Sağlık Bakanlığından: ACİL SAĞLIK
HİZMETLERİ YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA
DAİR YÖNETMELİK MADDE 1 – 11/5/2000 tarihli ve 24046
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Acil Sağlık Hizmetleri Yönetmeliğinin 3
üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "MADDE 3 – Bu Yönetmelik,
7/5/1987 tarihli ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununun 3 üncü
maddesinin (i) bendi ile 9 uncu maddesinin (c) bendine, 11/4/1928 tarihli ve
1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının
Tarzı İcrasına Dair Kanunun 3 üncü maddesinin 2 nci
fıkrasına, 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 8
inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile 13/12/1983 tarihli ve 181
sayılı Sağlık Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin 41 inci ve 43 üncü maddesi hükümlerine dayanılarak
hazırlanmıştır." MADDE 2 – Aynı Yönetmeliğin 4 üncü
maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve
(z), (aa) ve (bb)
bentleri eklenmiştir. "f)
Merkez: Acil sağlık çağrılarının karşılandığı ve ambulansların sevk ve idare
edildiği komuta kontrol merkezini," "z)
Ambulans ve acil bakım teknikeri (AABT): Üniversitelerin Sağlık Hizmetleri
Meslek Yüksek Okulu’ndaki 2 yıllık ambulans ve acil bakım teknikerliği
programlarından mezun olmuş kişileri, aa) Acil tıp teknisyeni (ATT): Sağlık meslek liselerinin
acil tıp teknisyenliği bölümlerinden mezun olmuş kişileri, bb) Tıbbi danışman: Komuta kontrol merkezinde çalışan
acil hekimliği sertifika programını tamamlamış hekim veya merkez tarafından
yönlendirilen ilgili branştaki uzman hekimi," MADDE 3 – Aynı Yönetmeliğin 5 inci
maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "a)
Acil Sağlık Hizmetleri Danışma Kurulu: Acil sağlık hizmetlerinin
uygulanmasına yönelik tavsiye kararları almak, yapılacak mevzuat çalışmaları,
acil sağlık hizmetleri ile ilgili sağlık kuruluşlarında çalışanların eğitim
ve uygulama programlarının belirlenmesi, ilkyardım eğitimi, sertifika
denkliği ile ilkyardım müfredat programı ve uygulamalarla ilgili görüşlerine
başvurmak amacıyla, Genel Müdür veya görevlendireceği acil sağlık
hizmetlerinden sorumlu genel müdür yardımcısının başkanlığında, konu ile ilgili
sağlık yöneticileri, üniversiteler ile ilgili sivil toplum kuruluşları
temsilcilerinden Bakanlıkça oluşturulur." MADDE 4 – Aynı Yönetmeliğin 8 inci
maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "c)
Hastane acil servisleri: İkinci ve üçüncü basamak resmi ve özel sağlık kurum
ve kuruluşları bünyesinde acil sağlık hizmeti verilen birimlerdir. Bu servis
ve birimler kendilerine doğrudan başvuran veya il ambulans servisi
başhekimliğine bağlı ekipler tarafından getirilen acil hasta ve yaralılara
acil tıbbi müdahale yapmak, verilen hizmet ile ilgili kayıt tutmak ve
gerektiğinde doğrudan veya bağlı oldukları kurum ve kuruluşları aracılığı ile
Merkeze geri bildirim yapmak zorundadır. MADDE 5 – Aynı Yönetmeliğin 9 uncu
maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "Başhekimlik, Merkez ve Görevleri MADDE 9 – Başhekimlik, Merkez ve istasyonlar ile ambulans
servisinin tüm birimlerini ve personelini sevk ve idare eder. Başhekimlik
hizmetin sürekliliği ve geliştirilmesi için gerekli personel, bina, araç ve
malzemenin sağlanması amacıyla mali kaynak temini ve kullanılması için
gerekli planlama ve organizasyonu yapar. Başhekimlik bünyesinde, ilin coğrafi
özelliklerine, nüfusa ve ihtiyaca göre yeterli sayıda kara, hava ve deniz
