Anayasa Mahkemesi
Başkanlığından: Esas
Sayısı :
1999/24 (Siyasî Parti Malî Denetimi) Karar
Sayısı : 2008/69 Karar
Günü : 29.4.2008 I
- MALİ DENETİMİN KONUSU Millet Partisi’nin 1998 yılı kesinhesabının incelenmesidir. II
- İLK İNCELEME Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 16.
maddesi uyarınca, Mustafa BUMİN, Samia AKBULUT, Sacit ADALI, Ali HÜNER, Fulya KANTARCIOĞLU, Aysel
PEKİNER, Mahir Can ILICAK, Rüştü SÖNMEZ, Ertuğrul ERSOY, Tülay TUĞCU ve Ahmet
AKYALÇIN’ın katılımıyla 17.5.2001 gününde yapılan
ilk inceleme toplantısında; Millet Partisi 1998 yılı kesinhesabına ilişkin dosyada eksiklik
bulunmadığından işin esasının incelenmesine oybirliğiyle karar verilmiştir. III
- ESASIN İNCELENMESİ Parti’nin Anayasa
Mahkemesi’ne verdiği 1998 yılı kesinhesap çizelgeleri
ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde yapılan inceleme
sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949 sayılı Anayasa
Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılı
Siyasî Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ile diğer
yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: Denetimin maddi öğelerini oluşturan
defter ve belgelerde Millet Partisi Genel
Merkezi ile il örgütlerinin 1998 yılı gelirleri
toplamının 28.407.541.429.- TL ve giderleri toplamının
27.793.438.793.- TL olduğu, 614.102.636.- liranın nakit mevcudu olarak 1999
yılına devrettiği anlaşılmaktadır. A
- Gelirlerin İncelenmesi 1
- Genel Merkez Gelirleri Parti Genel Merkezi’nin 1998 yılı gelirleri
toplamı 7.848.577.172.- TL olarak gösterilmiştir. Bunun 3.000.000.000- lirası aidat
gelirleri, 4.800.000.000.- lirası bağış, 816.092.-lirası diğer gelirler,
47.761.080.- lirası 1997 yılından devreden kasa ve banka mevcudundan
oluşmaktadır. 1998 yılı için 2820 sayılı Yasa’nın 66.
maddesine göre yasal bağış sınırı 50.000.000.- TL olup, söz konusu yılda
yasal bağış sınırı aşılmıştır. Millet Partisi Genel Merkezi’nin 1998
yılı defter kayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıda
belirtilenler dışındaki gelirlerinin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak
sağlandığı sonucuna varılmıştır. 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun
66. maddesinin ikinci fıkrasında “Yukarıdaki
fıkranın dışında kalan gerçek ve tüzel kişilerin her birinin bir siyasi
partiye aynı yıl içerisinde ellimilyon liradan
fazla kıymette ayni ve nakdi bağışta bulunması yasaktır.” denildikten
sonra 76. maddesinin birinci fıkrasında “Bu
Kanunun bağışlarla ilgili hükümlerine aykırı olarak bağış kabul ettiği
Anayasa mahkemesince tespit edilen siyasi partilerin, 66 ncı
maddenin birinci ve üçüncü fıkralarına aykırı şekilde elde ettikleri
gelirlerin tamamının Hazineye irad kaydedilmesine,taşınmaz malların Hazine adına tapuya
tesciline;aynı maddenin ikinci fıkrasında belirtilen miktarlardan fazla gelirlerle taşınmaz
malların bu fıkrada belirtilen miktarı geçen
kısmının karşılığının Hazineye irad
kaydedilmesine karar verilir.”
