12 Kasım 2009 PERŞEMBE

Resmî Gazete

Sayı : 27404

TEBLİĞ

Dış Ticaret Müsteşarlığından:

İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE

İLİŞKİN TEBLİĞ

(TEBLİĞ NO: 2009/35)

BİRİNCİ KISIM

Genel Bilgi ve İşlemler

             Mevcut önlem ve soruşturma

             MADDE 1 – (1) 2/8/2008 tarihli ve 26955 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2008/28 sayılı Tebliğ (2008/28 sayılı Tebliğ) ile değişik 2/3/2004 tarihli ve 25322 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2004/4 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlemesine İlişkin Tebliğ (2004/4 sayılı Tebliğ) kapsamında Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC) menşeli 9608.10.10.10.00 ve 9608.50.00.10.00 gümrük tarife istatistik pozisyonları (GTİP) altında kayıtlı “plastik maddelerden olan sıvı mürekkepli bilyalı kalemlere” (tükenmez kalemler) yönelik dampinge karşı kesin önlem mevcuttur.

             (2) Öte yandan 2008/28 sayılı Tebliğ ile değişik 2004/4 sayılı Tebliğ kapsamında konulan 9608.40.00.10.00 ve 9608.50.00.10.00 GTİP altında ithal edilen ÇHC menşeli “plastik maddelerden olan dolma kurşun kalemler”e yönelik önlem ise 2/3/2009 tarihinde yürürlükten kalkmıştır.

             (3) ÇHC menşeli bahse konu kalemlere yönelik meri önlemin yürürlük süresinin bitiminden önce, 14/6/2008 tarihli ve 26906 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2008/19 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (2008/19 sayılı Tebliğ) ile yerli üretim dalının önleme konu ürün ve ülke kapsamında bir nihai gözden geçirme soruşturması açılması talebinde bulunabileceği ilan edilmiştir.

             (4) Dampinge karşı önlemin sona ermesinin damping ve zararın devamına veya yeniden meydana gelmesine yol açacağı iddiasıyla 9608.10.10.10.00 GTİP’i altında yer alan tükenmez kalemlere yönelik olarak yerli üretici Pensan Kalem ve Kağıt Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından yapılan ve İstanbul Kalem ve Kırtasiye Ticaret San. Ltd. Şti., Step Otomotiv ve Kalıp San. Tic. Ltd. Şti. ve Adel Kalemcilik Ticaret ve Sanayi A.Ş. tarafından desteklenen başvuru çerçevesinde, 25/2/2009 tarihli ve 27152 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2009/5 sayılı Tebliğ (2009/5 sayılı Tebliğ) ile başlatılan nihai gözden geçirme soruşturması, Dış Ticaret Müsteşarlığı (Müsteşarlık) İthalat Genel Müdürlüğü (Genel Müdürlük) tarafından yürütülerek tamamlanmıştır.

             Kapsam

             MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ; 4412 sayılı Kanun’la değişik 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun (Kanun), 20/10/1999 tarihli ve 99/13482 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar (Karar) ve 30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik (Yönetmelik) hükümleri çerçevesinde yürütülen nihai gözden geçirme soruşturmasının sonuçlarını içermektedir.

             Bilgilerin toplanması ve değerlendirilmesi

             MADDE 3 – (1) Soruşturma açılışını müteakip soruşturma konusu ürünün Müsteşarlık tarafından ÇHC’nde yerleşik bilinen üretici/ihracatçılarına, Türkiye’de yerleşik ithalatçılarına ve ayrıca soruşturmaya konu ülkede yerleşik diğer üretici/ihracatçılara iletilebilmesini teminen anılan ülkenin Ankara’da bulunan Büyükelçiliğine soruşturma açılışına ilişkin bildirim yapılmıştır.

             (2) Taraflara Müsteşarlık internet sitesine konulan soru formunu yanıtlamaları için posta süresi dâhil 37 gün süre tanınmış, tarafların süre uzatımı yönündeki makul talepleri karşılanmıştır.

             (3) Yerli üretim dalı, soruşturma süresi boyunca Müsteşarlığımız ile işbirliği içinde olmuş ve gerektiğinde talep edilen ilave bilgileri temin etmiştir. Soruşturma döneminde ithalat gerçekleştiren 6 firmadan cevap alınmıştır. “Üretici-ihracatçı soru formu”na ise hiçbir cevap alınmamıştır.

             (4) Tarafların soruşturma boyunca ortaya koyduğu tüm bilgi, belge ve görüşler incelenmiş, mezkûr görüşlerden mevzuat kapsamında değerlendirilebilecek olanlara bu Tebliğin ilgili bölümlerinde değinilmiştir.

             Yerinde doğrulama soruşturması

             MADDE 4 – (1) Yönetmeliğin 21 inci maddesi çerçevesinde herhangi bir yerinde doğrulama soruşturması gerçekleştirilmesine ihtiyaç görülmemiştir. 

             İlgili tarafların bilgilendirilmesi

             MADDE 5 – (1) Soruşturma açılışını takiben, soruşturma konusu ülkenin Büyükelçiliğine ve Müsteşarlık tarafından ticaret unvanları ve adresleri bilinen soruşturmaya konu ülkedeki üretici/ihracatçı firmalara, şikâyetin gizli olmayan metninin ve soruşturma açılışına ilişkin 2009/5 sayılı Tebliğ’in Müsteşarlık internet sitesinde yayımlandığına ilişkin bildirim yapılmıştır.

             (2) Ayrıca, ilgili taraflardan alınan bilgi ve belgelerin gizli olmayan nüshaları talep eden bütün ilgili tarafların bilgisine sunulmuştur.

             (3) Yönetmeliğin 25 inci maddesi uyarınca, soruşturmanın ilgili taraflarına soruşturma sonucundaki belirlemelere esas teşkil edecek bilgi ve tespitleri içeren Nihai Bildirim gönderilmiş, görüş ve değerlendirmelerini iletmeleri için makul bir süre tanınmıştır. Bu çerçevede yalnız şikâyetçi yerli üretici ve 3 ithalatçı firmadan öngörülen süre zarfında Bildirim’e yönelik görüş alınmıştır.

