|
Bankacılık
Düzenleme ve Denetleme Kurumundan:
BANKALARCA KREDİLERİN VE DİĞER
ALACAKLARIN NİTELİKLERİNİN
BELİRLENMESİ VE BUNLAR İÇİN AYRILACAK KARŞILIKLARA
İLİŞKİN
USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK
YAPILMASINA
İLİŞKİN YÖNETMELİK
MADDE 1 – 1/11/2006 tarihli ve
26333 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bankalarca Kredilerin ve Diğer
Alacakların Niteliklerinin Belirlenmesi ve Bunlar İçin Ayrılacak
Karşılıklara İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 4 üncü
maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (3) numaralı alt bendi aşağıda
belirtilen şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra
eklenmiştir.
“3)
Geri ödenmesi kuvvetle muhtemel bulunmakla beraber, mazur görülecek çeşitli
nedenlerle anapara veya faiz ödemelerinin tahsili, vadelerinden veya
ödenmesi gereken tarihlerden itibaren otuz günden fazla geciken ancak
Üçüncü Grupta sınıflandırılma için gerekli gecikme süresi koşulunu
taşımayan veya,”
“(4)
Bankanın dâhil olduğu risk grubunu oluşturan gerçek ve tüzel kişilere
kullandırılanlar hariç olmak üzere, Kanun’un 49 uncu maddesinin birinci
fıkrası uyarınca bir risk grubu teşkil eden gerçek ve tüzel kişilere
kullandırılan krediler, bu Yönetmelik uygulamasında risk grubunu oluşturan
kişiler itibarıyla ayrı ayrı değerlendirilir.”
MADDE 2 – Aynı Yönetmeliğin 7 nci
maddesinin birinci fıkrası aşağıda belirtilen şekilde değiştirilmiştir.
“(1)
Bankalar,
a)
Standart nitelikli nakdi kredileri toplamının yüzde biri (% 1) ve teminat
mektupları, aval ve kefaletleri ile diğer gayrinakdi kredileri toplamının binde ikisi (% 0,2)
oranında,
b)
Yakın izlemedeki nakdi kredileri toplamının yüzde ikisi (% 2) ve teminat
mektupları, aval ve kefaletleri ile diğer gayrinakdi kredileri toplamının binde dördü (% 0,4)
oranında
genel karşılık ayırırlar. Bu fıkrada belirtilen oranlar,
veriliş tarihinden itibaren beş yıllık süre geçmiş bulunan çek
defterlerinin her bir çek yaprağına ilişkin, 3167 sayılı Çekle Ödemelerin
Düzenlenmesi ve Çek Hamillerinin Korunması Hakkında Kanun ve ilgili
mevzuattan kaynaklanan ödeme yükümlülükleri için dörtte bir oranında
uygulanır. Bu hükmün uygulanmasında standart nitelikli nakdi krediler ve
yakın izlemedeki nakdi krediler, "Tasfiye Olunacak Alacaklar
Hesabı", "Tahsili Şüpheli Ücret, Komisyon ve Diğer Alacaklar
Hesabı" ve "Zarar Niteliğindeki Krediler ve Diğer Alacaklar
Hesabı" dışında bilânço içi hesaplarda izlenen kredileri ve diğer
alacakları kapsar.”
MADDE 3 – Aynı Yönetmeliğin 8 inci maddesi aşağıda belirtilen
şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE 8 – (1) 4, 5 ve 6 ncı
maddeler dikkate alınarak sınıflandırılan krediler veya diğer alacakların;
a)
Üçüncü Gruba alındığı tarihten itibaren en az yüzde yirmisi (% 20),
b)
Dördüncü Gruba alındığı tarihten itibaren en az yüzde ellisi (% 50),
c)
Beşinci Gruba alındığı tarihten itibaren yüzde yüzü (% 100),
oranında özel karşılık ayrılır. Bu
fıkrada belirtilen oranlar, Üçüncü, Dördüncü veya Beşinci grupta
sınıflandırılan kredileri bulunan kredi müşterilerine verilmiş bulunmakla
birlikte veriliş tarihinden itibaren beş yıllık süre geçmiş olan çek
defterlerinin her bir çek yaprağına ilişkin, 3167 sayılı Çekle Ödemelerin
Düzenlenmesi ve Çek Hamillerinin Korunması Hakkında Kanun ve ilgili
mevzuattan kaynaklanan ödeme yükümlülükleri için dörtte bir oranında uygulanır.
