Maliye
Bakanlığından: TÜRKİYE - AVRUPA BİRLİĞİ KATILIM ÖNCESİ YARDIM ARACI
(IPA) ÇERÇEVE ANLAŞMASI GENEL TEBLİĞİ (SIRA NO:1) Giriş Avrupa
Birliği’nin aday ve potansiyel aday ülkelere ilişkin mali yardım mekanizması,
Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA-Instrument for Pre-Accession Assistance)
olarak yeniden düzenlenmiş ve tek bir hukuki çerçeve içerisine dahil
edilmiştir. Bu
kapsamda, Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki mali işbirliği çerçevesinde
Avrupa Birliği’nin 2007-2013 bütçe dönemine ilişkin mali yardımlar için
11.7.2008 tarihinde Türkiye ile Avrupa Komisyonu arasında imzalanan “Türkiye
Cumhuriyeti Hükümeti ve Avrupa Toplulukları Komisyonu Arasında Katılım Öncesi
Yardım Aracı (IPA) ile Temin Edilen Yardımın Uygulanması Çerçevesinde Türkiye
Cumhuriyetine Sağlanan Avrupa Topluluğu Mali Yardımlarıyla İlgili İşbirliği
Kuralları Hakkında Çerçeve Anlaşma”nın (IPA Çerçeve Anlaşması), 3.12.2008
tarih ve 5824 sayılı Kanunla1 onaylanması uygun bulunmuş, 19.12.2008 tarih
ve 2008/14450 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı2 ekinde yayımlanmış ve 21.1.2009 tarih ve
2009/14614 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı3 ile 24.12.2008 tarihinde yürürlüğe
girmiştir. 1 - Amaç Bu
Tebliğin amacı, IPA Çerçeve Anlaşması’nın 26. maddesinde yer alan vergi istisnalarına
ilişkin hükümlerin uygulama usul ve esaslarını, aynı maddenin 3. fıkrasının
verdiği yetki kapsamında belirlemektir. 2 - Kapsam Bu
Tebliğ; Avrupa Birliği’nin 2007-2013 bütçe döneminde IPA Çerçeve Anlaşması ve
bu Anlaşmaya dayanarak Türkiye ile Avrupa Birliği arasında imzalanan sektörel
anlaşmalar veya finansman anlaşmaları ile IPA kapsamındaki diğer Topluluk
programları çerçevesinde ve finansmanı Avrupa Birliği veya Türkiye-Avrupa
Birliği ortak finansmanı ile karşılanan Avrupa Birliği tarafından bu amaçla
yetkilendirilmiş Sözleşme Makamları ile Avrupa Topluluğu (AT) Yüklenicisi
arasında imzalanan sözleşmeleri kapsamaktadır. 3 - Tanımlar 3.1. Sözleşme Makamı: Avrupa Komisyonu ile Avrupa Komisyonu tarafından
Avrupa Birliği mali yardımlarını kullandırmakla görevlendirilen ve Avrupa
Topluluğu (AT) yüklenicisi ile AT sözleşmesini imzalayan kurum veya kuruluşlardır.
3.2. Finansman Anlaşması: IPA
kapsamındaki bileşenler çerçevesinde, herhangi bir mali yardım programı veya
projesine ilişkin olarak Avrupa Birliği katkısını onaylayan ve Avrupa
Komisyonu ile Türkiye arasında imzalanan yıllık veya birden çok yılı kapsayan
anlaşmalardır. 3.3. Sektörel Anlaşma: Avrupa
Komisyonu ve Türkiye arasında imzalanan IPA Çerçeve Anlaşması veya finansman
anlaşmalarında yer almayan hükümleri düzenleyen belirli bir IPA bileşeni için
yapılan anlaşmalardır. 3.4. Avrupa Topluluğu (AT) Yüklenicisi: AT
Sözleşmesi kapsamında mal tedarik eden ve/veya hizmet sunan ve/veya iş yapan
ve/veya hibe sözleşmesini yürüten gerçek veya tüzel kişidir. Ayrıca, AT
Yüklenicisi, bir konsorsiyum veya ortak teşebbüsteki ortakları, yüklenicileri
ve yerleşik eşleştirme danışmanları olarak bilinen katılım öncesi danışmanları
da kapsamaktadır. 3.5. Avrupa Topluluğu (AT) Sözleşmesi: Avrupa
Topluluğu veya Türkiye veya hibe yararlanıcısı tarafından imzalanan ve bir
faaliyetin, muhtemel ortak finansmanını da içerecek şekilde, IPA çerçevesinde
finanse edilmesini sağlayan ve yasal olarak bağlayıcılığı olan herhangi bir
belgedir. 3.6. Tedarikçi: AT Sözleşmesi
kapsamında AT Yüklenicisine mal tedarik eden ve/veya hizmet sunan ve/veya iş
yapan gerçek ya da tüzel kişilerdir. AT Yüklenicisi ile bir AT Sözleşmesi
kapsamındaki mal, hizmet veya işleri temin etmek amacıyla tedarik sözleşmesi
imzalayan gerçek veya tüzel kişilerin, tedarik sözleşmelerinde kendilerini
farklı sıfatlarla nitelendirmeleri bunların “Tedarikçi” vasfını
değiştirmez. 3.7. Tedarik Sözleşmesi: AT
Yüklenicisi ile Tedarikçi arasında AT Sözleşmesi kapsamındaki mal, hizmet ve
işlerin tedariki amacıyla imzalanan sözleşmelerdir. 3.8. Hibe Yararlanıcısı: AT
Sözleşmesi kapsamında nihai olarak hibeden yararlanan gerçek veya tüzel
kişilerdir. 3.9. Hibe Yararlanıcısı Konumunda Olan AT
Yüklenicisi: AT Sözleşmesi kapsamında mal tedarik eden ve/veya hizmet
sunan ve/veya iş yapan ve/veya hibe sözleşmesini yürüten aynı zamanda da
hibeden doğrudan yararlanan gerçek veya tüzel kişidir. 4 - IPA Çerçeve Anlaşması Kapsamındaki
Vergi İstisnaları ve Uygulaması 4.1. Vergi İstisnasına İlişkin
Genel Kural IPA
Çerçeve Anlaşması’nın “Vergiler, gümrük ve ithalat vergileri ve yükleri
ve/veya eş etkili vergilere ilişkin kurallar” başlıklı 26. maddesinin ilk
fıkrasında; “Sektörel Anlaşma ya da bir Finansman Anlaşmasında başka bir
şekilde belirtilmedikçe vergiler, gümrük ve ithalat vergi ve yükleri ve/veya
eş etkiye sahip vergiler, Katılım Öncesi Yardım Aracı kapsamında finanse
edilmeyecektir. Bu muafiyet, Türkiye Cumhuriyeti tarafından sağlanan ortak
finansmanı da kapsamaktadır” denilmektedir. Buna
göre, Avrupa Birliği veya Türkiye ile Avrupa Birliği ortak katkısı ile
finanse edilen sözleşmelerin uygulanması sırasında ortaya çıkabilecek
vergiler, gümrük ve ithalat vergi ve yükleri ve/veya eş etkiye sahip
vergiler, IPA Çerçeve Anlaşması’nın 26. maddesinde yer alan hükümlere göre
mali yardımlardan finanse edilmeyecektir. 4.2. İthalat İşlemlerinde Vergi İstisnası
ve Uygulaması 4.2.1. Anlaşma Hükümleri IPA
Çerçeve Anlaşması’nın “Programların uygulanması ve sözleşmelerin yerine
getirilmesi için kolaylıklar sağlanması” başlıklı 25/1-e maddesinde; “Katılım
Öncesi Yardım Aracı kapsamında gerçekleştirilen ithalatların, vergiler,
gümrük ve ithalat vergileri ve/veya eş etkili diğer vergilerden muaf
tutulmaları” hükmüne yer verilmiştir. Ayrıca, aynı Anlaşmanın 26-2/a maddesinde;
“AT yüklenicileri tarafından yapılan tüm ithalatın, gümrük veya ithalat
vergileri, harçları, Katma Değer Vergisi (KDV) ve Özel Tüketim Vergisi veya
herhangi bir diğer benzeri vergi, harç veya ücrete tabi olmaksızın Türkiye
Cumhuriyeti'ne girmesine izin verilir. Bu muafiyet, sadece AT sözleşmesi kapsamında
AT yüklenicisi tarafından tedarik edilen mallar ve/veya verilen hizmetler
ve/veya yapılan işlere ilişkin olarak yapılan ithalata uygulanacaktır.
Türkiye Cumhuriyeti, yukarıda belirtilen vergi, gümrük vergisi veya harçlar
ile ilgili herhangi bir uyuşmazlık veya gecikmeye bakılmaksızın, sözleşme
hükümlerinde belirlendiği üzere ve sözleşmenin normal olarak uygulanması için
gerektiği gibi hemen kullanılmak üzere AT yüklenicisine teslimi için giriş
noktasından serbest bırakılmasını sağlayacaktır” denilmektedir. Söz konusu maddenin 2/f
maddesinde ise; “Hizmet ve/veya iş ve/veya hibe sözleşmeleri ve/veya
eşleştirme sözleşmelerinde veya anlaşmalarında belirtilen görevleri yerine
getirmek üzere yerel olarak istihdam edilenler dışında kalan gerçek kişiler
(ve onların birinci derecedeki aile üyeleri) tarafından kişisel
kullanımlarına yönelik olarak ithal edilen şahsi eşyalar ve ev eşyaları,
sözleşmenin sona ermesinden sonra Türkiye Cumhuriyeti'nde yürürlükte bulunan
mevzuata uygun olarak yeniden ihraç edilmeleri ya da ülke içinde elden
çıkarılmaları kaydıyla gümrük vergileri, ithalat vergileri, vergiler, yükler
ve/veya eş etkiye sahip diğer vergilerden muaf tutulacaktır” hükmüne yer
verilmiştir. 4.2.2. İstisnanın Uygulaması IPA
Çerçeve Anlaşması’nın 25/1-e ve 26/2-a maddelerine göre, AT Yüklenicisi
tarafından AT Sözleşmesi kapsamında yapılan ithalat işlemleri, gümrük veya
ithalat vergileri, harçları, Katma Değer Vergisi (KDV), Özel Tüketim Vergisi
(ÖTV) ve diğer benzeri vergi ve harçlardan istisnadır. Bu istisna, sadece AT
Sözleşmesi kapsamında AT Yüklenicisi tarafından tedarik edilen mallar ve/veya
verilen hizmetler ve/veya yapılan işlere ilişkin olarak yapılan ithalata
uygulanacaktır. AT
Yüklenicisi tarafından ithal edilecek mallara ilişkin bilgileri içeren İthal
Edilecek Mallar Listesi’nin düzenlenmesi (EK-1/a) ve düzenlenen bu listedeki
malların AT Sözleşmesi kapsamında olduğunun hibe yararlanıcısına onaylatılması
ve bu liste ile birlikte vergi idaresi tarafından kendisine verilen KDV
İstisna Sertifikası’nın örneğinin ilgili Gümrük İdaresine ibraz edilmesi
halinde, söz konusu listede yer alan mallar, gümrük veya ithalat vergileri,
harçları, KDV, ÖTV ve diğer benzeri vergi ve harçlardan istisna olarak ithal
edilebilecektir. AT
Yüklenicisinin aynı zamanda hibe yararlanıcısı olması halinde İthal Edilecek
Mallar Listesi’nin Sözleşme Makamı tarafından onaylanması gerekmektedir.