             Gözden geçirme dönemi

             MADDE 6 – (1) Önlemin yürürlükten kalkması durumunda, dampingin ve zararın devamı veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olup olmadığının değerlendirilmesine esas teşkil etmek üzere 1/1/2006-30/09/2008 dönemi esas alınmıştır. Bununla birlikte, ÇHC’nin dünya piyasasındaki konumu ve fiyatlama eğilimine ilişkin olarak, mevcut olduğu ölçüde, 2004 sonrası veriler de dikkate alınmıştır.

İKİNCİ KISIM

Soruşturma Konusu Ürün ve Benzer Ürün

             Soruşturma konusu ürün ve benzer ürün

             MADDE 7 – (1) Soruşturma konusu ürün, ÇHC menşeli 9608.10.10.10.00 GTİP’de yer alan “plastik maddelerden olan sıvı mürekkepli bilyalı kalemler” (tükenmez kalemler)’dir.

             (2) Diğer taraftan, 2008/28 sayılı Tebliğ ile 9608.50.00.10.00 GTİP’de yer alan “plastik maddelerden olanlar” (set içinde tükenmez kalem gelirse) için de önlem uygulanmaktadır. Bu sınıflandırma içinde takımın parçası olarak 9608.10.10.10.00 GTİP’i altında yer alan “plastik maddelerden olan sıvı mürekkepli bilyalı kalemler” gelebilmektedir.

             (3) Önlem konusu tükenmez kalemler, çeşitli yöntemlerle doldurulabilen ve/veya uç takılabilen, bilyalı tükenmez kalem, bilyalı jel kalem, iğne uçlu bilyalı kalem ve roller olarak adlandırılan bilyalı kalemlerdir. Söz konusu kalemler, okullarda ve ofislerde yazı yazma amaçlı olarak genel kullanım alanına sahiptirler. Kalemler, kırtasiye dükkânlarında, süpermarketlerin kırtasiye bölümlerinde, büro malzemesi mağazalarında ve pazarlarda satılmaktadır. Ayrıca, firmalarca hediye olarak dağıtım amacıyla da kullanılmaktadır.

             (4) Yerli üretim dalı tarafından imal edilen tükenmez kalemler ile soruşturma konusu ülke menşeli tükenmez kalemlerin benzer ürün olduğu tespiti mevcut önleme esas soruşturmada (esas soruşturma) yapılmıştır. Bu soruşturmada ise, fiziksel özellikler, ürün çeşitliliği, kullanım alanları, tüketici algılaması ve dağıtım kanalları bakımından yerli üretici tarafından üretilen ürün ile soruşturmaya konu ülke menşeli ürün arasında “benzer ürün” tanımı açısından ayrım yaratan herhangi bir farklılığın ortaya çıktığına ilişkin yeni bir bilgiye ulaşılmamıştır. Bu itibarla, soruşturma konusu ürün ve benzer ürüne yönelik tespitleri değiştirecek herhangi bir bilgi mevcut olmadığından anılan belirlemeler geçerliliğini sürdürmektedir. 

             (5) Soruşturma kapsamında yapılan incelemelerde soruşturma konusu maddenin yukarıda belirtilen GTİP’ler dışında bir sınıflandırma altında ithal edildiğine ya da 9608.10.10.10.00 GTİP altında başka ürün bulunduğuna ilişkin herhangi bir bilgi edinilmemiştir.

             (6) Soruşturma konusu ürün ile ilgili açıklamalar genel içerikli olup, uygulamaya esas olan GTİP ve karşılığı eşya tanımıdır. Bununla beraber, soruşturma konusu eşyanın Türk Gümrük Tarife Cetvelinde yer alan tarife pozisyonlarında ve/veya tanımlarında yapılacak değişiklikler bu Tebliğ hükümlerinin uygulanmasına halel getirmez.

ÜÇÜNCÜ KISIM

Dampingin Devamı veya Yeniden Meydana Gelmesi İhtimali

             Genel açıklamalar

             MADDE 8 – (1) Yönetmelik’in 35’inci maddesi çerçevesinde önlemin yürürlükten kalkması halinde dampingin devam etmesinin veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olup olmadığı incelenmiştir.

             (2) Bu çerçevede, soruşturma konusu ürünün uluslararası piyasasındaki gelişmeler, soruşturmaya konu ülkenin üretim kapasitesi, ihracat kabiliyeti ve ihraç fiyatları, soruşturmaya konu ülke için Türkiye pazarının önemi, esas soruşturmada tespit edilen damping marjları başta olmak üzere dampingin devamı veya yeniden meydana gelmesi ihtimaline ilişkin hususlar irdelenmiştir. 

             Soruşturma konusu ürünün uluslararası piyasasındaki gelişmeler

             MADDE 9 – (1) Soruşturma konusu ürünün küresel piyasasındaki gelişmeler ve soruşturma konusu ülkedeki yerleşik kapasiteye ilişkin inceleme, Uluslararası Ticaret Merkezi (International Trade Center-UTM) verileri kullanılarak yapılmış ve alt paragraflarda bulunan sonuçlara ulaşılmıştır. Analizde, UTM’de yer alan veriler en detaylı 6’lı bazda olduğu için, önlem konusu ürünü kapsayan 9608.10 GTP’e ait veriler kullanılmıştır. Öte yandan UTM’de miktar bazındaki verilerin 2007 öncesi dönem için ülke bazında farklı birimlerde (ton veya adet olarak) yer almasından dolayı gerek miktar gerekse birim fiyatlara ilişkin yapılan karşılaştırmalı analizlerin birtakım kısıtlar içerdiğini belirtmekte yarar bulunmaktadır.

