25 Ocak 2012 ARAMBA

Resm Gazete

Say : 28184

YNETMELK

Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlndan:

MOTORLU ARALARIN VE BUNLAR N TASARLANAN RMORKLAR,

SSTEMLER, AKSAMLAR VE AYRI TEKNK NTELERN GENEL

GVENL LE LGL TP ONAYI YNETMEL (661/2009/AT)

BRNC BLM

Ama, Kapsam, Dayanak ve Tanmlar

Ama ve kapsam

MADDE 1 (1) Bu Ynetmeliin amac; 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayl Karayollar Trafik Kanunu hkmleri uyarnca motorlu aralarn yapm ve kullanm bakmndan karayolu yapsna ve trafik gvenliine uyma zorunluluunu yerine getirmek zere ve salk ile evrenin korunmas amacyla; motorlu aralar ve bunlarn rmorklar ile bunlar iin tasarlanan aksam, sistem ve ayr teknik nitelerin gvenlii konusunda tip onay artlarn, gvenlik, yakt verimlilii ve karbondioksit emisyonu ile ilgili olarak lastik basn izleme sistemleri konusunda ve yakt verimlilii ve karbondioksit emisyonuna gre vites deitirme gstergesi konusunda motorlu aralarn tip onay artlarn ve yeni imal edilmi lastiklerin gvenlik, yuvarlanma direnci performans ve yuvarlanma grlt emisyonuna ilikin tip onay artlarn belirlemektir.

(2) Bu Ynetmelik; 5 ila 12 nci maddelerde bahsedilen ve MARTOYun Ek II, A. Ara kategorisinin tanm ksmnda tanmlanan M, N ve O kategorisi aralar ve bunlar iin tasarlanan aksam, sistem ve ayr teknik niteleri kapsar.

Dayanak

MADDE 2 (1) Bu Ynetmelik;

a) 2918 sayl Karayollar Trafik Kanununun 29 uncu maddesi ile 29/6/2001 tarihli ve 4703 sayl rnlere likin Teknik Mevzuatn Hazrlanmas ve Uygulanmasna Dair Kanunun 4 nc maddesine dayanlarak,

b) Avrupa Birliinin (EC) 407/2011 sayl Reglasyonu ile deiik (EC) 661/2009 sayl Reglasyonuna paralel olarak,

hazrlanmtr.

Tanmlar

MADDE 3 (1) MARTOYun 3 nc maddesinde belirtilen tanmlara ek olarak bu Ynetmelikte geen;

a) 715/2007/AT Ynetmelii: 21/4/2009 tarihli ve 27207 sayl Resm Gazetede yaymlanan Hafif Yolcu ve Ticari Aralardan kan Emisyonlar (Euro 5 ve Euro 6) Bakmndan ve Ara Tamir ve Bakm Bilgilerine Eriim Konusunda Motorlu Aralarn Tip Onayna likin Ynetmeliini,

b) BM/AEK Reglasyonu: 30/9/1996 tarihli ve 96/8657 sayl Bakanlar Kurulu Karar ile taraf olunan Birlemi Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu (BM/AEK) Ulam Komitesince hazrlanan 1958 tarihli Tekerlekli Aralarn, Aralara Taklan ve/veya Aralarda Kullanlan Aksam ve Paralarn Mterek Teknik Talimatlarnn Kabul ve Bu Talimatlar Temelinde Verilen Onaylarn Karlkl Tannmas Koullarna Dair Anlama ekinde yer alan her bir teknik dzenlemeyi,

c) eki lastii: M+S, M.S veya M&S yazsn tayan ve aracn tahrikli dingiline veya dingillerine taklmas amalanan C2 veya C3 snf lastii,

) Elektronik kararllk kontrol: Aralarn dinamik kararlln gelitiren, aracn elektronik kontrol ilevi,

d) Gelimi acil frenleme sistemi: Acil bir durumu otomatik olarak alglayabilen ve bir arpmay hafifletmek veya arpmadan kanmak amacyla arac yavalatmak iin aracn frenleme sistemini harekete geiren bir sistemi,

e) Kar lastii: Srt deseni, srt bileimi veya yaps, esas olarak k artlarnda ara hareketini balatma veya srdrme kabiliyetine gre normal bir lastikten daha iyi bir performans elde etmek iin tasarmlanan lastii,

f) Karayolu d (Arazi) profesyonel lastik: ncelikle ar karayolu d artlarda kullanlan zel kullanm lastii,

g) Korumasz karayolu kullancs: Yayalar, bisikletliler ve motosikletlileri,

) Lastik basnc izleme sistemi: Lastiklerin basn deerlerini veya zaman iinde basn deiimini deerlendirebilen ve ara hareket halindeyken kullancya ilgili bilgileri ileten, araca takl bir sistemi,

h) Manuel anzman (vites kutusu): Srcnn sadece belirli bir vites gei stratejisini nceden seebilecei veya sr iin mevcut vites saysn snrlayabilecei ve gerek vites geiinin belli sr alkanlklarna gre srcnn kararnn bamsz olarak balatlaca sistemleri kapsamayan, fiziksel uygulamadan bamsz olarak daima src hareketinin anlk sonucunda, viteslerin bazlar veya tamam arasndaki vites deiimi yaplan bir modda altrlabilen vites kutusunu,

) MARTOY: 28/6/2009 tarihli ve 27272 sayl Resm Gazetede yaymlanan Motorlu Aralar ve Rmorklar Tip Onay Ynetmeliini (2007/46/AT),

i) zel kullanml lastik: Karayolunda ve arazide kark olarak veya dier zel hizmetler iin kullanmak amacyla tasarmlanm lastii,

j) Snf I M2 veya M3 ara: Kapasitesi srcye ilave olarak 22 yolcudan fazla olan, yolcularn sk sk yer deitirme hareketine imkn salamak zere ayakta duran yolcular iin alanlar bulunan M2 veya M3 arac,

k) Snf A M2 veya M3 ara: Srcye ilave olarak 22 yolcu kapasitesini amayan, ayakta duran yolcular tamak amacyla tasarmlanm, koltuklara ve ayakta duran yolcular iin dzene sahip olan M2 veya M3 arac,

l) eritten ayrlma uyar sistemi: Aracn kulland eridinin dna kastsz olarak sapmas durumunda srcy uyaran sistemi,

m) T tipi geici kullanm iin yedek lastik: Standart ve takviyeli lastikler iin belirlenenden daha yksek iirme basncnda kullanm iin tasarmlanan geici kullanmlk yedek lastii,

n) Takviyeli lastik (Ekstra yk lastii): Karkasnn ilgili standart lastikten daha fazla yk tayacak ekilde tasarmland C1 haval lastik yapsn,

o) Vites deitirme gstergesi: Srcnn vites deitirmesini tavsiye eden grlebilir bir gstergeyi,

) Yk kapasite endeksi: Bir lastiin, imalats tarafndan belirtilen artlara uygun olarak kullanldnda ve ait olduu hz kategorisine karlk gelen hzda tekli veya tek ve iftli kullanmda tayabilecei yk gsteren bir veya iki rakam,

ifade eder.

KNC BLM

malatnn Ykmllkleri

Genel ykmllkler

MADDE 4 (1) malatlar; sat yaplan, tescil edilen veya hizmete konulan btn yeni aralarn bu Ynetmelie ve uygulama tedbirlerine uygun olarak tip onayl olduunu gsterirler.