Bununla birlikte, Sözleşme Makamının Türkiye sınırları dışında olduğu durumda
söz konusu İthal Edilecek Mallar Listesi’nin; a)
genel bütçeli kamu kurum ve kuruluşları, özel bütçeli idareler ile sosyal
güvenlik kurumları ve bunlara bağlı birimlerin AT Yüklenicisi olması halinde
bu kurumların üst idari amiri; b)
bunlar dışındaki AT Yüklenicilerinde ise, hibe yararlanıcısı unvanı ile
gerçek kişi AT Yüklenicisinin kendisi, tüzel kişi AT Yüklenicisinde ise tüzel
kişiliğin üst yetkilisi (örneğin, dernek veya vakıf başkanı, şirketlerde
imzaya yetkili yönetici gibi) tarafından
onaylanması gerekmektedir. Yukarıda
(b) bendinde yer alan gerçek veya tüzel kişi AT Yüklenicileri, yukarıda
belirtilen belgelere ek olarak bu Tebliğ eki Taahhütnameyi de (EK-1/b) Gümrük
İdaresine ibraz edeceklerdir. AT
Sözleşmesi kapsamındaki ithalatın vergisiz gerçekleşebilmesi için ilgili
Gümrük İdaresi tarafından düzenlenecek makbuzda, AT Sözleşmesine ve IPA
Çerçeve Anlaşması’na atıf yapılarak gümrük veya ithalat vergileri, harçları,
KDV, ÖTV ve diğer benzeri vergi ve harçlar hesaplanmayacak ve Gümrük İdaresi
AT Yüklenicisinin ibraz etmiş olduğu İthal Edilecek Mallar Listesi ile KDV
İstisna Sertifikası’nın birer örneğini muhafaza edecektir. 4.2.3. İthalat İstisnası ile ilgili
Özellikli Durumlar AT
Sözleşmesi kapsamında AT Yüklenicisi tarafından yapılan ithalatın, sözleşme
süresinin sona ermesine rağmen, idari işlemlerden kaynaklanan çeşitli
sebeplerle (güvenlik, sağlık vb.) tamamlanamaması halinde; -
ithal edilen malların AT Sözleşmesi süresi içerisinde Türkiye Cumhuriyeti
gümrük sahasına girmesi ve -
AT Yüklenicisinin yukarıda belirtilen belgeleri yine aynı sürede tamamlayarak
Gümrük İdaresine ibraz etmesi, şartları
ile, ithalatın AT Sözleşmesinde belirtilen sürenin bitiminden sonra
gerçekleşmiş olması halinde de söz konusu mallar, gümrük veya ithalat
vergileri, harçları, KDV, ÖTV ve diğer benzeri vergi ve harçlardan istisna
tutularak ithal edilebilecektir. AT
Yüklenicisi tarafından AT Sözleşmesi süresi içinde ithal edilen bir ürünün
garanti süresi içerisinde ancak AT Sözleşmesi süresinin sona ermesinden sonra
aynı model ve vasıftaki yenisi ile değiştirilmek üzere ihraç edilerek ilave
bir bedel ödenmeksizin yenisinin tekrar ithal edilmesi durumunda, bu ithalat,
ilk ithalat gibi değerlendirilerek, ilk ithalat işlemine ait gümrük
beyannamesi ve faturaya atıf yapılmak suretiyle, gümrük veya ithalat
vergileri, harçları, KDV, ÖTV ve diğer benzeri vergi ve harçlardan istisna
olarak gerçekleştirilecektir. AT
Sözleşmesi kapsamında yapılan ithalatın kredili olması ya da kredi kullanımı
söz konusu olduğunda bu kredili işlem dolayısıyla bir ek yükümlülük olarak
ithalat sırasında yürürlükte mevzuat gereğince Kaynak Kullanımı Destekleme
Fonu (KKDF) kesintisi yapılacaktır. Bu nedenle ithalat işlemleri sırasında
ödenmesi gereken KKDF’ler, IPA Çerçeve Anlaşması kapsamında istisna değildir.
Vergi
idaresi tarafından AT Yüklenicisine verilen KDV İstisna Sertifikası’nın bir
başka gerçek veya tüzel kişiye devredilmesi mümkün değildir. Bu nedenle, AT
Yüklenicinin yapacağı ithalat işlemi sırasında, söz konusu KDV İstisna
Sertifikasını ya doğrudan kendisi ya da kendi adına iş ve işlemlerde
bulunmaya yetkili olan gerçek veya tüzel kişiler aracılığı ile kullanacaktır.
İthalat işlemi sırasında ortaya çıkan KDV, ÖTV ve diğer benzeri vergi ve
harçlara ilişkin istisnadan sadece AT Yüklenicisi yararlanabilecektir. AT
Yüklenicisi dışında başka gerçek veya tüzel kişilerin, yapacakları ithalat
dolayısıyla söz konusu vergi istisnalarından yararlanmaları mümkün değildir. Ayrıca,
IPA Çerçeve Anlaşması’nın 26. maddesinin 2/f bendi gereğince, AT Sözleşmeleri
kapsamında yerel olarak istihdam edilenler dışında kalan gerçek kişiler ve
onların birinci derece aile üyeleri tarafından kişisel kullanımlarına yönelik
olarak ithal edilen şahsi eşyalar ve ev eşyaları, AT Sözleşmesinin sona
ermesinden sonra Türkiye Cumhuriyeti'nde yürürlükte bulunan mevzuata uygun
olarak yeniden ihraç edilmeleri ya da ülke içinde elden çıkarılmaları
kaydıyla gümrük vergileri, ithalat vergileri, vergiler, yükler ve/veya eş
etkiye sahip diğer vergilerden istisna tutulacaktır. İthalat
işlemi sırasında yukarıda belirtilenlerin yanı sıra diğer hususlarda
Türkiye’de yürürlükte bulunan vergi ve gümrük mevzuatına ilişkin usul ve
esaslar geçerli olacaktır. 4.3. Katma Değer Vergisi İstisnası ve
Uygulaması 4.3.1. Anlaşma Hükmü IPA
Çerçeve Anlaşması’nın 26. maddesinin 2/b maddesinde; “AT yüklenicileri, AT sözleşmesi
kapsamında sunulan herhangi hizmet ve/veya tedarik edilen mal ve/veya yapılan
iş için KDV’den muaf tutulacaklardır. Bir tedarikçi tarafından AT
yüklenicisine temin edilen mallar veya sunulan hizmetler veya yapılan işler
de KDV’den muaf tutulacaktır. Bu muafiyet sadece AT sözleşmesi kapsamında AT
yüklenicisi tarafından teslim edilen mallar veya sunulan hizmetler veya
yapılan işler ile bağlantılı olarak temin edilen mallara veya sunulan
hizmetlere veya yapılan işlere uygulanacaktır. Bir AT yüklenicisi veya bu
Anlaşmada öngörüldüğü şekilde muafiyete hak kazanan AT yüklenicisine mal
teslim eden ve/veya hizmet sunan veya iş yapan herhangi bir tedarikçi, bu
Anlaşmada öngörüldüğü şekilde KDV'den muaf olarak teslim ettiği mallar veya
sunduğu hizmetler veya yürüttüğü işlerle ilgili olarak ödediği KDV'yi, diğer
işlemleri için tahsil ettiği KDV'den indirme hakkına sahiptir. Eğer AT
yüklenicisi veya tedarikçi bu imkânı kullanamazsa, KDV'nin iadesine ilişkin
Türk mevzuatı kapsamında istenen gerekli belgelerle birlikte vergi idaresine
yazılı talepte bulunması halinde vergi idaresinden doğrudan KDV iadesi
alabilecektir” hükmüne
yer verilmektedir. 4.3.2. İstisnanın Uygulaması 4.3.2.1. KDV İstisna Sertifikası
Başvurusu Yapılacak Makam KDV
İstisna Sertifikası almak üzere AT Yüklenicilerinden; a)
Türkiye’de yerleşik gerçek kişiler için ikâmetgahı, tüzel kişiler için ise iş
merkezi (kayıtlı merkez) Vergi Dairesi Başkanlığı kurulu olan illerde (EK-2)
bulunanlardan imzaladıkları AT Sözleşmesinde kendisine ayrılan bütçe payı 1
(bir) milyon Avro’dan (1 milyon Avro dahil) az olanlar ilgili Vergi Dairesi
Başkanlığı’na (İstanbul’da yerleşik AT Yüklenicileri İstanbul’da kurulu Büyük
Mükellefler Vergi Dairesi Başkanlığı’nın mükellefi iseler buraya, değilseler
İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı’na), AT Sözleşmesinde kendisine ayrılan
bütçe payı 1 (bir) milyon Avro’dan fazla olanlar ise Gelir İdaresi
Başkanlığı’na, b)
Türkiye’de yerleşik gerçek kişiler için ikâmetgahı, tüzel kişiler için ise iş
merkezi (kayıtlı merkez) Vergi Dairesi Başkanlığı kurulu olan illerde (EK-2)
bulunmayanlar Gelir İdaresi Başkanlığı’na, başvuracaktır.
Başvuru
üzerine AT Yüklenicisine, uygun bulunması halinde özelge verilecektir. AT
Yüklenicisi bu özelge ile birlikte bağlı olduğu veya kendisine özelgede
bildirilen Vergi Dairesi Müdürlüğü’ne başvurarak örneği bu Tebliğin ekinde
(EK-3) yer alan ve AT Sözleşmesinde yazılı süre için geçerli ve kendisine ait
bütçe tutarı ile sınırlı olmak üzere Katma Değer Vergisi (KDV) İstisna
Sertifikası’nı alabilecektir. c)
Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmayan ve/veya Türkiye’de ikamet etmeyen
gerçek kişi AT Yüklenicileri (yerleşik eşleştirme danışmanları dâhil) ile
Türkiye’de işyeri veya sabit yerleri olmayan tüzel kişi AT Yüklenicileri
Gelir İdaresi Başkanlığı’na başvuracaklardır. Başvurunun uygun bulunması
halinde AT Yüklenicisine Gelir İdaresi Başkanlığı’nca özelge ve ekinde Katma
Değer Vergisi İstisna Sertifikası verilecektir. AT
Yüklenicisi tarafından KDV İstisna Sertifikası için yapılacak başvuru için bu
Tebliğ ile belirlenen başvuru makamlarından başka makamlara başvuru yapılması
halinde, başvuru evrakları, başvurulan makam tarafından doğru makama
ivedilikle iletilecek ve bu durum ayrıca AT Yüklenicisine yazı ile bildirilecektir. Gelir
İdaresi Başkanlığı veya ilgili Vergi Dairesi Başkanlığı’nca AT Yüklenicisine
IPA Çerçeve Anlaşması’nda belirlenen vergi istisnalarından bu Tebliğle
belirlenen usul ve esaslar dahilinde yararlanabileceğine dair özelge
verilecektir. Bu özelge ile AT Yüklenicisinin IPA Çerçeve Anlaşması
karşısındaki hukuki durumu ortaya konularak, söz konusu Anlaşmada yer alan
her bir vergi istisnası için AT Yüklenicisinin ayrı ayrı özelge başvurusu
yapmasına gerek kalmayacaktır. IPA
Çerçeve Anlaşması’nın 26/3-b maddesi gereğince, vergi idaresi tarafından AT
Yüklenicisine, gerekli belgelerle eksiksiz olarak müracaat ettiği tarihten
itibaren 30 gün içinde KDV İstisna Sertifikası’nın düzenlenip verilmesi gerekmektedir. 4.3.2.1.1. Eşleştirme Sözleşmelerinde
Görevli Kısa ve Orta Dönemli Uzmanların KDV İstisnasından Yararlanmak için
Yapacağı İşlemler Avrupa
Birliği veya Avrupa Birliği-Türkiye ortak katkısı ile finanse edilen
eşleştirme projeleri kapsamında Sözleşme Makamı ile AT Yüklenicisi olan
Yerleşik Eşleştirme Danışmanı arasında imzalanan AT Sözleşmesinin uygulaması
sırasında görev alan, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmayan ve Türkiye’de
ikamet etmeyen kısa veya orta vadeli uzmanlar, KDV istisnasından yararlanmak
için Gelir İdaresi Başkanlığı’na talep dilekçesi ve Yerleşik Eşleştirme
Danışmanı tarafından verilen “söz konusu uzmanların isimleri ve görev
sürelerini belirtir” yazı ile başvuracaklardır. Aynı AT Sözleşmesi kapsamında
görevli uzmanlar, her birinin dilekçede imzası olmak kaydıyla, tek bir
dilekçe ile KDV istisnası talebinde bulunabileceklerdir. Bu
başvuru üzerine, tedarikçilere ibraz etmeleri için, kendilerine AT Sözleşmesi
kapsamında yaptıkları mal ve hizmet alımı ile işlerin katma değer vergisinden
istisna olduğu hususunda özelge verilecektir. Söz konusu uzmanlar, tedarikçilere
bu özelgenin örneği ve Yerleşik Eşleştirme Danışmanına Gelir İdaresi
Başkanlığı’nca verilen KDV İstisna Sertifikası’nın da bir örneğini ibraz
edeceklerdir. Yerleşik Eşleştirme Danışmanı, söz konusu özelge ve
Sertifikanın örneklerini “aslı gibidir” şeklinde onaylayacaktır. 4.3.2.1.2. Eşleştirme Sözleşmelerinde
Görevli Yerleşik Eşleştirme Danışmanı Asistanının KDV İstisnasından
Yararlanmak için Yapacağı İşlemler Eşleştirme
sözleşmesi kapsamında Yerleşik Eşleştirme Danışmanlarına hizmet sunan
Yerleşik Eşleştirme Danışmanı Asistanı, IPA Çerçeve Anlaşması uygulamasında
tedarikçi konumundadır. Buna göre, Yerleşik Eşleştirme Danışmanı Asistanı
Eşleştirme sözleşmesi çerçevesinde Yerleşik Eşleştirme Danışmanına sunacağı
hizmet sırasında bu Tebliğin 4.3.3 numaralı bölümünde belirlenen usul ve
esaslara uymak zorundadır. 4.3.2.2. KDV İstisna Sertifikası
Başvurusunda İstenilen Belgeler 4.3.2.2.1. Genel Olarak İstenilen
Belgeler a) Başvuru talep dilekçesi: Dilekçede,
KDV İstisna Sertifikası talebi açıkça belirtilerek AT Yüklenicisi tarafından
tarih, isim ve unvan yazılarak imzalanmalı ve dilekçeye iletişim bilgileri
(adres, telefon, faks ve e-mail) yazılmalıdır (EK-4/a-b). b) Sözleşme, Ekleri ve Bütçe örneği: Sözleşme
Makamı ile imzalanan sözleşmenin ve ekinde varsa bütçesinin bir örneğinin her
sayfası, Sözleşme Makamı veya AT Yüklenicisinin gerçek kişi olması durumunda
kendisi, tüzel kişi olması durumunda kurum yetkilisi tarafından “aslının
aynıdır” şeklinde ibare konularak ve onaylayan kişinin isim ve unvanı ile
tarih yazılarak imzalanmalıdır. Sözleşmenin
tutarı, uygulamaya başlama ve sona erme tarihi, değişiklik yapma usulleri vb.