             (2) Bahse konu üründeki dünya ticaretine bakıldığında 2004-2007 döneminde üretim ve kapasitede önemli artışlar görülmektedir. UTM verilerine göre önlem konusu üründe dünya ihracatı, 2007 yılında 114.325 ton ve 2008 yılında küresel krizin etkisiyle bir miktar gerileyerek 104.176 ton olarak gerçekleşmiştir. Miktar bazında 2008 yılı itibariyle ÇHC (%24,1 pazar payı ile), Japonya (%12,3), İngiltere (%6,3), Fransa (%6,2), Meksika (%5,9) ve Almanya (%5) önde gelen ihracatçı ülkelerdir.

             (3) Değer bazında küresel tükenmez kalem ihracatı 2004 yılında 2.107.977.000 ABD Doları iken, 2005 yılında 2.213.175.000 ABD Doları, 2006 yılında 2.387.912.000 ABD Doları, 2007 yılında 2.803.231.000 ABD Doları ve 2008 yılında 2.872.010.000 ABD Doları seviyesine çıkmıştır. Değer bazında 2008 yılı itibariyle ÇHC (%27 pazar payı ile), Japonya (%14), Almanya (%12), Fransa (%7), Meksika (%7) ve İsviçre (%4) başlıca ihracatçı ülkelerdir.

             Önleme tabi ülkedeki yerleşik kapasite ve ihracat potansiyeli

             MADDE 10 – (1) UTM verilerine göre ÇHC’nin soruşturma konusu üründe küresel ölçekte ana tedarikçi ve dönem içinde artan bir paya sahip olduğu görülmektedir. ÇHC’nin tükenmez kalem ihracatı 2004 yılında 6.546.982.400 adet iken, 2005 yılında 7.374.935.552 adet, 2006 yılında 8.260.723.712 adet seviyesine ulaşmıştır. İhracat 2007 yılında 23.095 ton, 2008 yılında 25.057 ton olarak gerçekleşmiştir (UTM verileri 2007 yılından itibaren ton biriminde yayımlanmaktadır). Bahse konu üründe küresel ihracat içinde ÇHC ihracatının payı miktar bazında istikrarlı artış kaydetmiş (yıllık büyüme oranı miktar bazında %10 civarında)  ve 2007 yılında %20 iken, 2008 yılında %24 seviyesine yükselmiştir. Bu noktada gözden geçirme döneminde ÇHC’nin ihracat kapasitesinde önemli bir artış gerçekleştiği ve küresel pazarlardaki payını önemli ölçüde arttırdığı anlaşılmaktadır.

             (2) Değer bazında ÇHC’nin tükenmez kalem ihracatı 2004 yılında 347.813.000 ABD Doları iken, 2005 yılında 429.828.000 ABD Doları, 2006 yılında 533.600.000 ABD Doları, 2007 yılında 671.292.000 ABD Doları ve 2008 yılında 770.741.000 ABD Doları seviyesine ulaşmıştır. 2004-2008 döneminde ÇHC’nin ihracatının küresel ticaret içindeki payında önemli bir artış gözlenmektedir. 2004 yılında küresel ihracat içinde ÇHC’nin payı değer bazında %16,5 iken, bu rakam yıllar itibariyle istikrarlı bir artış kaydederek 2005 yılında %19,4, 2006 yılında %22,3, 2007 yılında %24 ve 2008 yılında %26,8 seviyesine ulaşmıştır.

             (3) UTM verilerine göre ÇHC’nin ihracat birim fiyatları incelendiğinde, 2004-2006 döneminde sırasıyla 0,05 ABD Doları/adet, 0,06 ABD Doları/adet, 0,06 ABD Doları/adet olmuştur. Birim fiyatlar, 2007 yılında 24.520 ABD Doları/ton ve 2008 yılında 30.760 ABD Doları/ton değerlerini almıştır. Bu noktada bahse konu üründe adet bazlı verilerin temin edilebildiği 2004-2006 döneminde ÇHC ihracat birim fiyatlarının, küresel bazdaki ihraç birim fiyatlarının oldukça altında olduğu tespit edilmiştir.

             Önleme tabi ülkenin belirli ülke pazarlarındaki durumu

             MADDE 11 – (1) ÇHC, pek çok üründe olduğu gibi, tükenmez kalemlerde de düşük fiyata dayalı rekabet stratejisi ile küresel pazarlarda artan bir pazar payına sahip olmuştur. ÇHC’nin tükenmez kalemler için en büyük ihraç pazarları olarak AB, ABD, Kazakistan ve Kırgızistan öne çıkmaktadır. UTM verilerine göre ÇHC’nin ABD’ye tükenmez kalem ihracatı 2004-2007 döneminde sürekli artış eğiliminde olmuştur. Bu kapsamda ihracat 2004 yılında 1.201.720.448 adet iken, 2005 yılında 1.316.685.440 adet, 2006 yılında 1.460.242.432 adete ulaşmıştır. İhracat, 2007 yılında 6.468 ton, 2008 yılında bir miktar düşerek 5.983 ton seviyesinde gerçekleşmiştir.

             (2) ÇHC’nin ABD’ye ihracatının birim fiyatı 2004, 2005 ve 2006 yıllarında sırasıyla 0,05 ABD Doları/adet, 0,06 ABD Doları/adet, 0,06 ABD Doları/adet olmuştur. 2007 yılında 29.065 ABD Doları/ton ve 2008 yılında 30.759 ABD Doları/ton değerlerini almıştır. UTM verilerine göre 2004-2006 döneminde ÇHC’nin Türkiye’ye ihraç birim fiyatlarının adet bazında ABD’ye ihraç birim fiyatlarından daha düşük olduğu görülmektedir. 2007-2008 döneminde ise ton başına birim fiyatların aynı seviyelerde olduğu görülmektedir. UTM verilerine göre ÇHC’nin Türkiye’ye ihraç birim fiyatları 2004 yılında 0,07, 2005 yılında 0,12 ve 2006 yılında 0,13 ABD Doları/adet değerini almıştır. 2007 yılında 29,062 ABD Doları/ton, 2008 yılında 30,807 ABD Doları/ton olarak gerçekleşmiştir.

