|
Karar Sayısı
: 2009/15198
Ekli “Türkiye İhracat Kredi Bankası Anonim Şirketi
Tarafından Sağlanan Kredi, Garanti ve Sigorta Destekleri Hakkında Karar”ın
yürürlüğe konulması; Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcılığının 8/7/2009 tarihli ve 29260 sayılı yazısı üzerine,
28/3/2002 tarihli ve 4749 sayılı Kanunun 10 uncu maddesine göre, Bakanlar
Kurulu’nca 14/7/2009 tarihinde kararlaştırılmıştır.
Abdullah GÜL
CUMHURBAŞKANI
Recep Tayyip ERDOĞAN
Başbakan
C. ÇİÇEK B. ARINÇ A. BABACAN M. AYDIN
Devlet Bak. ve Başb. Yrd. Devlet
Bak. ve Başb. Yrd. Devlet Bak. ve
Başb. Yrd. Devlet
Bakanı
H. YAZICI F. N. ÖZAK E. GÜNAY F. ÇELİK
Devlet Bakanı Devlet Bakanı Devlet Bakanı V. Devlet Bakanı
E. BAĞIŞ S. A. KAVAF C. YILMAZ S. ERGİN
Devlet Bakanı Devlet Bakanı Devlet Bakanı Adalet Bakanı
M. V. GÖNÜL B. ATALAY A. DAVUTOĞLU M. ŞİMŞEK
Milli Savunma Bakanı İçişleri Bakanı Dışişleri Bakanı Maliye Bakanı
N. ÇUBUKÇU M. DEMİR R. AKDAĞ R. AKDAĞ
Milli Eğitim Bakanı Bayındırlık ve İskân Bakanı Sağlık Bakanı Ulaştırma Bakanı V.
M. M. EKER Ö. DİNÇER N. ERGÜN T. YILDIZ
Tarım ve Köyişleri
Bakanı Çalışma ve Sos. Güv. Bakanı Sanayi
ve Ticaret Bakanı Enerji ve Tabii
Kaynaklar Bakanı
E.
GÜNAY V.
EROĞLU
Kültür ve Turizm Bakanı Çevre
ve Orman Bakanı
TÜRKİYE İHRACAT KREDİ BANKASI
ANONİM ŞİRKETİ TARAFINDAN SAĞLANAN
KREDİ, GARANTİ VE SİGORTA
DESTEKLERİ
HAKKINDA KARAR
Amaç ve kapsam
MADDE 1 – (1) Bu Kararın amacı, Türkiye
İhracat Kredi Bankası A.Ş.’nin 25/3/1987
tarihli ve 3332 sayılı Kanun ile 28/3/2002 tarihli ve 4749 sayılı Kanun
uyarınca kendisine verilen görevler çerçevesinde;
a) Yabancı ülkelere ve bu
ülkelerdeki bankalar ve diğer kuruluşlara sağlayacağı iki yıl ve daha uzun
vadeli kredi, garanti ve sigorta desteğinin esaslarının ve finansal hükümlerinin
düzenlenmesine,
b) Ülkemiz açısından özel önem
arz eden ülkelerdeki kuruluşlara tavizli kredi açılmasına,
c) Yabancı ülkelere ve bu
ülkelerdeki bankalar ve diğer kuruluşlara verdiği tavizli ve/veya tavizsiz
krediler ile yaptığı iki yıl ve daha uzun vadeli sigorta işlemlerine
ilişkin alacakların yeniden yapılandırılmasına,
ç) Yürüttüğü kredi, garanti ve
sigorta faaliyetleri nedeniyle yüklendiği politik risklerden kaynaklanan
zararlar ile kullandırdığı tavizli kredilerden doğan gelir kayıplarının karşılanmasına,
ilişkin
usul ve esasların belirlenmesidir.