ambulansları ile acil sağlık araçları ve hizmet araçları bulundurulur. Merkez,
başhekimliğe bağlı olarak çalışır. Merkezler, ilin nüfusu, acil sağlık çağrı
sayıları, istasyon sayıları ve ilin özelliklerine göre yeterli sayıdaki
personel, teknik donanım ve yazılım alt yapısı ile birlikte uygun fiziki
yapılarda kurulur. Merkezlerin başta depremler olmak üzere her türlü afete
dayanıklı müstakil yapılarda kurulması ve hizmete uygun teknolojik bir alt
yapıya sahip olması esastır. Gerektiğinde aynı coğrafi bölgede hizmet veren
merkezler arasında teknik donanım ve iletişim alt yapısı ortak veya entegre
kullanılarak hizmetin verimliliği ve kalitesi artırılabilir, iller arası
hasta sevkleri, olağan dışı durumlar ile afetlerde bölgesel koordinasyon ve
yönetim sağlanabilir. Merkezler
aşağıdaki görevleri yapar: a)
Merkeze ulaşan acil sağlık çağrılarını değerlendirmek, çağrılara göre
verilmesi gereken hizmeti belirleyerek yeterli sayıda ekibi olay yerine
yönlendirmek, hizmet ile ilgili her türlü veriyi kayıt altına almak, saklamak
ve değerlendirmek. b)
İl düzeyindeki kendisine bağlı istasyonların acil yardım, hasta nakil, özel
donanımlı ambulanslar, hava ve deniz ambulansları, acil sağlık araçları ile
hizmet araçlarının sevk ve idaresini yapmak. c)
Hastaneler arasındaki koordinasyonu sağlayarak hasta sevk sisteminin düzenli
olarak işlemesini sağlamak, başta yoğun bakım yatakları olmak üzere kritik
yatak ve birimler ile personelin takibini yapmak. ç)
Hizmetin verilmesi sırasında, hizmete katılan kurum ve kuruluşlar arasında
işbirliği ve koordinasyonu sağlamak. d)
Olağandışı durumlar ve afetlerde diğer kurumlarla işbirliği içerisinde olay
yerine yeterince ambulans ve acil sağlık aracını görevlendirmek, hastane
koordinasyonunu sağlamak, gerektiğinde ildeki tüm ambulansları ve özel
ambulans servislerini sevk ve idare etmek. e)
Başhekimlikçe verilen diğer görevleri yapmak. MADDE 6 – Aynı Yönetmeliğin 10 uncu
maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "İstasyonlar
verdikleri hizmete göre üç tipte kurulabilir. Bunlar; a)
A Tipi İstasyon: 24 saat kesintisiz sadece ambulans hizmeti verilen, ihtiyaca
göre birden fazla ekip ve ambulans bulundurulan, idari ve özlük hakları
bakımından başhekimliğe bağlı ve kadrolu personeli olan istasyonlardır. (A) tipi
istasyonların açılış ve kapanış işlemleri Bakanlığın onayı ile
gerçekleştirilir. Bu istasyonlar; 1)
Ekip içerisinde hekim bulunanlar (A1) tipi istasyon, 2)
Ekip içerisinde hekim bulunmayanlar ise (A2) tipi istasyon olarak
adlandırılır. b)
B Tipi İstasyon: Birinci, ikinci ve üçüncü basamak resmi sağlık kurum ve
kuruluşları ile entegre olarak kesintisiz ambulans ve acil servis hizmeti
verilen, kadrosu ve özlük hakları bakımından bünyesinde bulunduğu kuruma,
ambulans hizmeti bakımından merkeze bağlı olan, ekip içerisinde hekim bulunan
istasyonlardır. Bu istasyonlar; 1)
Hastane acil servisi ile entegre olanlar (B1) tipi istasyon, 2)
Birinci basamak sağlık kuruluşları ile entegre olanlar ise (B2) tipi istasyon
olarak adlandırılır. c)
C Tipi İstasyon: İhtiyaca göre günün belirlenen saatlerinde sadece ambulans
hizmeti verilen, idari ve özlük hakları bakımından başhekimliğe bağlı acil
sağlık istasyonlarıdır." MADDE 7 – Aynı Yönetmeliğin 18 inci
maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "Acil sağlık yardımı çağrısı MADDE 18 – Hizmete ulaşmada ilk aşama, acil sağlık yardımı
gerektiren durumlarda merkeze yapılan başvuru niteliğindeki çağrıdır. Çağrı