             (3) Öte yandan AB Pazara Giriş Veri Tabanından (EU Market Access Database) ÇHC’nin AB’ye (27 ülke) yaptığı tükenmez kalem ihracatı da, veri tabanında yer alan en detaylı veriyi içerecek şekilde, 9608.10.10 GTP baz (8’li baz) alınarak incelenmiştir. Buna göre, ÇHC’nin AB’ye tükenmez kalem ihracatının önemli derecede artmış olduğu görülmektedir. 2004 yılında 6.738 ton olan tükenmez kalem ihracatı artış kaydederek, 2005 yılında 8.074 ton, 2006 yılında 8.049 ton, 2007 yılında 9.556 ton ve 2008 yılında 9.355 ton değerine ulaşmıştır. ÇHC’nin AB-27’nin toplam ithalatı içinde payı 2004 yılında %67, 2005, 2006 ve 2007 yıllarında %70, 2008 yılında %72 seviyesinde gerçekleşmiştir. Değer olarak ise ÇHC’nin ihracatı 2004 yılında 39.617.840 Euro iken, 2005 yılında 48.230.130 Euro, 2006 yılında 55.882.350 Euro, 2007 yılında 59.858.530 Euro ve 2008 yılında 63.623.600 Euro olarak gerçekleşmiştir. Değer bazında ÇHC’nin AB’nin toplam ithalatı içindeki payı 2005 yılında %45 iken, 2006 yılında %50, 2007 yılında %47 ve 2008 yılında %52 seviyesinde gerçekleşmiştir.

             (4) ÇHC’den AB’ye yapılan ithalatın birim fiyatları incelendiğinde (8’li bazdaki veri) 2004 yılında 5.880 Euro/ton, 2005 yılında 5.973 Euro/ton, 2006 yılında 6.943 Euro/ton, 2007 yılında 6.264 Euro/ton ve 2008 yılında 6.801 Euro/ton değerini aldığı görülmektedir. Bu noktada ÇHC’nin AB’ye ihracatının birim fiyatında 2004 sonrası dönemde Türkiye’ye ihraç fiyatının seyrine kıyasla önemli bir yükselme görülmemekte, aksine 2007 yılında birim fiyatın düşüş gösterdiği gözlenmektedir. 

             (5) Bütün bu veriler birlikte değerlendirildiğinde ÇHC’nin küresel piyasanın tartışmasız en büyük oyuncusu ve en büyük ihracatçısı durumunda olduğu, küresel pazarlara ve özellikle önemli pazarlar olan AB ve ABD’ye ihracatını düzenli olarak arttırdığı görülmektedir. Öte yandan küresel krizin getirdiği kısmi talep daralmasına paralel olarak son dönemde ÇHC’nin kayda değer bir atıl kapasitesinin oluştuğu değerlendirilmektedir.

             Türkiye pazarının önemi 

             MADDE 12 – (1) Önleme tabi ülke için Türkiye, potansiyeli yüksek bir pazar olarak öne çıkmaktadır. 73 milyonu aşan nüfusu, 19,4 milyonu Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı eğitim kurumlarında, 2,5 milyonu yükseköğretimde olmak üzere yaklaşık toplam 21,9 milyon öğrencisiyle Türkiye kırtasiye ürünlerinde yüksek tüketim potansiyeli olan bir ülkedir ve ÇHC için de önemli bir pazardır. Soruşturma konusu tükenmez kalemlere olan Türkiye’deki talep 2006-2008 döneminde kısmi bir düşüş gösterse de, orta ve uzun vadede Türkiye pazarının şikâyet konusu ülke için önemini arttıracağı değerlendirilmektedir.

             (2) Türkiye’deki çok sayıda ithalatçı uzun yıllardır ÇHC’den tükenmez kalem ithalatı yapmaktadır. Türkiye’den çok sayıda ithalatçı ile ÇHC’den çok sayıda üretici/ihracatçı firma gerek ÇHC’deki ve Türkiye’deki, gerekse de başka ülkelerdeki fuarlarda sık sık karşı karşıya gelmekte, özel ziyaretler yapmakta, karşılıklı bilgi alışverişinde bulunmaktadırlar. Dolayısıyla, ÇHC üreticileri/ihracatçıları Türkiye pazarı, rekabet şartları, dağıtım ve pazarlama kanalları, ürünler ve fiyat seviyeleri hakkında iyi derecede bilgiye sahiptirler ve Türkiye’deki dağıtım kanallarına erişim kolaylığı nedeniyle pazara nüfuz etme sorunu yaşamadıkları anlaşılmaktadır.

             Talebi etkileyen unsurlar

             MADDE 13 – (1) Soruşturma konusu ürünün ithalatçısı konumunda bulunan firmalar tarafından soru formlarına verilen yanıtlardan fiyatın talebi etkileyen öncelikli bir unsur olduğu anlaşılmaktadır. Ürün çeşitliliği hususuna değinen ithalatçılar olmakla beraber, ürüne ilişkin rekabetin çok büyük oranda fiyat kaynaklı olduğu ilgili taraflarca ifade edilmiştir.

             Esas soruşturmada tespit edilen damping marjı

             MADDE 14 – (1) Mevcut dampinge karşı önlemin hukuki ve idari altyapısını teşkil eden damping soruşturması esnasında tespit edilen damping marjları soruşturma konusu ülkede yerleşik üretici/ihracatçıların önlemin yürürlükten kalkması halinde muhtemel davranışlarını yansıtacak önemli bir gösterge niteliği taşıdığından dikkate alınmıştır.

             (2) Esas soruşturmada tükenmez kalemler için hesaplanan damping marjı, CIF bedelinin %323-%633’ü düzeylerindedir.

