bildirim tarihi itibariyle
tutarı müşteri bazında,
b) Kredi riski, üye
kuruluşlar tarafından müşterilerine fiilen kullandırılan veya
kullanılmasına aracılık edilen nakdi ve gayrinakdi
kredi, fon ve faaliyetleri kapsamındaki alacaklar, bunlara ait faiz ve kar
payları ile ilgili bildirim döneminde açılan ve vadesi içinde kapanan nakdi
ve gayrinakdi kredilerin, fon ve faaliyetleri
kapsamındaki alacakların toplam adedi ve tutarı ile bunların Risk Merkezi
Yönetimince belirlenecek gecikme bilgisi müşteri veya hesap bazında,
c) 1/11/2006 tarihli ve 26333
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bankalarca Kredilerin ve Diğer
Alacakların Niteliklerinin Belirlenmesi ve Bunlar için Ayrılacak
Karşılıklara İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin
birinci fıkrasının (c), (ç) ve (d) bentleri gereğince donuk alacak
niteliğindeki kredi ve diğer alacaklar müşteri bazında,
ç) 20/7/2007 tarihli ve 26588
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Finansal Kiralama, Faktoring
ve Finansman Şirketlerince Alacakları için Ayrılacak Karşılıklara İlişkin
Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ hükümlerine uygun olarak Tasfiye Olunacak
Alacaklar ve Zarar Niteliğindeki Alacaklar hesabında izlenen alacaklar ile
Kurulca uygun görülecek diğer finansal kuruluşların benzer nitelikteki
alacakları müşteri bazında,
d) Üyelere karşı tasfiye olunacak borçları bulunan
gerçek kişi müşterilerin kimlik bilgileri ve Risk Merkezi Yönetimi
tarafından belirlenecek diğer bilgiler,
e) Risk Merkezi Yönetimince belirlenecek asgari bildirim
limitinin üzerindeki ödememe protestoları senet bazında, bu limitin altında
kalan protestolu senetler ise adet ve tutar olarak tek kalem halinde,
f) Ödenen ve karşılıksız işlemi yapılan çekler ve hesap
sahibiyle ilgili bilgiler,
g) Risk Merkezinin kuruluş amaçları doğrultusunda Kurul
tarafından belirlenen diğer bilgiler,
ğ) Kurulun ve Merkez Bankasının uygun görüşlerinin
alınması kaydıyla, Risk Merkezi Yönetimi tarafından Risk Merkezinin kuruluş
amaçları doğrultusunda belirlenen diğer bilgiler
bildirilir.
(2) Risk Merkezi Yönetimi asgari bildirim limitinin olup
olmayacağını ya da hangi tutarda olacağını tespit etmeye yetkilidir.
Risk
Merkezi nezdindeki bilgilerin üyeler ile
paylaşımı
MADDE 10 – (1) Kredi
limiti ve kredi riski bilgileri müşteri bazında birleştirilerek bu
müşteriler hakkında bildirimde bulunan üyelere bildirim dönemi itibariyle
topluca bildirilir.
(2) Müşteri bazında kredi limiti ve kredi riski
bildirimi yapan üyeler, müşterisi olanlar hakkında sorgu bazında kredi
limiti ve kredi riski bilgisini münferiden alabilir. Müşteri bazında kredi
limiti ve kredi riski bildirimi yapan üyeler, müşterisi olmayanlar hakkında
sadece 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (c) ve (ç) bentlerinde yer alan
bilgileri münferiden alabilirler.
(3) Ödenen ve karşılıksız çek bilgileri ve ödememe
protestoları dönemsel olarak üyeler ile paylaşılır.
(4) Üyelere karşı tasfiye olunacak borçları bulunan
gerçek kişi müşterilerin kimlik bilgileri müşteri bazında kredi limiti ve
kredi riski bildirimi yapan üyeler ile paylaşılır.
