|
Karar Sayısı
: 2011/2257
Ekli
“Ürünlerin Enerji ve Diğer Kaynak Tüketimlerinin Etiketleme ve Standart
Ürün Bilgileri Yoluyla Gösterilmesi Hakkında Yönetmelik”in
yürürlüğe konulması; Bilim, Sanayi ve Teklonoji
Bakanlığının 25/7/2011 tarihli ve 399 sayılı
yazısı üzerine, Bakanlar Kurulu’nca 12/9/2011 tarihinde
kararlaştırılmıştır.
Abdullah GÜL
CUMHURBAŞKANI
Recep Tayyip ERDOĞAN
Başbakan
B. ARINÇ A.
BABACAN B.
ATALAY B.
BOZDAĞ
Başbakan Yardımcısı Başbakan
Yardımcısı Başbakan
Yardımcısı Başbakan
Yardımcısı
S. ERGİN F.
ŞAHİN E.
BAĞIŞ N.
ERGÜN
Adalet Bakanı Aile ve
Sosyal Politikalar Bakanı Avrupa
Birliği Bakanı Bilim,
Sanayi ve Teknoloji Bakanı
F. ÇELİK E.
BAYRAKTAR A.
DAVUTOĞLU M.
Z. ÇAĞLAYAN
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Çevre ve Şehircilik Bakanı Dışişleri
Bakanı Ekonomi
Bakanı
T. YILDIZ S.
KILIÇ M.
M. EKER H.
YAZICI
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Gençlik ve Spor
Bakanı Gıda, Tarım ve
Hayvancılık Bakanı Gümrük ve
Ticaret Bakanı
İ. N. ŞAHİN C.
YILMAZ E.
GÜNAY M.
ŞİMŞEK
İçişleri Bakanı Kalkınma
Bakanı Kültür
ve Turizm Bakanı Maliye
Bakanı
Ö.
DİNÇER İ.
YILMAZ V.
EROĞLU
Milli Eğitim Bakanı Milli
Savunma Bakanı Orman
ve Su İşleri Bakanı
R.
AKDAĞ B.
YILDIRIM
Sağlık
Bakanı Ulaştırma
Bakanı
ÜRÜNLERİN
ENERJİ VE DİĞER KAYNAK TÜKETİMLERİNİN ETİKETLEME
VE STANDART ÜRÜN BİLGİLERİ YOLUYLA
GÖSTERİLMESİ
HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç,
Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu
Yönetmeliğin amacı; etiketleme ve standart ürün bilgileri yoluyla enerji
ile ilgili ürünlerin kullanım sırasındaki enerji ve diğer temel kaynak
tüketimleri konusunda nihai kullanıcıların bilgilendirilmesini ve bu
şekilde daha verimli ürünleri tercih etmelerini sağlamaktır.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu
Yönetmelik; kullanımları esnasında enerji ve diğer temel kaynak tüketimi
üzerinde doğrudan ya da dolaylı etkisi olan enerji ile ilgili ürünleri
kapsar.
