|
Gıda,
Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından:
PATATES
HALKA ÇÜRÜKLÜĞÜ HASTALIĞI İLE MÜCADELE
HAKKINDA
YÖNETMELİK
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç,
Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu
Yönetmeliğin amacı; patates halka çürüklüğü hastalığını oluşturan
“clavibacter michiganensis subsp. sepedonicus”un yeri ve yayılış
alanlarının tespiti, mücadelesi ve yayılmasını engellemeye ilişkin usul ve
esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu
Yönetmelik patates halka çürüklüğü hastalığının sürveyi, tespit edilmesi,
mücadelesi, yayılmasının engellenmesi ve eradike edilmesi hususlarını
kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu
Yönetmelik,
a) 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner
Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 15 inci maddesine
dayanılarak,
b) Avrupa Birliğinin 4/10/1993 tarihli Patates Halka
Çürüklüğünün Kontrolüne ilişkin 93/85/EEC sayılı Direktifine paralel
olarak,
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu
Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,
b) Enstitü: Bakanlığa bağlı zirai mücadele araştırma
faaliyetlerini yürüten enstitü, istasyon ve kuruluşları,
c) Müdürlük: Bakanlık il ve ilçe müdürlüklerini,
ç) Patates halka çürüklüğü hastalığı: Clavibacter
michiganensis subsp. sepedonicus etmeninin neden olduğu patates bitkisinde
yetiştirme döneminin sonlarında ortaya çıkan, solgunluğun en alt
yapraklarda başladığı, yapraklarda önce donuk açık yeşil, sonra grimsi
yeşil renk ve rastgele beneklenme, sararma ve son olarak kahverengi
nekrotik alanlar oluşturan, yumru yüzeyinde kenarları kırmızımsı kahverengi
çatlaklar oluşturan ve yumrular enine kesildiğinde ise iletim demetleri
boyunca krem-sarı renkli alanlar ve sıkıldığında kremimsi kokusuz
bakteriyel akıntı görülen hastalığı,
d) Sürvey: Zirai mücadele ve karantina çalışmalarında
yararlanılmak üzere; böcek, akar, nematod, yabancı ot ve parazit bitkiler,
fungus, bakteri, virus ve mikoplazma gibi faydalı ve zararlı organizmaların
bir yerde var olup olmadığını, var ise yayılış alanını ve yoğunluğunu
tespit etmeyi,
e) Zararlı organizma: Patates halka çürüklüğü
hastalığını oluşturan clavibacter michiganensis subsp. sepedonicus
etmenini,
ifade eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
Sürveyler
ve Sürvey Sonuçlarının Bildirimi
Sürveyler
MADDE 5 – (1)
Zararlı organizmanın var olmadığını teyit etmek için yumrularda ve uygun
hallerde patates bitkileri üzerinde sistematik sürveyler yapılır. Yumrular
söz konusu olduğunda; laboratuar analizleri tercihen depolardaki
partilerden alınan tohumluk patates ve diğer patates yumrularında, zararlı
organizmanın varlığına ve tanısına yönelik olarak Ek-1’de verilen metotlar
kullanılarak yapılır. Konu, uzmanlarınca yumrular kesilerek gözle kontrol
edilebilir. Bitkiler söz konusu olduğunda ise sürveyler uygun metotlara
göre yürütülür ve numuneler laboratuar analizlerine tabi tutulur.
(2) Sürveylerde alınacak olan örnek miktarı, örnekleme
yeri, örnek alma zamanı ve örnek alma şekli enstitüler tarafından bilimsel
ve istatistiksel ilkeler ile zararlı organizmanın biyolojisi göz önüne
alınarak belirlenir. Sürveyler müdürlük elemanlarınca yapılır.
Sürvey
sonuçlarının bildirimi
MADDE 6 – (1) Sürvey
sonuçları her yıl 20 mayıs tarihinde Bakanlığa bildirilir.
(2) Patates bitkilerinde ve yumrularında veya hasat
edilmiş, depolanmış ve pazarlanmış yumrularda hastalığın belirlenmesi veya
şüpheli durum söz konusu olması durumunda, ayrıntılı bilgileri içerecek
şekilde her yıl 20 mayıs tarihi beklenmeksizin Bakanlığa bildirilir.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Tespit,
Şüpheli Durumda Yapılması Gereken
İşlemler ve
Bakanlığa Bildirim
Tespit
MADDE 7 – (1) Şüpheli
vakaların bildirilmesi durumunda, Ek-1’in 1 inci maddesindeki koşullara
göre ve Ek-1’de verilen yöntemlere göre laboratuar testleri yapılır.