(2) malatlar, btn sistemler ve bu Ynetmeliin kapsad btn aksamlar ve ayr teknik nitelerin araca taklmas ile ilgili tip onay iin bavuru yapmay veya bu Ynetmeliin kapsad bir ya da birden fazla sistemin tip onay ve bir ya da birden fazla aksam veya ayr teknik nitenin araca taklmas ile ilgili tip onay iin bavuru yapmay seebilir. Ek-3te yer alan BM/AEK Reglasyonuna gre tip onay, bu Ynetmelie ve uygulama tedbirlerine gre AT tip onay olarak kabul edilir.

(3) malatlar, satlan veya hizmete konulan btn yeni sistemlerin, aksamlarn ve ayr teknik nitelerin bu Ynetmelie ve uygulama tedbirlerine gre tip onayl olduunu gsterirler.

Genel artlar ve deneyler

MADDE 5 (1) malatlar, ara yolcularnn ve dier karayolu kullanclarnn yaralanma riskini en aza indirecek ekilde aralarn tasarmlanmasn, imal ve monte edilmesini salarlar.

(2) malatlar; aralar, sistemler, aksamlar ve ayr teknik niteleri, aada yer alan konularla ilgili artlar dahil, bu Ynetmelikte ve uygulama tedbirlerinde belirtilen ilgili artlara uygun olmasn salarlar:

a) arpma testleri dahil, ara yapsal btnl,

b) Dmenleme, frenleme ve elektronik kararllk kontrol sistemleri dahil, ara srcsnn kumandasna yardm edecek sistemleri,

c) Camlar, aynalar ve src bilgi sistemleri dahil, src gr alan, ara ve evre durumu hakknda bilgileri srcye salayc sistemleri,

) Ara aydnlatma sistemleri,

d) donanmlar, koltuk balklar, emniyet kemerleri ISOfix balantlar veya yerleik ocuk balama sistemleri ve ara kaplar dahil, ara yolcu korumas,

e) Ara d taraf ve aksesuarlar,

f) Elektromanyetik uyumluluk,

g) Sesli ikaz cihazlar,

) Istma sistemleri,

h) zinsiz kullanma kar koruma cihazlar,

) Ara tantma sistemleri,

i) Ktleler ve boyutlar,

j) Elektriksel gvenlik,

k) Vites deitirme gstergeleri.

(3) Birinci ve ikinci fkralarda belirtilen artlar; Ek-1de yer alan aralar ve bunlar iin tasarlanan sistemler, aksamlar ve ayr teknik nitelere uygulanr.

N ve O kategorisi aralar ile ilgili zel artlar

MADDE 6 (1) N ve O kategorisi aralarda; 5, 8, 9, 10 ve 12 nci maddelerde yer alan artlara ve bunlarn uygulama tedbirlerine ilave olarak, ilgili olduu durumlarda, iki ila beinci fkralarda ve bunlarn uygulama tedbirlerinde belirtilen artlar karlanr.

(2) N2 ve N3 kategorisi aralar, baka bir ara ile nden arpmas durumunda, bir ara yolcusunun dier aracn altna girmesi nedeniyle yaralanma riskini en aza indirmeyi salayacak ekilde imal edilir.

(3) N2, N3, O3 ve O4 kategorisi aralar, bir korumasz karayolu kullancsnn yandan vurmas durumunda, korumasz karayolu kullancsnn ara altna girmesi nedeniyle yaralanma riskini en aza indirmeyi salayacak ekilde imal edilir.

(4) Ara kabini veya src ve yolcular iin temin edilen alan, BM/AEK Reglasyonu 29 dikkate alnarak, bir arpma halinde yolculara koruma salayacak yeterli dayanma gcnde olmaldr.

(5) N2, N3, O3 ve O4 kategorisi aralar, aratan srayan veya yaylan suyun dier ara srclerinin gr yetenei zerindeki etkisini en aza indirecek ekilde imal edilir.

M2 ve M3 kategorisi aralar ile ilgili zel artlar

MADDE 7 (1) M2 ve M3 kategorisi aralarda; 5, 8, 9, 10 ve 12 nci maddelerde belirtilen artlara ve bunlarn uygulama tedbirlerine ilave olarak, iki ila beinci fkralarda ve bunlarn uygulama tedbirlerinde belirtilen artlar karlanr.

(2) Bir aracn oturan ve ayakta duran yolcular ile tekerlekli sandalye kullanclar dahil tama kapasitesi; aracn ktle, boyut ve yerleim planna uygun olmak zorundadr.

(3) Ara gvdeleri, aracn tam kapasitede dahi gvenli ve kararl bir biimde alabilecek ekilde tasarmlanr ve imal edilir. zellikle acil durumlarda araca gvenli giri ve aratan gvenli k salamak iin uygun artlar oluturulur.

(4) Snf I M2 ve M3 kategorisi aralar, tekerlekli sandalye kullanclar dahil, hareket engelli insanlar iin binilebilir ekilde tasarmlanr.

(5) Otobs karoserinin i yapmnda kullanlan malzemeler, yangn annda, yolcularn arac tahliye etmesine imkn vermek iin mmkn olduu kadar yangn nleyici veya en azndan geciktirici zellie sahip olmaldr.

Lastiklerin snflandrlmas

MADDE 8 (1) Lastikler aadaki ekilde snflandrlr:

a) Snf C1 lastikler; esas olarak M1, N1, O1 ve O2 kategorisi aralar iin tasarmlanan lastikler,

b) Snf C2 lastikler; tekli durumda yk kapasite endeksi 121 ve hz kategori sembol N olan esas olarak M2, M3, N, O3 ve O4 kategorisi aralar iin tasarmlanan lastikler,

c) Snf C3 lastikler; aadaki yk kapasitesi endekslerinden birisi ile esas olarak M2, M3, N, O3 ve O4 kategorisi aralar iin tasarmlanan lastikler:

1) Tekli durumda yk kapasite endeksi 121 ve hz kategori sembol M,

2) Tekli durumda yk kapasite endeksi 122.

(2) Bir lastik, snflandrld her bir snfn ilgili btn artlarn karlamas kaydyla birden fazla snfta snflandrlabilir.

(3) BM/AEK Reglasyon 30 ve 54te yer alan yk kapasite endekslerinin listesi ve bu endekslere karlk gelen ktleleri lastiklerin snflandrlmasnda uygulanr.

Lastiklerin yerletirilmesi ve lastik basn izleme sistemleri ile ilgili zel hkmler

MADDE 9 (1) Uygun olduunda yedek lastikler dahil, bir aracn donanmnn bir paras olarak salanan btn lastikler, zellikle boyutlar, hz ve yk performans zellikleri asndan tasarlandklar aralarda kullanma uygun olmaldr.

(2) M1 kategorisi aralar; optimum yakt tketimi ve karayolu gvenlii erevesinde, herhangi bir lastikte basn kayb meydana geldiinde, gerekli olduu zaman srcy uyaracak ara ii uyar verme yeteneine sahip hassas bir lastik basn izleme sistemi ile donatlr. Bunu gerekletirmek iin teknoloji bakmndan tarafsz ve maliyet etkin yaklama da izin veren uygun limitler teknik zellikler iin de belirlenir.

(3) Btn C1 lastikler, Ek-2, Ksm Ada yer alan slak kavrama artlarn salarlar.

(4) Btn lastikler Ek-2, Ksm Bde yer alan yuvarlanma direnci artlarn salarlar.

(5) Btn lastikler Ek-2, Ksm Cde yer alan yuvarlanma grlts artlarn salarlar.