hususlar sözleşmede yer almayıp eklerinde yer alıyorsa; sözleşmenin yanı
sıra, bu ekler ve hibelere ilişkin olarak yapılan başvuruda yüklenici
tarafından Sözleşme Makamına verilen başvuru belgeleri de aynı şekilde
onaylanarak başvuru belgeleri arasına eklenmelidir. Ayrıca,
eşleştirme sözleşmelerinde, Sözleşme Makamı tarafından işe başlama tarihini
belirtir “Bildirim (notification) Belgesi”nin bir örneği, Yerleşik Eşleştirme
Danışmanı tarafından “aslının aynıdır” şeklinde onaylanmalıdır. AT
Yüklenicisinin, konsorsiyum üyesi olarak AT Sözleşmesine ortak olması
durumunda; -
konsorsiyum lideri ile Sözleşme Makamı arasında imzalanan sözleşme ve
eklerinin, -
konsorsiyum lideri ve ortak arasında imzalanan ortaklık veya katılım
anlaşmasının ve eklerinin, -
her bir ortağa sözleşmeden ayrılan bütçe payını gösterir bütçe tablosunun, Sözleşme
Makamı tarafından onaylı örneklerinin ibrazı gereklidir. c) Bilgi Formunun Aslı: Bu Tebliğ
eki “Bilgi Formu” (EK-5), hem AT
Yüklenicisi hem de Sözleşme Makamı yetkilisi tarafından imzalanmalıdır. İmza
atan kişilerin adı-soyadı ve unvanı ile imza tarihi mutlaka yer almalı, Bilgi
Formu’ndaki bilgiler ile sözleşmedeki bilgiler aynı olmalıdır. Bilgi
Formu’nda eğer elle doldurulan bölümler varsa Sözleşme Makamı’nca mutlaka
paraflanması ve mühürlenmesi gerekmektedir. Bilgi Formunda AT Yüklenicisini
ilgilendirmeyen kısımlar varsa bu bölümlere “Yok” ibaresi yazılmalıdır. Konsorsiyum
üyesi ortak AT Yüklenicisi tarafından yapılacak başvuruda kendi adına
düzenlenmiş ve Sözleşme Makamınca onaylanmış Bilgi Formunun bedel bölümünde,
toplam sözleşme bedelinin yanı sıra kendisine ayrılan bütçe payı da yer almak
zorundadır. 4.3.2.2.2. Avrupa Komisyonu veya Türkiye
Cumhuriyeti Sınırları Dışındaki Topluluk Ajansları ile İmzalanan AT
Sözleşmelerinde İstenilen Belgeler Avrupa
Komisyonu (Avrupa Komisyonu Türkiye Delegasyonu hariç) veya Avrupa Komisyonu
tarafından mali yardımlar kapsamında yetkilendirilen Türkiye sınırları
dışındaki Topluluk Ajansları veya kurum ve kuruluşlar ile doğrudan imzalanan
veya imzalanan bu tür sözleşmelere ortak olarak katılım sağlanan durumlarda
KDV İstisna Sertifikası başvurusunda aşağıdaki belgelerin ibrazı
gerekmektedir. a) Başvuru talep dilekçesi: Dilekçede,
KDV İstisna Sertifikası talebi açıkça belirtilerek AT Yüklenicisi tarafından
tarih, isim ve unvan yazılarak imzalanmalı ve dilekçeye iletişim bilgileri
(adres, telefon, faks ve e-mail) yazılmalıdır (EK-4/a-b). b) Sözleşme ve eklerinin örneği: AT
Yüklenicisi; Sözleşme Makamı ile tek başına AT Sözleşmesi imzalamışsa, bu
sözleşmenin; konsorsiyum ortağı ise konsorsiyum lideri ile Sözleşme Makamı
arasında imzalanan AT Sözleşmesi ile ortaklık/katılım sözleşmesinin birer
örneği AT Yüklenicisi gerçek kişi olması durumunda kendisi, tüzel kişi olması
durumunda kurum yetkilisi tarafından “aslının aynıdır” şeklinde ibare
konularak ve onaylayan kişinin isim ve unvanı ile tarih yazılıp imzalanarak
başvuru belgeleri arasına eklenmelidir. Sözleşmenin
tutarı, uygulamaya başlama ve sona erme tarihi, değişiklik yapma usulleri vb.
hususlar sözleşmede yer almayıp eklerinde yer alıyorsa; sözleşmenin yanı
sıra, bu ekler ve hibelere ilişkin olarak yapılan başvuruda yüklenici
tarafından Sözleşme Makamına verilen başvuru belgeleri de aynı şekilde
onaylanarak başvuru belgeleri arasına eklenmelidir. c) Bilgi Formunun aslı: Bu Tebliğ eki
Bilgi Formu (EK-5), AT Yüklenicisi gerçek kişinin kendisi veya tüzel kişi
kurumun üst düzey yetkilisi (Örneğin Üniversitelerde Rektör veya Rektör
Yardımcısı) tarafından imzalanmalıdır. Bilgi Formunda imza atan kişilerin
adı-soyadı ve unvanı ile imza tarihi mutlaka yer almalıdır. Bilgi Formunun
Sözleşme Makamı tarafından onaylanacak bölümü boş bırakılacaktır. Bilgi
Formunda AT Yüklenicisini ilgilendirmeyen kısımlar varsa bu bölümlere “Yok”
ibaresi yazılmalıdır. d) Bütçe örneği: AT Sözleşmesinin
toplam bedelinden AT Yüklenicisine düşen payı gösteren sözleşme eki bütçe
tabloları veya kanıtlayıcı diğer resmi belgeler, AT Yüklenicisi gerçek kişi
olması durumunda kendisi, tüzel kişi olması durumunda kurum yetkilisi
tarafından “aslının aynıdır” şeklinde ibare konularak ve onaylayan kişinin
isim ve unvanı ile tarih yazılarak imzalanmalıdır. 4.3.2.2.3. AT Sözleşmesindeki
Değişikliklerde İstenilen Belgeler ve Yapılacak İşlemler Herhangi
bir şekilde AT Sözleşmesinin süresinde, bedelinde, işe başlama tarihinde, AT
Yüklenicisinin ve hibe yararlanıcısının unvanında, AT sözleşmesinin konusu ve
numarasında Sözleşme Makamı tarafından değişiklik yapılması halinde, sözleşme
süresi halen devam ediyorsa, AT Yüklenicisi, mevcut KDV İstisna
Sertifikası’nı değiştirmek için; a)
değişikliğe ilişkin talep dilekçesi, b)
değişiklik ile ilgili Sözleşme Makamından alınmış kanıtlayıcı belgenin, AT
Yüklenicisi gerçek kişi olması durumunda kendisi, tüzel kişi olması durumunda
kurum yetkilisi tarafından “aslının aynıdır” şeklinde ibare konularak ve
onaylayan kişinin isim ve unvanı ile tarih yazılarak imzalanmış bir örneği, ile
ilk KDV İstisna Sertifikası başvurusu yaptığı makama (Gelir İdaresi
Başkanlığı veya Vergi Dairesi Başkanlığı) başvurması gerekmektedir. KDV
İstisna Sertifikası doğrudan Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan alınmış ise, AT
yüklenicisi yapacağı başvuruda, bir önceki KDV İstisna Sertifikası’nın aslını
da istenilen belgeler arasına ekleyecektir. AT Yüklenicisinin başvurusunun
uygun bulunması halinde, kendisine yazı ekinde yeni KDV İstisna Sertifikası
düzenlenip verilecektir. Gelir
İdaresi Başkanlığı veya Vergi Dairesi Başkanlığı’nca ilk KDV İstisna
Sertifikası başvurusu sonrasında verilen özelge doğrultusunda KDV İstisna
Sertifikası vergi dairesi müdürlüğünden alınmış ise, AT Yüklenicisi,
sözleşmedeki değişiklik talebinin uygun bulunması sonrasında, bir önceki
Sertifika’nın aslını, vergi dairesi müdürlüğüne teslim edecek ve değişikliğe
uygun yeni KDV İstisna Sertifikası’nı buradan alabilecektir. AT
Sözleşmesinde değişiklik yapılması durumunda (örneğin süre uzatımları) daha
önce verilen KDV İstisna Sertifikası’nın aslı vergi idaresine teslim
edilmeden, AT Yüklenicisine yeni KDV İstisna Sertifikası verilmeyecektir. AT
Sözleşmesinin bedelinde meydana gelecek değişikliklerde, sözleşme bedelinin 1
(bir) milyon Avro’yu aşması durumunda, sözleşme bedeli düzeltilmiş KDV
İstisna Sertifikası ilk sertifikayı veren makam tarafından verilecektir. 4.3.2.3. Vergi Dairesi Başkanlığı’nca
Yapılacak İşlemler İstenilen
belgelerle birlikte KDV İstisna Sertifikası başvurusunda bulunan AT
Yüklenicisinin başvurusu, belgelerin eksik olması durumunda dahi kabul
edilecektir. Ancak, bu eksikler AT Yüklenicisine, başvurunun Vergi Dairesi
Başkanlığı’nın resmi kayıtlarına giriş tarihinden itibaren en geç 7 gün
içinde yazılı olarak bildirilecektir. Söz
konusu başvuru belgeleri incelendikten sonra eğer başvuru uygun bulunursa, AT
Yüklenicisine bir özelge verilerek, bağlı olduğu veya tespit edilen vergi
dairesi müdürlüğüne KDV İstisna Sertifikası almak üzere başvuru yapması
gerektiği bildirilecektir. Ayrıca eş zamanlı olarak söz konusu Sertifikayı
verecek vergi dairesi müdürlüğüne de, bu konuyla ilgili talimat yazısı
yazılacak ve ekine AT Yüklenicisine verilen özelgenin bir örneği
konulacaktır. AT
Yüklenicisi tarafından yapılan başvurunun red olunması halinde nedenleri yazı
ile bildirilecektir. KDV
İstisna Sertifikalarını Vergi Dairesi Başkanlığı’na başvurmak suretiyle alan
AT Yüklenicilerinin IPA Çerçeve Anlaşması ve bu Tebliğ ile ilgili görüş
talepleri doğrudan ilgili Vergi Dairesi Başkanlıkları’nca değerlendirilecektir.