şeklinde düzenleme yapılmıştır. 1998 yılı için bir kişinin bağış
yapabileceği miktar 50.000.000.- TL olarak belirlendiğinden, bu tutarı aşan bağışların Hazine’ye
irad kaydedilmesi
gerekir. Parti’nin
1998 yılında bağış olarak kabul ettiği ve Genel Merkez kesinhesabında yer alan
toplam 2.350.000.000.- liralık
bağış gelirinin Kanun’un 66.
maddesinde belirtilen bağış sınırını aştığı görülmüştür. Parti Genel Merkezi’nce 2820 sayılı
Yasa’nın 66. maddesine aykırı olarak elde edilen toplam 2.350.000.000.- lira tutarındaki bağış geliri
karşılığı malvarlığının aynı Yasa’nın 76. maddesi uyarınca Hazine’ye gelir kaydedilmesine
karar verilmiştir. 2820 sayılı Siyasî
Partiler Kanunu’nun 116. maddesinde “Bu Kanunun 66 ncı
maddesi hükümlerine aykırı olarak bağışta bulunan kimse ve bağışı kabul eden
parti sorumlusu, altı aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.” denildiğinden, Yasa’ya aykırı olarak
bağışta bulunan kimseler ile bağışı kabul eden parti sorumluları hakkında
gerekli yasal işlemlerin yapılabilmesi için Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç
duyurusunda bulunulması gerektiği
sonucuna varılmıştır. Bağışlarla
İlgili Tablo
Toplam
2.350.000.000.-TL 2
- İl Örgütleri Gelirleri Parti il örgütlerinin gelirleri
20.558.964.257.- TL olarak gösterilmiştir. Bunun 6.616.611.000.- lirası aidat
gelirleri, 13.277.212.589.- lirası bağış, 294.800.000.- lirası diğer gelirler
ve 370.340.668.- lirası ise 1997 yılından devreden nakit mevcudundan
oluşmaktadır. İl örgütlerinin 1998 yılı kesinhesap çizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan
incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır. B
- Giderlerin İncelenmesi 1
- Genel Merkez Giderleri Parti Genel Merkezi’nin 7.751.860.914.-
TL olarak gösterilen giderlerin tamamı genel giderlerden oluşmaktadır. Parti Genel Merkezi’nin 1999 yılına
devreden kasa ve banka mevcudu 96.716.258.- liradır. Millet Partisi Genel Merkezi’nin 1998
yılı defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede,
giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna
varılmıştır. 2
- İl Örgütleri Giderleri Parti il örgütlerinin giderleri
20.041.577.879.- TL olarak gösterilmiştir. Bunun 16.430.505.679.- lirası genel
giderler, 183.514.000.- lirası demirbaş giderleri ve 3.427.558.200.- lirası
diğer giderlerden oluşmaktadır. Parti il örgütlerinin 1999 yılına
devreden kasa ve banka mevcudu 517.386.378.- liradır. Parti’nin il örgütlerinin 1998 yılı kesinhesap çizelgelerinin gider bölümü üzerinde yapılan
incelemede, giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olduğu görülmektedir. C
- Parti Mallarının İncelenmesi Parti’nin 1998 yılı defter ve belgeleri
üzerinde yapılan incelemede taşınmaz mal ediniminin olmadığı anlaşılmaktadır. Parti’nin 1998 yılı içinde edindiği
183.514.000.- TL tutarındaki taşınır malın Kanuna uygun olduğu sonucuna
varılmıştır. IV
- SONUÇ Millet Partisi’nin 1998 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda; 1- Parti’nin 1998 yılı kesinhesabında gösterilen 28.407.541.429.- TL gelir ve
27.793.438.793.- TL gider ile 614.102.636.- TL nakit devrinin
eldeki bilgi ve belgelere göre doğru ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’na
uygun olduğuna, 2- Parti Genel Merkezince 2820 sayılı
Kanun’un 66. maddesine aykırı olarak elde edilen toplam 2.350.000.000.- TL
(2.350.-YTL) tutarındaki bağış geliri karşılığı malvarlığının aynı Kanun’un
76. maddesi uyarınca Hazine’ye gelir kaydedilmesine, 3- 2820 sayılı Siyasî Partiler
Kanunu’nun 116. maddesine aykırı
bağışta bulunan ile bağışı kabul eden parti sorumluları hakkında Yargıtay
Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulunulmasına, 29.4.2008 gününde OYBİRLİĞİYLE karar
verildi.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||