Tanımlar
MADDE 2 – (1) Bu Kararda geçen;
a) Bakan: Hazine
Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakanı,
b) Banka: Türkiye İhracat Kredi
Bankası A.Ş.’yi,
c) Borçlu: Bankanın kredi,
sigorta ve garanti işlemlerinde riskini üstlendiği tarafı,
ç) Gelir kaybı: Tavizli krediye
uygulanacak finansal koşullar ile Bankanın tavizli kredinin verileceği
tarihte tavizli olmayan ülke kredilerine uyguladığı finansal koşullar
arasındaki farktan kaynaklanan tutarı,
d) İhracatçı: Mal ve hizmet
ihraç eden, yurt dışında taahhüt işleri yüklenen, yurt dışında yatırım
yapan ve Bankanın kredi, sigorta veya garanti programlarından yararlanan
Türkiye’de yerleşik gerçek kişiler ile Türk Ticaret Kanununa göre kurulmuş
tüzel kişileri,
e) Kamu
alıcısı: Yabancı ülkelerde devlet ya da kamu kuruluşu ya da kamu bankası
(sermayesinin %50’sinden fazlası devlete ait olan) ya da taahhütleri devlet
ya da kamu kurumu ya da bir kamu bankası tarafından garanti edilen
kuruluşlar ya da sermayesinin %50’sinden fazlası devlete, kamu
kuruluşlarına veya kamu bankalarına ait olan şirketleri,
f) Müsteşarlık: Hazine
Müsteşarlığını,
g) Resmi destekli ihracat
kredisi: Mal ve/veya hizmet satış sözleşmeleri veya bu tür sözleşmelerle
eşdeğer finansal kiralama işlemlerine yönelik olarak Banka tarafından
yabancı ülkelere veya buradaki bankalara ve diğer kuruluşlara açılacak
nakdi veya gayrinakdi krediler ile sigorta
işlemlerini,
ğ) Tavizli kredi: Bakanlar
Kurulunca Bankaya verilen görev çerçevesinde Türkiye’den mal ve/veya hizmet
ihracatı yapılması şartına bağlı olarak, ülkemiz açısından özel önem arz
eden ülkelerdeki kamu alıcılarına Türkiye’nin uluslararası yükümlülüklerine
uygun olarak açılacak, taviz oranı içeren nakdi ve gayrinakdi
resmi destekli ihracat kredilerini,
h) Taviz oranı: Kredinin nominal tutarı ile kredi borçlusu tarafından yapılacak
anapara, faiz ve diğer kredi geri ödemelerinin indirgenmiş bugünkü
değerlerinin arasındaki farkın yüzde olarak ifade edilen oranını,
ı) Yüksek Danışma ve Kredileri
Yönlendirme Kurulu: 17/6/1987 tarihli ve 87/11914
sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Devlet Yatırım
Bankasının Türkiye İhracat Kredi Bankası A.Ş. adıyla yeniden düzenlenmesine
dair Esaslarda tanımlanan kurulu,
ifade
eder.
Ülke limitleri listesinin onaylanması
MADDE 3 – (1) Bankanın Yüksek Danışma
ve Kredileri Yönlendirme Kurulu tarafından yabancı ülkelere yönelik nakdi
ve gayrinakdi resmi destekli ihracat kredileri
ile iki yıl ve daha uzun vadeli sigorta faaliyetlerine ilişkin olarak Yıllık
Programı ekinde belirlenen Ülke Limitleri Listesi, Bankanın bağlı bulunduğu
Bakanın teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca onaylanır.
İki yıl ve daha uzun vadeli işlemlerin esaslarının
ve finansal hükümlerinin düzenlenmesi
MADDE 4 – (1) Ülke Limitleri Listesinde yer alan ülkelere, bu ülkelerdeki
bankalar ve diğer kuruluşlara açılacak iki yıl ve daha uzun vadeli mal
ve/veya hizmet satış sözleşmeleri veya bu tür sözleşmelerle eşdeğer
finansal kiralama işlemleri ile ilgili nakdi ve gayrinakdi
resmi destekli ihracat kredileri ile iki yıl ve daha uzun vadeli sağlanacak
sigorta desteğinin esaslarını ve finansal hükümlerini düzenlenmeye;
a) 20 milyon ABD Doları (dahil) veya karşılığı tutara kadarki her bir işlem için
Banka Yönetim Kurulu,
b) 20 milyon ABD Dolarının veya
karşılığı tutarın üzerindeki her bir işlem için Bakan,
yetkilidir.
(2) İşlemlerin ABD Doları
karşılıkları, borçlu tarafından Bankaya resmi başvuru tarihindeki Türkiye
Cumhuriyet Merkez Bankası çapraz kurları üzerinden hesaplanır.
