|
Dış Ticaret Müsteşarlığından:
SINIR TİCARETİNİN
UYGULANMASINA İLİŞKİN TEBLİĞ
(İHRACAT: 2009/7)
Amaç
MADDE
1 – (1) Bu Tebliğ, 16/5/2009 tarih
ve 27230 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sınır Ticaretinin Düzenlenmesine
İlişkin 1/12/2008 tarih ve 2008/14451 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile
belirlenen usul ve esaslar dâhilinde; Sınır Ticareti Belgesi ve İthalat
Uygunluk Belgesinin düzenlenmesine ilişkin usul ve esaslar ile İl Ticaret
ve Sanayi Odası bünyesinde hizmet verecek sekreteryanın
yerine getireceği işlemlere ilişkin izlenecek yöntemler ve Valilik nezdinde
İl Sanayi ve Ticaret Müdürlüğü bünyesinde hizmet verecek sınır ticareti
bürosunun görevlerinin belirlenmesi amacıyla hazırlanmıştır.
Kapsam
MADDE
2 – (1) Bu Tebliğ, Kararın 2 nci
maddesinde yetkili kılınan sınır illeri ve gümrük kapılarından komşu
ülkeler ile yapılacak sınır ticaretine ilişkin usul ve esasları
kapsamaktadır.
Dayanak
MADDE
3 – (1) Bu Tebliğ, Sınır Ticaretinin Düzenlenmesine
İlişkin 1/12/2008 tarihli ve 2008/14451 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararına istinaden düzenlenmiştir
Tanımlar
MADDE
4 – (1) Bu Tebliğde yer alan;
a) Karar: Sınır Ticaretinin Düzenlenmesine İlişkin 1/12/2008 tarihli ve 2008/14451 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararını,
b) Sınır İlleri: Kararın 2 nci
maddesinde sınır ticareti için yetkili kılınan sınır illerini (Artvin,
Ardahan, Iğdır, Ağrı, Van, Hakkâri, Şırnak, Mardin, Şanlıurfa, Gaziantep,
Kilis ve Hatay),
c) Valilikler: Sınır illerinin valiliklerini,
ç) Sınır Ticareti: Karar kapsamındaki sınır
illerinin ihtiyaçlarının bir kısmının sınır komşusu ülkelerden ithalat
yoluyla daha düşük maliyetle karşılanması ve bu illerimizden ihracatın
artırılması suretiyle söz konusu illere ekonomik ve ticari canlılık
kazandırılması amacıyla yapılan ticari işlemleri,
d) Esnaf: Karar kapsamındaki illerde en az iki
yıldır yerleşik olarak faaliyette bulunan basit veya gerçek usulde vergiye
tabi gerçek kişileri (Sınır Ticaret Merkezinde mağaza kiralayan dâhil),
e) Tacir: İl sınırları içerisinde
en az iki yıldır yerleşik olarak faaliyette bulunan, 6762 sayılı Türk
Ticaret Kanununa göre bir ticari işletmeyi kısmen bile olsa kendi adına
işleten gerçek kişi ile aynı Kanunda belirtilen sayıda özel kişilerin
sermayelerini bir araya getirerek belirli bir sözleşme akdi ile oluşturulan
tüzel kişileri (Sınır Ticaret Merkezinde mağaza kiralayan dâhil),
f) İl Değerlendirme Komisyonu: Vali veya Vali
Yardımcısı başkanlığında İl Jandarma Komutanlığı ya da İl Emniyet Müdürlüğü
temsilcisi, Defterdar, Gümrük Müdürü, Sanayi ve Ticaret İl Müdürü, Tarım İl
Müdürü, İl Ticaret Odası veya İl Ticaret ve Sanayi Odası ile Esnaf ve
Sanatkârlar Odaları Birliği temsilcilerinden oluşan komisyonu,
g) Sekretarya: İl Değerlendirme Komisyonunun
sekretarya hizmetini yürüten İl Ticaret Odasını veya İl Ticaret ve Sanayi
Odasını,
ğ) Sınır Ticareti Belgesi: İl sınırları içerisinde
en az iki yıldır yerleşik olarak faaliyet gösteren esnaf ve tacire Valilik
tarafından düzenlenen belgeyi (Karar Ek–2),
h) İthalat Uygunluk Belgesi: Karar kapsamındaki
sınır illerinde yerleşik Sınır Ticareti Belgesini haiz esnaf ve tacir
(Sınır Ticaret Merkezinde mağaza kiralayan dâhil) adına ilgili gümrük
kapısından ve Sınır Ticaret Merkezinden her bir ürünün ithalatı için ilgili
İl Değerlendirme Komisyonu tarafından düzenlenmesi uygun görülen belgeyi
(Karar Ek–1),