(6) nc, drdnc ve beinci fkralarda yer alan hkmler aadaki lastiklere uygulanmaz:

a) Hz deeri 80 km/hden daha az lastikler,

b) Anma jant ap 254 mmyi gemeyen veya 635 mm ya da daha fazla olan lastikler,

c) T tip geici kullanml yedek lastikler,

) lk defa 1/10/1990 tarihinden nce tescil edilen aralara taklmak iin tasarmlanan lastikler,

d) eki zelliklerini gelitirmek iin ilave tertibatlar taklm lastikler.

(7) Ek-2, Ksm B ve Ksm Cde belirtilen yuvarlanma direnci ve yuvarlanma grlts ile ilgili artlar karayolu dnda kullanlan profesyonel lastiklere uygulanmaz.

Gelimi ara sistemleri

MADDE 10 (1) 14 nc maddenin birinci fkrasnn (f) bendinde belirlenen istisnalara tabi olarak M2, M3, N2 ve N3 kategorisi aralar, bu Ynetmeliin ve uygulama tedbirlerinin artlarn karlayan gelimi acil frenleme sistemi ile donatlr.

(2) 14 nc maddenin birinci fkrasnn (f) bendinde belirlenen istisnalara tabi olarak M2, M3, N2 ve N3 kategorisi aralar, bu Ynetmeliin ve uygulama tedbirlerinin artlarn karlayan eritten ayrlma uyar sistemi ile donatlr.

Vites deitirme gstergesi

MADDE 11 (1) Referans ktlesi 2610 kg gemeyen M1 kategorisi aralar ve 715/2007/AT Ynetmeliinin 2 nci maddesinin (b) bendine gre tip onay geniletilen manuel anzman ile tehiz edilmi aralar, bu Ynetmeliin ve uygulama tedbirlerinin artlarna gre vites deitirme gstergesi ile donatlr.

Elektronik kararllk kontrol sistemleri

MADDE 12 (1) M1 ve N1 kategorisi aralar, bu Ynetmeliin ve uygulama tedbirlerinin artlarn karlayan elektronik kararllk sistemi ile donatlr.

(2) MARTOYun Ek-IIsinin, Ksm A, 4.2 ve 4.3 nc maddelerinde tanmlanm olan karayolu d aralar hari, aada belirtilen aralar, bu Ynetmeliin ve uygulama tedbirlerinin artlarn karlayan elektronik kararllk kontrol sistemi ile donatlr:

a) dingilden daha fazla dingile sahip olan aralar, mafsall (krkl) otobsler ve Snf I veya Snf A otobsler hari, M2 ve M3 kategorisi aralar,

b) dingilden daha fazla dingile sahip olan aralar, azami ara ktlesi 3,5 ile 7,5 ton arasnda olan yar rmorklar iin ekiciler ve MARTOYun Ek-II, Ksm A, 5.7 ve 5.8 inci maddelerinde tanmlanan zel amal aralar hari, N2 ve N3 kategorisi aralar,

c) dingilden daha fazla dingile sahip olan aralar, istisnai yk tama rmorklar ve ayakta yolcu alanlarna sahip rmorklar hari, haval sspansiyon ile donatlm O3 ve O4 kategorisi aralar.

NC BLM

Onay Kuruluunun Ykmllkleri

Aralar, aksamlar ve ayr teknik nitelerin tip onay

MADDE 13 (1) 1/2/2012 tarihinden itibaren, elektronik kararllk kontrol sistemleri ile ilgili gerekelerle, bu Ynetmelie ve uygulama tedbirlerine uygun olmayan M1 ve 715/2007/AT Ynetmeliine gre referans ktlesi 1305 kg gemeyen N1 kategorisi aralarn ilk defa tip onay alacak yeni tiplerine, AT tip onay veya ulusal tip onay verilmez. Ek-4n izelge 1inde belirtilen uygulama tarihlerini takiben, elektronik kararllk kontrol sistemleri ile ilgili gerekelerle, bu Ynetmelie ve uygulama tedbirlerine uymayan M2, M3, N2, N3, O3 ve O4 kategorisi aralarn ilk defa tip onay alacak yeni tiplerine AT tip onay veya ulusal tip onay verilmez.

(2) 6 nc madde (drdnc fkras hari), 5 ila 8 inci maddeler, 9 uncu maddenin ikinci fkras ve 11 inci maddede belirtilen ara gvenlii ve lastikler ile ilgili gerekelerle 1/11/2012 tarihinden itibaren; 6 nc maddenin drdnc fkras ise 1/11/2013 tarihinden itibaren;

a) Sz konusu maddelerde ve uygulama tedbirlerinde belirtilen, bu Ynetmelik ve uygulama tedbirlerine uymayan ara kategorilerinin ilk defa tip onay alacak yeni tiplerine AT tip onay ve ulusal tip onay verilmez.

b) (a) bendinde belirtilen aralar iin tasarmlanan yeni tip aksam veya ayr teknik nitelerin bu Ynetmelik ve uygulama tedbirlerine uygun olmamas halinde, bu aksam ve ayr teknik nitelere AT aksam veya ayr teknik niteye tip onay verilmez.

(3) 1/11/2012 tarihinden itibaren, Ek-2, Ksm B, izelge 2de belirtilen yuvarlanma direnci snr deerleri hari, 9 uncu madde (ikinci fkras hari) ve Ek-2de yer alan lastikler ile ilgili gerekelerle, bu Ynetmelik ve uygulama tedbirlerine uymayan lastiklerin yeni tiplerine, AT aksam veya ayr teknik nite tip onay verilmez. 1/11/2013 tarihinden itibaren, Ek-2, Ksm B, izelge 2de yer alan yuvarlanma direnci snr deerleri hari, 9 uncu madde (ikinci fkras hari) ve Ek-2de yer alan lastikler ile ilgili gerekelerle, bu Ynetmelik ve uygulama tedbirlerine uymayan M, N ve O kategorisi aralarn ilk defa tip onay alacak yeni tiplerine AT tip onay veya ulusal tip onay verilmez.

(4) Ek-4, izelge 2de belirtilen uygulama tarihlerini takiben, tip onay mevcut M2, M3, N2, N3, O3 ve O4 kategorisi yeni aralar bu Ynetmelik ve uygulama tedbirlerine uygun deilse, bu tarihten sonra dzenlenen uygunluk belgelerinin elektronik kararllk kontrol sistemleri ile ilgili gerekelerle, MARTOYun 26 nc maddesinin amalar bakmndan kabul edilmez.

(5) 1/11/2014 tarihinden itibaren, C3 lastiklerin yuvarlanma direnci snr deerleri, Ek-2, Ksm B, izelge 2de belirtilen yuvarlanma direnci snr deerleri ile 6 nc madde drdnc fkras ve elektronik kararllk sistemi bakmndan 715/2007/AT Ynetmeliine gre referans ktlesi 1305 kg geen N1 kategorisi aralar hari, 5, 6, 7 ve 8 inci maddelerde, 9 uncu maddenin bir ila drdnc fkrasnda, 11 inci maddede, 12 nci maddenin birinci fkrasnda ve Ek-2, Ksm A ve Ksm Bde belirtilen ara gvenlii ve lastikler ile ilgili gerekelerle;

a) Anlan maddelerde belirtilen tip onay mevcut yeni aralarn bu Ynetmelik ve uygulama tedbirlerine uygun olmamas halinde, MARTOYun 26 nc maddesinin amalar bakmndan, sz konusu aralarn bu tarihten sonra dzenlenen uygunluk belgelerinin geerlilii kabul edilmez.

b) (a) bendinde belirtilen aralar iin tasarmlanan yeni tip aksam ve ayr teknik nitelerin bu Ynetmelie ve uygulama tedbirlerine uygun olmamas halinde, bu aksam ve ayr teknik nitelerin sat ve hizmete girii yaplamaz.