             Değerlendirme

             MADDE 15 – (1) Yukarıdaki bilgiler çerçevesinde, önlemin kalkması halinde önlem konusu ülkenin muhtemel davranışlarını yansıtması bakımından esas soruşturmada hesaplanan damping marjlarının önemli düzeylerde olduğu, önlem konusu ülkenin genel ihraç fiyatlarının dünya ticaretindeki ortalama fiyatların oldukça altında seyretmeye devam ettiği, önleme tabi ülkenin söz konusu üründe dünyanın en büyük ihracatçısı olduğu ve Türkiye’ye yönlendirebileceği ciddi kapasitesinin bulunduğu, eğitim çağındaki büyük nüfusu ile kırtasiye sektörüne ilişkin dinamik bir talebe sahip olan Türkiye pazarının önümüzdeki dönemde ÇHC açısından önemini arttıracağı, önlemin kalkması halinde fiyata duyarlı söz konusu ürünü kısmi küresel pazar daralması yaşanan mevcut konjonktürde büyük miktarlarda ve kolaylıkla Türkiye pazarına yönlendirilebileceğine ilişkin işaretlerin bulunduğu değerlendirildiğinden yürürlükteki önlemin kalkması halinde dampingli ithalatın devamı veya tekrarının muhtemel olduğu düşünülmektedir.

DÖRDÜNCÜ KISIM

Zararın Devamı veya Yeniden Meydana Gelmesi İhtimali

             Zarar ihtimali değerlendirmesinin unsurları

             MADDE 16 – (1) Yönetmelik’in 35’inci maddesi çerçevesinde önlemin yürürlükte olduğu dönemde, yerli üretim dalında zarar durumu ve önlemin yürürlükten kalkması halinde zarara etki edebilecek muhtemel gelişmeler incelenmiştir. Bu çerçevede, ÇHC menşeli tükenmez kalem ithalatının mutlak ve nispi gelişimi, birim fiyatlarının seyri, fiyat kırılması ve baskısı ile yerli üretim dalının ekonomik göstergeleri incelenmiştir. İthalat verileri incelenirken, önlemin etkisini ve önlem sonrası duruma ilişkin eğilimleri görebilmek amacıyla 2004-2009 (Ocak-Ağustos) dönemi dikkate alınmıştır.

BİRİNCİ BÖLÜM

Önlem Konusu İthalatın Gelişimi

             Maddenin genel ithalatı

             MADDE 17 – (1) Önlem konusu ürünün Türkiye’ye genel ithalatı ve ÇHC’nden yapılan ithalatının incelenmesinde Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileri kullanılmıştır. Buna göre, 2004 yılında 87.262.004 adet olan tükenmez kalem ithalatının, 2005 yılında %5 artışla 91.460.116 adete, 2006 yılında %16 oranında artarak 105.861.945 adete ulaştığı, 2007 yılında %14 azalış göstererek 90.591.979 adete gerilediği ve 2008 yılında %2’lik artışla 92.223.037 adete çıktığı görülmektedir. 2009 yılının Ocak-Ağustos döneminde ise ithalat 53.153.248 adet olarak gerçekleşmiştir. Miktar bazında 2004–2008 dönemi arasında şikâyet konusu ürünün toplam ithalatındaki artışın %5,7; 2006-2008 döneminde ise %(-)13 oranında olduğu tespit edilmiştir.

             (2) Bahse konu ürünün genel ithalatı değer bazında, 2004 yılında 12.116.033 ABD Doları iken, 2005 yılında yıllık %16 artışla 14.087.619 ABD Doları, 2006 yılında yıllık %16 artışla 16.333.796 ABD Doları olmuş, 2007 yılında %0,05’lik düşüşle 16.325.625 ABD Doları seviyesine gerilemiş ve 2008 yılında %3 artış oranı ile 16.783.771 ABD Doları düzeyine çıktığı belirlenmiştir. 2009 yılı Ocak-Ağustos döneminde ise 9.028.604 ABD Doları olarak gerçekleşmiştir. Değer bazında 2004–2008 dönemi arasında şikâyet konusu ürünün toplam ithalatındaki artışın %39; 2006-2008 döneminde %2,8 düzeyinde olduğu tespit edilmiştir.

             Maddenin soruşturma konusu ülkeden ithalatı

             MADDE 18 – (1) Şikâyete konu ülkeden gerçekleşen ithalatın genel ithalat içindeki payının, önlemin yürürlüğe girmesinden sonra kayda değer oranda düştüğü ve ithalat birim fiyatlarının yükseldiği; dolayısıyla mevcut önlemin etkili olduğu görülmektedir.

             (2) 2004-2008 döneminde ÇHC’nden gerçekleşen tükenmez kalem ithalatı miktar olarak 2004 yılında 34.759.559 adet iken, 2005 yılında bir önceki yıla göre %48 oranında bir düşüşle 18.143.589 adete, 2006 yılında %24 düşüşle 13.794.590 adete, 2007 yılında %3 artışla 14.178.057 adete ve 2008 yılında %17 oranındaki artışla 16.535.110 adete ulaşmıştır. 2009 yılının Ocak-Ağustos döneminde ise ithalat 10.959.682 adet olarak gerçekleşmiştir.  Önlemin yürürlüğe girdiği 2004 senesinden sonra önlemin etkisiyle ÇHC’nden yapılan tükenmez kalem ithalatının bahse konu ürünün genel ithalatı içindeki payı önemli oranda gerilemekle beraber, 2007 ve 2008 yıllarında artış eğiliminde olmuştur. Miktar bazında 2004–2008 dönemi arasında şikâyet konusu ürünün ÇHC’den ithalatındaki artışın %(-)52; 2006-2008 döneminde %20 düzeyinde olduğu tespit edilmiştir.

             (3) Soruşturma konusu ülkenin tüm ithalattan aldığı pay, miktar temelinde, 2004 yılında %40 iken 2005 yılında bu oran %20’ye, 2006 yılında %13’e gerilemiş ve 2007 yılında %16, 2008 yılında %18 ve 2009 Ocak-Ağustos döneminde %21 seviyesine yükselmiştir.