ı) İthalat Kotaları: Karar kapsamındaki illerin
valiliklerince talep edilen ve Dış Ticaret Müsteşarlığının koordinasyonunda
Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ve Tarım ve Köyişleri
Bakanlığı ile yapılacak değerlendirme neticesinde il ihtiyacı ölçütü
kapsamında ithalatı uygun görülen ürün ve miktarlarını,
i) İthalat Değer Limitleri: İl ihtiyacı ölçütü
kapsamında, İthalat Kotaları tahsisi yerine, il bazında tarım ve sanayi ürünleri için
CIF kıymet üzerinden belirlenecek yıllık ithalat değer limitlerini,
j) Sınır Ticareti Kapsamında İhracat: Sınır
İllerinde en az iki yıldır yerleşik olarak faaliyet gösteren esnaf ve tacir
(Sınır Ticaret Merkezi mağazası kiralayan esnaf ve tacir dâhil) tarafından
ilgili gümrük kapısı (ve Sınır Ticaret Merkezinden) Sınır Ticareti Belgesi
ile yapılacak Türk menşeli ürün ihracatını,
k) Sınır Ticareti Kapsamında İthalat: Sınır
İllerinde yerleşik ve Sınır Ticareti Belgesini haiz esnaf ve tacir (Sınır
Ticaret Merkezinde mağaza kiralayan dâhil) tarafından ilgili gümrük kapısı
ve Sınır Ticaret Merkezinden İthalat Kotaları veya İthalat Değer Limitleri
dâhilinde İthalat Uygunluk Belgesi ile yapılan ithalatı,
l) Sınır Ticareti Bürosu: Valilik nezdinde Sanayi ve
Ticaret İl Müdürlüğü bünyesinde faaliyet gösterecek olan Büroyu,
m) Ürün: Karar kapsamında sınır ticareti yoluyla
ithalat ve ihracatı yapılabilen ürünü,
ifade eder.
Sorumluluk
MADDE
5 – (1) Sınır ticaretinin amacına uygun olarak
yürütülmesi ve izlenmesinde ilgili valiler sorumludur.
(2) Karar kapsamında İl
Değerlendirme Komisyonunun oluşturulması ile çalışma usulünün
belirlenmesine, Sınır Ticareti Belgesi ve İthalat Uygunluk Belgesinin düzenlenmesine,
İl Ticaret ve Sanayi Odası bünyesinde hizmet verecek sekretaryanın
işlemlerinde izlenecek yöntemlere, Valilik nezdinde Sanayi ve Ticaret İl
Müdürlüğü bünyesinde kurulacak Sınır Ticareti Bürosunun görev ve
faaliyetlerine ilişkin usul ve esaslar, Dış Ticaret Müsteşarlığının
(İhracat Genel Müdürlüğü) uygun görüşü alınmak suretiyle, ilgili
valiliklerce hazırlanacak yönergelerle belirlenir.
Sınır
ticareti yapabilecekler
MADDE
6 – (1) Merkezi, ilgili sınır ilinde olan ve en az iki
yıldan beri yerleşik olarak faaliyet gösteren esnaf ve tacir tarafından
yapılabilir.
İl
Değerlendirme Komisyonu
MADDE
7 – (1) İl Değerlendirme Komisyonu; Vali veya ilgili
Vali Yardımcısı başkanlığında İl Jandarma Komutanlığı veya İl Emniyet
Müdürlüğü temsilcisi, Defterdar, Gümrük Müdürü, Sanayi ve Ticaret İl
Müdürü, Tarım İl Müdürü, İl Ticaret ve Sanayi Odası ile Esnaf ve
Sanatkârlar Odaları Birliği temsilcilerinden oluşur.
(2) İl Değerlendirme Komisyonu oybirliği ile karar
verir.
(3) Valilik, İl Jandarma Komutanlığı ya da İl
Emniyet Müdürlüğünden bir temsilciyi İl Değerlendirme Komisyonu üyeliği
için görevlendirmeye yetkilidir. Sözkonusu
görevlendirme kararı Yönergede belirtilir.
(4) İl Değerlendirme Komisyonunun sekretarya
hizmetleri, İl Ticaret Odası veya İl Ticaret ve Sanayi Odası tarafından yerine
getirilir.
(5) Sınır Ticareti Belgesi ve İthalat Uygunluk
Belgesi İl Değerlendirme Komisyonunun uygun görüşü üzerine düzenlenir.
Sınır
Ticareti Belgesi
MADDE
8 – (1) Karar kapsamındaki sınır illerinde en az iki yıldan
beri yerleşik olarak faaliyet gösteren esnaf ve tacirin sınır ticareti
yoluyla ithalat ve ihracat yapabilmelerini ve ilgili Sınır Ticaret
Merkezinde mağaza kiralayabilmelerini teminen ilk
aşamada ilgili valilikler tarafından Sınır Ticareti Belgesi (Karar Ek–2)
düzenlenir.