(2) İkinci el ürünler, insan veya eşya taşımaya yönelik
vasıtalar ile güvenlik amacıyla ürünlere iliştirilen anma değer plakası ve
benzerleri bu Yönetmeliğin kapsamı dışındadır.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu
Yönetmelik; 23/2/1995 tarihli ve 4077 sayılı
Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ile 29/6/2001 tarihli ve 4703 sayılı
Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanuna
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu
Yönetmeliğin uygulanmasında;
a) Bilgi formu: Ürüne ilişkin bilgileri içeren standart
tabloyu,
b) Diğer temel kaynaklar: Ürünün normal kullanımı
sırasında tükettiği su, kimyasal maddeler veya diğer maddeleri,
c) Doğrudan etki: Kullanım sırasında fiilen enerji
tüketen ürünlerin neden olduğu etkiyi,
ç) Dolaylı etki: Kullanıldıkları sırada enerji
tüketmeyen ve enerji tasarrufuna katkı sağlayan ürünlerin etkisini,
d) Enerji ile ilgili ürün (ürün): Bu Yönetmelik
kapsamına giren ürünlere takılması tasarlanan ve nihai kullanıcılar için
ayrı parçalar şeklinde piyasaya arz edilen veya hizmete sunulan ve çevresel
performansı ayrı olarak değerlendirilebilen parçalar dahil
olmak üzere, piyasaya arz edilen veya hizmete sunulan ve kullanım sırasında
enerji tüketimini etkileyen ürünü,
e) Etiketin izinsiz kullanımı: Yetkili kuruluşlar
dışında, etiketin bu Yönetmelikte ve uygulama tebliğlerinde öngörülmeyen
bir şekilde kullanılmasını,
f) Hizmete sunma: Bir ürünün kullanım amacına uygun
olarak ilk kez kullanılmasını,
g) Piyasaya arz: Ürünün, tedarik veya kullanım amacıyla
bedelli veya bedelsiz olarak piyasada yer alması için yapılan faaliyeti,
ğ) Satıcı: Kamu tüzel kişileri de dahil
olmak üzere ticari veya mesleki faaliyetleri kapsamında nihai kullanıcıya
mal sunan gerçek veya tüzel kişileri,
h) Tamamlayıcı bilgiler: Ürünün enerji kullanımına veya
diğer temel kaynakların kullanımı ile ilgili performansına ve özelliklerine
ilişkin olan veya bunların değerlendirilmesine yardımcı olan ve ölçülebilir
verilere dayanan diğer bilgileri,
ı) Tedarikçi: Bu Yönetmelik
kapsamındaki ürünleri üreten veya bunlara adını, ticari markasını veya
ayırt edici işaretini koyarak kendini üretici olarak tanıtan gerçek veya
tüzel kişiyi; üreticinin Türkiye dışında olması halinde, üreticinin nam ve
hesabına hareket etmek üzere üretici tarafından yetkilendirilen
temsilcisini; Türkiye’de bir yetkili temsilcisinin bulunmaması halinde ise
ithalatçıyı; ayrıca, ürünün tedarik zincirinde yer alan ve faaliyetleri
ürünün özelliklerini etkileyen gerçek veya tüzel kişiyi,
i) Uygulama tebliğleri: Bu Yönetmeliğe dayanılarak
yetkili kuruluşlar tarafından yayımlanan ve ürünlerin piyasaya arz edilmesi
ile ilgili etiketleme ve ilave ürün bilgilerine ilişkin şartları düzenleyen
mevzuatı,
j) Yetkili kuruluş: Ürünlere ilişkin mevzuat hazırlamaya
ve yürütmeye yetkili bulunan ve bu kapsamda ilgili ürün için uygulama
tebliğlerini hazırlayan ve uygulayan kamu kurum ve kuruluşunu,
ifade eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
Uygulama Esasları
Tedarikçinin
bilgilendirme yükümlülüğü
MADDE 5 – (1)
Tedarikçi;
a) Piyasaya arz edilen ve nihai kullanıcılara doğrudan
veya dolaylı olarak internet de dahil olmak üzere
her türlü mesafeli satış yöntemiyle satılan, kiralanan, taksitle satılan
veya teşhir edilen ürünlerin kullanım sırasındaki elektrik enerjisi
tüketimi, diğer enerji türlerini ve temel kaynakları tüketimi hakkındaki
bilgiler ile diğer tamamlayıcı bilgileri, uygulama tebliğlerine uygun bir
şekilde, bilgi formu ve etiket yoluyla sağlamakla,
b) Uygulama tebliğlerinde öngörülmesi halinde, gömme
veya sabitlenmiş ürünler ile ilgili olarak (a) bendinde belirtilen
bilgileri sunmakla,
c) Uygulama tebliğleri kapsamında yer alan bir ürüne
ilişkin olarak yapılan ve enerji ile ilgili bilgilerin ya da fiyat
bilgilerinin yer verildiği reklamlarda, ilgili ürünün enerji verimliliği
sınıfının belirtilmesini sağlamakla,
ç) Enerji ile ilgili ürünün özgül teknik parametrelerini
açıklayan teknik kullanım kılavuzları ve üretici broşürleri gibi, basılı
veya çevrim içi olarak sunulan teknik tanıtım malzemelerinin nihai
kullanıcılara enerji tüketimine ilişkin gerekli bilgileri de içerecek
şekilde sunulmasını veya ürünün enerji verimliliği sınıfının belirtilmesini
sağlamakla,
yükümlüdür.