Bu kapsamda verilen özelgelerin bir örneği, özelge tarihinden itibaren 15 gün
içerisinde Gelir İdaresi Başkanlığı Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Daire
Başkanlığı’na resmi yazı ile gönderilecektir. Bu
Tebliğin yayımı tarihinden itibaren Vergi Dairesi Başkanlıkları’na yapılacak
başvurular sonrasında vergi dairesi müdürlüğünce verilen KDV İstisna
Sertifikaları’na ilişkin olarak, takvim yılının üçer aylık dönemleri
itibariyle ve söz konusu dönemleri izleyen ayın 25. günü akşamına kadar
ilgili Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından ekteki tablo doldurularak (EK-6)
Gelir İdaresi Başkanlığı’nın avrupabirligi@gelirler.gov.tr elektronik posta
adresine gönderilecektir. 4.3.2.4. Vergi Dairesi Müdürlüğü’nce
Yapılacak İşlemler Gelir
İdaresi Başkanlığı’ndan veya Vergi Dairesi Başkanlığı’ndan AT Yüklenicileri
ile ilgili talimat yazısı alan vergi dairesi müdürlüğü, AT Yüklenicisinin
başvurması halinde, dilekçe ve eki özelge örneği dışında hiçbir belge aramaksızın
“Katma Değer Vergisi İstisna Sertifikası”nı (EK-3) özelgedeki bilgiler
doğrultusunda eksiksiz olarak düzenleyip AT Yüklenicisine imza karşılığı
teslim edecek veya posta ile gönderecektir. KDV
İstisna Sertifikası’nı düzenlemeden önce, AT Yüklenicisinin kimliğini ve
adresini teyit ile ilgili işlemler vergi dairesi müdürlüğünce ivedilikle
sonuçlandırılacaktır. Vergi
dairesi müdürlüğü, düzenlediği KDV İstisna Sertifikası’nın bir örneğini, AT
Yüklenicisine verilme tarihinden itibaren 15 gün içinde kendisine talimat
yazısını gönderen makama (Gelir İdaresi Başkanlığı veya Vergi Dairesi Başkanlığı)
gönderecektir. AT
Yüklenicisinin, sözleşmenin süresi içinde KDV İstisna Sertifikası almak üzere
başvurmaması halinde, bu durum yazı ile sözleşme süresinin sona ermesinden
itibaren 15 gün içinde kendisine talimat yazısını gönderen makama
bildirilecektir. Ancak, AT Sözleşmesinin süresinin sona ermesinden sonra AT
Yüklenicisinin vergi dairesi müdürlüğüne başvuru yapması durumunda, süre sona
erdiği için KDV İstisna Sertifikası düzenlenmeyip, AT Sözleşmesi süresi ile
sınırlı olmak üzere varsa yüklenilen KDV’lerin iadesinin bu Tebliğde
belirlenen usul ve esaslar dahilinde talep edilebileceğine dair AT
Yüklenicisine yazı verilecektir. 4.3.3. KDV İstisna Sertifikasının
Kullanılması 4.3.3.1. 2.000 TL’nin Üstündeki Alımlarda AT
Yüklenicisi, AT Sözleşmesi kapsamında, temin edeceği mal, hizmet ve işler
için tedarikçinin düzenlediği fatura bedeli (KDV Hariç) 2.000 TL’nin üstünde
ise; öncelikle tedarikçi ile “tedarik sözleşmesi” yapacaktır. Söz konusu
tedarik sözleşmesinin, sözleşmeye konu mal, hizmet ve işlerin AT Sözleşmesi
kapsamında olduğunun hibe yararlanıcısı tarafından “Bu tedarik sözleşmesi ………. tarih ve ……..…. sayılı AT Sözleşmesine
dayanılarak yapılmıştır” şeklinde şerh düşülerek onaylanması halinde bu
mal teslimi, hizmet ifası ve işlere KDV uygulanmayacaktır. AT
Yüklenicisinin aynı zamanda hibe yararlanıcısı konumunda olduğu durumlarda
söz konusu tedarik sözleşmesinin; a)
genel bütçeli kamu kurum ve kuruluşları, özel bütçeli idareler ile sosyal
güvenlik kurumları ve bunlara bağlı birimlerin AT Yüklenicisi olması halinde
bu kurumların üst idari amiri; b)
bunlar dışındaki AT Yüklenicilerinde ise, hibe yararlanıcısı unvanı ile
gerçek kişi AT Yüklenicisinin kendisi, tüzel kişi AT Yüklenicisinde ise tüzel
kişiliğin üst yetkilisi (örneğin, dernek veya vakıf başkanı, şirketlerde
imzaya yetkili yönetici gibi); tarafından
onaylanması gerekmektedir. Tedarik
sözleşmesi, sözleşme taraflarının kimliklerini, sözleşmenin konusunu,
bedelini ve dayanağı olduğu AT Sözleşmesini açıkça ihtiva etmelidir. Tedarikçi
ancak, hibe yararlanıcısı tarafından onaylanmış AT Yüklenicisi ile yaptığı
tedarik sözleşmesinin ve AT Yüklenicisinde yer alan KDV İstisna
Sertifikası’nın kendisine ibraz edilmesi halinde, söz konusu tedarik
sözleşmesi ve sertifikanın birer örneğini almak ve düzenlediği fatura ve
benzeri evrakta “5824 sayılı Kanun’la
onaylanması uygun bulunan IPA Çerçeve Anlaşması’nın 26/2. maddesi gereğince,
……….. sayılı AT Sözleşmesi kapsamında KDV hesaplanmamıştır” şeklinde atıf
yapmak suretiyle KDV hesaplamayacaktır. Söz
konusu sertifika ile katma değer vergisi ödemeksizin mal ve hizmet alan, iş
yaptıran AT Yüklenicisi; unvanını, vergi kimlik numarasını, katma değer
vergisi ödemeksizin almış olduğu mal ve hizmetler ile işlerin türünü,
tutarlarını, fatura tarihi ile numaralarını ve mal ve hizmet satın aldığı, iş
yaptırdığı mükelleflerin; unvanlarını, vergi kimlik numaralarını gösteren
tabloyu (EK-7) doldurarak takvim yılının üçer aylık dönemleri itibariyle bu
dönemleri izleyen ayın 25. günü akşamına kadar KDV İstisna Sertifikası’nı
aldığı makama bildirecektir. 4.3.3.2.
2.000 TL’nin Altındaki Alımlarda AT
Yüklenicisi tarafından AT Sözleşmesi kapsamında (KDV Hariç) 2.000 TL’nin
altında yapılacak her bir alım için, tedarikçi ile tedarik sözleşmesi yapmak
ve hibe yararlanıcısına onaylatmak şartı aranmaksızın, KDV İstisna Sertifikası’nın
örneğinin ibrazı ile KDV istisnası kendiliğinden uygulanır. Bu
kapsamda, AT yüklenicisi, takvim yılının üçer aylık dönemleri itibariyle ve
izleyen ayın 25. günü akşamına kadar, KDV istisnasından yararlanarak yapmış
olduğu harcamalarla ilgili olarak
bildirim tablosunu (EK-8) hazırlayarak hibe yararlanıcısına, “Bu tabloda yer
alan harcamalar, …... sayılı AT sözleşmesi kapsamında yapılmıştır” şeklinde
şerh düşülerek onaylattırmak suretiyle, KDV İstisna Sertifikası’nı alındığı
makama bildirecektir. AT
Yüklenicisinin aynı zamanda hibe yararlanıcısı konumunda olduğu durumlarda
söz konusu tablonun; a)
genel bütçeli kamu kurum ve kuruluşları, özel bütçeli idareler ile sosyal
güvenlik kurumları ve bunlara bağlı birimlerin AT Yüklenicisi olması halinde
bu kurumların üst idari amiri; b)
bunlar dışındaki AT Yüklenicilerinde ise, hibe yararlanıcısı unvanı ile
gerçek kişi AT Yüklenicisinin kendisi, tüzel kişi AT Yüklenicisinde ise tüzel
kişiliğin üst yetkilisi (örneğin, dernek veya vakıf başkanı, şirketlerde
imzaya yetkili yönetici gibi); tarafından
onaylanması gerekmektedir. Bu
kapsamda KDV’siz mal teslimi, hizmet ifası veya iş yapan tedarikçi,
kendilerine ibraz edilen sertifikanın bir örneğini alarak muhafaza edecek ve
düzenleyeceği fatura ve benzeri evrakta “5824
sayılı Kanun’la onaylanması uygun bulunan IPA Çerçeve Anlaşması’nın 26/2.
maddesi gereğince, ……….. sayılı AT Sözleşmesi kapsamında KDV hesaplanmamıştır”
şeklinde atıf yapmak suretiyle KDV hesaplamayacaktır. 4.3.4. Katma Değer Vergisi İadesi 4.3.4.1. KDV Mükellefi AT
Yüklenicisine KDV İadesi 4.3.4.1.1. Süresi Devam Eden AT
Sözleşmeleri Kapsamındaki İadeler IPA
Çerçeve Anlaşması kapsamında bir AT Yüklenicisi veya bu Tebliğ’de öngörüldüğü
şekilde istisnaya hak kazanan bir AT Yüklenicisine mal teslim eden ve/veya
hizmet sunan ve/veya iş yapan herhangi bir tedarikçi, bu Tebliğ’de
öngörüldüğü şekilde KDV’den istisna olarak teslim ettiği mallar veya sunduğu
hizmetler veya yürüttüğü işlerle ilgili olarak yüklendiği katma değer
vergisini diğer işlemleri için tahsil ettiği katma değer vergisinden indirme
hakkına sahiptir. Bu
düzenleme tam istisna mahiyetinde olduğundan istisna kapsamına giren teslim
ve hizmetler dolayısıyla yüklenilen vergiler, indirim yoluyla telafi
edilememeleri halinde, AT Yüklenicisi ve/veya tedarikçiye nakden veya
mahsuben iade edilebilecektir. Nakden veya mahsuben yapılacak iade işlemleri
istisna kapsamındaki işlemlerin beyan edildiği dönem beyannameleri ile
birlikte verilecek iade talep dilekçesine dayanılarak yapılacaktır. AT
Yüklenicisi tarafından yapılacak iade başvurusunda aşağıdaki belgelerin
ibrazı gereklidir. 1)
İade talep dilekçesi, 2)
İndirilecek katma değer vergisi listesi (AT Sözleşmesi kapsamında yapılan
faaliyetler ve dışındakiler için ayrı ayrı), 3)
Katma Değer Vergisi İstisna Sertifikası’nın bir örneği, 4)
AT Sözleşmesi kapsamındaki mal alım/satımı ile hizmet sunumu ve işlere
ilişkin fatura veya benzeri belgelerin aslı veya fotokopileri, 5)
Yüklenilen katma değer vergisi tablosu. Yüklenilen
KDV tablosunda, 84 Seri No’lu Katma Değer Vergisi Kanunu Genel Tebliği’nin4 1.1.3.1 bölümünde belirtilen bilgilere yer
verilecektir. İade
için AT Yüklenicisi, kural olarak KDV İstisna Sertifikası aldığı vergi
dairesi müdürlüğüne başvuracaktır. Doğrudan Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan KDV
İstisna Sertifikası alan AT Yüklenicisi öncelikle Gelir İdaresi Başkanlığı’na
iade talebini bildirecektir. Daha sonra Başkanlıkça kendisine yazı ile bildirilen
vergi dairesi müdürlüğüne iade için başvuracaktır. Tedarikçilerin
AT Sözleşmesi kapsamındaki KDV iade başvurularını yürürlükteki KDV mevzuatı
çerçevesinde bağlı oldukları vergi dairesi müdürlüğüne yapması gerekmektedir.
Fatura veya benzeri belgedeki tutarın 2.000 TL’yi aşması durumunda tedarikçi,
AT Yüklenicisi ile yaptığı tedarik sözleşmesinin, bu Tebliğin 4.3.3.1
numaralı bölümündeki esaslar dahilinde, onaylı örneğini ibraz etmek
zorundadır. Yıllara
sari inşaat - taahhüt işi yapan AT Yüklenicisi, bu inşaat - taahhüt işi ile
ilgili olarak yüklendiği ve ilgili dönemde verdiği KDV beyannamesinde
indiremediği katma değer vergisini, bu Tebliğ’de belirtilen usul ve esaslar
dahilinde iade alabilecektir. Ancak 84 Seri No’lu Katma Değer Vergisi Genel
Tebliği’nde belirtilen satış faturaları yerine, ilgili vergilendirme
döneminde yaptıkları işle ilgili hakediş belgeleri karşılığında Sözleşme
Makamınca yapılan ödemeye ilişkin verilen makbuzun (banka dekontu, tahsilat
alındısı vb.) yüklenilen KDV tablosuna eklenmesi yeterli olacaktır. 4.3.4.1.2. Süresi Sona Eren AT
Sözleşmeleri Kapsamındaki İadeler AT
Sözleşmesinin süresi sona ermiş ise, öncelikle AT Yüklenicisi tarafından bu
Tebliğin 4.3.2 numaralı bölümünde belirtilen usul ve esaslar doğrultusunda
Gelir İdaresi Başkanlığı veya ilgili Vergi Dairesi Başkanlığı’na KDV İstisna
Sertifikası başvurusu yapılacaktır. Başvurunun uygun bulunması halinde, AT
Sözleşmesinin süresinin geçmiş olması nedeniyle KDV İstisna Sertifikası
düzenlenmeyecek ancak, AT Yüklenicisine iade ile ilgili gerekli işlemlerin
yapılması için bir özelge verilecektir. AT Yüklenicisi, bu kapsamdaki iade
başvurularında, kendisine verilen özelge örneği ile birlikte, bu Tebliğin
4.3.4.1.1 numaralı bölümünde belirtilen usul ve esaslara tabi olarak iade
talebini kendisine bildirilen vergi dairesi müdürlüğüne yapacaktır. 4.3.4.2. KDV Mükellefi Olmayan AT
Yüklenicisine KDV İadesi KDV
yönünden mükellefiyet kaydı olmayan AT Yüklenicisi, IPA Çerçeve Anlaşması
kapsamındaki AT Sözleşmesi çerçevesinde tedarik ettiği mal, hizmet veya işler
nedeniyle ödediği ve Sözleşme Makamından tahsil edemediği katma değer
vergilerini aşağıdaki usul ve esaslara uygun olarak iade alabilecektir. 4.3.4.2.1. Süresi Devam Eden AT
Sözleşmeleri Kapsamındaki İadeler KDV
mükellefiyeti bulunmayan AT Yüklenicisi, yürüttüğü AT Sözleşmesi kapsamında
daha önceden KDV İstisna Sertifikası almamış ise; öncelikle bu Tebliğin 4.3.2
numaralı bölümünde belirtilen usul ve esaslar dahilinde KDV İstisna
Sertifikası talebinde bulunarak KDV İstisna Sertifikası’nı alması
gerekmektedir. KDV
İstisna Sertifikası almak için ilk başvurunun yapıldığı makam, AT Sözleşmesi
kapsamında yüklenilen KDV’lerin iadesinin yapılabilmesi için AT Yüklenicisine
bir özelge vererek iade başvurusunun yapılacağı ildeki yetkili vergi dairesi
müdürlüğüne (EK-9) yönlendirecektir. AT
Yüklenicisi iade için, özelgede belirtilen vergi dairesi müdürlüğüne,
aşağıdaki belgelerle birlikte başvuracaktır. 1)
İade talep dilekçesi, 2)
Sözleşme Makamı tarafından AT sözleşmesi kapsamında yapılan harcamaya ait
olduğu onaylanmış yüklenilen KDV tablosu, 3)
Mal ve hizmet alımları ile yaptırılan işlere ilişkin fatura ve benzeri
belgelerin aslı veya onaylı örnekleri, 4)
Sözleşme Makamı tarafından, kendisine ibraz edilen fatura ve benzeri belgeler
karşılığında yapılan ödemelere ilişkin makbuzların (banka dekontu dahil) aslı
veya onaylı fotokopisi, 5)
Kendisine Gelir İdaresi Başkanlığı veya Vergi Dairesi Başkanlığı’nca iade ile
ilgili verilen özelge örneği veya KDV İstisna Sertifikası’nın onaylı
fotokopisi, 6)
Katma değer vergisinden başka bir vergi türünden mükellefiyet kaydı bulunması
halinde, bu vergi türünden dolayı borcu olup olmadığına dair ilgili vergi
dairesinden alınan yazı. Yüklenilen
KDV tablosunda, 84 Seri No’lu Katma Değer Vergisi Kanunu Genel Tebliği’nin
1.1.3.1 bölümünde belirtilen bilgilere yer verilecektir. Sözleşme Makamı, AT
Yüklenicisine Avrupa Birliği fonundan yapılan ödemenin KDV dahil olup olmadığı
konusunda yüklenilen KDV tablosuna şerh düşerek, yetkilinin ismi, unvanı ve
tarihi belirtilmek suretiyle onaylayacaktır. AT Sözleşmesi ile ilgili olarak
düzenlenmiş Yeminli Mali Müşavir Raporu’nun bulunması halinde, Sözleşme
Makamı bu rapora dayanarak anılan tabloyu onaylayacaktır. Bununla
birlikte, Sözleşme Makamının Türkiye sınırları dışında olduğu durumda söz
konusu tablonun; a)
genel bütçeli kamu kurum ve kuruluşları, özel bütçeli idareler ile sosyal
güvenlik kurumları ve bunlara bağlı birimlerin AT Yüklenicisi olması halinde
bu kurumların üst idari amiri; b)
bunlar dışındaki AT Yüklenicilerinde ise, hibe yararlanıcısı unvanı ile
gerçek kişi AT Yüklenicisinin kendisi, tüzel kişi AT Yüklenicisinde ise tüzel
kişiliğin üst yetkilisi (örneğin, dernek veya vakıf başkanı, şirketlerde
imzaya yetkili yönetici gibi); tarafından
onaylanması gerekmektedir. Bu şekilde yapılacak onayda, yapılan harcamaların
AT Sözleşmesi kapsamında olduğuna ilişkin düzenlenmiş Yeminli Mali Müşavir
Raporu’nun bir örneğinin de eklenmesi gerekmektedir. Aranılan
belgelerin fotokopilerinin verilmesi halinde, AT Yüklenicisi tarafından bu
fotokopilerin aslının aynısı olduğuna dair bir şerh verilerek, varsa kaşe
tatbiki, imza ve tarih konulmak suretiyle onaylanması gerekir. 4.3.4.2.2. Süresi Sona Eren AT
Sözleşmeleri Kapsamındaki İadeler KDV
mükellefiyeti bulunmayan AT yüklenicisinin yürüttüğü AT Sözleşmesinin süresi
sona ermiş ise, öncelikle AT Yüklenicisi tarafından bu Tebliğin 4.3.2
numaralı bölümünde belirtilen usul ve esaslar doğrultusunda Gelir İdaresi
Başkanlığı veya ilgili Vergi Dairesi Başkanlığı’na başvuru yapılacaktır.