(2) Sınır Ticareti Belgesine ilişkin müracaatlar, İl
Değerlendirme Komisyonu Sekretaryasına (İl Ticaret Odası veya İl Ticaret ve
Sanayi Odası) yapılır.
(3) Müracaatta istenecek belgeler Valilikçe
belirlenir ve Yönergede belirtilir.
(4) Sekreterya, müracaatın
ön incelemesi sırasında Sınır Ticareti Bürosu ile koordinasyon içinde
çalışır.
(5) Sınır Ticareti Belgesine ilişkin başvuru
belgeleri tam olan müracaatlar, sekretarya tarafından beş iş günü içinde İl
Değerlendirme Komisyonuna sunulur.
(6) İl Değerlendirme Komisyonu tarafından on iş günü
içinde yapılan değerlendirme sonucunda müracaatları uygun görülen esnaf ve
tacir adına Valilik tarafından Sınır Ticareti Belgesi düzenlenir.
(7) Hizmet sektöründe faaliyet gösteren esnaf veya tacir
adına sınır ticareti belgesi düzenlenmez.
(8) Sınır Ticareti Belgesinin geçerlilik süresi bir
yıl olup, süre sona erdiğinde, talebi halinde ilgiliye Valilikçe yeniden
belge düzenlenebilir.
(9) Sınır Ticareti Belgesi hiçbir şekilde
devredilemez.
(10) Sınır Ticareti Belgesinin kaybolması veya zayi
durumunda, ilgili mevzuat uyarınca yapılacak işlem sonucunda, farklı kayıt
numarası verilmesi suretiyle bu madde kapsamında sözkonusu
belgenin yenisi düzenlenebilir.
İl ihtiyacı
taleplerinin Dış Ticaret Müsteşarlığına bildirilmesi
MADDE
9 – (1) Valilik, İl Değerlendirme Komisyonları
tarafından il ihtiyacı kapsamında hazırlanan yıllık ürün talep listelerini,
ürünlerin 12 haneli Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu (G.T.İ.P.)
ve ürünlerin tam isimlerinin belirtilmesi suretiyle, her yıl Ekim ayı
sonuna kadar Dış Ticaret Müsteşarlığına (İhracat Genel Müdürlüğü) bildirir.
(2) İl Değerlendirme Komisyonu tarafından il
ihtiyacı taleplerinin belirlenmesinde ilde üretimi veya imalatı yapılan tarım
ve sanayi ürünleri göz önünde bulundurulur.
İthalat
kotaları ve/veya ithalat değer limitlerinin tespit edilmesi
MADDE 10 – (1) Dış Ticaret
Müsteşarlığının koordinasyonunda Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ve Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ile yapılacak değerlendirme
neticesinde il ihtiyacı kapsamında bir yıl için uygun görülen İthalat
Kotaları ve/veya İthalat Değer Limitleri, İthalat Uygunluk Belgelerinin
düzenlenmesinde esas alınmak üzere, Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından her
yıl Ocak ayının ilk beş iş günü sonuna kadar ilgili valiliklere bildirilir.
(2) Karar kapsamındaki bir komşu ülkeye sınırı
bulunan yetkili sınır illerine ithalat için yıl bazında İthalat Kotaları
veya İthalat Değer Limitleri kapsamında tahsisat yapılır.
(3) İthalat Değer Limitinin uygulanacağı komşu ülke
veya ülkeler, Dış Ticaret Müsteşarlığının teklifi üzerine, Dış Ticaret
Müsteşarlığının koordinasyonunda Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ve Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ile yapılacak değerlendirme
neticesinde belirlenir. İthalat Değer Limitleri, ilgili sınır ili bazında
ve bir yıl için tespit edilir.
(4) İthalat Değer Limitleri uygulaması kapsamında
ilgili sınır illerine yapılacak tahsisatlarda ürün miktarı belirtilmez.
(5) İthalat Değer Limiti kapsamında ithalat
yapılacak komşu ülkenin veya ülkelerin tespitinde, komşu ülke ile Dış
Ticaret Müsteşarlığınca yürütülecek sınır ticaretine ilişkin tercihli
ticaret müzakerelerinde karşılıklı taviz kapsamında varılacak mutabakat da
göz önünde bulundurulur.
(6) İthalat Değer Limiti; CIF kıymet üzerinden, 30
milyon ABD Dolarına kadar tarım ürünleri ve 70 milyon ABD Dolarına kadar
sanayi ürünleri olmak üzere, ülke bazında yıllık toplam tutarın azami 100
milyon ABD Dolarını geçmemesi kaydıyla, söz konusu sektörel
değerlerin ilgili sınır illerine paylaştırılması suretiyle tespit edilir.
(7) İthalat Değer Limiti kapsamında ilgili sınır
illerine yapılacak tahsisatlarda, ilgili sınır illerinin nüfusu ve sınır
ticareti kapsamında ilgili komşu ülke ile son üç yıl içinde
gerçekleştirilen toplam ithalat ve ihracat değerleri gözönünde
bulundurulur.