(5) Risk Merkezi Yönetimi,
özel hukuk tüzel kişileri, kamu kurum ve kuruluşları, kamu kurumu
niteliğinde meslek kuruluşları ve bunların üst kuruluşlarından aldığı
bilgiler ile bilgi alışverişine yönelik imzalanan sözleşmeler kapsamında
temin ettiği bilgileri, üyelerinin maruz kalacakları riskleri ölçmek, karşı
tarafın malî gücünü düzenli olarak analiz etmek ve izlemek için ihtiyaç
duydukları gerekli bilgileri dikkate alarak paylaşır.
(6) Risk Merkezi, nezdinde toplanan verilerden yararlanarak
kuruluş amacına uygun çeşitli ürünler, bilgi setleri veya raporlar üretip
paylaşabilir.
(7) Kurulun ve Merkez Bankasının uygun görüşlerinin
alınması kaydıyla, Risk Merkezi Yönetimi, Risk Merkezinin kuruluş amaçları
doğrultusunda paylaşılacak diğer bilgileri ve paylaşım yapılacak üyeleri
belirlemeye yetkilidir.
Risk
Merkezince kaynak kuruluşlardan bilgi talep edilmesi
MADDE 11 – (1) Risk
Merkezi, Risk Merkezinin kuruluş amaçları doğrultusunda kanunlarda özel
hayat ve aile hayatının gizliliğine ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla
özel hukuk tüzel kişileri ile kamu kurum ve kuruluşlarından, kamu kurumu
niteliğinde meslek kuruluşları ve bunların üst kuruluşlarından bilgi talep
etmeye yetkilidir.
Risk
Merkezinin bilgi alışverişine yönelik sözleşme yapması
MADDE 12 – (1) Risk
Merkezi, Risk Merkezinin kuruluş amaçları doğrultusunda özel hukuk tüzel
kişileri ile kamu kurum ve kuruluşlarıyla, kamu kurumu niteliğinde meslek
kuruluşları ve bunların üst kuruluşlarıyla Kurulun uygun görüşüne istinaden
bilgi alışverişine yönelik sözleşmeler imzalamaya yetkilidir. Söz konusu
sözleşmeler uyarınca bahsedilen özel hukuk tüzel kişileri ile kamu kurum ve
kuruluşlarıyla, kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşları ve bunların üst
kuruluşlarıyla sadece müşterinin onay verdiği Risk Merkezi nezdindeki risk bilgileri paylaşılır. Bu kapsamda
müşteriden alınan ve her türlü sözleşmeden ayrı olarak düzenlenen onayda,
müşterilerin bilgisinin paylaşılmasını istediği özel hukuk tüzel kişileri
ile kamu kurum ve kuruluşlarıyla, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları
ve bunların üst kuruluşları, paylaşılacak bilginin kapsamı ve süresi
belirtilir.
Gerçek veya
tüzel kişilerin Risk Merkezine başvuru esasları
MADDE 13 – (1) Gerçek
veya tüzel kişiler, kendilerine ait bilgilerin kendilerine ya da üçüncü
kişilere verilmesine ilişkin başvurularını yazılı olarak Risk Merkezine
yapar.
(2) Gerçek veya tüzel kişilerin kendilerine ait
bilgilerin kendilerine ya da onay vermeleri koşuluyla belirledikleri tüzel
kişilere verilmesini teminen başvuru ve onay
verme sürecine ilişkin esas ve usuller ayrı bir Yönetmelik ile düzenlenir.
Kurum ve
Merkez Bankasına bilgi verilmesi
MADDE 14 – (1) Risk
Merkezi, topladığı her türlü bilgiyi Kurum ve Merkez Bankasına istenen
biçim ve sürede verir.
Kamuoyuna
açıklanacak bilgiler
MADDE 15 – (1) Risk
Merkezi konsolide kredi limiti ve kredi riski,
protestolu senet ile ödenen ve karşılıksız çeklere ilişkin istatistiki
bilgiler ile Risk Merkezi Yönetiminin uygun gördüğü diğer istatistiki
bilgileri dönemsel olarak kamuoyuna açıklar.