Tavizli kredi açılması ve gelir kaybının ödenmesi
MADDE 5 – (1) Bakanın teklifi üzerine
tavizli kredi kullandırılmasına, bu kredilerin esaslarının ve finansal
hükümlerinin düzenlenmesine Bakanlar Kurulu yetkilidir.
(2) Tavizli kredi talepleri,
ilgili ülkenin maliye veya ekonomiden sorumlu bakanlığı tarafından doğrudan
Müsteşarlığa iletilir. İlgili ülkenin ülkemiz açısından özel önem arz eden
ülke olup olmadığı ve tavizli kredi açılıp açılmayacağı konularında
Dışişleri Bakanlığının uygun görüşü alınır. Müsteşarlık tarafından ayrıca
tavizli kredi miktarı, ödeme koşulları ve gelir kaybı tahmini ile ilgili
olarak Bankadan görüş talep edilir.
(3) Gelir kaybı tutarları,
Müsteşarlık tarafından ilgili yıl bütçelerine bu amaçla konulacak ödenekten
karşılanır.
(4) Bu Karar ile her bir
tavizli kredi için çıkarılacak Bakanlar Kurulu kararı çerçevesinde yapılan
gelir kaybı ödemelerindeki tutarlar Hazine Kontrolörleri Kurulunca
yapılacak incelemeler neticesinde kesinleştirilir. Yapılan incelemeler
sonucunda düzenlenen raporlar ile tespit edilen gelir kaybı tutarları
Müsteşarlık ile Bankanın kayıtlarında esas alınır ve Müsteşarlık veya Banka
lehine ortaya çıkan fark tutarı faizsiz olarak nakden ödenir.
(5) Daha önce kullandırılan
tavizli kredileri yeniden yapılandırılan ülkelere tekrar tavizli kredi
açılamaz.
(6) Gelir kaybının ödenmesine
ilişkin diğer hususlar, her kredi için ayrıca çıkarılacak Bakanlar Kurulu
kararında düzenlenir.
Müsteşarlık tarafından karşılanacak politik risk
zararları
MADDE 6 – (1)
Bankanın kredi, sigorta ve garanti faaliyetlerinden doğan ve aşağıda
belirtilen politik riskler nedeniyle ortaya çıkan zararları Müsteşarlıkça
karşılanır:
a) Borçlunun ülkesinde
yürürlüğe konulan kanuni veya idari düzenlemelerle Türkiye’ye yapılacak
olan döviz transferinin önlenmesi, kısıtlanması, gecikmesi, kontrol altına
alınması veya farklı kur uygulaması gibi her türlü ayrımcı uygulamalar.
b) Borçlunun ülkesinde
yürürlüğe konan kanuni veya idari düzenlemelerle Türkiye’den sevk edilecek
malların ithalinin önlenmesi.
c) Borçlunun ülkesinde
yürürlüğe konulan kanuni veya idari düzenlemeler sonucunda satış
sözleşmesinin iptali.
ç) Borçlunun ülkesinde
yürürlüğe konulan kanuni veya idari düzenlemelerle müteahhitlik
hizmeti veya yatırım amacıyla sevk edilen veya proje mahallinde bulunan her
türlü mal ve/veya ekipmana millileştirme, kamulaştırma ve benzeri
sebeplerle el konulması.
d) Borçlunun ülkesi ile Türkiye
arasında savaş çıkması.
e) Borçlunun ülkesinde çıkan
savaş, iç savaş, ihtilal, isyan, ayaklanma, terör ve benzeri hadiseler.
f) Borçlunun ülkesindeki hukuk
veya yargılama sisteminin işlememesi sonucunda borçlunun aleyhine alınmış
bir yargı kararının icra veya infaz kabiliyetinin olmaması veya
engellenmesi.
g) Mal ve/veya hizmet
ihracatının gerçekleştirileceği ülke ile Türkiye arasındaki güzergâhta
ihraç edilen mallara el konulması, mal sevkiyatının geçici ya da sürekli
olarak durdurulması veya mal sevkiyatının yönünün değiştirilmesi.
ğ) Deprem, sel felaketi, toprak
kayması, tsunami, kasırga, yangın ve benzeri
doğal afetler.
h) Kamu alıcısının ödeme
yapmaması.
ı) İhracatçıların diğer
ülkelerdeki kamu işverenlerine verdikleri teminat mektuplarının haksız
nakde çevrilmesi.