(8) Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından bir sınır
ili için tahsis edilen İthalat Kotası veya İthalat Değer Limiti, Valilikçe
beş iş günü içinde ilgili meslek kuruluşları aracılığıyla esnaf ve tacire
duyurulur.
(9) İl Değerlendirme Komisyonu tarafından uygun
görülen İthalat Uygunluk Belgelerine ilişkin bilgiler sekreterya
tarafından kaydedilir.
(10) İl Değerlendirme Komisyonu, İl İthalat Kotası
veya İthalat Değer Limiti dahilindeki tahsislerde,
uygulamadan mümkün olduğunca çok sayıda esnaf ve tacirin yararlanabilmesini
esas alır.
(11) İthalat Değer Limiti uygulaması kapsamında, İl
Değerlendirme Komisyonu tarafından yıl içinde her bir ürün için
düzenlenmesi uygun görülen İthalat Uygunluk Belgelerinin toplam değeri,
ilgili sınır iline tarım ve sanayi ürünleri için tahsis edilen yıllık
ithalat değer limitinin %2’sini aşamaz. Bu oran, Dış Ticaret Müsteşarlığı
(İhracat Genel Müdürlüğü) tarafından, ilgili kurum ve kuruluşların olumlu
görüşlerinin alınması suretiyle, % 5’e kadar yükseltilebilir.
(12) İthalat Değer Limiti uygulaması kapsamında, İl
Değerlendirme Komisyonu tarafından yapılacak değerlendirmede, ithalata konu
olabilecek ürünlere ilişkin olarak Dış Ticaret Müsteşarlığının ilgili kurum
ve kuruluşlar ile belirleyeceği referans fiyatlar esas alınır.
(13) İthalat Kotası veya İthalat Değer Limiti yıl
içinde değiştirilemez. Ancak, Dış Ticaret Müsteşarlığınca, ilgili komşu
ülke ile aynı yıl içinde yürütülen ikili müzakerelerde ülkemize ithal
edilmesi hususunda mutabakata varılan yeni ürünler, Karar’ın 7 nci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen usul
çerçevesinde miktar tespit edilmek suretiyle İl İthalat Kotasına ilave
edilebilir.
İthalat
Uygunluk Belgesi
MADDE
11 – (1) İthalat Uygunluk Belgesi taleplerine ilişkin
müracaatlar, bir dilekçe ile sekreteryaya
yapılır.
(2) Müracaatta istenecek belgeler İl Değerlendirme
Komisyonu Kararı çerçevesinde valilikçe belirlenir ve Yönergede belirtilir.
(3) Müracaatlar, Sekreterya
tarafından beş iş günü içinde İl Değerlendirme Komisyonuna sunulur.
(4) İl Değerlendirme Komisyonu on iş günü içerisinde
müracaatları inceleyerek sonuçlandırır.
(5) İl Değerlendirme Komisyonu,
talep edilen ürünün ve miktarının değerlendirilmesinde il ihtiyacı ölçütü
ile talep sahibinin vergi ve sosyal sigorta prim borcunun olup olmadığı,
son bir yıla ait işletme cirosu, esnaf veya tacirin sektörel
ticari faaliyeti ile daha önce adına tahsis edilmiş İthalat Uygunluk
Belgeleri kapsamında gerçekleştirmiş olduğu ithalata ilişkin veriler de gözönünde bulundurulur.
(6) Esnaf veya tacirin ticari faaliyeti kapsamına
girmeyen ürün ithalat talebi değerlendirmeye alınmaz.
(7) İl Değerlendirme Komisyonu tarafından, firma
veya esnafın ürün için beyan ettiği birim fiyatına ilişkin tereddüde
düşülmesi halinde, Valilik kanalıyla Dış Ticaret Müsteşarlığının yazılı
görüşü alınır.
(8) İl Değerlendirme Komisyonu taleplerin
değerlendirilmesi kapsamında, ürünün ilgili komşu ülkede üretiminin veya
imalatının yapılıp yapılmadığı hususunun araştırılmasını isteyebilir.
(9) İl Değerlendirme Komisyonu tarafından
müracaatları uygun görülen esnaf veya tacir adına her bir ürün için bir
İthalat Uygunluk Belgesi düzenlenir.
(10) İthalat Uygunluk Belgesinin tanzimi, İl
Değerlendirme Komisyonunun sekretarya görevini yürüten İl Ticaret ve Sanayi
Odası tarafından yerine getirilir.
(11) İthalat Uygunluk Belgesi, Sanayi ve Ticaret İl
Müdürü ile İl Ticaret ve Sanayi Odasının en az genel sekreter düzeyindeki
yetkilisi tarafından imzalanır ve İl Ticaret ve Sanayi Odası tarafından
mühürlenir.
(12) İthalat Uygunluk Belgesi üç nüsha düzenlenir.