(6) 1/11/2016 tarihinden itibaren, C3 lastiklerde lastik yuvarlanma grlts ile ilgili gerekelerle ve ayn zamanda Ek-2, Ksm B, izelge 2de belirtilen yuvarlanma direnci snr deerleri hari, lastik yuvarlanma direnci ile ilgili gerekelerle;

a) Tip onay mevcut M, N ve O kategorisi yeni aralarn bu Ynetmelie ve uygulama tedbirlerine uygun olmamas halinde, MARTOYun 26 nc maddesinin amalar bakmndan, sz konusu aralarn bu tarihten sonra dzenlenen uygunluk belgelerinin geerlilii kabul edilmez.

b) (a) bendinde belirtilen aralar iin tasarlanan yeni lastiklerin bu Ynetmelie ve uygulama tedbirlerine uygun olmamas halinde, bu lastiklerin sat ve hizmete girii yaplamaz.

(7) 1/11/2016 tarihinden itibaren, Ek-2, Ksm B, izelge 2de belirtilen yuvarlanma direnci snr deerlerine uygun olmayan yeni tip lastiklere lastik yuvarlanma direnci ile ilgili gerekelerle, AT aksam veya ayr teknik niteye tip onay verilmez.

(8) 1/11/2017 tarihinden itibaren, Ek-2, Ksm B, izelge 2de belirtilen yuvarlanma direnci snr deerlerine uymayan M, N ve O kategorisi ilk defa tip onay alacak yeni tip aralara lastik yuvarlanma direnci ile ilgili gerekelerle onay kuruluunca AT tip onay veya ulusal tip onay verilmez.

(9) 1/11/2018 tarihinden itibaren;

a) Ek-2, Ksm B, izelge 2de belirtilen C1 ve C2 lastiklerinin yuvarlanma direnci snr deerleri ile ilgili gerekelerle, MARTOYun 26 nc maddesinin amalar bakmndan, M, N ve O kategorisi tip onay mevcut yeni aralarn bu tarihten sonra dzenlenen uygunluk belgelerinin geerlilii kabul edilmez.

b) (a) bendinde belirtilen aralar iin tasarmlanan yeni lastiklerin Ek-2, Ksm B, izelge 2de belirtilen yuvarlanma direnci snr deerlerine uygun olmamas halinde, bu lastiklerin sat ve hizmete girii yaplamaz.

(10) 1/11/2020 tarihinden itibaren;

a) Ek-2, Ksm B, izelge 2de belirtilen C3 lastiklerinin yuvarlanma direnci snr deerleri ile ilgili gerekelerle, MARTOYun 26 nc maddesinin amalar bakmndan, M, N ve O kategorisi tip onay mevcut yeni aralarn bu tarihten sonra dzenlenen uygunluk belgelerinin geerlilii kabul edilmez.

b) (a) bendinde belirtilen aralar iin tasarmlanan yeni lastiklerin Ek-2, Ksm B, izelge 2de belirtilen yuvarlanma direnci snr deerlerine uygun olmamas halinde, bu lastiklerin sat ve hizmete girii yaplamaz.

(11) Be, alt, dokuz ve onuncu fkralarda belirtilen tarihlerden nce imal edilmi ve Ek-2de yer alan artlara uymayan C1, C2 ve C3 lastiklerin bu tarihlerden 30 ay gemeyecek bir srede satna izin verilebilir.

(12) 1/1/2013 tarihinden itibaren, M2, M3, N2 ve N3 kategorisi aralarn bu Ynetmelie ve uygulama tedbirlerine uygun olmamas halinde, 10 uncu maddede belirtilen ara gvenlii ile ilgili gerekelerle, ilk defa tip onay alacak bu aralarn yeni tiplerine AT tip onay veya ulusal tip onay verilmez.

(13) 1/1/2015 tarihinden itibaren, tip onay mevcut M2, M3, N2 ve N3 kategorisi yeni aralarn bu Ynetmelie ve uygulama tedbirlerine uygun olmamas halinde, 10 uncu maddede belirtilen ara gvenlii ile ilgili gerekelerle, MARTOYun 26 nc maddesinin amalar bakmndan, sz konusu aralarn bu tarihten sonra dzenlenen uygunluk belgelerinin geerlilii kabul edilmez.

(14) Birinci, ikinci ve nc fkralarda bahsedilen tarihlerden nce, tip onayl aralarn, aksamlar ve ayr teknik nitelerin satna ve hizmete giriine izin verilir ve bu aralar, aksamlar ve ayr teknik nitelere uygulanan artlar, bu Ynetmelik veya uygulama tedbirleri ile tadil edilmedike veya yeni artlar eklenmedike, balangtaki dzenleyici mevzuata gre izin verilen veya onaylanan bu aralar, aksamlar ve ayr teknik nitelere kapsam geniletme onaylar verilmeye devam edilir. Deiim iin olan lastikler hari, birinci, ikinci ve nc fkralarda bahsedilen tarihlerden nce tip onayl aralar iin tasarmlanan balangtaki dzenleyici mevzuata gre izin verilen veya onaylanan deitirilebilir aksamlar ve ayr teknik nitelerin, satna ve hizmete giriine izin verilir ve AT tip onaynn kapsam geniletmelerine devam edilir.

(15) Bir ila ondrdnc fkralarn hkmlerine halel getirmeden ve imalatnn talebi halinde, 14 nc maddede bahsedilen uygulama tedbirlerinin yrrle giri tarihlerine bal olarak, 5 inci madde ila 12 nci maddede bahsedilen aralarn gvenlii ve lastikler ile ilgili gerekelerle Onay Kuruluu;

a) Yeni tip bir aracn, aksam veya ayr teknik nitenin bu Ynetmelie ve uygulama tedbirlerine uygun olmas halinde, bu araca AT veya ulusal tip onay veya aksam ya da ayr teknik niteye AT aksam veya ayr teknik nite tip onayn vermeyi rededebilir veya,

b) Yeni tip bir aracn, aksam veya ayr teknik nitenin bu Ynetmelie ve uygulama tedbirlerine uygun olmas halinde, aracn tescilini, satlmasn veya hizmete girmesini veya aksam veya ayr teknik nitelerin satn veya hizmete girmesini yasaklayabilir.

(16) 1/11/2014 tarihinden itibaren 6 nc maddenin drdnc fkras ile ilgili gerekelerle; anlan maddede belirtilen tip onay mevcut yeni aralarn bu Ynetmelik ve uygulama tedbirlerine uygun olmamas halinde, MARTOYun 26 nc maddesinin amalar bakmndan, sz konusu aralarn bu tarihten sonra dzenlenen uygunluk belgelerinin geerlilii kabul edilmez.