             (4) ÇHC’nden yapılan ithalatın 2004 yılında 2.590.748 ABD Doları olan değeri, 2005 yılında 2.271.427 ABD Doları, 2006 yılında 2.071.853 ABD Doları seviyesine gerilediği, 2007 yılında 2.903.178 ABD Doları ve 2008 yılında 3.254.618 ABD Doları düzeyine çıktığı görülmektedir.  2009 Ocak-Ağustos dönemi ithalat değeri ise 1.705.071 ABD Doları olmuştur. Değer bazında 2004–2008 dönemi arasında şikâyet konusu ürünün ÇHC’den ithalatındaki artışın %26; 2006-2008 döneminde %57 düzeyinde olduğu tespit edilmiştir.

             Önlem konusu ithalatın fiyatlarının gelişimi

             MADDE 19 – (1) Önlem konusu tükenmez kalemin Türkiye’ye genel ithalatının birim fiyatı, 2004 yılında 0,14 ABD Doları/adet, 2005 yılında 0,15 ABD Doları/adet, 2006 yılında 0,15 ABD Doları/adet, 2007 yılında 0,18 ABD Doları/adet ve 2008 yılında 0,18 ABD Doları/adet olarak gerçekleşmiştir. 2009 yılı Ocak-Ağustos döneminde ise birim fiyat 0,17 ABD Doları/adet olarak gerçekleşmiştir.

             (2) ÇHC’nden gerçekleştirilen ithalatın birim fiyatının seyrine bakıldığında ise, 2004 yılında 0,07 ABD Doları/adet, 2005 yılında 0,13 ABD Doları/adet, 2006 yılında 0,15 ABD Doları/adet, 2007 yılında 0,20 ABD Doları/adet ve 2008 yılında 0,20 ABD Doları/adet olarak gerçekleştiği görülmektedir. 2009 yılı Ocak-Ağustos döneminde ise birim fiyat 0,16 ABD Doları/adet olarak gerçekleşmiştir.

             (3) 2004-2008 döneminde ÇHC’nin tüm dünyaya ve büyük pazarlar olan AB’ye ve ABD’ye tükenmez kalem ihracatının birim fiyatlarının Türkiye’ye ihraç birim fiyatlarının oldukça altında kalması, mevcut önlem öncesi dönemdeki (2000-2003) Türkiye’ye ihraç birim fiyat seviyeleri dikkate alındığında ÇHC’den yapılan ithalatın mevcut önlem yürürlüğe girdikten sonra birim fiyatı daha yüksek özel mallara yöneldiği söylenebilir. Bu çerçevede, önlem sonrasında dampingli ithalatın kompozisyonunda bir değişikliğin ortaya çıktığı ancak ÇHC için Türkiye pazarının önemi dikkate alındığında önlemin kalkması halinde dampingli ithalatın artmasına uygun bir pazar ortamının mevcut olduğu değerlendirilmektedir.

             (4) Diğer ülkelerden yapılan ithalatın birim fiyatı 2004 yılında 0,18 ABD Doları/adet, 2005 yılında 0,16 ABD Doları/adet, 2006 yılında 0,15 ABD Doları/adet, 2007 yılında 0,18 ABD Doları/adet ve 2008 yılında 0,18 ABD Doları/adet olarak gerçekleşmiştir. 2009 yılı Ocak-Ağustos döneminde ise birim fiyatın 0,17 ABD Doları/adet değerini aldığı tespit edilmiştir. Bu noktada diğer ülkelerden yapılan ithalatın birim fiyatlarının, önlem yürürlüğe girdiği ilk yıllarda ÇHC’nden yapılan ithalatın birim fiyatlarının üstünde olduğu, ancak 2006 yılında birim fiyatların yakınsadığı ve 2007 ve 2008 yıllarında diğer ülkelerden yapılan ithalatın birim fiyatlarının ÇHC’den yapılan ithalatın birim fiyatlarının bir miktar altında kaldığı görülmektedir.

             Önlem konusu ürünün Türkiye toplam tüketimi

             MADDE 20 – (1) Soruşturma konusu ürünün Türkiye toplam tüketimi hesaplanırken 2006-2008 (Ocak-Eylül) dönemi için şikâyetçi yerli üretici (Pensan Kalem ve Kağıt Sanayi ve Ticaret A.Ş.) ve şikayeti destekleyen firmalardan temin edilen tahmini yurt içi satış miktarları ile ilgili yıla ait toplam ithalat değerleri toplanmıştır. 2008 (Ocak-Eylül) dönemine ait veriler tüm yıla tamamlanmıştır. Bu çerçevede 2006 yılında 100 olan tüketim endeksinin 2007 yılında 91, 2008 yılında 97 olduğu görülmüştür.

             Soruşturmaya tabi ülkenin pazar payı

             MADDE 21 – (1) ÇHC’nin, bahse konu tükenmez kalemler için Türkiye pazarından aldığı pay incelendiğinde, 2006 yılında endeks değeri 100 olan pazar payının, 2007 yılında 103’e, 2008 yılında 123’e ulaştığı görülmektedir. Yerli üretim dalının 2006 yılındaki 100 olan pazar payı endeks değeri, 2007 yılında 104, 2008 yılında 108’e ulaşmıştır.

             Fiyat kırılması ve fiyat baskısı

             MADDE 22 – (1) Önleme konu ülkenin genel ihracat stratejisinin temel olarak düşük fiyata dayalı olduğu anlaşılmaktadır. Önleme tabi üründe dünyanın ana tedarikçisi olan bu ülke kaynaklı ithalat, talebin yüksek fiyat duyarlılığını kullanarak önlemin kalkması halinde yurt içi pazara artan oranlarda nüfuz edebilecektir. Türkiye pazarında da söz konusu ürünün fiyat duyarlılığının katı olmasına neden olacak özel bir durum bulunmamaktadır.

             (2) Önlemin yürürlükten kalkması durumunda yerli üretim dalı fiyatları üzerinde oluşabilecek muhtemel etkiyi görebilmek amacıyla 2006-2008 (Ocak-Eylül) dönemi için fiyat kırılması ve fiyat baskısı hesaplanmıştır. Bahse konu hesaplamalar, mevcut önlemin kalkması halinde yerli üretim dalının önemli düzeylerde fiyat baskısıyla karşılaşacağına işaret etmektedir.