Birinci nüsha sekretaryada muhafaza edilir, ikinci nüsha ilgili gümrük
idaresine gönderilir, üçüncü nüsha ise ilgili gümrük kapısında yapılacak işlemlerde
ibraz edilmesi ve üzerine gümrük idaresince ilgili işlem kaydının düşülmesi
için ilgili esnaf veya tacire verilir.
(13) Sekreteryada muhafaza
edilen İthalat Uygunluk Belgesinin bir örneği de aynı gün Valiliğe
gönderilir.
(14) İthalat işlemlerinde, İthalat Uygunluk
Belgesinin aslının ilgili esnaf veya tacir tarafından gümrük idaresine
ibraz edilmesi zorunludur.
(15) İthalat Uygunluk Belgesinin geçerlilik süresi
düzenlendiği tarihten itibaren 45 gün olup bu süre uzatılamaz. Ancak, Tarım
ve Köyişleri Bakanlığınca belirlenen tarım
ürünlerinin ithalatında hasat dönemi dikkate alınarak bu belge daha kısa
süreler için de düzenlenebilir.
(16) İthalat Uygunluk Belgesi süresinin bir kısmının
tarım ürünleri ile ilgili mevsimsel ithalat kısıtlamaları dönemine girmesi
halinde bakiye süre kazanılmış hak teşkil etmez.
Sekretaryanın
görevleri
MADDE
12 – (1) İl Değerlendirme Komisyonunun sekreterya hizmetleri İl Ticaret Odası veya İl Ticaret
ve Sanayi Odası tarafından yerine getirilir.
(2) Sekretarya’nın başlıca görevleri;
a) Sınır ticareti yapmak isteyen esnaf ve tacirin
Sınır Ticareti Belgesi ve İthalat Uygunluk Belgesi başvurularını kaydetmek
ve varsa eksikliklerini tamamlattırmak,
b) Durumu sınır ticareti yapmaya uygun olanların
müracaatlarını, Yönergede belirtilen belgeler tam olarak, İl Değerlendirme
Komisyonunun onayına sunmak,
c) Esnaf veya tacirin İthalat Uygunluk Belgesine
ilişkin talebinin İl Değerlendirme Komisyonuna sunulmasından önce, ilgili
ürün için İle tahsis edilmiş İthalat Kotaları veya İthalat Değer Limiti
kapsamındaki bakiye miktarı veya değeri tespit etmek,
ç) İl Değerlendirme Komisyonu tarafından uygun
görülen ürünler için İthalat Uygunluk Belgesi tanzim etmek,
d) Düzenlenen İthalat Uygunluk Belgesine ait
bilgilerin kaydını tutmak,
e) İthalat Uygunluk Belgesi düzenlenenlerin
listesini valiliğe ve gümrük idaresine bildirmek,
f) Düzenlenen İthalat Uygunluk Belgeleri kapsamında
gerçekleşen ithalata ilişkin istatistikleri tutmak ve yıllık kotaların
aşılmamasını teminen kontrol etmek,
g) İlgili gümrük idaresince gönderilen gümrük
beyannamelerine dayalı olarak sınır ticaretine ait istatistikî bilgileri
derlemek ve bunların aylık, üçer aylık ve yıllık dönemler halinde Valilik
kanalıyla Dış Ticaret Müsteşarlığına iletilmesini sağlamak,
ğ) Sınır ticaretine ilişkin tespit edilen veya esnaf
ya da tacirden intikal eden görüş ve sorunları İl Değerlendirme Komisyonuna
sunmak ve ilgililere cevap vermek,
h) İthalat Değer Limiti uygulaması kapsamında
düzenlenen İthalat Uygunluk Belgelerinin yıllık toplam değerinin, ürün
bazında il için tahsis edilen yıllık sektörel
değer limitinin aşılmamasını teminen kaydi takibini yapmak,
ı) İl Değerlendirme Komisyonu tarafından verilen ve
Yönergede belirtilen diğer görev ve hizmetleri yürütmek.
(3) Sekreterya, Sınır
Ticareti Bürosu ile koordinasyon içinde çalışır.
(4) İl Değerlendirme Komisyonun kararı çerçevesinde,
hizmetlerin yürütülmesinde yardımcı olmak üzere sekreteryada,
Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliğinden de bir personel
görevlendirilebilir.
(5) Vali veya görevlendireceği Vali Yardımcısı
tarafından Sekretaryanın faaliyetleri ve işlemleri denetlenebilir.
Sınır
Ticareti Bürosu
MADDE
13 – (1) Sınır ticaretinin, sınır ilindeki ilgili kurum
ve kuruluşlar arasında koordinasyon içinde yürütülmesini teminen, Valilik Makamının gözetim ve denetiminde İl
Sanayi ve Ticaret Müdürlüğü bünyesinde Sınır Ticareti Bürosu kurulur.
