17 Mayıs 2008 CUMARTESİ

Resmî Gazete

Sayı : 26879

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:

Esas Sayısı    : 1999/24 (Siyasî Parti Malî Denetimi)

Karar Sayısı : 2008/69

Karar Günü : 29.4.2008

            

I - MALİ DENETİMİN KONUSU        

Millet Partisi’nin 1998 yılı  kesinhesabının  incelenmesidir.

            

II - İLK İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 16. maddesi uyarınca, Mustafa BUMİN, Samia AKBULUT, Sacit ADALI, Ali HÜNER, Fulya KANTARCIOĞLU, Aysel PEKİNER, Mahir Can ILICAK, Rüştü SÖNMEZ, Ertuğrul ERSOY, Tülay TUĞCU ve Ahmet AKYALÇIN’ın katılımıyla 17.5.2001 gününde yapılan ilk inceleme toplantısında;

Millet Partisi 1998 yılı kesinhesabına  ilişkin dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine oybirliğiyle  karar verilmiştir.               

            

III - ESASIN İNCELENMESİ

Parti’nin Anayasa Mahkemesi’ne verdiği 1998 yılı kesinhesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren esas inceleme raporu, Anayasa ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Denetimin maddi öğelerini oluşturan defter ve belgelerde Millet Partisi Genel Merkezi ile il örgütlerinin 1998 yılı gelirleri toplamının 28.407.541.429.- TL ve giderleri toplamının 27.793.438.793.- TL olduğu, 614.102.636.- liranın nakit mevcudu olarak 1999 yılına devrettiği anlaşılmaktadır.

            

A - Gelirlerin İncelenmesi

1 - Genel Merkez Gelirleri

Parti Genel Merkezi’nin 1998 yılı gelirleri toplamı 7.848.577.172.- TL olarak gösterilmiştir.

Bunun 3.000.000.000- lirası aidat gelirleri, 4.800.000.000.- lirası bağış, 816.092.-lirası diğer gelirler, 47.761.080.- lirası 1997 yılından devreden kasa ve banka mevcudundan oluşmaktadır.

1998 yılı için 2820 sayılı Yasa’nın 66. maddesine göre yasal bağış sınırı 50.000.000.- TL olup, söz konusu yılda yasal bağış sınırı aşılmıştır.

Millet Partisi Genel Merkezi’nin 1998 yılı defter kayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede, aşağıda belirtilenler dışındaki gelirlerinin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun 66. maddesinin ikinci fıkrasında “Yukarıdaki fıkranın dışında kalan gerçek ve tüzel kişilerin her birinin bir siyasi partiye aynı yıl içerisinde ellimilyon liradan fazla kıymette ayni ve nakdi bağışta bulunması yasaktır.” denildikten sonra 76. maddesinin birinci fıkrasında “Bu Kanunun bağışlarla ilgili hükümlerine aykırı olarak bağış kabul ettiği Anayasa mahkemesince tespit edilen siyasi partilerin, 66 ncı maddenin birinci ve üçüncü fıkralarına aykırı şekilde elde ettikleri gelirlerin tamamının Hazineye irad kaydedilmesine,taşınmaz malların Hazine adına tapuya tesciline;aynı maddenin ikinci fıkrasında belirtilen  miktarlardan fazla gelirlerle taşınmaz malların bu fıkrada belirtilen miktarı geçen  kısmının karşılığının Hazineye irad kaydedilmesine karar verilir.”  şeklinde düzenleme yapılmıştır. 1998 yılı için bir kişinin bağış yapabileceği miktar 50.000.000.- TL olarak belirlendiğinden, bu tutarı aşan bağışların  Hazine’ye irad kaydedilmesi  gerekir. Parti’nin  1998 yılında bağış olarak kabul ettiği ve Genel Merkez kesinhesabında yer alan  toplam 2.350.000.000.- liralık bağış gelirinin  Kanun’un 66. maddesinde belirtilen bağış sınırını aştığı görülmüştür.

Parti Genel Merkezi’nce 2820 sayılı Yasa’nın 66. maddesine aykırı olarak elde edilen toplam 2.350.000.000.- lira tutarındaki bağış geliri karşılığı malvarlığının aynı Yasa’nın 76. maddesi uyarınca Hazine’ye gelir kaydedilmesine karar verilmiştir.

2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun 116.  maddesinde “Bu Kanunun 66 ncı maddesi hükümlerine aykırı olarak bağışta bulunan kimse ve bağışı kabul eden parti sorumlusu, altı aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.”  denildiğinden, Yasa’ya aykırı olarak bağışta bulunan kimseler ile bağışı kabul eden parti sorumluları hakkında gerekli yasal işlemlerin yapılabilmesi için Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulunulması   gerektiği sonucuna varılmıştır.

 

Bağışlarla İlgili Tablo

Bağış Yapanın Adı Soyadı

Bağış Makbuzunun Tarih ve Nosu

Bağış Tutarı

Bağış sınırını aşan Tutar

Bağışı Kabul eden sorumlu ve Görevi

Ufuk Zencirkıran

3.1.1998/11701

100.000.000.

50.000.000.