Başvurunun uygun bulunması halinde, Sertifika düzenlenmeyecek ve iade ile
ilgili gerekli işlemlerin yapılması için AT Yüklenicisine bir özelge verilerek
yetkili vergi dairesi müdürlüğüne yönlendirilecektir. AT Yüklenicisinin, bu
kapsamdaki iade başvurularında, kendisine verilen özelge örneği ile birlikte
bu Tebliğin 4.3.4.2.1 numaralı bölümünde belirtilen usul ve esaslara tabi
olarak iade talebi yerine getirilebilecektir. 4.3.4.3. KDV İadesi için Vergi Dairesi
Müdürlüğü’nce Yapılacak İşlemler KDV
iadesi yapmakla görevlendirilen vergi dairesi müdürlüğünce, yukarıda
belirtilen belgelerle birlikte müracaat eden KDV mükellefi olmayan AT
yüklenicisine, öncelikle hiçbir vergi türünden mükellefiyet kaydı bulunmaması
halinde potansiyel bir vergi kimlik numarası verilecektir. Eğer KDV dışında
başka bir vergi türünden mükellefiyet kaydı varsa, buna ilişkin vergi kimlik
numarasından iade dilekçesi kabul edilecektir. Bu Tebliğ eki (EK-9) ile
belirlenen yetkili vergi dairesi müdürlüğü, AT yüklenicisinin iade talebini,
gerekli incelemeleri yaptıktan sonra, nakden veya mahsuben yerine
getirecektir. KDV
mükellefi olan AT Yüklenicilerinin ve tedarikçilerin iade talepleri bağlı
oldukları vergi dairesi müdürlüğü tarafından değerlendirilecektir. Nakden
veya mahsuben iade talepleri, 84 Seri No’lu Katma Değer Vergisi Genel
Tebliği’nin mal ihracından doğan katma değer vergisinin iadesindeki esaslar
çerçevesinde azami 10 gün içerisinde sonuçlandırılacaktır. İade işlemleri sırasında
84 Seri No’lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği’nin “Özel Esaslar”
bölümündeki düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla, bu Tebliğin 4.3.4.1.1 ve
4.3.4.2.1. numaralı bölümlerinde belirtilen belgeler dışında herhangi bir
belge istenilmeyecektir. İade
için Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporu ibraz edilen durumlarda mal ihracı
için öngörülen limitler geçerli olacaktır. AT Sözleşmesinde yer alan bedeli
aşan harcamalara ait KDV ile AT Yüklenicisi tarafından AT Sözleşmesi
kapsamında ödenen ve Sözleşme Makamından tahsil edilen KDV, AT Yüklenicisine
iade edilemez. Vergi
Dairesi Müdürlüğü, IPA Çerçeve Anlaşma kapsamında AT Yüklenicileri ve
tedarikçilere yaptığı KDV iadelerine ilişkin olarak hazırlanacak listeyi (EK-13) takvim yılının üçer aylık dönemleri
itibari ile ve bu dönemleri takip eden ayın 15. günü akşamına kadar Gelir
İdaresi Başkanlığı’na göndermekle yükümlüdür. 4.3.5. KDV Açısından Amortismana Tabi
İktisadi Kıymetler ile İlgili Hususlar AT
Yüklenicisi, AT Sözleşmesi kapsamında teslim edeceği mallar veya sunacağı
hizmetler veya yapacağı işler ile bağlantılı olarak temin edeceği Amortismana
Tabi İktisadi Kıymetleri, ancak söz konusu kıymetlerin sadece AT Sözleşmesi
kapsamında kullanılan kıymetler olması ve bu kıymetlerin AT Sözleşmesinin
sona ermesi ile hibe yararlanıcısına bedelsiz tesliminin öngörülmesi halinde,
yukarıda yer alan esaslara göre KDV’siz olarak temin edebilme imkânına
sahiptir. Bu durumda AT Yüklenicisinin tedarikçi ile yapacağı ve hibe yararlanıcısı
tarafından onaylanacak tedarik sözleşmesinde, bu kıymetin AT Sözleşmesi
sonunda hibe yararlanıcısına bedelsiz devir olunacağı açıkça belirtilecektir.
Hibe
yararlanıcısının aynı zamanda AT Yüklenicisi olması durumunda, söz konusu
tedarik sözleşmesi, Sözleşme Makamı tarafından onaylanacaktır. Bununla
birlikte, Sözleşme Makamının Türkiye sınırları dışında olduğu durumda söz
konusu listenin; a)
genel bütçeli kamu kurum ve kuruluşları, özel bütçeli idareler ile sosyal
güvenlik kurumları ve bunlara bağlı birimlerin AT Yüklenicisi olması halinde
bu kurumların üst idari amiri; b)
bunlar dışındaki AT Yüklenicilerinde ise, hibe yararlanıcısı unvanı ile
gerçek kişi AT Yüklenicisinin kendisi, tüzel kişi AT Yüklenicisinde ise tüzel
kişiliğin üst yetkilisi (örneğin, dernek veya vakıf başkanı, şirketlerde
imzaya yetkili yönetici gibi); tarafından
onaylanması gerekmektedir. Tedarikçi,
AT Yüklenicisi ile yapmış olduğu tedarik sözleşmesinin hibe yararlanıcısı
tarafından, hibe yararlanıcısı ile AT Yüklenicisinin aynı olması durumunda
ise Sözleşme Makamı veya yukarıda belirtilen şahıslar tarafından onaylanmış
bir örneğini almak suretiyle düzenlediği fatura ve benzeri evrakta AT
Sözleşmesine “5824 sayılı Kanun’la onaylanması uygun bulunan IPA Çerçeve
Anlaşması ve …… sayılı AT Sözleşmesi gereğince KDV hesaplanmamıştır” şeklinde
şerh düşerek KDV hesaplamayacaktır. Amortismana
Tabi İktisadi Kıymetlerin AT Sözleşmesinde yer alan işlerden başka işlerde de
kullanılacak olması halinde, AT Yüklenicisi söz konusu Amortismana Tabi
İktisadi Kıymetleri başlangıçta KDV ödemek suretiyle satın alacak ve
yüklenilen KDV’yi diğer vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan KDV’den
indirim konusu yapacaktır. AT Sözleşmesinin sona ermesi ile, ödenen KDV’nin,
bu kıymetin AT Sözleşmesi kapsamında kullanılma süresinin, bu kıymet için
belirlenen amortisman süresi oranına isabet eden kısmı için bu Tebliğin 4.3.4
numaralı bölümünde yer alan esaslara göre iade talep edecektir. Bu durumda AT
Yüklenicisi, tedarik sözleşmesini hibe yararlanıcısına onaylattırırken, hibe
yararlanıcısının bu kıymetin AT Sözleşmesi kapsamında ne kadar süre
kullanılacağına dair bir şerh koymasını sağlayacaktır. 4.4. Özel Tüketim Vergisi İstisnası ve
Uygulaması 4.4.1. Anlaşma Hükmü IPA Çerçeve Anlaşması’nın 26. maddesinin
2/d maddesinde; “AT yüklenicilerinin harcamaları Özel Tüketim Vergisinden
muaf tutulacaktır. Bu muafiyet yalnızca, AT sözleşmesi kapsamında AT
yüklenicisi tarafından tedarik edilen mallar ve/veya sunulan hizmetler
ve/veya yapılan işler ile bağlantılı harcamalara uygulanacaktır”
denilmektedir. 4.4.2. İstisnanın Uygulaması AT
Yüklenicisi, AT Sözleşmesi kapsamında ÖTV’ye tabi bir mal almak istediğinde
öncelikle KDV İstisna Sertifikası başvurusunu bu Tebliğin 4.3.2 numaralı
bölümünde belirtilen usul ve esaslar dahilinde yapmış olmak zorundadır. 4.4.2.1. ÖTV Mükellefi Olmayanlardan
Yapılan Alımlarda AT
Yüklenicisi, AT Sözleşmesi kapsamında ÖTV mükellefi olmayan tedarikçiden
temin edeceği özel tüketim vergisine tabi mallar için başlangıçta ÖTV ödeyerek
alış yapacaktır. AT
Yüklenicisi, AT Sözleşmesinin başlangıç tarihinden itibaren takvim yılının
üçer aylık dönemleri itibariyle bu kapsamda satın aldığı malları, liste
(EK-10) halinde hazırlayarak, “Bu
listede yer alan ürünler ………….. sayılı AT Sözleşmesi kapsamındadır” şeklinde
şerh düşülerek hibe yararlanıcısına onaylattıracak ve iade için istenilen
belgeler arasına ekleyecektir. Hibe
yararlanıcısının aynı zamanda AT Yüklenicisi olması durumunda söz konusu
Onaylı ÖTV İçeren Mal Alım Listesi, Sözleşme Makamı tarafından AT Sözleşmesi
ile ilgili olarak düzenlenmiş Yeminli Mali Müşavir Raporu’na dayanılarak
onaylanacaktır. Bununla
birlikte, Sözleşme Makamının Türkiye sınırları dışında olduğu durumda söz
konusu listenin; a)
genel bütçeli kamu kurum ve kuruluşları, özel bütçeli idareler ile sosyal
güvenlik kurumları ve bunlara bağlı birimlerin AT Yüklenicisi olması halinde
bu kurumların üst idari amiri; b)
bunlar dışındaki AT Yüklenicilerinde ise, hibe yararlanıcısı unvanı ile
gerçek kişi AT Yüklenicisinin kendisi, tüzel kişi AT Yüklenicisinde ise tüzel
kişiliğin üst yetkilisi (örneğin, dernek veya vakıf başkanı, şirketlerde
imzaya yetkili yönetici gibi); tarafından
onaylanması gerekmektedir. Bu şekilde yapılacak onayda, yapılan harcamaların
AT Sözleşmesi kapsamında olduğuna ilişkin düzenlenmiş Yeminli Mali Müşavir
Raporu’nun bir örneğinin de eklenmesi gerekmektedir. AT
Yüklenicisi tarafından istisna olmasına rağmen ödenen ÖTV’ler, bu Tebliğ’in
4.4.3 numaralı bölümdeki yer alan usul ve esaslar çerçevesinde iade
alınabilecektir. 4.4.2.2. ÖTV Mükellefi Olanlardan Yapılan
Alımlarda AT
Sözleşmesi kapsamında AT Yüklenicisi tarafından ÖTV mükellefi olanlardan
temin edilecek malların ise tedarikçi ile tedarik sözleşmesi yapılması ve bu
sözleşme konusu malların AT Sözleşmesi kapsamında olduğunun hibe
yararlanıcısı tarafından onaylanması halinde ÖTV ödenmeksizin tedarik
edilmesi mümkündür. ÖTV mükelleflerinden alımlarda yapılacak tedarik
sözleşmeleri için herhangi bir limit bulunmamaktadır. Hibe
yararlanıcısının aynı zamanda AT Yüklenicisi olması durumunda, söz konusu
tedarik sözleşmesi, Sözleşme Makamı tarafından onaylanacaktır. Bununla
birlikte, Sözleşme Makamının Türkiye sınırları dışında olduğu durumda söz
konusu sözleşmenin; a)
genel bütçeli kamu kurum ve kuruluşları, özel bütçeli idareler ile sosyal