Tedarikçinin
sorumlulukları
MADDE 6 – (1)
Tedarikçinin sorumlulukları şunlardır:
a) Uygulama tebliğleri kapsamında yer alan bir ürünü
piyasaya arz etmesi veya hizmete sunması halinde bu Yönetmeliğe ve uygulama
tebliğlerine uygun bir etiket ve bilgi formu temin etmek.
b) Etikette ve bilgi formunda yer verilen bilgilerin
doğruluğunun değerlendirilmesini sağlayacak yeterlilikteki teknik dosyayı
yetkili kuruluşa sunmak.
c) Teknik dosyayı ilgili en son ürünün imal edildiği
tarihten itibaren beş yıl süreyle denetim amacıyla muhafaza etmek.
ç) Teknik dosyanın elektronik bir suretini yetkili
kuruluşun talep ettiği tarihten itibaren on işgünü içerisinde sunmak.
d) Gerekli etiketleri ve ürün bilgilerini satıcılara
bedelsiz olarak temin etmek.
e) Etiketlerin tesliminde istedikleri sistemi kullanma
hakları saklı kalmak koşuluyla, satıcılar tarafından talep edilmesi halinde
etiketleri derhal teslim etmek.
f) Tüm ürün broşürlerinde ürünün enerji sınıfını
belirtmek.
g) Bilgi formlarını tüm ürün broşürlerine dahil etmek, ürün broşürlerinin temin edilemediği
durumlarda bilgi formlarını ürün ile birlikte sunulan diğer dokümanlarla
birlikte bulundurmak.
(2) Birinci fıkrada belirtilen teknik dosya uygulama tebliğlerinde
öngörülen koşullara uygun bir şekilde oluşturulur. Teknik dosya aşağıda
belirtilen hususları içerir:
a) Ürünün genel tarifi.
b) Varsa, gerçekleştirilen tasarım hesaplamalarının
sonuçları.
c) Varsa, başka mevzuatta öngörülen ve onaylanmış kuruluş
tarafından verilmiş olanlar da dahil olmak üzere,
test raporları.
ç) Benzer modeller için kullanılan değerler olması
halinde, bu modellerin tespit edilmesine olanak sağlayacak referans
bilgileri.
(3) Tedarikçi etiketlerin ve bilgi formlarının
doğruluğundan sorumludur.
(4) Tedarikçi etiket veya bilgi formu üzerindeki
bilgilerin yayımlanmasını kabul etmiş sayılır.
Satıcının
sorumlulukları
MADDE 7 – (1)
Satıcının sorumlulukları şunlardır:
a) Etiketlerin düzgün, görünür ve okunaklı bir şekilde
teşhir edilmesini ve bilgi formunun ürün broşürü ile ya da nihai
kullanıcılara satılan ürünlerle birlikte sunulan diğer dokümantasyonla
birlikte bulundurulmasını sağlamak.
b) Uygulama tebliğinde belirtilen şekilde düzenlenmiş
bir etiketi teşhir edilen ürüne üzerinde kolayca görünecek şekilde
iliştirmek.
Mesafeli
satış ve diğer satış yöntemleri
MADDE 8 – (1)
Ürünlerin posta, katalog, internet, telefon gibi araçlarla potansiyel nihai
kullanıcıların ürünü teşhir halinde göremeyeceği yöntemlerle satılması,
kiralanması veya taksitle satılması durumunda, ürünün etiketinde ve bilgi
formunda yer alan bilgilerin potansiyel nihai kullanıcılara ürünü satın
almadan önce duyurulması sağlanır.