DRDNC BLM

Uygulamalar

Uygulama tedbirleri

MADDE 14 (1) Bu Ynetmeliin uygulanmas iin gerekli tedbirler, aadaki hususlar ile birlikte 15 inci maddede belirtilen ileme uygun olarak yaymlanacak mevzuatta yer alr:

a) 5 ila 12 nci madde hkmlerine gre motorlu aralar, rmorklar ve aksam ve ayr teknik nitelerin tip onay iin zel prosedrler, deneyler ve teknik artlar ile ilgili ayrntl kurallar,

b) BM/AEK Reglasyonu 105 gz nnde tutularak, tehlikeli madde tamacl amacyla tasarlanm aralar iin zel gvenlik artlar ile ilgili ayrntl kurallar,

c) Bir lastiin fiziksel zellikleri ve performans artlar bakmndan 3 nc maddede yer alan; zel kullanml lastik, karayolu d profesyonel lastik, takviyeli lastik, kar lastii, T tipi geici kullanm iin yedek lastik ve eki lastiinin daha belirgin olarak tanmlanmas,

) Deney prosedrlerindeki deiimin bir sonucu olarak ve evre korumasnn seviyesini drmeksizin, Ek-2, Ksm B ve Ksm Cde belirtilen yuvarlanma direnci ve yuvarlanma grltsnn snr deerlerini gerekli olduu kadar tadil eden tedbirler,

d) Ek-2, Ksm Cde belirtilen grlt seviyelerinin belirlenmesi iin prosedrler ile ilgili ayrntl kurallar,

e) Ek-3te yer alan ve zorunlu olarak uygulanan BM/AEK Reglasyonlar listesini tadil eden tedbirler,

f) Maliyet/fayda analizini mteakip ve btn ilgili gvenlik durumlar dikkate alnarak, 10 uncu maddede belirtilen gelimi ara sistemleri uygulamasnn araca veya ilgili ara snflarna uygun olmad kantlandnda, M2, M3, N2 ve N3 kategorisi baz aralara veya ara snflarna bu sistemlerin yerletirilmesi ykmllnden muaf tutan tedbirler,

g) Maliyet/fayda analizi temelinde, ilgili lastiklerin snf ve kategorilerine gre farkllk gsterebilecek olan, 13 nc maddenin onbirinci fkrasnda belirtilen sreyi ksaltan tedbirler.

Komite

MADDE 15 (1) Bu Ynetmeliin uygulanmasna ynelik olarak alnacak tedbirler, yaplacak deiiklikler ve ihtiya duyulan her trl dzenleme Birlemi Milletler/Avrupa Ekonomik Komisyonu (BM/AEK) Antlamas erevesinde hazrlanan ve 11/1/1997 tarihli ve 22874 sayl Resm Gazete'de yaymlanan Tekerlekli Aralar ile Bu Aralara Taklan ve/veya Aralarda Kullanlan Aksam ve Paralar ile lgili Teknik Mevzuatn Uygulanmasna Dair Ynetmelik ile oluturulan Motorlu Aralar Teknik Komitesi (MARTEK) tarafndan grlerek karara balanr. MARTEK tavsiye niteliindeki grn Bakanla bildirir ve bu gr dorultusunda Bakanlk gerekli grd dzenlemeleri yapar.

BENC BLM

eitli ve Son Hkmler

dari yaptrmlar

MADDE 16 (1) malatnn bu Ynetmeliin ve uygulama tedbirlerinin hkmlerini ihlal etmesi halinde ve aada belirtilen durumlarda 4703 sayl rnlere likin Teknik Mevzuatn Hazrlanmas ve Uygulanmasna Dair Kanun hkmleri uygulanr:

a) Onay ilemleri veya geri armaya yol aan ilemler srasnda yanl beyanlar verilmesi,

b) Tip onay iin deney sonularnn tahrif edilmesi,

c) Geri armaya veya tip onaynn geri ekilmesine yol aabilecek verilerin veya teknik bilgilerin verilmemesi.

Yrrlkten kaldrlan ynetmelikler

MADDE 17 (1) Aada saylan ynetmelikler yrrlkten kaldrlmtr:

a) 17/1/2008 tarihli ve 26759 sayl Resm Gazetede yaymlanan Motorlu Aralar ve Rmorklarnn Yakt Depolar ve Arka Koruma Donanmlarna Dair Tip Onay Ynetmelii (70/221/AT),

b) 11/7/1999 tarihli ve 23752 sayl Resm Gazetede yaymlanan Motorlu Aralarn ve Rmorklarnn Arka Tescil Plakasnn Takld ve Sabitlendii Alan ile lgili Tip Onay Ynetmelii (70/222/AT),

c) 15/12/2000 tarihli ve 24261 sayl Resm Gazetede yaymlanan Motorlu Aralarn ve Rmorklarnn Ynlendirme (Direksiyon) Tertibat ile lgili Tip Onay Ynetmelii (70/311/AT),

) 12/10/1999 tarihli ve 23844 sayl Resm Gazetede yaymlanan Motorlu Aralarn ve Rmorklarnn Kaplarnn zelliklerine likin Tip Onay Ynetmelii (70/387/AT),

d) 1/5/1999 tarihli ve 23682 sayl Resm Gazetede yaymlanan Motorlu Aralarn Sesli kaz Cihazlar ve Bunlarn Taklmas ile lgili Tip Onay Ynetmelii (70/388/AT),

e) 30/1/2002 tarihli ve 24656 sayl Resm Gazetede yaymlanan Belirli Motorlu Ara Snflarnn ve Rmorklarnn Frenleme Dzenekleri ile lgili Tip Onay Ynetmelii (71/320/AT),

f) 5/1/2002 tarihli ve 24631(Mkerrer) sayl Resm Gazetede yaymlanan Motorlu Aralarn Elektromanyetik Uyumluluk (Radyo Paraziti) ile lgili Tip Onay Ynetmelii (72/245/AT),

g) 10/1/2002 tarihli ve 24636 sayl Resm Gazetede yaymlanan Motorlu Aralarn Donanmlar ile lgili Tip Onay Ynetmelii (74/60/AT),

) 9/7/2001 tarihli ve 24457 sayl Resm Gazetede yaymlanan Motorlu Aralarn zinsiz Kullanma Kar Koruma Cihazlar ile lgili Tip Onay Ynetmelii (74/61/AT),

h) 2/8/2001 tarihli ve 24481 sayl Resm Gazetede yaymlanan Motorlu Aralarn Donanmlar (Bir arpma Halinde Direksiyon Mekanizmasnn Davran) ile lgili Tip Onay Ynetmelii (74/297/AT),

) 18/8/2001 tarihli ve 24497 sayl Resm Gazetede yaymlanan Motorlu Aralarn Koltuklar, Balantlar ve Koltuk Balklar ile lgili Tip Onay Ynetmelii (74/408/AT),

i) 13/1/2002 tarihli ve 24639 sayl Resm Gazetede yaymlanan Motorlu Aralarn D kntlar ile lgili Tip Onay Ynetmelii (74/483/AT),

j) 8/5/2001 tarihli ve 24396 sayl Resm Gazetede yaymlanan Motorlu Aralarn Geri Vites ve Hz ler Donanmlar ile lgili Tip Onay Ynetmelii (75/443/AT),

k) 24/2/2001 tarihli ve 24328 sayl Resm Gazetede yaymlanan Motorlu Aralarn ve Rmorklarnn Zorunlu Tantm Levhalar ve Etiketleri, Taklma Yerleri ve Yntemleri ile lgili Tip Onay Ynetmelii (76/114/AT),

l) 9/1/2001 tarihli ve 24282 sayl Resm Gazetede yaymlanan Motorlu Aralarn Emniyet Kemerleri Balant Paralar ile lgili Tip Onay Ynetmelii (76/115/AT),

m) 10/8/2000 tarihli ve 24136 sayl Resm Gazetede yaymlanan Aydnlatma ve Ikl Sinyal Cihazlarnn Motorlu Aralara ve Rmorklarna Yerletirilmesi ile lgili Tip Onay Ynetmelii (76/756/AT),

n) 13/5/2001 tarihli ve 24401 sayl Resm Gazetede yaymlanan Motorlu Aralarn ve Rmorklarnn Geri Yanstclar ile lgili Tip Onay Ynetmelii (76/757/AT),

o) 13/11/2001 tarihli ve 24582 sayl Resm Gazetede yaymlanan Motorlu Aralarn ve Rmorklarnn U Hat aret Lambalar, n Konum (Yan) Lambalar, Arka Konum (Yan) Lambalar, Fren Lambalar, Gndz Yaklan Lambalar ve aret Lambalar ile lgili Tip Onay Ynetmelii (76/758/AT),