Bilgi
alışverişinin şirketler aracılığı ile gerçekleştirilmesi
MADDE 16 – (1) Risk
Merkezi, nezdindeki her türlü bilgi alışverişini
Kanunun 73 üncü maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kurulmuş şirketler
aracılığı ile gerçekleştirdiği takdirde;
a) Şirketler tarafından yapılan bilgi alışverişi, başka
bir alt hizmet sağlayıcı şirkete devredilemez.
b) Şirketler, nezdlerinde iç
kontrol ve iç denetim sistemi kurarlar. İç denetim hizmeti dışarıdan da
alınabilir. Ancak, Kanunun 73 üncü maddesi kapsamında yer alan banka veya
banka müşterilerinin sırlarına vakıf olunması sonucunu doğuracak iç denetim
hizmetinin bulunması halinde, şirketlerin bu hizmeti kendi bünyelerinde
personel çalıştırmak suretiyle yerine getirmesi zorunludur.
c) Şirketlerin Risk Merkezi veritabanını kendileri veya
başkaları yararına kullanmaları, yaymaları, vermeleri, aktarmaları
yasaktır. Risk Merkezi nezdindeki bilgilerden
yararlanılarak üretilen, geliştirilen her türlü yazılım, model, rapor ve
benzeri ürünlerin hak, mülkiyet ve telif hakları Risk Merkezine aittir.
ç) Şirketler, Risk Merkezine ilişkin bilgilerin
toplanması, depolanması ve paylaşım sürecini kendi süreçlerinden ayrı tesis
ederler ve bu ayrışmayı sağlamak amacıyla her türlü önlemi alırlar.
(2) Risk Merkezi, sözleşme kapsamında yürütülen
faaliyetler ile sınırlı olmak üzere şirketler nezdinde denetim yapma
yetkisine sahiptir.
(3) Risk Merkezinin, nezdindeki
her türlü bilgi alışverişini Kanunun 73 üncü maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca
kurulmuş şirketler aracılığıyla gerçekleştirmek istemesi durumunda söz
konusu şirketlerin seçimi hakkında Kurulun olumlu görüşü alınır.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Sorumluluk
Risk
Merkezi üyelerinin sorumlulukları
MADDE 17 – (1)
Üyeler;
a) Risk Merkezi tarafından bu Yönetmelik kapsamında talep
edilen her türlü bilgi ve belgeyi zamanında, tam ve gerçeğe uygun olarak
vermek,
b) Risk Merkezi ile gizlilik sözleşmesi yapmak ve Risk
Merkezinden temin ettiği her türlü bilgi ve belgenin gizliliğinin
sağlanmasına yönelik her türlü önlemi almak,
c) Risk Merkezinden temin ettiği bilgileri yalnızca
kendi iç işlemlerinde kullanmak, diğer üyeler dahil
herhangi bir gerçek ve tüzel kişi ile paylaşmamak,
ç) Sorumluluklarının yerine getirilmesini teminen gerekli altyapıyı oluşturmak ve işlerliğinin
sürdürülmesini sağlamak,
d) Risk Merkezi tarafından talep edildiği takdirde,
ücreti kendisi tarafından karşılanmak üzere bağımsız denetim kuruluşlarına
bilgi sistemleri konusunda denetim yaptırmak,
e) Risk Merkezi ile koordinasyonu sağlamak üzere
kendisini temsilen en az bir sorumlu belirleyerek bunu Risk Merkezine
bildirmek,
f) Risk Merkezi Yönetimi üyesi mensubunun üye olabilme
koşullarını takip etmek ve değişiklikleri bildirmek,
g) Aidat, komisyon ve kendisinden talep edilen
bilgilerin süresinde gönderilmemesi, geç veya eksik veya kontrol hataları
veya diğer bildirim hataları ile gönderilmesi halinde ek komisyonu talep
edilen sürelerde ödemek
ile
sorumludur.