(2) Valilikçe gerekli görüldüğü takdirde, büroda
çalıştırılmak üzere, İl Değerlendirme Komisyonunda temsil edilen diğer kamu
kurumlarının sınır ilindeki teşkilatından eleman görevlendirilebilir.
(3) Büronun başlıca görevleri şunlardır:
a) Sınır ticaretine ilişkin olarak Valiliğin ilgili
kurum ve kuruluşlarla yazışmalarını yapmak ve İl Değerlendirme Komisyonu
ile koordinasyonu sağlamak,
b) Sınır ticaretine ilişkin konularda Valiliğin
sekretarya hizmetini yürütmek,
c) Sınır Ticareti Belgeleri ile sekreterya
tarafından düzenlenerek bir örneği valiliğe gönderilen İthalat Uygunluk Belgelerinin
arşiv kaydını tutmak,
ç) Sınır ticaretine ilişkin istatistikleri tutmak.
Sınır Ticaret
Merkezlerinin kurulması ve işletilmesi
MADDE
14 – (1) Kararın 11 inci maddesinin birinci fıkrasında
belirtilenlere ilave olarak Sınır Ticaret Merkezleri kurulması için, ilgili
valiliklerce Dış Ticaret Müsteşarlığına talepte bulunulur.
(2) Valilik talebi; Dış Ticaret Müsteşarlığının
koordinasyonunda Milli Savunma Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Maliye
Bakanlığı, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı ve Gümrük Müsteşarlığı
temsilcilerinden oluşan bir Komisyonun oybirliğiyle yapacağı teklif üzerine
Dış Ticaret Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanın onayı ile kararlaştırılır.
(3) Sınır Ticaret Merkezleri İl Özel İdaresi
tarafından işletilir.
(4) Sınır Ticaret Merkezlerinin inşası ve
işletilmesi ile mağazaların kiraya verilmesine ilişkin uygulamalar, ilgili
valilikçe hazırlanan ve Gümrük Müsteşarlığınca uygun görülen Sınır Ticaret
Merkezleri Yönergesi çerçevesinde il özel idaresince yerine getirilir.
(5) Sınır Ticaret Merkezlerinin fiziki olarak düzenlenmesi,
eşya ve stok kontrollerinin yapılması ile bu merkezlere giriş ve çıkışlara
ilişkin usul ve esaslar Gümrük Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanlıkça
tespit edilir.
Sınır
ticareti kapsamına girmeyen ürünler
MADDE
15 – (1) İhracı ve ithali ilgili mevzuatla yasaklanmış ve
ithali belli kurum ve kuruluşlara bırakılmış maddeler, ticaret politikası
önlemleri kapsamındaki kota, korunma, damping ve
sübvansiyona karşı vergi önlemlerine tabi ürünler ile 5201 sayılı Harp Araç
ve Gereçleri ile Silâh, Mühimmat ve Patlayıcı Madde Üreten Sanayi Kuruluşlarının
Denetimi Hakkında Kanun kapsamında kontrole tabi ürünler sınır ticaretine
konu edilemez.
(2) Sınır ticareti kapsamında petrol ve petrol
ürünleri ticareti yapılamaz.
(3) Yerli üretimin ve imalatın korunması ile
ithalatta ve iç piyasada haksız rekabetin önlenmesi kapsamında çay, şeker,
fındık ve antepfıstığı, canlı hayvan, et ve et ürünleri, süt ve süt
ürünleri ile Dış Ticaret Müsteşarlığınca ithalatının durdurulması gerektiği
bildirilen diğer ürünlerin ithalatına izin verilmez.
(4) Tarım ve Köyişleri
Bakanlığınca bazı tarım ürünleri için belirlenen ülkemizdeki hasat
dönemlerinde ilgili ürünlerin sınır ticareti yoluyla ithalatına izin
verilmez.
(5) Sınır ticareti kapsamında transit ticarete
müsaade edilmez.
(6) İthalat Rejimi Kararı, İhracat Rejimi Kararı ve
Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler ve Standardizasyon Rejimi Kararı ve diğer
mevzuatla ihracı ve ithali izne tabi ürünlerin sınır ticaretine konu
edilmesi ilgili mercilerin izni ile mümkündür.
Ürün güvenliği
MADDE
16 – (1) Sınır ticareti kapsamında ithal ve ihraç edilen
ürünler, 7/9/2005 tarihli ve 2005/9454 sayılı
Kararnamenin eki “Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler ve Standardizasyon
Rejimi Kararı”na istinaden yapılan ihracat ve ithalat denetimlerinden
muaftır. Ancak, sınır ticareti kapsamında ithal edilen ürünlerin 4703
sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair
Kanuna istinaden güvenli olması zorunludur ve bundan ithalatçı sorumludur.
(2) Sınır ticareti kapsamında ithal edilen ürünlerin
güvensiz olduğunun tespit edilmesi halinde 4703 sayılı Kanunda yer alan
cezai müeyyideler uygulanır.