(2) Mümkün olduğu takdirde, uygulama tebliğlerinde
etiketin veya bilgi formunun ya da etiket veya bilgi formunun üzerindeki
bilgilerin potansiyel nihai kullanıcılara ne şekilde teşhir veya temin
edileceği de belirtilir.
Piyasaya
arz
MADDE 9 – (1) Bu
Yönetmelik ve uygulama tebliğlerinde yer alan ve bu Yönetmelik hükümlerine
uygun olan ürünlerin, tabi olduğu diğer mevzuat hükümleri saklı kalmak
kaydıyla, piyasaya arzı veya hizmete sunulması yasaklanamaz, kısıtlanamaz
veya engellenemez.
(2) Yetkili kuruluş, tedarikçilerin ve satıcıların 6 ncı ve 7 nci madde
hükümlerine uyup uymadıklarını denetler.
(3) Etiketler ile bilgi formlarının, aksi yönde bir
kanıt olmadıkça bu Yönetmelik ve uygulama tebliğleri hükümlerine uygun
olarak düzenlendiği kabul edilir. Yetkili kuruluş, etiketlerin veya bilgi
formlarının üzerindeki bilgilerin doğruluğundan belli bir nedenle
şüphelenmesi halinde tedarikçilerden 6 ncı
maddeye göre söz konusu bilgileri doğrulayan belgeleri isteyebilir.
Kamu
ihaleleri ve teşvikler
MADDE 10 – (1)
Uygulama tebliğleri kapsamında yer alan ürünlere ilişkin olarak; 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu
kapsamında yapılan mal alımlarında idareler satın alınacak ürünün, enerji
tüketimi bakımından yüksek performans düzeyinde ve yüksek verimlilik
sınıfında olmasını sağlamak amacıyla teknik şartnamelerde uygulama
tebliğleri hükümleri çerçevesinde veya varsa bu tebliğlerde belirtilenden
daha verimli sınıfları sağlamak üzere düzenlemeler yapabilir.
(2) İdareler, maliyet etkinliği, ekonomik fizibilite,
teknik uygunluk ve yeterli rekabet şartlarının oluşması unsurlarını da
dikkate alarak en yüksek performans düzeyine sahip olma ve en yüksek
verimlilik sınıfında yer alma kriterlerine uygun
ürünleri tercih eder.
Uygulama
tebliğleri
MADDE 11 – (1)
Yetkili kuruluşlar bu maddeye uygun olarak her bir ürün tipi için etikete
ve bilgi formuna ilişkin ayrıntıları uygulama tebliğleri ile düzenler.
(2) Yetkili kuruluş, ürünün aşağıda belirtilen şartları
taşıması halinde, ürünün etiket ve bilgi formuna ilişkin esasları 13 üncü
maddeye göre düzenler:
a) Ürünün piyasaya arz edilen ürün miktarları gözönünde bulundurulmak suretiyle mevcut son verilere
göre, enerji tasarrufu ve duruma bağlı olarak diğer temel kaynakların
tasarrufu konusunda ciddi bir kapasiteye sahip olması.
b) Ürünün piyasada yer alan ve benzer işlevlere sahip
olan ürünlerin performans düzeylerinden önemli ölçüde ayırt edici
özelliklere sahip olması.
(3) Uygulama tebliğleri, kullanım sırasındaki enerji
tüketimine ve diğer temel kaynakların tüketimine ilişkin olarak etiket ve
bilgi formu üzerinde yer alan bilgilerle nihai kullanıcıların satın alma
konusunda bilgiye dayalı karar vermelerine ve yetkili kuruluşların
ürünlerin sunulan bilgilerle uyumlu olup olmadığını doğrulamalarına olanak
verecek şekilde düzenlenir.
(4) Nihai kullanıcıları daha verimli ürünleri satın
almaya teşvik etmek amacıyla, kullanımları sırasında enerji tüketimini veya
duruma göre diğer temel kaynakların tüketimini doğrudan veya dolaylı olarak
ciddi bir şekilde etkileyen ve verimliliklerinin artırılması mümkün olan
enerji ile ilgili ürünler uygulama tebliğleri kapsamında değerlendirilir.