güvenlik kurumları ve bunlara bağlı birimlerin AT Yüklenicisi olması halinde
bu kurumların üst idari amiri; b)
bunlar dışındaki AT Yüklenicilerinde ise, hibe yararlanıcısı unvanı ile
gerçek kişi AT Yüklenicisinin kendisi, tüzel kişi AT Yüklenicisinde ise tüzel
kişiliğin üst yetkilisi (örneğin, dernek veya vakıf başkanı, şirketlerde
imzaya yetkili yönetici gibi); tarafından
onaylanması gerekmektedir. Tedarikçi,
ancak, AT Yüklenicisi ile yapmış olduğu tedarik sözleşmesinin yukarıdaki
usullerde onaylanmış halinin kendisine ibraz edilmesi halinde, söz konusu
tedarik sözleşmesinin bir örneğini almak suretiyle düzenlediği fatura ve benzeri
evrakta “5824 sayılı Kanun’la
onaylanması uygun bulunan IPA Çerçeve Anlaşması ve …… sayılı AT Sözleşmesi
gereğince ÖTV hesaplanmamıştır” şeklinde şerh düşerek ÖTV
hesaplamayacaktır. AT
Yüklenicisi, AT Sözleşmesi kapsamında ÖTV mükellefinden ÖTV ödeyerek yaptığı
alımlar için ÖTV içeren mal alım listesini (EK-10) bu Tebliğin 4.4.2.1
numaralı bölümünde belirlenen şekilde onaylatarak ve iade için istenilen
belgeler arasına ekleyecektir. 4.4.3. AT Yüklenicisi Tarafından Ödenen
Özel Tüketim Vergisinin İadesi 4.4.3.1. KDV İstisna Sertifikası
Almış AT Yüklenicisine ÖTV İadesi Daha
önce AT Sözleşmesi kapsamındaki mal ve hizmet alımları ile işlerin katma
değer vergisinden istisna tutulması için Katma Değer Vergisi İstisna
Sertifikası almış bulunan AT Yüklenicisi, AT Sözleşmesi kapsamındaki
harcamaları dolayısıyla ödediği özel tüketim vergilerini bu Tebliğin 4.4.3.3
numaralı bölümünde belirtilen belgelerle birlikte, gerçek kişi için
ikâmetgahı, tüzel kişi için ise iş merkezinin (kayıtlı merkez) bulunduğu
ildeki ekli listede (EK-9) yer alan vergi dairesi müdürlüğüne başvurarak iade
alabilecektir. Doğrudan Gelir İdaresi Başkanlığı’nca KDV İstisna
Sertifikası’nın verildiği durumlarda ise, AT Yüklenicisi iade talebini, bu
Tebliğ eki listede (EK-9) yer alan vergi dairesi müdürlüklerinden herhangi
birine yapabilecektir. 4.4.3.2. KDV İstisna Sertifikası Almamış
AT Yüklenicisine ÖTV İadesi Daha
önceden KDV İstisna Sertifikası almamış olan AT Yüklenicisi, öncelikle,
Sözleşme Makamı ile imzaladığı sözleşmenin; IPA Çerçeve Anlaşması kapsamında
AT Sözleşmesi olduğunu ve kendisinin de AT Yüklenicisi olduğunu teyit etmek
zorundadır. Bunun için AT Yüklenicisinin, bu Tebliğ’in 4.3.2.2 numaralı
bölümünde belirtilen belgelerle birlikte öncelikle bu Tebliğ’in 4.3.2
numaralı bölümünde belirtilen makamlara müracaatı gerekmektedir. AT
Yüklenicisine, müracaatının uygun bulunması halinde, vergi idaresi tarafından
bir özelge verilecektir. AT
Yüklenicisi, verilen özelge ve bu Tebliğ’in 4.4.3.3 numaralı bölümünde
belirtilen diğer belgelerle birlikte, iş ya da ikametgah adreslerinin
bulunduğu ildeki ekli listede (EK-9) yer alan vergi dairesi müdürlüğüne
başvurarak iade alabileceklerdir. İş ya da ikametgâh adresleri Türkiye’de
bulunmayan AT Yüklenicileri ise, iade talepleri için ekli listede (EK-9)
isimleri belirtilen vergi dairesi müdürlüklerinden herhangi birine başvurabileceklerdir. 4.4.3.3. ÖTV İadesi İçin İstenilen
Belgeler AT
Yüklenicileri; 1)
İade talep dilekçesi, 2)
Gelir İdaresi Başkanlığı veya Vergi Dairesi Başkanlığı’ndan alınan özelgenin
veya KDV İstisna Sertifikası’nın bir örneği, 3)
Onaylı ÖTV İçeren Mal Alım Listesi (EK-10), 4)
ÖTV içeren mal alımlarına ilişkin fatura veya benzeri evrakın aslı veya
onaylı fotokopileri, 5)
ÖTV içeren mal alımları içerisinde yer alan kendileri tarafından hesaplanmış
iade edilecek ÖTV listesi, ile
birlikte vergi dairesine iade için başvuracaklardır. Aranılan
belgelerin fotokopilerinin verilmesi halinde, AT Yüklenicisi tarafından bu
fotokopilerin aslının aynısı olduğuna dair bir şerh verilerek, varsa kaşe
tatbiki, imza ve tarih konulmak suretiyle onaylanması gerekir. Sözleşme
süresi devam eden AT Yüklenicisi, ÖTV iade talebini, AT Sözleşmesinin
başlangıç tarihinden itibaren takvim yılının üçer aylık dönemleri itibariyle
yapacaktır. Sözleşme süresi sona eren AT Yüklenicisi, ÖTV iade talebini
sözleşmenin tamamlandığı tarihten itibaren yapabilecektir. 4.4.3.4. ÖTV İadesi için Vergi Dairesi
Müdürlüğünce Yapılacak İşlemler ÖTV
iadesi yapmakla görevlendirilen vergi dairesi müdürlüğünce, yukarıda
belirtilen belgelerle birlikte kendisine müracaat eden AT Yüklenicisine, öncelikle
hiçbir vergi türünden mükellefiyet kaydı bulunmaması halinde, potansiyel bir
vergi kimlik numarası verilecektir. Eğer herhangi bir vergi türünden
mükellefiyet kaydı varsa, buna ilişkin vergi kimlik numarasından iade
dilekçesi kabul edilecektir. Vergi
dairesi müdürlüğü gerekli incelemeleri yaptıktan sonra iade talebini nakden
veya mahsuben yerine getirecektir. Bu incelemede, ÖTV içeren mal alımlarına
ilişkin fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen malların ÖTV Kanunu’na ekli
listelerde yer alan mallar olduğu ve mal alım bedeli içindeki ÖTV tutarının
doğruluğu tespit edilecektir. Bu tespitin; maktu vergi uygulanan (I) sayılı
listedeki mallar ile (III) sayılı listedeki alkollü içkiler ve tütün
mamulleri için miktar üzerinden maktu tutar olarak hesaplanması mümkündür.
Ancak verginin, ithalatta veya üreticinin teslimindeki matrah üzerinden tabi
olduğu orana göre nispi olarak hesaplandığı (II) ve (IV) sayılı listedeki
mallar ile (III) sayılı listedeki malların nispi vergi tutarları, gerekirse
bu safhalar için vergi incelemesi yapılmak suretiyle tespit edilebilecektir.
Bu şekilde hesaplanan ÖTV tutarlarının, ithalatta gümrük idaresine, yurt
içinde ise mükellefleri tarafından vergi dairesine beyan edilip ödendiğinin
de tespiti gerekmektedir. Bu inceleme veya tespitin yeminli mali müşavirlerce
düzenlenecek rapor ile de ispatı mümkün bulunmaktadır. Nakden
veya mahsuben yapılacak ÖTV iadeleri, 84 Seri No’lu Katma Değer Vergisi Genel
Tebliği’nin mal ihracından doğan katma değer vergisinin iadesindeki esaslar çerçevesinde
işlem görecektir. İade için Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporu ibraz edilen
durumlarda da mal ihracı için öngörülen limitler geçerli olacaktır. AT
Yüklenicisinin, bu Tebliğin 4.4.3.3 numaralı bölümünde belirtilen belgelerin
dışında belge ibraz etmelerine gerek bulunmamaktadır. İade
başvurusu sırasında bu Tebliğin 4.4.3.3. numaralı bölümünün (2) numaralı
fıkrasında AT Yüklenicisinden istenilen Gelir İdaresi Başkanlığı veya Vergi
Dairesi Başkanlığı’ndan alınan özelgenin veya KDV İstisna Sertifikası’nın
örneği, aslı görülmek suretiyle Vergi Dairesi Müdürü veya yetkilendirdiği
personel tarafından tasdik edilecektir. Vergi
Dairesi Müdürlüğü, IPA Çerçeve Anlaşma kapsamında AT Yüklenicileri ve
tedarikçilere yaptığı ÖTV iadelerine ilişkin olarak hazırlanacak listeyi (EK-14) takvim yılının üçer aylık dönemleri
itibari ile ve bu dönemleri takip eden ayın 15. günü akşamına kadar Gelir
İdaresi Başkanlığı’na göndermekle yükümlüdür. 4.4.4. ÖTV Açısından Amortismana Tabi
İktisadi Kıymetler ile İlgili Hususlar AT
Yüklenicisi, AT Sözleşmesi kapsamında ÖTV mükelleflerinden temin edeceği
Amortismana Tabi İktisadi Kıymetler için, ancak söz konusu kıymetlerin sadece
AT Sözleşmesi kapsamında kullanılacak kıymetler olması ve bu kıymetlerin AT
Sözleşmesi sonunda hibe yararlanıcısına bedelsiz devrinin öngörülmüş olması
halinde, bu kıymetleri başlangıçta ÖTV ödemeksizin alabilecektir. Bunun için
tedarikçi ile tedarik sözleşmesi yapan AT Yüklenicisi, söz konusu tedarik
sözleşmesinde bu malların AT Yüklenicisinin taraf olduğu AT Sözleşmesi
kapsamında olduğunu ve AT Sözleşmesinin sona ermesi ile AT Yüklenicisi
tarafından hibe yararlanıcısına bedelsiz olarak devir edileceğini de hibe
yararlanıcısına onaylattıracaktır. Hibe
yararlanıcısının aynı zamanda AT Yüklenicisi olması durumunda, söz konusu
tedarik sözleşmesi, Sözleşme Makamı tarafından onaylanacaktır. Bununla
birlikte, Sözleşme Makamının Türkiye sınırları dışında olduğu durumda söz
konusu listenin; a)
genel bütçeli kamu kurum ve kuruluşları, özel bütçeli idareler ile sosyal
güvenlik kurumları ve bunlara bağlı birimlerin AT Yüklenicisi olması halinde
bu kurumların üst idari amiri; b)
bunlar dışındaki AT Yüklenicilerinde ise, hibe yararlanıcısı unvanı ile
gerçek kişi AT Yüklenicisinin kendisi, tüzel kişi AT Yüklenicisinde ise tüzel
kişiliğin üst yetkilisi (örneğin, dernek veya vakıf başkanı, şirketlerde
imzaya yetkili yönetici gibi); tarafından
onaylanması gerekmektedir. Tedarikçi,
AT Yüklenicisi ile yapmış olduğu tedarik sözleşmesinin hibe yararlanıcısı
tarafından, hibe yararlanıcısı ile AT Yüklenicisinin aynı olması durumunda