) 14/3/2001 tarihli ve 24342 sayl Resm Gazetede yaymlanan Motorlu Aralarn ve Rmorklarnn Sinyal Lambalar ile lgili Tip Onay Ynetmelii (76/759/AT),

p) 24/3/2001 tarihli ve 24352 sayl Resm Gazetede yaymlanan Motorlu Aralarn ve Rmorklarnn Arka Tescil Plaka Lambalar ile lgili Tip Onay Ynetmelii (76/760/AT),

r) 11/9/2000 tarihli ve 24167 sayl Resm Gazetede yaymlanan Motorlu Aralarn Uzun Huzme ve/veya Ksa Huzme Olarak alan Farlar ve Motorlu Aralar ve Rmorklarnn Onaylanm Lamba nitelerinde Kullanlan Ik Kaynaklar (Filamanl Lambalar ve Dierleri) ile lgili Tip Onay Ynetmelii (76/761/AT),

s) 14/8/2000 tarihli ve 24140 sayl Resm Gazetede yaymlanan Motorlu Aralarn n Sis Lambalar ile lgili Tip Onay Ynetmelii (76/762/AT),

) 30/10/2000 tarihli ve 24215 sayl Resm Gazetede yaymlanan Motorlu Aralarn ekme Tertibatlar ile lgili Tip Onay Ynetmelii (77/389/AT),

t) 21/8/2000 tarihli ve 24147 sayl Resm Gazetede yaymlanan Motorlu Aralarn ve Rmorklarnn Arka Sis Lambalar ile lgili Tip Onay Ynetmelii (77/538/AT),

u) 15/8/2000 tarihli ve 24141 sayl Resm Gazetede yaymlanan Motorlu Aralar ve Rmorklarna Ait Geri Vites Lambalar ile lgili Tip Onay Ynetmelii (77/539/AT),

) 8/5/2001 tarihli ve 24396 sayl Resm Gazetede yaymlanan Motorlu Aralarn ve Rmorklarnn Park Lambalar ile lgili Tip Onay Ynetmelii (77/540/AT),

v) 17/4/2000 tarihli ve 24023 sayl Resm Gazetede yaymlanan Motorlu Aralarn Emniyet Kemerleri ve Balama Sistemleri ile lgili Tip Onay Ynetmelii (77/541/AT),

y) 14/5/2001 tarihli ve 24402 sayl Resm Gazetede yaymlanan Motorlu Ara Srclerinin n Gr Alan ile lgili Tip Onay Ynetmelii (77/649/AT),

z) 23/9/1999 tarihli ve 23825 sayl Resm Gazetede yaymlanan Motorlu Aralarn Donanm (Kumanda, kaz ve Gstergelerin Tanm) ile lgili Tip Onay Ynetmelii (78/316/AT),

aa) 21/1/2001 tarihli ve 24294 sayl Resm Gazetede yaymlanan Motorlu Aralarn Cam Yzeylerinin Buz zme ve Buu Giderme Sistemleri ile lgili Tip Onay Ynetmelii (78/317/AT),

bb) 8/1/2001 tarihli ve 24281 sayl Resm Gazetede yaymlanan Motorlu Aralarn n Cam Silme ve Ykama Sistemleri ile lgili Tip Onay Ynetmelii (78/318/AT),

cc) 30/11/2000 tarihli ve 24246 sayl Resm Gazetede yaymlanan Motorlu Aralarn amurluklar ile lgili Tip Onay Ynetmelii (78/549/AT),

) 3/12/2000 tarihli ve 24249 sayl Resm Gazetede yaymlanan Motorlu Aralarn Koltuk Balklar ile lgili Tip Onay Ynetmelii (78/932/AT),

dd) 13/1/2002 tarihli ve 24639 sayl Resm Gazetede yaymlanan Motorlu Aralarn ve Rmorklarnn Yan Korumas (Yan Koruyucular) ile lgili Tip Onay Ynetmelii (89/297/AT),

ee) 8/6/2002 tarihli ve 24779 sayl Resm Gazetede yaymlanan Motorlu Aralar ve Rmorklarnn Belirli Snflarna Ait Paalk Sistemleri ile lgili Tip Onay Ynetmelii (91/226/AT),

ff) 29/5/2002 tarihli ve 24769 sayl Resm Gazetede yaymlanan M1 Snf Motorlu Aralarn Ktleleri ve Boyutlar ile lgili Tip Onay Ynetmelii (92/21/AT),

gg) 2/12/2001 tarihli ve 24601 sayl Resm Gazetede yaymlanan Motorlu Aralar ve Rmorklarnn Emniyet Camlar ve Cam Malzemeleri ile lgili Tip Onay Ynetmelii (92/22/AT),

) 5/6/2002 tarihli ve 24776 sayl Resm Gazetede yaymlanan Motorlu Aralarn Hz Snrlayc Donanmlar ve Bunlarn Taklmas ile lgili Tip Onay Ynetmelii (92/24/AT),

hh) 8/6/2002 tarihli ve 24779 sayl Resm Gazetede yaymlanan N Snf Motorlu Aralarn Kabin Arka Panelinin nndeki D kntlar ile lgili Tip Onay Ynetmelii (92/114/AT),

) 5/1/2002 tarihli ve 24631 sayl Resm Gazetede yaymlanan Motorlu Aralar ve Rmorklarnn Mekanik Balant Tertibatlar ve Bunlarn Aralara Yerletirilmesi ile lgili Tip Onay Ynetmelii (94/20/AT),

ii) 21/1/2002 tarihli ve 24647 sayl Resm Gazetede yaymlanan Motorlu Aralarn Belirli Snflarnn Yaplarnda Kullanlan Malzemelerin Yanma Davran ile lgili Tip Onay Ynetmelii (95/28/AT),

jj) 16/1/2002 tarihli ve 24642 sayl Resm Gazetede yaymlanan Motorlu Aralarn Yandan arpma Halinde Arata Bulunan Kiilerin Korunmas ile lgili Tip Onay Ynetmelii (96/27/AT),

kk) 17/1/2002 tarihli ve 24643 sayl Resm Gazetede yaymlanan Motorlu Aralarn nden arpma Halinde Arata Bulunan Kiilerin Korunmas ile lgili Tip Onay Ynetmelii (96/79/AT),

ll) 18/4/2003 tarihli ve 25083 sayl Resm Gazetede yaymlanan Motorlu Aralarn ve Rmorklarnn Baz Snflarnn Ktle ve Boyutlar ile lgili Tip Onay Ynetmelii (97/27/AT),

mm) 11/5/2003 tarihli ve 25106 sayl Resm Gazetede yaymlanan Karayolunda Tehlikeli Maddelerin Tanmas in Tasarlanan Motorlu Aralar ve Rmorklar ile lgili Tip Onay Ynetmelii (98/91/AT),

nn) 16/10/2003 tarihli ve 25261 sayl Resm Gazetede yaymlanan Motorlu Aralarn n Koruma Donanmlarna likin Tip Onay Ynetmelii (2000/40/AT),

oo) 25/3/2005 tarihli ve 25766 sayl Resm Gazetede yaymlanan Motorlu Aralar ve Rmorklarnn Istma Sistemleri ile lgili Tip Onay Ynetmelii (2001/56/AT),