Hacı Ali Özdemir (Genel Sekreter)

İsa Keleş

19.1.1998/11702

100.000.000.

50.000.000.

Hacı Ali Özdemir (Genel Sekreter)

Ramazan Özen

1.2.1998/11703

100.000.000.

50.000.000.

Hacı Ali Özdemir (Genel Sekreter)

Hayrullah  Başer

2.3.1998/11704

100.000.000.

50.000.000.

Hacı Ali Özdemir (Genel Sekreter)

Sami Gönen

22.3.1998/11705

100.000.000.

50.000.000.

Hacı Ali Özdemir (Genel Sekreter)

Hacı Ali Özdemir

1.4.1998/11706

100.000.000.

50.000.000.

Ufuk zincirkıran (Genel Muhasip)

İbrahim Kumaş

1.5.1998/11707

100.000.000.

50.000.000.

Hacı Ali Özdemir (Genel Sekreter)

M.ferit Edibali

4.6.1998/11708

100.000.000.

50.000.000.

Hacı Ali Özdemir (Genel Sekreter)

Şazeli Çügen

25.6.1998/11709

100.000.000.

50.000.000.

Hacı Ali Özdemir (Genel  Sekreter)

Recep Sazan

25.6.1998/11710

100.000.000.

50.000.000.

Hacı Ali Özdemir (Genel  Sekreter)

Hüsnü Çatal

15.7.1998/11711

100.000.000.

50.000.000.

Hacı Ali Özdemir (Genel  Sekreter)

Mehmet Emrullahoğlu

23.7.1998/11712

100.000.000.

50.000.000.

Hacı Ali Özdemir (Genel  Sekreter)

Nejat Cebeci

25.8.1998/11713

100.000.000.

50.000.000.

Hacı Ali Özdemir (Genel  Sekreter)

Abidin Memili

10.9.1998/11714

100.000.000.

50.000.000.

Hacı Ali Özdemir (Genel  Sekreter)

Filiz Edibali

25.9.1998/11715

100.000.000.

50.000.000.

Hacı Ali Özdemir (Genel  Sekreter)

Hasan Ayhan

10.10.1998/11716

100.000.000.

50.000.000.

Hacı Ali Özdemir (Genel  Sekreter)

Latif Ural

10.10.1998/11717

100.000.000.

50.000.000.

Hacı Ali Özdemir (Genel Sekreter)

Abdullatif Metin

10.10.1998/11718

100.000.000.

50.000.000.

Hacı Ali Özdemir (Genel  Sekreter)

Mesut Şimşek

10.10.1998/11719

100.000.000.

50.000.000.

Hacı Ali Özdemir (Genel  Sekreter)

Ahmet Kara

10.10.1998/11720

100.000.000.

50.000.000.

Hacı Ali Özdemir (Genel  Sekreter)

Yusuf Coşkun

10.10.1998/11721

100.000.000.

50.000.000.

Hacı Ali Özdemir (Genel  Sekreter)

Ömer Baysan

10.10.1998/11722

100.000.000.

50.000.000.

Hacı Ali Özdemir (Genel  Sekreter)

Y.Bahri Civelek

10.10.1998/11723

100.000.000.

50.000.000.

Hacı Ali Özdemir (Genel  Sekreter)

Asiye Kulakoğlu

10.10.1998/11724

100.000.000.

50.000.000.

Hacı Ali Özdemir (Genel  Sekreter)

Abdülkadir Hasbek

10.10.1998/11725

100.000.000.

50.000.000.

Hacı Ali Özdemir (Genel  Sekreter)

Edibe Atlı

13.10.1998/11726

100.000.000.

50.000.000.

Hacı Ali Özdemir (Genel  Sekreter)

Emine Keleş

13.10.1998/11727

100.000.000.

50.000.000.

Hacı Ali Özdemir (Genel  Sekreter)

D.Selim Ersoy

13.10.1998/11728

100.000.000.

50.000.000.

Hacı Ali Özdemir (Genel  Sekreter)

Adnan Atlı

13.10.1998/11729

100.000.000.

50.000.000.

Hacı Ali Özdemir (Genel  Sekreter)

Ali Ülker

13.10.1998/11730

100.000.000.

50.000.000.

Hacı Ali Özdemir (Genel  Sekreter)

Hasan Akçay

13.10.1998/11731

100.000.000.

50.000.000.

Hacı Ali Özdemir (Genel  Sekreter)

Osman Aslan

25.10.1998/11732

100.000.000.

50.000.000.

Hacı Ali Özdemir (Genel  Sekreter)

Ali Özkan

25.10.1998/11733

100.000.000.

50.000.000.

Hacı Ali Özdemir

 (Genel  Sekreter)

Kezban Ay

25.10.1998/11734

100.000.000.

50.000.000.

Hacı Ali Özdemir (Genel  Sekreter)

Fatma Özdemir

25.10.1998/11735

100.000.000.

50.000.000.

Hacı Ali Özdemir (Genel  Sekreter)

Tahsin Serdaroğlu

25.10.1998/11736

100.000.000.

50.000.000.

Hacı Ali Özdemir (Genel  Sekreter)

Aykut Edibali

25.10.1998/11737

100.000.000.