Politik risk zararlarının ödenmesi
MADDE 7 – (1) Banka, kredi
faaliyetlerinde ödemenin vadesinde gerçekleşmemesi, sigorta faaliyetlerinde
tazminat ödemesinin gerçekleşmesi ve garanti faaliyetlerinde garanti
ödemesinin gerçekleşmesi ile ortaya çıkan politik risk zararlarını her yıl
Eylül ayı sonu itibarıyla Müsteşarlığa bildirir. Politik risk zararları,
Müsteşarlık tarafından ilgili yıl bütçelerine bu amaçla konulacak ödenekten
karşılanır.
(2) Müsteşarlıkça Bankaya
bütçeden yapılacak döviz karşılığı Türk Lirası ödemelerde fiili ödeme
tarihinde geçerli olan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kurları
esas alınır.
(3) Banka, politik risk
zararlarına ilişkin ilgili ülkeden alacaklarını, vadesi gelmemiş alacakları
ile birlikte yeniden yapılandırma anlaşması kapsamında yeni bir ödeme
planına bağlayabilir. Vadesi gelmemiş alacaklar veya Müsteşarlığa
bildirilmemiş politik risk zararları yeniden yapılandırıldığı takdirde
politik risk zararı alacağı niteliğini kazanır. Banka yeniden yapılandırma
tarihini Müsteşarlığa bildirir.
Politik risk kapsamındaki alacakların takibi,
tahsili ve mahsubu
MADDE 8 – (1) Müsteşarlık tarafından
Bankaya nakden veya mahsuben ödenmiş politik risk zararlarına konu olan
Banka alacakları, Müsteşarlık adına Banka tarafından borçlu nezdinde takip
ve tahsil edilir. Banka tarafından bu kapsamda yapılan tahsilat,
Bankanın politik risk alacağına mahsup edilebilir. Söz konusu mahsup
işlemlerine Bakan; mahsup işlemlerini Müsteşarlığın teklifi üzerine
bütçenin gelir ve gider hesaplarıyla ilişkilendirilmeksizin mahiyetlerine
göre ilgili hesaplara kaydettirmeye Maliye Bakanı yetkilidir.
(2) Borçludan yapılan tahsilatın politik risk zararlarına mahsup edilmesi
sırasında farklı dövizlerin kullanılması durumunda, Müsteşarlığın mahsuba
ilişkin yazılı talimat verdiği tarihteki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
çapraz kuru esas alınır.
(3) Politik risk zararları
kapsamında mahsup edilecek herhangi bir tutarın bulunmaması halinde,
Müsteşarlık adına Banka tarafından tahsil edilen tutarlar, 10 iş günü
içinde Hazinenin ilgili hesaplarına aktarılır. Bu süre, borçlu tarafından
vadesinden önce yapılan ödemelerde akdi vade tarihi ile ödemenin hangi
amaçla gerçekleştirildiğine dair Bankanın borçlu ile mutabakata vardığı
tarihten hangisi daha geç tarihli ise, o tarihte başlar.
Yeniden yapılandırma
MADDE 9 – (1) Bankanın, yabancı ülkelere ve bu ülkelerdeki bankalar ve diğer
kuruluşlara verdiği tavizli ve/veya tavizsiz nakdi ve gayrinakdi
resmi destekli ihracat kredileri ile yaptığı iki yıl ve daha uzun vadeli
sigorta işlemlerine ilişkin alacaklarının üç yıl veya daha uzun vadeli
olarak yeniden yapılandırılmasına ilişkin anlaşmalar Müsteşarlığın uygun
görüşü ve Bakanın teklifi üzerine Bakanlar Kurulu tarafından onaylanır.
(2) Bu kredilerden ve sigorta
işlemlerinden kaynaklanan her bir alacağın üç yıldan daha az süreyle
yeniden yapılandırılmasına ilişkin esasları ve finansman hükümlerini
düzenlemeye Bakan yetkilidir.
(3) İşlemlerin ABD Doları
karşılıkları, Bankaya başvuru tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
çapraz kurları üzerinden hesaplanır.
Yürürlük
MADDE 10 – (1) Bu Karar yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 11 – (1) Bu Karar hükümlerini
Bakanlar Kurulu yürütür.
|