(5) Uygulama tebliğlerinde, hem ürünün enerji
verimliliğine hem de temel kaynak tüketimine ilişkin hükümler bulunması
durumunda, etiketin tasarımı ve içeriğinin ürünün enerji verimliliğini
vurgulaması gerekir.
(6) Uygulama tebliğlerinde asgari olarak aşağıdaki
hususların bulunması zorunludur:
a) Dahil edilecek ürün
tiplerinin tam ve noksansız tanımı.
b) Kullanım sırasındaki enerji tüketimine ve diğer temel
kaynakların tüketimine ilişkin olarak etiket ve bilgi formu üzerinde yer
alan bilgilerin temininde kullanılacak ölçüm standartları ve yöntemleri.
c) 6 ncı maddede belirtilen
teknik dosya ayrıntıları.
Etiket
MADDE 12 – (1) Enerji
etiketinin düzenlenmesinden cihazın tedarikçisi sorumludur.
(2) Ürünlerin kullanımı sırasındaki enerji tüketimine ve
diğer temel kaynakların tüketimine ilişkin olarak etiket ve bilgi formu
üzerinde yer alan bilgiler nihai kullanıcıların satın alma konusunda
bilgiye dayalı ve daha isabetli karar vermelerini sağlayacak şekilde açık
ve net olmak zorundadır.
(3) Etiket, bu Yönetmelikte ve uygulama tebliğlerinde
belirtilen ürünler için düzenlenir. Etikette yer alan bilgiler kolayca
okunabilecek ve silinmeyecek şekilde olmak zorundadır. Etiket, bu
Yönetmeliğe göre çıkarılan uygulama tebliğlerinde belirtildiği biçimde ve
kolayca görülebilecek şekilde ürüne yerleştirilir.
(4) Bu Yönetmelik kapsamındaki ürünlere ilişkin olarak,
bu Yönetmelik ve uygulama tebliğlerinde öngörülen koşullara uygun olmayan
ve kullanım sırasındaki enerji tüketimine veya diğer temel kaynakların
tüketimine ilişkin olarak nihai kullanıcıları yanıltabilecek diğer
etiketlerin, işaretlerin, simgelerin veya yazıların teşhiri yasaktır.
(5) Yetkili kuruluşlar, tedarikçilerin enerji tüketimine
veya tasarrufuna ilişkin etiket ve bilgi formu sisteminin uygulanmasına ek
olarak enerji verimliliğinin yaygınlaştırılmasına ve enerjinin nihai
kullanıcılar tarafından bilinçli bir şekilde kullanılmasına yönelik eğitici
ve tanıtıcı kampanyalar düzenlenmesini sağlar.
(6) Ürünün etikete ve bilgi formuna ilişkin olarak bu
Yönetmelikte ve uygulama tebliğlerinde belirtilen koşullara uygun
olmadığının tespiti halinde, söz konusu ürünün uygun hale getirilmesi
gerekir.
(7) Herhangi bir ürünün uygun olmadığına yönelik yeterli
kanıtların mevcut olması halinde, verilen zararlar da dikkate alınmak
suretiyle, gerekli önleyici tedbirler ve söz konusu ürünün kesin bir
takvime bağlı olarak uygun hale getirilmesi için gerekli tüm önlemler
alınır.
(8) Uygunsuzluk halinin devam etmesi durumunda, 4703
sayılı Kanun çerçevesinde ürünün piyasaya arz edilmesi ve/veya hizmete
sunulması yasaklanır veya sınırlandırılır. Ürünün piyasadan çekilmesi ya da
piyasaya arz edilmesinin yasaklanması durumunda, Ekonomi Bakanlığı
aracılığı ile Avrupa Komisyonuna bilgi verilir.
Enerji
verim sınıfı
MADDE 13 – (1)
Ürünlerin enerji verim sınıfı bu Yönetmelikte belirtilen şekilde
düzenlenir.
(2) Etiketin tüm ürün grupları için mümkün olduğu ölçüde
tek tip tasarım özelliklerine sahip, kolaylıkla görülebilen ve okunaklı
olması gerekir. Etikette enerji verim sınıfı belirtilir.