Risk
Merkezinin sorumluluğu
MADDE 18 – (1) Gerçek
veya tüzel kişilerin Risk Merkezince paylaştırılan bilgileri ile ilgili
itiraz ve şikayetlerinin muhatabı itiraz veya
şikayet konusu bilgiyi sağlayan üye veya kaynak kuruluştur. Risk Merkezinin
vereceği bu bilgiler nedeniyle üyeler, kaynak kuruluşlar ve üçüncü
şahıslara karşı hiçbir sorumluluğu bulunmamaktadır.
(2) Risk Merkezinin, üyeleri veya kaynak kuruluşlar
tarafından kendisine verilen bilgilerin doğruluğunu araştırma yükümlülüğü
bulunmamakta ve bu bilgilerden kaynaklanabilecek ihtilaflarda herhangi bir
taraf sıfatı da bulunmamaktadır. Şu kadar ki Risk Merkezi, kendi kusuru ile
sebebiyet verdiği zararlardan dolayı üyeler, kaynak kuruluşlar ve üçüncü
şahıslara karşı sorumludur.
(3) Risk Merkezi edindiği her türlü bilgi ve belgenin
gizliliğinin sağlanmasına yönelik her türlü önlemi almakla sorumludur.
Gizlilik
MADDE 19 – (1) Risk
Merkezinin tüm işlem ve kayıtları gizlidir. Risk Merkezinden temin edilen
bilgiler yalnızca bilgiyi alan üyenin kendi iç işlemlerinde kullanılabilir,
diğer üyeler dahil herhangi bir gerçek ve tüzel
kişi ile paylaşılamaz.
(2) Risk Merkezi nezdinde bulunan sır niteliğindeki
bilgileri, bu konuda kanunen yetkili kılınan mercilerden başkalarına
açıklayanlar, hukuka aykırı olarak kendisi ya da başkası yararına
kullananlar, yayanlar, verenler, aktaranlar veya ele geçirenler hakkında
Kanunun 159 uncu maddesi hükümleri uygulanır.
BEŞİNCİ
BÖLÜM
Aidat,
Komisyon, Ek komisyon ve Ücretler
Risk
Merkezince talep edilecek aidat, komisyon, ek komisyon ve ücret
MADDE 20 – (1) Risk
Merkezi faaliyet giderlerini karşılamak üzere, üyelerden aidat, komisyon,
ek komisyon ile Risk Merkezi Raporu talep eden gerçek ve tüzel kişilerden
ücret talep etmeye yetkilidir.
(2) Risk Merkezinin, giderlerini karşılayacak kadar
gelir elde etmesi esastır. Risk Merkezinin gelir ve giderleri Türkiye
Bankalar Birliğinin gelir ve giderlerinden ayrı olarak takip edilir ve bir
mali yılsonunda Risk Merkezi gelirlerinin giderlerini aşması durumunda,
aşan tutar Risk Merkezinin bir sonraki yıl bütçesine aktarılır.
Aidat
MADDE 21 – (1) Üye,
Risk Merkezi Yönetimi tarafından belirlenecek yıllık aidat tutarını
ödemekle yükümlüdür. Risk Merkezi Yönetimi, üyenin aktif büyüklüğü,
faaliyet alanı, bilgi alışveriş hacmi, sektör payı ve benzeri kriterleri dikkate alarak aidat tutarını
farklılaştırmaya yetkilidir.
(2) Aidat, her yılın Mart ayında Risk Merkezi Yönetimi
tarafından belirlenerek üyelere duyurulur. Aidatın Haziran ayı sonuna kadar
yatırılması zorunlu olup, üyelerce süresi içinde yatırılmayan aidat kanuni
yollara başvurularak tahsil edilir.