(3) Tarım ve Köyişleri
Bakanlığının denetimine tabi ürünlerin sınır ticareti kapsamında ithalatı
genel hükümlere tabidir.
Gümrük işlemleri
MADDE
17 – (1) Sınır ticareti kapsamında yapılacak ürün giriş
ve çıkışı yetkili gümrük kapısından veya Sınır Ticaret Merkezinden yapılır.
(2) Sınır ticareti kapsamındaki ithalat ve ihracat
işlemleri için gümrük beyannamesi düzenlenir.
(3) Sınır ticareti yoluyla yapılacak ithalatta tek
ve maktu vergi uygulanır. Tek ve maktu vergi; Gümrük Vergisi oranı sıfır,
Katma Değer Vergisi ile Özel Tüketim Vergisi oranları tam olarak dikkate
alınarak hesaplanır.
(4) İthalatta, Dış Ticaret Müsteşarlığınca ilgili
sınır ili için bildirilecek ithalat kotaları ya da ithalat değer limitleri
esas alınır.
(5) İthalat işlemlerinde, İl Değerlendirme Komisyonu
kararı kapsamında düzenlenen İthalat Uygunluk Belgesi gümrük idaresince
istenir.
(6) Bir esnaf veya tacir, İthalat Kotası ya da
İthalat Değer Limiti kapsamında ayda azami (toplam) 50.000 ABD Doları
karşılığı Türk Lirasına kadar değerde eşya ithal edebilir.
(7) İthalat işlemlerinde, eşyanın ilgili komşu
ülkede üretildiğine veya imal edildiğine dair sözkonusu
ülkenin yetkili makamlarınca düzenlenen menşe şahadetnamesi gümrük
idaresince aranır.
(8) İbraz edilecek menşe şahadetnamesinde, ilgili
komşu ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçiliği ya da Konsolosluğunun
tasdiki gümrük idaresince aranır.
(9) Üçüncü ülke menşeli ürünlerin sınır ticareti
kapsamında ithalatına izin verilmez.
(10) İthalat işlemlerinde, gözetime tabi ürünlerin
ithalatı için Dış Ticaret Müsteşarlığınca (İthalat Genel Müdürlüğü)
düzenlenen gözetim belgesi gümrük idaresince aranır.
(11) İthalat işlemleri sırasında, İthalat Uygunluk
Belgesinin tarih ve sayısının gümrük beyannamesi üzerine kaydedildiği
hususu ilgili gümrük idaresince aranır.
(12) Sınır ticareti kapsamında ithal edilen ürünler,
yetkili sınır illerinde yerleşik esnaf ve tacire satışı yapılabilir. Satış
işlemlerinde, satış faturası ve ilgili nakliye belgeleri düzenlenir ve
birer örnekleri ilgili esnaf ve tacir tarafından en az üç yıl süreyle
muhafaza edilir.
(13) Ürün satış faturası üzerine ilgili İthalat
Uygunluk Belgesinin tarih ve sayısı da kaydedilir.
(14) İhracat işlemlerinde, Sınır Ticareti Belgesi
ile ihraç edilen eşya faturasının ve ihracatçı birliğince onaylanmış gümrük
beyannamesinin yetkili gümrük idaresine tevdi edilmesi zorunludur.
Müeyyideler
MADDE 18 – (1) İthalat
Uygunluk Belgesi düzenlenmesi sırasında gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu
veya gerçeğe aykırı belge verdiği tespit edilen esnaf veya tacirin (Sınır
Ticaret Merkezi mağazası kiralayan esnaf ve tacir dâhil) İthalat Uygunluk
Belgesi ile Sınır Ticareti Belgesi, İl Değerlendirme Komisyonu tarafından
iptal edilir ve söz konusu esnaf ve tacir ile bunların sahibi, kurucu
ortağı veya yöneticisi olduğu firmalar adına bir daha Valilikçe Sınır
Ticareti Belgesi düzenlenmez.
(2) Gerçek dışı menşe belgesi ibrazıyla ithal edilen
ürünler için 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu hükümleri uyarınca
işlem yapılır ve İthalat Rejimi Kararı uyarınca alınması gereken vergilerin
tamamı 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun
hükümlerine göre ilgililerden tahsil edilir.
(3) Gerçek dışı menşe belgesi ibrazıyla ithal edilen
ürünler için 4458 sayılı Gümrük Kanunu kapsamında tahakkuk ettirilmesi
gereken vergilerin üç katı kadar para cezası uygulanır.
(4) İthalat uygunluk belgesinde belirtilen miktardan
fazla ithalat yapıldığının tespit edilmesi halinde, fazladan ithal edilen
ürünler için gümrük mevzuatı ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu
hükümleri uyarınca işlem yapılır.