) 2/7/2004 tarihli ve 25510 sayl Resm Gazetede yaymlanan Src Koltuuna lave Olarak Sekizden Fazla Koltuu Bulunan ve Yolcu Tamak Amacyla Kullanlan Aralarn zel Hkmleri ile lgili Tip Onay Ynetmelii (2001/85/AT),

pp) 20/3/2006 tarihli ve 26114 sayl Resm Gazetede yaymlanan Motorlu Aralarn Dolayl Gr Cihazlar Hakknda Tip Onay Ynetmelii (2005/27/AT ile Deiik 2003/97/AT),

(2) 24/4/2000 tarihli ve 24030 sayl Resm Gazetede yaymlanan Motorlu Aralar ve Rmorklarn Lastikleri ve Bu Lastiklerin Taklmas ile lgili Tip Onay Ynetmelii (92/23/AT) yrrlkten kaldrlmtr.

Atflar

MADDE 18 (1) 17 nci madde ile yrrlkten kaldrlan ynetmeliklere yaplan atflar bu Ynetmelie yaplm saylr.

BM/AEK Reglasyonlarnn Uygulanmas

GEC MADDE 1 (1) Baz BM/AEK Reglasyonlarnn uygulanmas ile ilgili olarak;

a) (a), (b), (c) ve (g) bentlerine tabi olarak, Ek-3te yer alan deiiklik serileri ve ilaveleri ile birlikte BM/AEK Reglasyonlar, ilk defa tip onay alacak aralara, rmorklarna, sistemlerine, aksam ve ayr teknik nitelerine 1/11/2012 tarihinden itibaren,

b) 1/2/2012 tarihinden itibaren, ilk defa AT tip onay alacak M1 kategorisi aralara BM/AEK Reglasyonu 13 H, lave 9,

c) 1/2/2012 tarihinden itibaren, ilk defa AT tip onay alacak N1 kategorisi, 715/2007/AT Ynetmeliine gre referans ktlesi 1305 kg gemeyen aralar iin BM/AEK Reglasyonu 13n 11 numaral deiiklik serisi, lave 3 veya BM/AEK Reglasyonu 13 H, lave 9,

) Ek-4te yer alan izelge 1de belirtilen uygulama tarihlerinden itibaren elektronik kontrol sistemleri bakmndan ilk defa AT tip onay alacak M2, M3, N2, N3, O3 ve O4 kategorisi aralar iin BM/AEK Reglasyonu 13n 11 numaral deiiklik serisi, lave 3,

d) Ek-4te yer alan izelge 1de belirtilen uygulama tarihlerinden itibaren elektronik kontrol sistemleri bakmndan ilk defa AT tip onay alacak, 715/2007/AT Ynetmeliine gre referans ktlesi 1305 kg aan N1 kategorisi aralar iin BM/AEK Reglasyonu 13n 11 numaral deiiklik serisi, lave 3 veya BM/AEK Reglasyonu 13 H, lave 9,

e) (a), (b) ve (c) bentlerine tabi olarak, Ek-3te yer alan deiiklik serileri ve ilaveleri ile birlikte BM/AEK Reglasyonlar, tip onayl aralarn ve rmorklarnn tescili, sat sistemlerine ve tip onayl sistem, aksam ve ayr teknik nitelerin sat ve hizmete girii amacyla, 1/11/2014 tarihinden itibaren,

f) 1/11/2014 tarihinden itibaren, AT tip onay mevcut N1 kategorisi 715/2007/AT Ynetmeliine gre referans ktlesi 1305 kg gemeyen aralarn tescili, sat ve hizmete girmesi amacyla BM/AEK Reglasyonu 13n 11 numaral deiiklik serisi, lave 3 veya BM/AEK Reglasyonu 13 H, lave 9,

g) Ek-4te yer alan izelge 2de belirtilen uygulama tarihlerinden itibaren elektronik kararllk kontrol sistemleri bakmndan AT tip onay mevcut M2, M3, N2, N3, O3 ve O4 kategorisi aralarn tescili, sat ve hizmete girmesi amacyla BM/AEK Reglasyonu 13n 11 numaral deiiklik serisi, lave 3,

) Ek-4te yer alan izelge 2de belirtilen uygulama tarihlerinden itibaren elektronik kararllk kontrol sistemleri bakmndan AT tip onay mevcut 715/2007/AT Ynetmeliine gre referans ktlesi 1305 kg aan N1 aralar iin BM/AEK Reglasyonu 13n 11 numaral deiiklik serisi, lave 3 veya BM/AEK Reglasyonu 13 H, lave 9,

h) () bendi hkmleri sakl kalmak kaydyla, BM/AEK Reglasyonu 100n 00 numaral deiiklik serisi, bu Ynetmeliin yaym tarihinden itibaren MARTOYa gre AT tm ara tip onayna ve elektrik gvenlii ilgili olarak bir aracn AT tip onayna,

) BM/AEK Reglasyonu 100n 00 numaral deiiklik serisi, 15/1/2012 tarihinden itibaren tip onay mevcut aralarn tescili, sat ve hizmete girmesi amacyla,

i) 4/12/2012 tarihinden itibaren BM/AEK Reglasyonu 100n 01 numaral deiiklik serisi, MARTOYa gre AT tm ara tip onayna ve elektrik gvenlii ilgili olarak bir aracn AT tip onayna,

uygulanr.

Yrrlk

MADDE 19 (1) Bu Ynetmeliin;

a) 17 nci maddesinin birinci fkras 1/11/2014 tarihinde, ikinci fkras 1/11/2017 tarihinde,

b) Dier hkmleri yaym tarihinde,

yrrle girer.

Yrtme

MADDE 20 (1) Bu Ynetmelik hkmlerini Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakan yrtr.

 

Ek-1

 

5 NC MADDENN BRNC VE KNC FIKRALARINDA BELRTLEN

ARTLARIN UYGULANMASININ KAPSAMI

 

Konu

Uygulanabilirlik

M1

M2

M3

N1

N2

N3

O1

O2

O3

O4

Yakt depolar/arka koruma tertibatlar

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

Arka tescil plakas yeri

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

Direksiyon dndrme kuvveti

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

Kap kilitleri ve menteeleri

X

 

 

X

X

X

 

 

 

 

Sesli ikaz (korna)

X

X

X

X

X

X

 

 

 

 

Dolayl gr cihazlar

X

X

X

X

X

X

 

 

 

 

Fren

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

Radyo parazitleri (elektromanyetik uyumluluk)

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

donanm

X

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hrszla kar nlem ve immobilizer

X

X

X

X

X

X

 

 

 

 

Koruyucu direksiyon

X

 

 

X

 

 

 

 

 

 

Koltuk mukavemeti

X

X

X

X

X

X

 

 

 

 

D kntlar

X

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hz gstergesi

X

X

X

X

X

X

 

 

 

 