Komisyon ve
ek komisyon
MADDE 22 – (1) Üye,
birim sorgulama maliyeti ve sorgulama sayıları esas alınarak Risk Merkezi
Yönetimi tarafından aylık olarak belirlenecek sorgulama komisyonunu
ödemekle yükümlüdür.
(2) Üye, kendisinden talep edilen bilgileri, süresinde göndermemesi,
geç veya eksik veya kontrol hataları veya diğer bildirim hataları ile
göndermesi hallerinden kaynaklanan maliyetler için Risk Merkezi Yönetimi
tarafından kendisinden talep edilen ek komisyonu ödemekle yükümlüdür.
Ücret
MADDE
23 –
(1) Gerçek ve tüzel kişilerin Risk Merkezi Raporunun kendilerine ya da onay
vermeleri koşuluyla üçüncü kişilere verilmesinin talep edilmesi durumunda,
uygulanacak ücretler bir önceki yılda gerçekleşen verilerden yola çıkarak
bir sonraki yıla ilişkin maliyet analizi çerçevesinde Risk Merkezi Yönetimi
tarafından belirlenir ve Risk Merkezinin internet sitesi aracılığı ile
duyurulur.
ALTINCI
BÖLÜM
Çeşitli ve
Son Hükümler
Huzur hakkı
MADDE 24 – (1) Risk
Merkezi Yönetimi üyelerinin kurumlarından alınabilecek temsilcilerine huzur
hakkı ödenmemesine ilişkin talepler yerine getirilir.
İlk aidat
ve ücretin belirlenmesi
GEÇİCİ
MADDE 1 – (1) Risk Merkezinin yılsonundan önce faaliyete geçmesi
halinde, yıllık olarak belirlenen aidat kalan süreye bağlı olarak üyelerden
tahsil edilir.
(2) Risk Merkezi Raporu ücreti ilk yıl için tahmini
maliyet esasına göre belirlenir.
Geçmiş
dönemlere ilişkin bilgi paylaşımı
GEÇİCİ
MADDE 2 – (1) 1/1/2007 tarihinden Risk
Merkezinin bilgi paylaşımına başladığı döneme ilişkin takvim yılına kadar,
9 uncu maddenin birinci fıkrasının;
a) (b) bendine göre bildirilen kullandırılmış ve
kapanmış nakdi ve gayrinakdi kredi, fon ve
faaliyetleri kapsamındaki alacaklar ile donuk alacakların (tasfiye olunacak
alacaklar) toplam adedi ve tutarı,
b) (f) bendine göre bildirilen karşılıksız işlemi
yapılan çekler dışında kalan ödenen çeklerin toplam adedi ve tutarı
müşteri bazında
alınır ve ilgili üyeler ile paylaşılır.
Üyelere
karşı tasfiye olunacak borçları bulunan gerçek kişi müşterilerin bildirimi
GEÇİCİ
MADDE 3 – (1) Geçici 2 nci madde
kapsamında bilgilerin tamamlandığı dönemden itibaren 1 yıl sonra, 9 uncu
maddenin birinci fıkrasının (d) bendine göre, üyelere karşı tasfiye
olunacak borçları bulunan gerçek kişi müşterilerin kimlik bilgilerinin
alınması ve 10 uncu maddenin dördüncü fıkrası gereği paylaşılması
uygulamasına son verilir. Ancak Risk Merkezi Yönetimince bu süre sonunda
söz konusu uygulamaya son verilmesi halinde bilgi kaybı olacağının
değerlendirilmesi durumunda, söz konusu eksikliğin giderilmesi amacıyla
Risk Merkezi Yönetimi tarafından bu süre 1 yıl daha uzatılabilir.
Yürürlük
MADDE 25 – (1) Bu
Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 26 – (1) Bu
Yönetmelik hükümlerini Türkiye Bankalar Birliği yürütür.
|