İKİNCİ BÖLÜM

Yerli Üretim Dalının Durumu

             Yerli üretim dalının ekonomik göstergeleri

             MADDE 23 – (1) Önlem konusu ithalatın yerli üretim dalı üzerindeki etkisinin belirlenmesinde, yerli üretim dalını temsilen şikâyetçi yerli üretici Pensan Kalem ve Kağıt Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin verileri dikkate alınmıştır. Söz konusu zarar incelemesi 2006–2008 (Ocak-Eylül) dönemi için yapılmıştır. 2008 (Ocak-Eylül) dönemine ait veriler tüm yıla tamamlanmıştır.

              (2) Eğilimin sağlıklı bir şekilde incelenmesi amacıyla Türk Lirası bazındaki veriler için yıllık ortalama Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) kullanılarak enflasyondan arındırılmış reel değerler esas alınmıştır.

             a) Üretim

             (1) Yerli üretim dalının önlem konusu tükenmez kalemlerde 2006 yılında 100 olan üretim miktar endeksi, 2007 yılında artarak 115 ve 2008’de 127 olarak gerçekleşmiştir.

             b) Satışlar

             (1) Yerli üretim dalının önlem konusu tükenmez kalemlerde yurt içi satış miktar endeksi 2006 yılında 100 olarak alındığında, 2007’de 112’ye, 2008 yılında 129’a yükselmiştir. 2006-2008 döneminde yurtdışı satış yapılmadığı görülmektedir.

             (2) Aynı dönemde satış hâsılatı reel olarak incelendiğinde, 2006 yılında 100 olan endeks değeri, 2007’de 90’a gerilemiş, 2008 yılında 108’e yükselmiştir.

             c) Yurt İçi Fiyatlar

             (1) Yerli üretim dalının önlem konusu tükenmez kalemlerde 2006 yılında 100 olan ağırlıklı ortalama yurt içi reel birim satış fiyat endeksi, 2007’de 81’e gerilemiş, 2008 yılında ise 83 değerini almıştır.

             d) Pazar Payı

             (1) Yerli üretim dalının pazar payının endeks değeri 2006 yılında 100 olarak alındığında, 2007 yılında 104 seviyesine çıkmış ve 2008 yılında 108’e ulaşmıştır.

             e) Stoklar

             (1) Yerli üretim dalının önlem konusu tükenmez kalemlerdeki stok verileri incelendiğinde, 2006 yılında 100 olan stok düzeyi endeksinin, 2007 yılında 18’e ve 2008’de 0’a gerilediği görülmektedir.

             f) Kapasite ve Kapasite Kullanım Oranı (KKO)

             (1) Yerli üretim dalının önlem konusu tükenmez kalemlerde üretim kapasitesi 2006–2008 yıllarını kapsayan dönemde artış göstermiştir. 2006 yılında 100 olan kapasite endeks değeri, 2007 yılında 118’e, 2008 yılında ise 127’ye çıkmıştır.

             (2) KKO, tam kapasiteye yakın seviyelerde değerler almış; 2006 yılında 100 olan KKO endeks değeri, 2007 yılında 97, 2008 yılında 100 değerini almıştır.

             g) İstihdam

             (1) Yerli üretim dalının önlem konusu tükenmez kalemlerde 2006 yılında 100 olan çalışan direkt işçi sayısı endeksi, 2007’de 106’ya, 2008’de 112’ye çıkmıştır.

             h) Ücretler

             (1) Yerli üretim dalının önlem konusu tükenmez kalem üretiminde çalışan işçilerin 2006 yılında 100 olan aylık giydirilmiş reel brüt ücret endeksi, 2007 yılında 101, 2008 yılında 96 olarak gerçekleşmiştir.

             ı) Verimlilik

             (1) Yerli üretim dalında çalışan işçi başına verimlilik endeksi 2006 yılında 100 iken, 2007 ve 2008’de sırasıyla 109 ve 113 olarak gerçekleşmiştir.

             i) Maliyetler

             (1) Yerli üretim dalının önlem konusu tükenmez kalemlerde ağırlıklı ortalama birim ticari maliyet endeksi 2006 yılında 100 iken, 2007 yılında 82 ve 2008 yılında 83 olarak gerçekleşmiştir. Birim sınaî maliyet endeksi 2006 yılında 100 iken, 2007 yılında 86 ve 2008 yılında 88 değerini almıştır. Faaliyet ve finansman giderlerinde de 2006 yılına göre, 2007 ve 2008 yılında gerileme gözlenmiştir.

             j) Kârlılık

             (1) Yerli üretim dalının önlem konusu üründe birim kârlılığı 2006 yılında 100 iken, 2007 ve 2008 yıllarında sırasıyla 62 ve 96 olarak gerçekleşmiştir.

             k) Nakit Akışı

             (1) Yerli üretim dalının önlem konusu tükenmez kalem satışından elde ettiği nakit akışı endeksi 2006 yılında 100 iken, 2007 yılında 39’a gerilemiş ve 2008’de 75 olarak gerçekleşmiştir.

             l) Özkaynak Kârlılığı

             (1) Yerli üretim dalının bütün faaliyetleri ile ilgili olarak, 2006 yılında 100 olan özkaynak karlılığı (Kâr/Özkaynak) oranı, 2007 ve 2008 yıllarında döneminde sırasıyla 107 ve 81 olarak gerçekleşmiştir.

             m) Büyüme

             (1) Yerli üretim dalının bütün faaliyetleri ile ilgili olarak, aktif büyüklüğü 2006 yılında 100 iken, 2007 ve 2008 yıllarında sırasıyla 90 ve 129 olarak gerçekleşmiştir.

             n) Sermaye Artışı

             (1) Yerli üretim dalının bütün faaliyetleri ile ilgili olarak, 2006 yılında 100 olan özsermaye endeksi, 2007 yılında 94’e, 2008 yılında ise 83’e düşmüştür.