50.000.000.

Hacı Ali Özdemir (Genel  Sekreter)

Nurettin Dursun

25.10.1998/11738

100.000.000.

50.000.000.

Hacı Ali Özdemir (Genel  Sekreter)

Rabia Zincirkıran

25.10.1998/11739

100.000.000.

50.000.000.

Hacı Ali Özdemir (Genel  Sekreter)

Emine Kumaş

25.10.1998/11740

100.000.000.

50.000.000.

Hacı Ali Özdemir (Genel  Sekreter)

Safiye Çatal

25.10.1998/11741

100.000.000.

50.000.000.

Hacı Ali Özdemir (Genel  Sekreter)

Kezban Çügen

26.10.1998/11742

100.000.000.

50.000.000.

Hacı Ali Özdemir (Genel  Sekreter)

Hatice Çakmak

26.10.1998/11743

100.000.000.

50.000.000.

Hacı Ali Özdemir (Genel  Sekreter)

Nurşen Yılmaz

26.10.1998/11744

100.000.000.

50.000.000.

Hacı Ali Özdemir (Genel  Sekreter)

Nurettin Kulakoğlu

26.10.1998/11745

100.000.000.

50.000.000.

Hacı Ali Özdemir (Genel  Sekreter)

Abdurrahman Önder

26.10.1998/11746

100.000.000.

50.000.000.

Hacı Ali Özdemir (Genel  Sekreter)

Ali Ünal

1.11.1998/11747

100.000.000.

50.000.000.

Hacı Ali Özdemir (Genel  Sekreter)

                                                                         Toplam 2.350.000.000.-TL

                              

2 - İl Örgütleri Gelirleri

Parti il  örgütlerinin gelirleri 20.558.964.257.- TL olarak gösterilmiştir.

Bunun 6.616.611.000.- lirası aidat gelirleri, 13.277.212.589.- lirası bağış, 294.800.000.- lirası diğer gelirler ve 370.340.668.- lirası ise 1997 yılından devreden nakit mevcudundan oluşmaktadır.

İl örgütlerinin 1998 yılı kesinhesap çizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan incelemede, gelirlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

 

B - Giderlerin İncelenmesi

1 - Genel Merkez Giderleri

Parti Genel Merkezi’nin 7.751.860.914.- TL olarak gösterilen giderlerin tamamı  genel giderlerden oluşmaktadır.

Parti Genel Merkezi’nin 1999 yılına devreden kasa ve banka mevcudu 96.716.258.- liradır.

Millet Partisi Genel Merkezi’nin 1998 yılı defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.          

            

2 - İl Örgütleri Giderleri

Parti il   örgütlerinin giderleri 20.041.577.879.- TL olarak gösterilmiştir.

Bunun 16.430.505.679.- lirası genel giderler, 183.514.000.- lirası demirbaş giderleri ve 3.427.558.200.- lirası diğer giderlerden oluşmaktadır.      

Parti il örgütlerinin 1999 yılına devreden kasa ve banka mevcudu 517.386.378.- liradır.

Parti’nin il örgütlerinin 1998 yılı kesinhesap çizelgelerinin gider bölümü üzerinde yapılan incelemede, giderlerin 2820 sayılı Yasa’ya uygun olduğu görülmektedir.

            

C - Parti Mallarının İncelenmesi

Parti’nin 1998 yılı defter ve belgeleri üzerinde yapılan incelemede taşınmaz mal ediniminin  olmadığı anlaşılmaktadır.

Parti’nin 1998 yılı içinde edindiği 183.514.000.- TL tutarındaki taşınır malın Kanuna uygun olduğu sonucuna varılmıştır.       

            

IV - SONUÇ

Millet Partisi’nin 1998 yılı kesinhesabının incelenmesi sonucunda;

1- Parti’nin 1998 yılı kesinhesabında gösterilen 28.407.541.429.- TL gelir ve 27.793.438.793.- TL gider ile  614.102.636.- TL nakit devrinin eldeki bilgi ve belgelere göre doğru ve 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’na uygun olduğuna,

2- Parti Genel Merkezince 2820 sayılı Kanun’un 66. maddesine aykırı olarak elde edilen toplam 2.350.000.000.- TL (2.350.-YTL) tutarındaki bağış geliri karşılığı malvarlığının aynı Kanun’un 76. maddesi uyarınca Hazine’ye gelir kaydedilmesine,

3- 2820 sayılı Siyasî Partiler Kanunu’nun 116.  maddesine aykırı bağışta bulunan ile bağışı kabul eden parti sorumluları hakkında Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulunulmasına,

29.4.2008 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

 

Başkan

Haşim KILIÇ

Başkanvekili

Osman Alifeyyaz PAKSÜT

Üye

Sacit ADALI

 

Üye

Fulya KANTARCIOĞLU

Üye

Ahmet AKYALÇIN

Üye

Mehmet ERTEN

 

Üye

A. Necmi ÖZLER

Üye

Serdar ÖZGÜLDÜR

Üye

Şevket APALAK

 

Üye

Serruh KALELİ

Üye

Zehra Ayla PERKTAŞ