ise Sözleşme Makamı veya yukarıda belirtilen şahıslar tarafından onaylanmış
bir örneğini almak suretiyle düzenlediği fatura ve benzeri evrakta, AT
Sözleşmesine “5824 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan IPA Çerçeve
Anlaşması ve …… sayılı AT Sözleşmesi gereğince ÖTV hesaplanmamıştır” şeklinde
şerh düşerek ÖTV hesaplamayacaktır. Amortismana
Tabi İktisadi Kıymetlerin AT Sözleşmesinde yer alan işlerden başka işlerde de
kullanılacak olması halinde, AT Yüklenicisi söz konusu Amortismana Tabi
İktisadi Kıymetleri başlangıçta ÖTV ödemek suretiyle satın alacaktır. AT
Sözleşmesinin sona ermesi ile, ödenen ÖTV’nin, bu kıymetin AT Sözleşmesi
kapsamında kullanılma süresinin, bu kıymet için belirlenen amortisman süresi
oranına isabet eden kısmı için bu Tebliğin 4.4.3 numaralı bölümünde yer alan
esaslara göre iade talep edecektir. Bu durumda AT Yüklenicisi, tedarik
sözleşmesini hibe yararlanıcısına onaylattırırken, hibe yararlanıcısının bu
kıymetin AT Sözleşmesi kapsamında ne kadar süre kullanılacağına dair bir şerh
koymasını sağlayacaktır. 4.4.5. ÖTV İstisnasından Yararlanılarak
İlk İktisabı Yapılan Araçların Üçüncü Kişilere Devrinde ÖTV Uygulaması ÖTV
Kanunu’nun 15/2-a maddesi, (II) sayılı listedeki kayıt ve tescile tabi
mallardan, veraset yoluyla intikaller hariç ilk iktisabında istisna
uygulananların, istisnadan yararlananlar dışındakilerce iktisabında, ilk
iktisaptaki matrah esas alınarak, adına kayıt ve tescil işlemi yapılandan,
kayıt ve tescil tarihinde geçerli olan oran üzerinden bu tarihte ÖTV alınacağını
hükme bağlamıştır. Bu hüküm uyarınca, ÖTV istisnasından yararlanılarak ilk
iktisabı yapılan kayıt ve tescile tabi taşıt araçlarının, istisnadan
yararlanan hibe yararlanıcısına devri ile veraset yoluyla intikalleri hariç
olmak üzere, üçüncü kişiler tarafından iktisabında, söz konusu araçları adına
kayıt ve tescil ettirecek olan üçüncü kişiler tarafından Kanun’un 15/2-a
maddesi kapsamında ÖTV beyanında bulunulmak suretiyle ÖTV tarhiyatı
yapılacaktır. Söz konusu aracın AT Sözleşmesinde yer alan işlerden başka
işlerde de kullanılacak olması nedeniyle başlangıçta ÖTV ödemek suretiyle
satın alınmış, ancak daha sonra sözleşme kapsamında kullanım süresine bağlı
olarak hesaplanan ÖTV tutarı iade edilmiş olması halinde, iade edilen tutarın
üçüncü kişiler tarafından beyan edilip ödenmesi gerekmektedir. 4.5. Gelir ve Kurumlar Vergisi İstisnası
ve Uygulaması 4.5.1. Anlaşma Hükmü IPA
Çerçeve Anlaşmasının 26. maddesinin 2/c maddesinde; “Türk vatandaşı olmayan ve Türkiye'de
ikamet etmeyen gerçek kişiler tarafından, Yararlanıcının ortak finansman
katkısı ve Topluluk tarafından finansmanı sağlanan hizmet ve/veya iş ve/veya
hibe ve/veya eşleştirme sözleşmelerinin ifasından elde edilen gelirler
Türkiye'de gelir vergisine tabi tutulmaz. Tüzel kişiler de, Türkiye'de iş
yeri veya sabit yerleri olmaması kaydıyla, yukarıdaki aynı hükme tabi
olacaklardır. AT sözleşmelerinden kaynaklanan
kâr ve/veya gelir, bu kâr ve/veya geliri elde eden gerçek ve/veya tüzel
kişilerin Yararlanıcı tarafından onaylanan ve bu kişilere uygulanabilir çifte
vergilendirme anlaşmalarının hükümleri uyarınca, Türkiye'de iş yeri veya
sabit yerleri var ise, Türkiye'nin vergi sistemine göre vergiye tabi
tutulacaktır.” hükmü
yer almaktadır. 4.5.2. İstisnanın Uygulanması IPA
Çerçeve Anlaşması’na göre, Avrupa Birliği veya Avrupa Birliği ve Türkiye
ortak katkısı ile finanse edilen AT Sözleşmelerinin yürütülmesi çerçevesinde
bu sözleşmelerde görev alan ve Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmayan ve
Türkiye’de ikamet etmeyen gerçek kişi AT Yüklenicilerinin bu sözleşmelerden
elde ettiği gelirler, gelir vergisine tabi değildir. Aynı
zamanda bu sözleşmeler kapsamında bir AT Yüklenicisine bağlı olarak hizmet
ifa eden ve ücreti AT Sözleşmesi bütçesinden ödenen Türkiye Cumhuriyeti
vatandaşı olmayan ve Türkiye’de ikamet etmeyen gerçek kişilerin de elde
ettikleri gelirler, gelir vergisine tabi değildir. AT
Sözleşmesini yürüten tüzel kişi AT Yüklenicilerinin Türkiye'de iş yeri veya
sabit yerleri olmaması kaydıyla, AT Sözleşmesinin yürütülmesinden dolayı elde
ettikleri kurum kazancı, kurumlar vergisine tabi değildir. Bununla
birlikte, AT Sözleşmelerinden kaynaklanan kâr ve/veya gelir, bu kâr ve/veya
geliri elde eden gerçek ve/veya tüzel kişilerin, Türkiye tarafından onaylanan
ve bu kişilere uygulanabilir çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmalarının
hükümleri uyarınca, Türkiye'de iş yeri veya sabit yerlerinin bulunması
halinde, Türk vergi mevzuatı uyarınca vergiye tabi tutulacaktır. Buna
göre, AT Sözleşmesi kapsamında, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan veya
Türkiye’de mukim olan gerçek kişiler ile Türkiye’de iş yeri veya sabit
yerleri olması kaydıyla tüzel kişilere AT Sözleşmesi kapsamındaki
yükümlülüklerini yerine getirmek üzere hibe şeklinde sağlanan tutarlar,
ticari kazanç kapsamında gelir olarak kabul edilerek gelir vergisine;
kurumlar vergisi mükellefleri için de ticari kazancın bir unsuru olarak kurum
kazancına dahil edilerek kurumlar vergisine tabi olacaktır. 4.6. Veraset ve İntikal Vergisi İstisnası
ve Uygulaması 4.6.1. Anlaşma Hükmü IPA
Çerçeve Anlaşması’nın 26/2-e maddesinde; “Katılım
Öncesi Yardım Aracı kapsamındaki proje ve/veya sözleşme ve/veya
faaliyetlerden faydalananlar, Katılım Öncesi Yardım Aracı kapsamında ne
şekilde olduğuna bakılmaksızın kendilerine transfer edilen mal ve/veya hak
ve/veya sağlanan olanaklar ve/veya fonlar ile ilgili olarak doğan ‘Veraset ve
İntikal Vergisi’nden muaf olacaklardır”
hükmü yer almaktadır. 4.6.2. İstisnanın Uygulanması Avrupa
Birliği veya Türkiye ile Avrupa Birliği ortak katkısı ile finanse edilen AT
Sözleşmesi ile ilgili olarak herhangi bir şekilde karşılıksız olarak
kendilerine transfer edilen mal ve/veya hak ve/veya sağlanan olanaklar
ve/veya sağlanan fonlar ilgili olarak hibe yararlanıcıları, veraset ve
intikal vergisinden veya bu vergi yerine ihdas edilecek vergiden istisna
tutulacaktır. Dolayısıyla söz konusu bu transferlerle ilgili herhangi bir
veraset veya intikal vergisi beyanında bulunulmayacaktır. 4.7. Damga Vergisi ve Harç İstisnası ve
Uygulaması 4.7.1. Anlaşma Hükmü IPA
Çerçeve Anlaşması’nın 26/2-g maddesinde; “AT sözleşmeleri, Türkiye
Cumhuriyeti'nde damga vergisine veya tescil harcına veya eş etkili diğer
herhangi bir yükümlülüğe tabi olmayacaktır. Bu muafiyet, tedarik sözleşmeleri
hariç, AT sözleşmeleri kapsamındaki işlemler ve ilgili ödeme emirlerine de
uygulanacaktır” denilmektedir. 4.7.2. İstisnanın Uygulanması 4.7.2.1. Damga Vergisi İstisnası
Uygulaması Avrupa
Birliği veya Türkiye ile Avrupa Birliği ortak katkısı ile finanse edilen ve
Sözleşme Makamı ile AT Yüklenicisi arasında imzalanan ve bu Tebliğ’in 3.5
numaralı bölümünde tanımlanan AT Sözleşmesi, damga vergisinden istisna
tutulacaktır. Buna göre, Avrupa Topluluğu veya Türkiye veya hibe
yararlanıcısı tarafından imzalanan ve bir faaliyetin, muhtemel ortak
finansmanını da içerecek şekilde, IPA çerçevesinde finanse edilmesini
sağlayan ve yasal olarak bağlayıcılığı olan her türlü belge damga vergisinden
istisna tutulacaktır. Ancak, AT Yüklenicisi ile tedarikçi arasında düzenlenen
tedarik sözleşmesi damga vergisi istisnasından yararlanamayacaktır. 4.7.2.2. Harç İstisnası Uygulaması Avrupa
Birliği veya Türkiye ile Avrupa Birliği ortak katkısı ile finanse edilen ve
Sözleşme Makamı ile AT Yüklenicisi arasında imzalanan AT Sözleşmesi ve AT
Sözleşmesi kapsamında yapılacak işlemler harca tabi tutulmayacaktır. Ancak,
AT Yüklenicisi ile tedarikçi arasında düzenlenen tedarik sözleşmesi ile bu
sözleşme kapsamında yapılacak işlemler istisna kapsamında yer almadığından,
söz konusu işlemler harca tabi tutulacaktır. 4.8. Özel İletişim Vergisi İstisnası ve
Uygulaması 4.8.1. Anlaşma Hükmü IPA
Çerçeve Anlaşması’nın 26. maddesinin 2/i maddesinde; “Yukarıda bahsedilen vergiler, gümrük ve ithalat vergileri ile yükler
ve/veya eş etkili vergilerden başka; aşağıda belirtilenler de muafiyet
kapsamındadır: Özel İletişim Vergisi” denilmektedir. 4.8.2. İstisnanın Uygulanması AT
Yüklenicisinin IPA Çerçeve Anlaşması uyarınca imzalanan AT Sözleşmesi
kapsamında olan ve AT Sözleşmesi bütçesinden karşılanan özel iletişim vergisinin
konusuna giren harcamaları, AT Sözleşmesinin süresi ile sınırlı olmak üzere,
özel iletişim vergisinden istisnadır. AT Yüklenicisi, öncelikle bu istisna
kapsamına giren harcamalara ilişkin özel iletişim vergisini ödeyecektir.