(2)
6 ncı maddenin sekizinci fıkrasında belirtilen
varlıklardan ortaklık payları dışındakilerin;
a)
İlgili hesaplarda izlendikleri sürece ayrılmış bulunan değer düşüş
karşılığı tutarları;
1)
Bu varlıkların Üçüncü, Dördüncü veya Beşinci Grup krediler ve diğer
alacaklar içinde sınıflandırılması halinde ayrılması gereken özel
karşılıklara ilişkin hesaplara aktarılır;
2)
Ayrılması gereken özel karşılık tutarından az ise ilave özel karşılık
ayrılır; fazla ise bu karşılık tutarı özel karşılık olarak korunur.
b)
Değerlemeye tabi tutulması sonucu ayrılması gereken değer düşüş karşılığı,
ayrılması gereken özel karşılık tutarından daha fazla ise özel karşılık
daha yüksek olan tutar üzerinden ayrılır. Ortaklık payları ise, doğrudan
ortaklığın veya pay sahibi olunan ortaklığa kredi kullandırımının
söz konusu olması halinde bahse konu kredi ya da kredilerin, Üçüncü,
Dördüncü veya Beşinci Grup krediler ve alacaklar içerisinde sınıflandırma
koşullarına göre durumu değerlendirilmek suretiyle belirtilen gruplarda
sınıflandırılır. Bu şekilde sınıflandırılan ortaklık payları, ilgili
Türkiye Muhasebe Standartlarına göre değer düşüklüğü testine tabi tutularak
hesaplanan değerleri üzerinden izlenir. Ancak, Üçüncü, Dördüncü veya Beşinci
Grup krediler ve alacaklar içerisinde sınıflandırılan ve ilgili Türkiye
Muhasebe Standartlarına göre değer düşüklüğü testine tabi tutulan ortaklık
payına ilişkin değer düşüklüğü tespit edilemese dahi bankalarca bahsekonu ortaklık payı için ilgili sınıflandırmada
öngörülen oranda olmak üzere özel karşılık ayrılabilir.”
MADDE 4 – Aynı Yönetmeliğe aşağıdaki geçici maddeler
eklenmiştir.
“Birden fazla kredisi olan
müşterilere ilişkin 1/3/2010 tarihine kadarki
uygulama
GEÇİCİ MADDE 2 – (1) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrası 1/3/2010
tarihine kadar aşağıda belirtilen şekilde uygulanır.
a)
Birden çok kredisi bulunan kredi müşterisine ait kredilerden herhangi
birinin yapılan sınıflandırma gereği donuk alacak olarak kabul edilmesi
sebebiyle aynı grupta sınıflandırılan kredilerden ödemelerinde gecikme
olmayanlar bankalarca özel karşılık uygulamasına tabi tutulabilir.
b)
Donuk alacak haline gelen kredi ve diğer alacakların ödemesi gecikmiş olan
kısmının tahsili halinde, diğer krediler ve alacaklar 4 üncü madde
çerçevesinde değerlendirilir ve donuk alacak sınıflandırılmasına ilişkin
koşulların bulunmaması halinde, en az altı ay süreyle İkinci Grupta
izlenmek kaydıyla Birinci Grupta sınıflandırılabilir.”
“Kredilerin ve diğer
alacakların yeniden yapılandırılması ve yeni sözleşme koşullarına
bağlanmasına ilişkin 1/3/2010 tarihine kadarki
uygulama
GEÇİCİ MADDE 3 – (1) Bu Yönetmeliğin 11 inci maddesi 1/3/2010 tarihine kadar aşağıda belirtilen şekilde
uygulanır.
a)
İkinci Grupta sınıflandırılan krediler ve diğer alacaklar iki defayla
sınırlı olmak üzere yeni sözleşme koşullarına bağlanabilir. Yeni sözleşme
koşullarına bağlanan krediler ve diğer alacaklar, toplam alacak tutarının
yüzde onunun (% 10) geri ödenmiş olması koşuluyla Birinci Grup krediler ve
diğer alacaklar içerisinde yeniden sınıflandırılabilir. Yeni
sözleşme koşullarına bağlanan ve yeniden sınıflandırma için öngörülen
koşulların yerine getirilmesi nedeniyle Birinci Grupta sınıflandırılan
krediler ve diğer alacaklardan yeniden İkinci Grupta sınıflandırılan ya da
yeni sözleşme koşullarına bağlanan ve yeniden sınıflandırma için öngörülen
koşulların yerine getirilmemesi nedeniyle İkinci Grup krediler ve diğer
alacaklar içerisinde izlenmeye devam olunan ve ikinci defa yeni sözleşme
koşullarına bağlanan krediler ve diğer alacaklar, ancak toplam alacak
tutarının yüzde on beşinin (% 15) geri ödenmiş olması koşuluyla Birinci
Grup krediler ve diğer alacaklar içerisinde yeniden sınıflandırılabilir. Bu
kapsamdaki kredi ve diğer alacakların, ilave kredi kullandırılmak suretiyle
ikinci defa yeni sözleşme koşullarına bağlanmaları halinde, söz konusu
kredi ve diğer alacaklar toplam alacak tutarının yüzde beşinin (% 5) geri
ödenmesine kadar Üçüncü Grupta sınıflandırılır ve sözleşmede öngörülen
ödemelerin belirtilen orana tekabül eden kısmının bu grupta sınıflandırma
için belirlenen süreler içerisinde gerçekleşmesi koşuluyla bunlar için özel
karşılık ayrılması bankaların ihtiyarındadır. Bankalar yeni sözleşme
koşullarına bağladıkları kredileri ve diğer alacaklarını, 4 üncü maddede
belirtilen sınıflandırma esasları çerçevesinde değerlendirerek ilgisine
göre Üçüncü, Dördüncü veya Beşinci Grupta sınıflandırabilirler.