(5) Bu maddenin ikinci ve dördüncü
fıkralarında belirtilen eylemleri gerçekleştirdiği tespit edilen esnaf veya
tacirin İthalat Uygunluk Belgeleri ile Sınır Ticareti Belgeleri, İl
Değerlendirme Komisyonu tarafından iptal edilir ve söz konusu esnaf ve
tacir ile bunların sahibi, kurucu ortağı veya yöneticisi olduğu firmalar
adına bir daha Valilikçe Sınır Ticareti Belgesi düzenlenmez.
(6) Sınır ticareti kapsamında
ithal edilen, ancak yetkili sınır illeri dışına satıldığı tespit edilen
ürünler için İthalat Rejimi Kararı uyarınca alınması gereken vergilerin
tamamı 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun
hükümlerine göre ilgili esnaf veya tacirden (Sınır Ticaret Merkezinde
mağaza kiralayan dâhil) tahsil edilir ve İl Değerlendirme Komisyonu
tarafından söz konusu esnaf veya tacir adına bir yıl süreyle İthalat
Uygunluk Belgesi düzenlenmez.
(7) Sınır ticareti kapsamında, vergi ve diğer mali
yükümlülüklerini süresi içinde yerine getirmedikleri tespit edilenler adına
Sınır Ticareti Belgesi ve/veya İthalat Uygunluk Belgesi düzenlenmez.
(8) 3713 sayılı Terörle Mücadele
Kanunu, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu, 5237 sayılı Türk Ceza
Kanunu, 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında
Kanun, 5682 sayılı Pasaport Kanunu ve 523 sayılı Vergi Usul Kanunu ile 1567
sayılı Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında Kanun’da sayılı suçlardan
kesinleşmiş mahkûmiyet kararları bulunanların sınır ticaretine ilişkin
belgeleri İl Değerlendirme Komisyonu kararı çerçevesinde iptal edilir. Sözkonusu kişilerin yeni talepleri değerlendirmeye
alınmaz.
İstatistiklerin
bildirilmesi
MADDE
19 – (1) İthalatta ve ihracatta düzenlenen belgelerin
birer örneği gümrük idaresince, müteakip ayın ilk haftası içinde Valiliğe
ve Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığına gönderilir.
(2) Valilik, Sınır Ticareti Aylık İstatistik Formunu
(Karar Ek–3), ithalat ve ihracat işlemlerine ait istatistikî bilgilerin
doldurulmasını müteakip bir sonraki ayın ilk haftasında Dış Ticaret
Müsteşarlığına gönderir.
Diğer
hususlar
MADDE
20 – (1) Bu Tebliğde yer almayan hususlarda Karar, gümrük
mevzuatı, İthalat ve İhracat Rejimi Kararları hükümleri ile diğer ilgili
mevzuat hükümleri uygulanır.
MADDE 21 –
(1) Sınır ticareti kapsamındaki ithalat ve ihracat işlemleri ile Sınır
Ticaret Merkezlerinde yapılacak ticari işlemlerle ilgili olarak mülki idare
amirlikleri, belediyeler, vakıf ve dernekler tarafından hiçbir nam ve hesap
adına kesinti yapılamaz.
(2) Valilik ve belediyelerce vakıf, dernek, il özel
idaresi adına kurulan firmalar Karar kapsamında ithalat ve ihracat
yapamazlar. Bu kapsamda hiçbir kuruluşla sözleşme imzalayamazlar.
Yetki
MADDE
22 – (1) Bu Tebliğde yer alan hususlara ilişkin
talimatlar vermeye, sınır ticareti yoluyla yapılacak ithalat ve ihracatın
her aşamasında gerekli görülecek düzenlemeleri yapmaya ve önlemler almaya,
ürün politikaları dikkate alınarak gerektiğinde ürün ve ülke bazında
ithalatı ve ihracatı sınırlandırmaya veya durdurmaya Dış Ticaret
Müsteşarlığı (İhracat Genel Müdürlüğü) yetkilidir.
GEÇİCİ MADDE
– (1) Sınır Ticaretinin Düzenlenmesine İlişkin 1/12/2008
tarihli ve 2008/14451 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’ndan önce düzenlenmiş
Sınır Ticareti Belgeleri ve Uygunluk Belgeleri ile Sınır Ticaret Merkezinde
mağaza kira sözleşmeleri süreleri sonuna kadar geçerlidir.
(2) Kararın geçici maddesi uyarınca,
2009 yılı ithalat kotalarının yeniden belirlenmesi kapsamında Temmuz-Aralık
döneminde bir komşu ülkeden ya da ülkelerden yapılacak ithalat için ithalat
değer limitleri uygulamasının uygun görülmesi halinde, ithalat değer
limitleri, CIF kıymet üzerinden, ülke bazında azami 50 milyon ABD Dolarına
kadar olması kaydıyla ilgili sınır illerine paylaştırılır.
Yürürlük
MADDE
23 – (1) Bu Tebliğ 16/6/2009
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE
24 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Dış Ticaret Müsteşarlığının
bağlı olduğu Bakan yürütür.
|