(3) Etiketin formatında enerji verim sınıflandırması A,
B, C, D, E, F ve G harfleri kullanılarak belirtilir. Sınıflandırma
kademeleri nihai kullanıcılar açısından belirgin ölçüde enerji ve maliyet
tasarrufuna karşılık gelmelidir.
(4) Teknolojik gelişmelere bağlı olarak gerektiği
takdirde sınıflandırmada üç ilave sınıf kullanılabilir. Bu ilave sınıflar
(A+), (A++) ve en verimli sınıf için (A+++) işaretleriyle gösterilir. Daha
fazla sınıfa ihtiyaç duyulmadığı müddetçe toplam sınıf sayısı yedi ile
sınırlandırılır.
(5) Renk göstergesi koyu yeşil ile kırmızı arasında en
fazla yedi farklı renkten oluşur. En yüksek sınıfın renk kodu daima koyu
yeşildir. Yediden fazla sınıf bulunması halinde, sınıflar sadece kırmızı
renk tonları kullanılarak çoğaltılır.
(6) Bu sınıflandırma, özellikle piyasaya arz edilen
ürünlerin büyük bir kısmının en yüksek iki enerji verimliliği sınıfında
bulunması ve ürünleri daha da farklılaştırmak suretiyle ilave tasarruf
sağlamanın mümkün olması halinde gözden geçirilir.
(7) Ürünlerin olası bir yeniden sınıflandırmaya tabi
tutulmasına yönelik olarak uygulanacak kriterler
uygulama tebliğlerinde belirtilebilir.
(8) Etiketin teşhirdeki ürünün hangi kısmına
iliştirilmesi gerektiği ve 8 inci maddede yer alan yöntemlerle satışa
sunulan ürünlere ilişkin etiketin ve/veya bilgilerin ne şekilde sunulması
gerektiği uygulama tebliğlerinde açıklanır. Uygun olduğu takdirde, uygulama
tebliğlerinde etiketin ürüne iliştirilmesi veya ürünün ambalajına basılması
ya da mesafeli satış veya internet üzerinde satış durumunda etiketleme
koşullarına ilişkin ayrıntıların kataloglara basılması öngörülebilir.
(9) Uygulama tebliğinde bilgi formunun içeriği,
gerekiyorsa biçimi ve diğer ayrıntılar belirtilir.
(10) Uygulama tebliğinde ürünün enerji sınıfının ve
diğer performans düzeylerinin okunaklı ve kolay görünür bir şekilde
sunulması da dahil olmak üzere etiketin reklam
amacı ile kullanılabilecek içeriğine yer verilebilir ve enerji
sınıflandırmasının süresi belirtilebilir.
(11) Uygulama tebliğinde etiket ve bilgi formu üzerinde
yer alan bilgilerin doğruluk düzeyi belirtilir.
Bilgi formu
MADDE 14 – (1) Bilgi
formunun içeriği ve biçimi, bu Yönetmeliğin 5 inci ve 6 ncı
maddelerine uygun olmak zorundadır.
(2) Etiket üzerindeki bilgiler bilgi formu üzerinde de
yer alır.
(3) Tedarikçiler etiketlere ek olarak ayrıca ürün bilgi
formu da sunmak zorundadır.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Çeşitli
Hükümler
Ceza
hükümleri
MADDE 15 – (1) Bu
Yönetmeliğe aykırı hareket edenler hakkında, aykırılığın durumuna göre,
4077 sayılı Kanun ile 4703 sayılı Kanunun ilgili hükümleri uygulanır.
Denetim
MADDE 16 – (1) Bu
Yönetmelik hükümlerine göre yapılacak denetim, 4703 sayılı Kanun
kapsamında, 13/11/2001 tarihli ve 2001/3529 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve
Denetimine Dair Yönetmelik hükümlerine göre yetkili kuruluşlar tarafından
yapılır.
Yürürlük
MADDE 17 – (1) Bu
Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 18 – (1) Bu
Yönetmelik hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
|