Ancak, AT Sözleşmesi kapsamında istisna olan harcamalar dolayısıyla ödenen
özel iletişim vergileri, AT Yüklenicisine aşağıdaki usul ve esaslar dahilinde
iade edilecektir. 4.8.3. Ödenen Özel İletişim Vergisinin
İadesi İstisna
kapsamında olmasına rağmen ödenen özel iletişim vergilerinin iadesi için, AT
Yüklenicisi, devam eden AT Sözleşmeleri için AT Sözleşmesinin başladığı
tarihten itibaren takvim yılı esas alınarak üçer aylık dönemlerle, süresi
biten AT Sözleşmeleri için ise sürenin bittiği tarihten sonra KDV İstisnası
Sertifikası aldığı vergi dairesi müdürlüğüne, doğrudan Gelir İdaresi
Başkanlığı’nca KDV İstisna Sertifikası’nın verildiği durumlarda ise bu Tebliğ
eki listede (EK-9) yer alan vergi dairesi müdürlüklerinden herhangi birine
aşağıdaki belgelerle başvurması gerekmektedir. 4.8.3.1. Özel İletişim Vergisinin İadesi
Başvurusunda İstenilen Belgeler: 1)
İadesi Talep Dilekçesi, 2)
Ödenen Özel İletişim Vergilerine İlişkin Onaylı Liste, 3)
Ödenen Özel İletişim Vergisi’ne ait fatura veya fatura benzeri belgelerin
örnekleri, 4)
Katma Değer Vergisi İstisna Sertifikası ve/veya vergi idaresi tarafından bu
kapsamda verilen özelge örneği. AT
Yüklenicisi, istisna olmasına rağmen ödediği özel iletişim vergilerinin
iadesi için öncelikle ödenen özel iletişim vergileri ile ilgili fatura veya
fatura benzeri belgelere ilişkin olarak liste hazırlayacaktır. Söz konusu
liste, hibe yararlanıcısı tarafından “Bu
listede belirtilen ve ekteki fatura veya fatura benzeri belgelerde ayrıntısı
yer alan harcamalar, AT Sözleşmesi kapsamında yapılmış olup, AT Sözleşmesi
bütçesinde bu konu için ayrılan bedel aşılmamıştır” şerhi düşülmek
suretiyle onaylanacaktır. Hibe
yararlanıcısının aynı zamanda AT Yüklenicisi olması durumunda, söz konusu
liste, Sözleşme Makamı tarafından onaylanacaktır. Bununla birlikte, Sözleşme
Makamının Türkiye sınırları dışında olduğu durumda söz konusu listenin; a)
genel bütçeli kamu kurum ve kuruluşları, özel bütçeli idareler ile sosyal
güvenlik kurumları ve bunlara bağlı birimlerin AT Yüklenicisi olması halinde
bu kurumların üst idari amiri; b)
bunlar dışındaki AT Yüklenicilerinde ise, hibe yararlanıcısı unvanı ile
gerçek kişi AT Yüklenicisinin kendisi, tüzel kişi AT Yüklenicisinde ise tüzel
kişiliğin üst yetkilisi (örneğin, dernek veya vakıf başkanı, şirketlerde
imzaya yetkili yönetici gibi); tarafından
onaylanması gerekmektedir. AT
Sözleşmesi bütçesinde, özel iletişim vergisi kapsamındaki harcamalar için bir
bedel yer almamışsa iade yapılamaz. Ayrıca, AT Sözleşmesi bütçesinde bu
konuda bir bedel yer almasına rağmen ibraz edilen fatura ve benzeri belgeler
toplamı bu bedeli aşması halinde, bu bedeli aşan kısım için de iade
yapılamaz. 4.8.3.2. Vergi Dairesi Müdürlüğünce
Yapılacak İşlemler Vergi
dairesi müdürlüğü, daha önce KDV İstisna Sertifikası vermiş olduğu AT
Yüklenicisinin, yukarıdaki bilgi ve belgelerle birlikte ödenen özel iletişim
vergilerinin iadesi için başvurması halinde, yürürlükteki mevzuattaki usul ve
esaslar dahilinde iadesi ile ilgili iş ve işlemleri yapacaktır. 4.9. Motorlu Taşıtlar Vergisi İstisnası
ve Uygulaması 4.9.1. Anlaşma Hükmü IPA
Çerçeve Anlaşması’nın 26. maddesinin 2/i maddesinde, “Yukarıda bahsedilen vergiler, gümrük ve ithalat vergileri ile yükler
ve/veya eş etkili vergilerden başka; aşağıda belirtilenler de muafiyet
kapsamındadır: Motorlu Taşıt Vergisi” hükmüne yer verilmiştir. 4.9.2. İstisnanın Uygulaması AT
Yüklenicisinin, AT Sözleşmesi kapsamında satın alarak adına trafik, belediye
veya liman sicili ile Ulaştırma Bakanlığı’nca tutulan sivil hava vasıtaları
vb. sicillerinden ilgili olana kayıt ve tescil ettirdiği ve bedelsiz olarak
hibe yararlanıcısına devredilmek şartı ile kara, deniz veya hava nakil
vasıtaları, AT Sözleşmesindeki süre ve şartlarla sınırlı olmak üzere motorlu
taşıtlar vergisinden (MTV) istisnadır. AT
Yüklenicisi, AT Sözleşmesi kapsamında satın aldığı taşıtı öncelikle ilgili
tescil kuruluşunda adına kayıt ve tescil ettirecek ve sözleşme süresince
tahakkuk eden motorlu taşıtlar vergisini ödeyecektir. AT
Sözleşmesi kapsamında alınan araca ait AT Sözleşmesinin süresi içerisinde
ödenen motorlu taşıtlar vergisi, AT Sözleşmesinin süresi sona erdikten ve söz
konusu araç hibe yararlanıcısına devredildikten sonra, bu Tebliğ’in 4.9.3 numaralı
bölümünde belirtilen usul ve esaslar dahilinde başvurulması halinde AT
Yüklenicisine iade edilecektir. 4.9.3. Ödenen MTV’lerin İadesi AT
Yüklenicisi, ödediği MTV’lerin sözleşme süresine isabet eden kısmının iadesi
için; a)
Talep dilekçesi, b)
KDV İstisna Sertifikası alınması için yapılan başvuru sonrasında Gelir
İdaresi Başkanlığı veya ilgili Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından verilen
özelgenin bir örneği, c)
Sözleşme Makamından taşıtın AT Sözleşmesi kapsamında alındığı ve/veya
kullanıldığına dair alınan resmi yazının (EK-11) örneği, d)
AT Yüklenicisi tarafından satın alınan ve MTV’si ödenen araca ilişkin Motorlu
Araç Tescil Belgesi’nin örneği ile bu aracın hibe yararlanıcısına
devredilmesinden sonra hibe yararlanıcısı adına düzenlenen Motorlu Araç
Tescil Belgesi’nin örneği, ile
birlikte MTV’nin tahsiline yetkili vergi dairesi müdürlüğüne başvuracaktır.
MTV’nin tahsiline yetkili vergi dairesi müdürlüğünün bulunmadığı durumlarda
KDV İstisna Sertifikasının alındığı vergi dairesi müdürlüğüne başvurulacaktır.
Doğrudan
Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan KDV İstisna Sertifikası alan AT Yüklenicileri
ise, iade başvurusu yapılmak istenen ildeki MTV’nin tahsiline yetkili vergi
dairesi müdürlüğüne başvuracaktır. MTV’nin tahsiline yetkili vergi dairesi
müdürlüğünün bulunmadığı durumlarda ise, bu Tebliğ eki listede (EK-9)
belirtilen ve başvuru yapılmak istenen ilde görevli vergi dairesi müdürlüğüne
başvuracaktır. Ödenen
MTV’nin iadesi için bu belgelerin dışında yürürlükteki mevzuat hükümleri
gereğince istenilen bilgi ve belgelerin bulunması halinde, AT yüklenicisi
bunları da ibraz etmekle yükümlüdür. Söz
konusu AT Sözleşmesinin süresinin sona ermesine bağlı olarak AT Yüklenicisi
adına kayıt ve tescilli olup da mülkiyeti hibe yararlanıcısına geçen taşıt,
sözleşme süresinin bittiği tarihten itibaren yürürlükteki MTV mevzuatı hükümleri
gereğince motorlu taşıtlar vergisine tabi tutulacaktır. 4.9.4. Vergi Dairesi Müdürlüğü’nce
Yapılacak İşlemler IPA
Çerçeve Anlaşması kapsamındaki AT Sözleşmesi çerçevesinde satın alınan ve AT
Yüklenicisi adına kayıt ve tescil edilen taşıtlar kapsamında, sözleşme
süresine isabet eden kısım için ödenen MTV’nin iadesi için, AT Yüklenicisi
tarafından yukarıdaki belgelerle birlikte başvuru yapılan vergi dairesi
müdürlüğü; eğer KDV İstisna Sertifikasını düzenleyen vergi dairesi müdürlüğü
değil ise AT Sözleşmesinin süresinin sona erip ermediğini KDV İstisna
Sertifikası verilen birimden yazı ile teyid almak zorundadır. Başvuru
yapılan vergi dairesi müdürlüğü, ödenen MTV’nin iadesi ile ilgili işlemleri
yürürlükteki mevzuat hükümleri kapsamında yapacaktır. 5- 5303 Sayılı Kanun’ IPA
Çerçeve Anlaşması’nın “Giriş” kısmının (3) numaralı bölümüne göre, katılım
öncesi yardım aracı (IPA), daha önce var olan katılım öncesi araçlarının
yerini almakta ve Türkiye’ye mali yardım yapılması hakkındaki 97/256/AT ve
1999/311/AT sayılı Kararlar ile 2500/2001 sayılı Tüzükleri ortadan
kaldırmaktadır. Ayrıca
“Genel Hükümler” başlıklı 1. bölümün 1. maddesinin (5) numaralı bendinde de; “Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Komisyon
arasındaki 14 Mayıs 2004 tarihli Çerçeve Anlaşma, önceki katılım öncesi
araçları kapsamında kararlaştırılan ve üzerinde anlaşılan tedbirler için,
sözkonusu tedbirler ilgili Uygulama Anlaşmaları ile belirlenen kurallara
uygun olarak tamamlanıncaya kadar, uygulanabilir olmaya devam edecektir” denilmektedir.
Buna
göre, 22/2/2005 tarih ve 5303 sayılı Kanunla5 onaylanması uygun bulunan ve 17/3/2005 tarih
ve 2005/8636 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı6 ekinde yayımlanan Çerçeve Anlaşma kapsamında
finanse edilen sözleşmelere, bu Anlaşmanın EK-A/8. maddesi ve 1, 2 ve 3 Sıra
No’lu Türkiye-Avrupa Birliği Çerçeve Anlaşması Genel Tebliğleri7 uygulanmaya devam edecektir. Bu
Anlaşma kapsamındaki sözleşmeler sona erene kadar, bu sözleşmelerle ilgili
bütün başvurular, eskiden olduğu gibi Gelir İdaresi Başkanlığı’na yapılmaya
devam edecektir. 6- Sözleşme Makamlarının Yapacağı
İşlemler IPA
Çerçeve Anlaşması uygulamasının daha hızlı ve etkin bir biçimde yürütülmesini
teminen AT Yüklenicisi ile AT Sözleşmesi imzalayan Türkiye’de yerleşik
Sözleşme Makamları; a)
AT Yüklenicileri ile imzalanan bütün AT Sözleşmelerine ait bilgileri, bir
liste halinde (EK-12) sözleşmenin imzalanmasını takip eden 15 gün içerisinde
avrupabirligi@gelirler.gov.tr elektronik posta adresine; b)
KDV İstisna Sertifikası başvurusunda AT Yüklenicisinden istenilen Bilgi
Formu’nu onaylamakla yetkili kişi veya kişilerin isim, unvan ve imza
sirkülerini görevlendirme sonrasında ivedilikle resmi yazı ile; c)
Gelir İdaresi Başkanlığı’na listesi gönderilen AT Sözleşmelerinde meydana
gelen süre, bedel ve unvan gibi değişikliklerde, bu değişikliklerin
yapılmasını müteakip en geç 15 gün içerisinde resmi yazı ile; d)
AT Sözleşmelerinde yazılı şartların ihlali sebebi ile veya diğer herhangi bir
sebeple iptal edilen AT Sözleşmelerinin iptal gerekçesinin ve iptal edilen
bütçe bedelinin ayrıntılı olarak anlatıldığı yazı ve eklerini, iptal
işleminin gerçekleştiği tarihi takip eden 15 gün içerisinde resmi yazı ile; Gelir
İdaresi Başkanlığı Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Daire Başkanlığı Avrupa
Birliği Müdürlüğü’ne göndermekle ve bu Tebliğde belirlenen diğer görevleri
yerine getirmekle yükümlüdürler. 7- Sorumluluk 7.1. AT Yüklenicilerinin
Sorumluluğu AT
Yüklenicilerinin bu Tebliğ ile belirlenen bildirimleri yerine getirmemeleri
halinde adlarına 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 148, 149 ve mükerrer 355.
maddeleri gereğince özel usulsüzlük cezası kesilecektir. Söz
konusu cezai işlemler, yürürlükteki mevzuat hükümleri doğrultusunda, KDV
İstisna Sertifikası’nın verildiği vergi dairesi müdürlüğünce, KDV İstisna
Sertifikasının doğrudan Gelir İdaresi Başkanlığı’nca verildiği durumlarda
ise, Başkanlık talimatı üzerine yetkili vergi dairesi müdürlüğünce yerine
getirilecektir. 7.2. Türkiye’de Yerleşik Sözleşme
Makamlarının Sorumluluğu IPA
Çerçeve Anlaşması’nın 5/2-a maddesinin ikinci paragrafına göre, Avrupa
Komisyonu Delegasyonu tarafından yönetilen projeler de dâhil olmak üzere,
Komisyon Türkiye’ye merkezi yönetim kapsamında uygulanan programlar ve projelere
ilişkin gerekli bilgiyi sağlamakla yükümlüdür. Söz
konusu madde ve IPA Çerçeve Anlaşması’nın 26/3-b maddesinin verdiği yetkiye
istinaden, Türkiye’de yerleşik Sözleşme Makamlarının, bu Tebliğin 6.
maddesinde belirtilen bildirimleri yerine getirmemeleri halinde, Avrupa
Birliği mali yardımlarına ilişkin vergi istisnalarının uygulamasında
aksaklıklar meydana geleceğinden, bu bildirimlerle ilgili olarak, Gelir
İdaresi Başkanlığı’nın AT Yüklenicilerinin bu kapsamda yaptıkları başvuruları
(KDV İstisna Sertifikası, iade, süre uzatımı, görüş sorma vb.) reddetme
ve/veya verilmiş KDV İstisna Sertifikaları’nı iptal etme hakkı saklıdır. Tebliğ
olunur. ————————————— 1 7.12.2008
tarih ve 27077 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. 2 24.12.2008
tarih ve 27090 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. 3 10.2.2009
tarih ve 27137 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. 4 23.11.2001
tarih ve 24592 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. 5 26/2/2005
tarih ve 25739 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Yayımlanarak yürürlüğe
girmiştir. 6 15/4/2005 tarih ve 25787 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanmıştır. 7 1 Sıra No’lu
Türkiye - Avrupa Birliği Çerçeve Anlaşması Genel Tebliği 20/5/2005 tarih ve
25820 sayılı; 2 Sıra No’lu Türkiye - Avrupa Birliği Çerçeve Anlaşması Genel
Tebliği 20/4/2006 tarih ve 26145 sayılı ve 3 Sıra No’lu Türkiye - Avrupa
Birliği Çerçeve Anlaşması Genel Tebliği 29/8/2006 tarih ve 26274 sayılı Resmî
Gazetelerde yayımlanmıştır. |
||||||