             Ekonomik göstergelerin değerlendirilmesi

             MADDE 24 – (1) Yerli üretim dalından temin edilen veriler ışığında yapılan incelemeler sonucunda mevcut önlemin de etkisiyle 2006-2008 döneminde tükenmez kalem üretiminin ve iç piyasa satışlarının miktar bazında arttığı, birim maliyetlerde düşüş yaşandığı, istihdam, verimlilik, kapasite kullanım oranı ve stok göstergelerinde iyileşme olduğu görülmektedir. Ayrıca 2006-2008 döneminde yerli üretim dalının Türkiye tükenmez kalem pazarındaki payını arttırdığı görülmektedir.

             (2) İnceleme döneminde birim sınaî maliyet, faaliyet ve finansman giderlerinde kayda değer gerileme yaşanmış, birim satış fiyatlarında da 2007 ve 2008 yılında reel olarak kısmi düşüş gözlenmiştir. Bu çerçevede, yurt içi satışlardan elde edilen birim ürün kârında kısmi bir gerileme gözlenmiştir.

             (3) Öte yandan mevcut dampinge karşı önlem öncesi döneme ilişkin yerli üretim dalının ekonomik göstergeleri ile önlem sonrası göstergeleri karşılaştırıldığında, yerli üretim dalının önemli bir kapasite ve istihdam artışı gerçekleştirdiği, birçok temel ekonomik göstergenin olumlu gelişme gösterdiği açıkça görülmektedir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Zararın Devamı veya Yeniden Meydana Gelmesi İhtimali

             MADDE 25 – (1) Dampingin varlığı veya yeniden meydana gelme ihtimali bölümünde de belirtildiği üzere ÇHC’nde şikâyet konusu ürüne ilişkin büyük miktarda kapasite bulunduğu, söz konusu ülkenin dünyanın en büyük ihracatçısı olduğu görülmektedir.

             (2) Soruşturma konusu ülkede yerleşik kapasitenin Türkiye’ye kolaylıkla yönlendirilebileceği ve soruşturma konusu ülkedeki üretici/ihracatçıların Türkiye piyasasında dağıtım kanallarına erişim sorunu bulunmadığı değerlendirilmektedir. Nitekim ithalatçılar tarafından da belirtildiği üzere soruşturma konusu ürünün fiyat hassasiyetinin yüksek olduğu düşünüldüğünde, meri önlemin yürürlükten kaldırılması halinde Türkiye piyasasına yüksek miktarlarda ve yerli üretim dalı iç satış fiyatlarını daha da baskılayan fiyatlarla ithal edilebilecek soruşturma konusu ülke menşeli ürünün, yerli üretim dalını olumsuz etkilemesinin kuvvetle muhtemel olduğu mütalaa edilmektedir.

             (3) Diğer taraftan, küresel krizin de etkisiyle önemli ülke pazarlarındaki talep daralmasının ve dış piyasaların kaybedilmemesine yönelik endişelerin, ihracat fiyatlarını baskı altında tutabileceği değerlendirilmektedir.

             (4) Yerli üretim dalının üretim, satış, istihdam, kapasite gibi temel ekonomik göstergelerinin 2004 yılında dampinge karşı önlemin alınmasından sonra iyileşme eğiliminde olduğu görülmektedir. Bununla birlikte gerek esas soruşturmadaki damping marjlarına ilişkin tespitler gerekse 2006-2008 dönemi için hesaplanan fiyat baskısı hesaplaması dikkate alındığında mevcut önlemin yürürlükten kaldırılması halinde yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinde meydana gelen düzelmenin ortadan kalkmasının ve zararın yeniden meydana gelmesinin muhtemel olduğu değerlendirilmektedir.

BEŞİNCİ KISIM

Diğer Hususlar

             Üçüncü ülkelerden ithalat ve diğer hususlar

             MADDE 26 – (1) Soruşturma konusu üründe ÇHC haricindeki ülkelerden yapılan ithalatın, genel ithalat içindeki payının önlemin yürürlüğe girdiği 2004 yılında %60 iken, 2005 yılında %80, 2006 yılında %87 seviyesine ulaştığı, 2007 yılında %84 ve 2008 yılında %82 ve 2009 yılı Ocak-Eylül döneminde %79 seviyesine gerilediği tespit edilmiştir. Bununla birlikte, üçüncü ülkelerden gerçekleşen ithalatın soruşturma konusu önlemin yürürlükten kaldırılması halinde dampingin ve zararın tekrar meydana gelebileceğine ilişkin işbu Tebliğdeki tespitleri etkileyecek nitelikte olmadığı görülmektedir.

ALTINCI KISIM

Sonuç

             Karar

             MADDE 27 – (1) Soruşturma sonucunda, yürürlükteki önlemin ortadan kalkması durumunda dampingin ve zararın devam etmesinin veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olduğu tespit edildiğinden, 2008/28 sayılı Tebliğ ile değişik İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2004/4 sayılı Tebliğ ile uygulanmakta olan dampinge karşı önlemin İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulu'nun kararı ve Bakan’ın onayı ile aşağıda belirtilen şekilde uygulanmaya devam edilmesine karar verilmiştir.

 

GTİP

Eşyanın Tanımı

Menşe Ülke

Dampinge Karşı Vergi Miktarı

9608.10.10.10.00

Plastik maddelerden olan sıvı mürekkepli bilyalı kalemler

Çin Halk Cum.

0,066 ABD Doları/Adet

9608.50.00.10.00

Plastik maddelerden olanlar

Çin Halk Cum.

Takımın içindeki 9608.10.10.10.00 GTİP’li eşya için 0,066 ABD Doları/Adet

 

             Uygulama

             MADDE 28 – (1) Gümrük idareleri, Karar maddesinde gümrük tarife pozisyon numarası, tanımı ve menşe ülkesi belirtilen maddenin ithalatında karşılarında gösterilen oranda dampinge karşı vergiyi tahsil ederler.

             Yürürlük

             MADDE 29 – (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

             Yürütme

             MADDE 30 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın bağlı olduğu Bakan yürütür.