Şüpheli durumun doğrulanması sürecinde Ek-2’nin 2 nci maddesinde belirtilen
koşullara uyulur.
Şüpheli
durumda yapılması gereken işlemler
MADDE 8 – (1) 7 nci
maddede bahsedilen şüpheli durumun doğrulanması veya aksinin ispat edilmesi
sürecinde, şüpheli durumun görüldüğü yerlerde;
a) Şüpheli hastalık tanısına yönelik görsel belirtiler
görülmesi veya,
b) Ek-1’de tanımlanan immunofluorescence (IF) testi ya
da diğer uygun testlerden birinden pozitif sonuç alınması durumunda,
gerekli tedbirler alınır.
(2) Birinci fıkrada tanımlanan durumlarda Bakanlık
tarafından;
a) Kendi kontrolü altında gerçekleşmediği sürece ve
zararlı organizmanın yayılma riskinin olmadığı belirlenmedikçe, örneklerin
alındığı tüm parti ve sevkiyatların nakli yasaklanır.
b) Şüpheli bulgunun kaynağı araştırılır.
c) Tahmini risk düzeyine göre zararlı organizmanın
yayılmasının önlenmesi için uygun ilave koruyucu önlemler alınır. Bu
önlemler, şüpheli bulguyla ilişkili olan yerlerdeki tüm patates bitki ve
yumrularının naklinin resmi kontrollere tabi tutulmasını da içerir.
Bakanlığa
bildirim
MADDE 9 – (1)
Zararlı organizmanın tespit edilmesi ya da şüpheli bir durum olduğu
takdirde Bakanlığa bildirilir.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Bulaşmanın
Kaynağı ve Sınırları
Bulaşmanın
kaynağı ve sınırları
MADDE 10 – (1) Bu
Yönetmeliğe uygun olarak yumru, bitki veya bitki kısımlarından alınan bir
örnekte zararlı organizmanın varlığı Ek-1’de verilen yöntemler uygulanarak
gerçekleştirilen laboratuar testleri ile doğrulandığında; Ek-3’teki
koşullar çerçevesinde, bulaşmanın esas kaynağını ve derecesini belirlemek
için aşağıda yer alan çalışmalar Bakanlık tarafından başlatılır.
a) Örneğin alındığı patates yumruları veya bitkileri,
sevkiyat ve/veya parti, ayrıca makine, taşıt, gemi, depo veya bunların
tertibatları ile bu gibi yerlerde bulunan paketleme materyali de dahil
diğer eşyalar ve yine örneğin hasat edildiği tarlalar ve üretim yerleri de
bulaşık olarak kabul edilir.
b) Hasat öncesi veya sonrası temas ya da bulaşık olarak
belirlenmiş alanlar ile üretim bağlantısı yoluyla gerçekleşen muhtemel bir
bulaşmanın derecesi Ek-3’ün 1 inci maddesinde yer alan esaslara uygun
olarak tespit edilir.
c) Ek-3’ün 2 nci maddesinde yer alan esaslara uygun
olarak, birinci fıkranın (a) bendinde yer alan bulaşmanın, (b) bendinde yer
alan olası bulaşmanın ve zararlı organizmanın olası yayılışının bulunduğu
bölgenin sınırları çizilir.
(2) Birinci fıkranın (a) bendinde belirlenen bulaşma ve
(c) bendinde sınırları belirlenen bölgeye ait ayrıntılar, Ek-3’ün 3 üncü
maddesinde yer alan esaslara göre Bakanlığa acilen bildirilir. Ek-3’ün 3
üncü maddesinde yer alan ilave bildirimler de Bakanlığa aynı zamanda
yapılır.
BEŞİNCİ
BÖLÜM
Eradikasyon,
Kullanıma Sunma, Teknik Temizleme, Bulaşık Üretim
Alanlarında
Yapılacak İşlemler, Patates Tohumluğu,
Bulundurma
ve Nakil Yasağı
Eradikasyon
MADDE 11 – (1) 10 uncu
maddenin birinci fıkrasının (a) bendine göre bulaşık olarak saptanan yumru
veya bitkilerin dikimi yapılmaz. Bunlar müdürlük elemanlarınca imha edilir
veya zararlı organizma için yayılma riski yaratmamak kaydıyla Ek-4’ün 1
inci maddesinde yer alan yöntemlerden birine tabi tutularak ortadan
kaldırılır.