Zorunlu etiketler

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

Emniyet kemeri balantlar

X

X

X

X

X

X

 

 

 

 

Aydnlatma ve kl sinyal cihazlarnn yerletirilmesi

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

Geri yanstclar (reflektrler)

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

U hat iaret, n konum (yan) arka konum (yan), stop, yan iaret, gndz sr lambalar

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

Sinyal lambalar

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

Arka tescil plaka lambalar

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

Farlar (ampulleri dahil)

X

X

X

X

X

X

X

 

 

 

n sis lambalar

X

X

X

X

X

X

X

 

 

 

eki kancalar

X

X

X

X

X

X

X

 

 

 

Arka sis lambalar

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

Geri vites lambalar

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

Park lambalar

X

X

X

X

X

X

 

 

 

 

Emniyet kemerleri ve balanma sistemleri

X

X

X

X

X

X

 

 

 

 

n gr alan

X

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Kumandalarn, ikaz dzeninin ve gstergelerin tantm

X

X

X

X

X

X

 

 

 

 

Buz zme /buu giderme

X

(1)

(1)

(1)

(1)

(1)

 

 

 

 

Cam ykama/silme

X

(2)

(2)

(2)

(2)

(2)

 

 

 

 

Istma sistemleri

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

amurluklar

X

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Koltuk balklar

X

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Yan koruma

 

 

 

 

X

X

 

 

X

X

Paalk sistemleri

 

 

 

 

X

X

 

 

X

X

Emniyet cam

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

Lastikler

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

Hz snrlayc cihazlar

 

X

X

 

X

X

 

 

 

 

Ktleler ve boyutlar

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

Kabinlerin d kntlar

 

 

 

X

X

X

 

 

 

 

Balant tertibatlar

X(3)

X(3)

X(3)

X(3)

X(3)

X(3)

X

X

X

X

Yanma dayanm

 

 

X

 

 

 

 

 

 

 

Otobsler

 

X

X

 

 

 

 

 

 

 

nden arpma

X(4)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Yandan arpma

X(5)

 

 

X(5)

 

 

 

 

 

 

Tehlikeli madde tamacl iin tasarlanm aralar

 

 

 

X(6)

X(6)

X(6)

X(6)

X(6)

X(6)

X(6)

n koruma tertibat

 

 

 

 

X

X

 

 

 

 

 

(1) Bu kategori aralara uygun bir n cam buz ve buu giderme tertibat taklr.

(2) Bu kategori aralara uygun n cam ykama ve silme tertibatlar taklr.

(3) Sadece balant tertibatl aralara uygulanr.

(4) Teknik adan izin verilen azami ktlesi 2,5 tonu amayan.

(5) Sadece en alak koltuun oturma referans noktas ( R noktas), zeminden 700 mmden daha yksek olmayan aralara uygulanr. R noktas BM/AEK Reglasyonu 95te tanmlanmtr.

(6) Sadece imalat tehlikeli madde tamak amacyla tasarlanan bir araca tip onay iin bavurduunda.

 

 

 

Ek-2

 

LASTKLER N ISLAK KAVRAMA, YUVARLANMA DRENC

VE YUVARLANMA GRLTS LE LGL ARTLAR

 

Ksm A - Islak Kavrama artlar

 

Snf C1 lastikler aadaki artlar karlamaldr:

 

Kullanm kategorisi

Islak kavrama indeksi

(G)

Azami msaade edilen hz 160 km/hden yksek olmayan hz gsteren hz semboll kar lastii (H hari, Q veya altnda)

 

≥ 0,9

Azami msaade edilen hz 160 km/hden yksek hz gsteren hz semboll kar lastii (H dahil, R ve zerinde)

≥ 1,0

Normal (karayolu tipi) lastik

≥ 1,1

 

 

 

Ksm B - Yuvarlanma Direnci artlar

 

ISO 28580 gre llen her lastik tipi iin yuvarlanma direnci katsays azami deeri, aadaki deerleri amamaldr.

izelge 1

Lastik snf

Azami deer (kg/ton)

1 inci aama

C1

12,0

C2

10,5

C3

8,0

 

izelge 2

Lastik snf

Azami deer (kg/ton)

2 nci aama

C1

10,5

C2

9,0

C3

6,5

 

Kar lastikleri iin izelge 2deki snrlar 1 kg/tona kadar artrlr.

 

Ksm C - Yuvarlanma Grlts artlar

1. Bu Ynetmelie ve uygulama tedbirlerinde belirtilen prosedrlere gre tespit edilmi grlt seviyeleri, bu Ksmn 1.1 inci ve 1.2 nci maddelerinde tasarmlanan snrlar amamaldr. 1.1 inci ve 1.2 nci maddelerdeki izelgeler, cihaz tolerans ve C3 lastikleri hari, scaklk iin dzeltilmi llen deerleri gsterir ve bu deerler en yakn tam deere yuvarlanr.

1.1. Snf C1 lastikler, test edilmi nominal kesit genilii referansl:

Lastik snf

Anma kesit genilii

(mm)

Snr deerler

dB(A)

C1A

≤ 185

70

C1B

> 185 ≤ 215

71

C1C

> 215 245

71

C1D

> 245 ≤ 275

72

C1E

> 275

74

 

Kar lastikleri, ekstra yk lastikleri veya takviyeli lastikler veya bu snflandrmada herhangi bir lastik kombinasyonu iin, yukardaki snrlar deerler 1 db(A)ya kadar artrlabilir.

 

1.2. Snf C2 veya C3 lastikler, eitli kullanm kategorisi referansl:

 

Lastik snf

Kullanm kategorisi

Snr deerler

dB(A)

C2

Normal lastikler

72

eki lastikleri

73

C3

Normal lastikler

73

eki lastikleri

75

 

zel kullanm lastikler iin yukardaki snrlar 2 db(A)ya kadar artrlr. C2 eki lastik kategorilerinde yer alan kar lastikleri iin 2 db(A) ilave edilmesine ve C2 ve C3 lastiklerin btn dier kategorilerinde, kar lastikleri iin 1 db(A) ilaveye izin verilir.

 

Ek-3

 

ZORUNLU OLARAK UYGULANAN BM/AEK REGLASYONLARI LSTES(1)

BM/AEK Reglasyon numaras

Konusu

Deiiklik serileri

Avrupa Birlii Resmi Gazetesi (OJ) referans

Uyguland kategoriler

1

R2 ve/veya HS1 filaman lambalar ile donatlm asimetrik uzun huzme ve/veya ksa huzme yayan farlar

02 numaral deiiklik serisi

OJ L 177, 10.7.2010, s.1

 

M, N(a)

 

3

Motorlu aralarn reflektrleri

02 numaral deiiklik serisi, Eklenti 10

OJ L 31, 31.1.2009, s.1

 

M, N, O

 

4

Motorlu aralar ve bunlarn rmorklarnn arka plakalarnn aydnlatlmas

Reglasyonun orijinal versiyonu, Eklenti 10

OJ L 31, 31.1.2009, s.35

M, N, O

 

6

Motorlu aralar ve bunlarn rmorklarnn sinyal lambalar

01 numaral deiiklik serisi, Eklenti 19

OJ L 177, 10.7.2010, s.40

M, N, O

 

7

Motorlu aralar ve bunlarn rmorklarnn n ve arka konum (yan) lambalar, stop lambalar ve u hat iaret lambalar

02 numaral deiiklik serisin, Eklenti 16

OJ L 148, 12.6.2010, s.1