b) 4 üncü maddede belirtilen sınıflandırma esasları kapsamında
kredilere ve diğer alacaklara ilişkin olarak bankaya olan ödeme
yükümlülüğünün yerine getirilmemesinin geçici likidite sıkıntısından
kaynaklanması halinde, borçluya likidite gücü kazandırmak ve banka
alacağının tahsilini sağlamak amacıyla gecikmiş faizler de dâhil olmak
üzere krediler ve diğer alacaklar, bu maddede belirlenen usul ve esaslara
uyulmak kaydıyla, gerektiğinde ilave kredi açılmak suretiyle üç defayla
sınırlı olmak üzere yeniden yapılandırılabilir ya da yeni bir itfa planına
bağlanabilir. Yeniden yapılandırma, bu Yönetmelik uygulamasında, bir
kredi veya alacağın bankaca uygun görülmesi halinde gerektiğinde ilave
kredi kullandırımı ya da mevcut kredi ya da
alacağın vadesinin uzatılması suretiyle veya bir başka şekilde yeni bir
borç ödeme planına bağlanmasını ifade eder. İlave kullandırılan kredi, bu
Yönetmelik uygulamasında yeniden yapılandırma uygulamasına taraf olan kredi
müşterisinin yeniden yapılandırılan kredisinin izlendiği grupta
değerlendirilir.
c) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında, geçici likidite sıkıntısı,
yükümlülüklerini zamanında ve eksiksiz olarak yerine getirebilecek ödeme
gücüne sahip olan bir kredi borçlusunun normal faaliyetlerden kaynaklanan
fon giriş ve çıkışlarının, satış gelirlerinin veya faaliyet gelirlerinin
beklenmedik ve geçici bir nedene bağlı olarak dalgalanmasından dolayı
düzensiz hale gelmesinden kaynaklanan yönetilebilir bir nakit açığı olarak
dikkate alınır.
ç)
Yeniden yapılandırılan krediler ve diğer alacaklar,
1)
Birinci yeniden yapılandırmada toplam alacak tutarının yüzde beşinin (% 5)
geri ödenmiş olması, en az üç ay süreyle izlendikleri grupta takip
edilmeleri,
2)
İkinci yeniden yapılandırmada toplam alacak tutarının yüzde onunun (% 10)
geri ödenmiş olması, en az altı ay süreyle izlendikleri grupta takip
edilmeleri,
3)
Üçüncü yeniden yapılandırmada toplam alacak tutarının yüzde on beşinin (%
15) geri ödenmiş olması, en az bir yıl süreyle izlendikleri grupta takip
edilmeleri
ve ödeme planında öngörülen ödemelerin aksatılmaması
kaydıyla “Yenilenen ve İtfa Planına Bağlanan Krediler Hesabı”na aktarılabilir.
Bu süre içinde sözkonusu alacaklar için, olması
halinde ilave kullandırılan krediler hariç olmak üzere, izlendikleri gruba
uygulanan özel karşılık oranlarında karşılık ayrılmasına devam edilir.
Yeniden yapılandırma kapsamında ilave kullandırılan krediler, yukarıda
belirtilen sürelerde yeniden yapılandırılan krediyle aynı grupta
sınıflandırılır. Ancak, bu nitelikteki krediler için izlendikleri gruplar
itibarıyla özel karşılık ayrılması bankaların ihtiyarındadır. “Yenilenen ve
İtfa Planına Bağlanan Krediler Hesabı”na aktarılan kredi ve diğer alacaklar
en az altı ay süreyle İkinci Grupta sınıflandırılır. Bu kapsamdaki krediler
ve alacaklar, ödemelerin aksatılmaması kaydıyla belirtilen sürenin sonunda
Birinci Grupta yeniden sınıflandırılabilir.
d)
Borçlu tarafından, yeniden yapılandırmaya konu kredi ve alacakların en az
yarısı tutarında Birinci Grup teminatın bankaya sağlanması halinde, Üçüncü,
Dördüncü veya Beşinci grup krediler ve diğer alacakların “Yenilenen ve İtfa
Planına Bağlanan Krediler Hesabı”na aktarılmasına ilişkin süreler yarısı
oranında uygulanır.
e)
Kanunun 49 uncu maddesinde belirtilen bankanın dâhil olduğu risk grubundaki
gerçek ve tüzel kişilerden olan krediler ve diğer alacaklar, bu maddede
belirtilen esaslar dâhilinde ilave kredi açılmaması kaydıyla yeni bir itfa
planına bağlanabilir.”
MADDE 5 – Bu Yönetmelik 1/10/2008
tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 6 – Bu Yönetmelik hükümlerini Bankacılık Düzenleme ve
Denetleme Kurumu Başkanı yürütür.
|
Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
|
|
Tarihi
|
Sayısı
|
|
1/11/2006
|
26333
|
|
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Mevzuatın
Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
|
|
Tarihi
|
Sayısı
|
|
6/2/2008
|
26779
|
|