Kullanıma
sunma
MADDE 12 – (1) 10
uncu maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen muhtemelen bulaşık
durumda bulunan patates yumruları ve bitkilerinin dikimi yapılmaz. Bunlar
zararlı organizma için yayılma riski yaratmamak kaydıyla Ek-4’ün 2 nci
maddesinde yer alan şekilde kullanıma sunulabilir veya satılabilir.
Teknik
temizleme
MADDE 13 – (1) 10
uncu maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde belirtilen, zararlı
organizma ile bulaşık veya muhtemel bulaşık olduğu belirlenen yerlerdeki
makine, taşıt, gemi, depo veya bunların teçhizatı ile paketleme materyali
dahil diğer materyal ya imha edilir ya da Ek-4’ün 3 üncü maddesine göre
uygun bir metot kullanılarak dezenfekte edilir. Dezenfeksiyon sonrasında bu
tür materyal bulaşık olarak addedilmez.
Bulaşık ve
muhtemel bulaşık üretim alanlarında yapılacak işlemler
MADDE 14 – (1) 10
uncu maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde tarif edilen sınırlar
belirlendikten sonra, bu alanlarda 11, 12 ve 13 üncü maddelerine ilave
olarak Ek-4’ün 4 üncü maddesinde belirtilen önlemler alınır. Zararlı
organizmayla mücadele etmek amacıyla 11, 12 ve 13 üncü maddeleri ile bu
maddede belirtilen hususlarla ilgili yapılan işlemler Bakanlığa bildirilir.
(2) 10 uncu maddenin birinci fıkrasının (a) bendine göre
bulaşık olarak belirlenen yumru veya bitkilerle klonal ilişkisi olan
patates stokları da 7 nci maddenin birinci fıkrasında belirtilen testlere
tabi tutulur. İlk enfeksiyon kaynağını ve muhtemel bulaşmanın genişliğini
ve risk derecesini belirlemek amacıyla mümkün olduğunca çok yumru veya
bitkide bu testler yapılır. Testlerin sonucunda, 10 uncu maddenin birinci
fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerine göre daha ileri bulaşıklık ve
muhtemel bulaşıklığın tespiti ile bölge sınırlarının belirlenmesi işlemi
gerçekleştirilebilir. Zararlı organizma için yayılma riski yaratmamak
kaydıyla bu stoklar, Ek-4’ün 2 nci maddesinde yer alan şekilde kullanıma
sunulabilir veya satılabilir.
Patates
tohumluğu
MADDE 15 – (1)
Tohumluk patatesler Ek-1’de yer alan test prosedürü uygulanarak zararlı
organizmadan ari bulunmuş olmalı, sertifikasyon sonucu elde edilmiş
hatlardan direkt üretilmiş olmalıdır.
(2) Birinci fıkrada sözü edilen testler; bulaşıklığın
tohumluk patates üretimini etkilediği yerlerde başlangıç klonal seleksiyon
bitkilerinde, diğer durumlarda ise başlangıç klonal seleksiyon bitkileri
veya temel tohumluk veya önceki çoğaltım aşamalarındaki tohumluk numuneleri
üzerinde gerçekleştirilir.
Bulundurma
ve nakil yasağı
MADDE 16 – (1)
Clavibacter michiganensis subsp. sepedonicus kültürlerinin bir yerden bir
yere nakli, bulundurulması ve dağıtımı yasaktır.
ALTINCI
BÖLÜM
Çeşitli ve
Son Hükümler
Bakanlığın
yetkisi
MADDE 17 – (1)
Zararlı organizmanın yayılmasını engellemek ve mücadele etmek için
gerektiğinde Bakanlık tarafından ilave tedbirler alınabilir. Bakanlık,
çeşit seleksiyonu çalışmalarında ve deneme veya bilimsel amaçlı getirilen
materyal için bu Yönetmeliğin uygulanmasında istisna getirebilir.
İdari
yaptırımlar
MADDE 18 – (1) Bu
Yönetmelik hükümlerine aykırı davrananlar hakkında 5996 sayılı Veteriner
Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 38 inci maddesinin ilgili
hükümlerine göre idari yaptırımlar uygulanır.
Yürürlük
MADDE 19 – (1) Bu
Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 20 – (1) Bu
Yönetmelik hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.
Ekleri için tıklayınız.
|