merkeze, ücretsiz aranabilen 112 numaralı telefon aracılığı ile veya diğer
iletişim araçları vasıtası ile yapılır. Çağrı, merkezin gerekli hizmeti
değerlendirmesi ve planlayabilmesi için olay yeri ve niteliği bilgilerinin
yanında hasta ya da yaralı sayısı gibi bilgileri de
içerir." MADDE 8 – Aynı Yönetmeliğin 20 nci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir. "Merkez,
ekip tarafından müdahale esnasında talep edilen tıbbi danışmanlık için 24
saat süre ile gerekli tıbbi danışman bulundurmak veya tıbbi danışmanlık
yapacak Müdürlüğün teklifi Valiliğin onayı ile yetkilendirilmiş bir uzman
hekime yönlendirmekle yükümlüdür. Gerektiğinde Eğitim Hastaneleri ve
Üniversitelerin ilgili bölümlerindeki uzman hekimlerden de bilgi desteği
alınır." MADDE 9 – Aynı Yönetmeliğin 21 inci
maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "MADDE 21 – Merkez tarafından
yönlendirilen birim en kısa sürede olay yerine ulaşır. Olay yerine ulaşan
ekip, yönlendirme sırasında ve olay yerinde edindiği bilgiler ışığında acil
sağlık yardımını gerçekleştirir. Bu müdahale sırasında hizmeti sunan ekip
tarafından yapılan değerlendirme sonucunda, ileri tıbbî müdahaleye ihtiyacı
olan hastanın ambulans ile nakline karar verilir. Hizmet olay yerinde
verilmiş ve hastanın daha ileri tıbbî müdahaleye ihtiyacı bulunmuyor ise,
ekip sunduğu hizmet ile ilgili bilgileri merkeze bildirir." MADDE 10 – Aynı Yönetmeliğin 28 inci
maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "İstihdam edilecek personelin
nitelikleri ile görev ve yetkileri MADDE 28 – Ambulans ve acil bakım teknikerleri ile acil tıp
teknisyenleri, acil sağlık hizmetlerinde acil tıbbi yardım ve bakım ile
sınırlı kalmak kaydıyla, Bakanlıkça belirlenen sertifikalı eğitim
programlarını tamamlamak suretiyle hastaya müdahale ve bu hususta lazım gelen
iş ve eylemleri yapabilirler. Ambulans
ve acil bakım teknikerleri ile acil tıp teknisyenleri, acil yardım ve hasta
nakil ambulanslarında sağlık personeli, komuta kontrol merkezlerinde çağrı
karşılama personeli olarak ve hastane acil servislerinde sağlık personeli
olarak çalışırlar. Bu personel gerektiğinde ambulans aracının sürücüsü olarak
görev yapar. Ambulans
ve acil bakım teknikerleri ile acil tıp teknisyenleri’nin acil bakımda tıbbi
görev, yetki ve sorumlukları şunlardır; a)
Ambulans ve acil bakım teknikerleri, Bakanlıkça yapılacak düzenlemelere uygun
olarak; 1) İntravenöz girişim yapmak. 2)
Hastaneye ulaşıncaya kadar, kabul edilen acil ilaçları ve sıvıları kullanmak. 3)
Oksijen uygulaması yapmak. 4) Endotrakeal entübasyon
uygulaması yapmak. 5) Kardiyo-pulmoner resüsitasyon ve defibrilasyon
yapmak. 6)
Travma stabilizasyonu yaparak hastanın nakle hazır
hale gelmesini sağlamak. 7)
Uygun taşıma tekniklerini bilmek ve uygulamak. 8) Monitörizasyon ve defibrilasyon
uygulamak. 9)
Kırık, çıkık ve burkulmalarda stabilizasyonu
sağlamak. 10)
Yara kapatma ve basit kanama kontrolü yapmak. 11)
Acil doğum durumunda doğum eylemine yardımcı olmak. b)
Acil tıp teknisyenleri, tıbbi danışman koordinasyonu ve onayı ile Bakanlıkça
yapılacak düzenlemelere uygun olarak; 1) İntravenöz girişim yapmak. 2)
Oksijen uygulaması yapmak. 3) Endotrakeal entübasyon
uygulaması yapmak. 4)
Uygun taşıma tekniklerini bilmek ve uygulamak. 5)
Kırık, çıkık ve burkulmalarda stabilizasyonu
sağlamak. 6)
Yara kapatma ve basit kanama kontrolü yapmak. 7)
Temel yaşam desteği protokollerini uygulamak. 8) Temel
yaşam desteği uygulaması sırasında yarı otomatik ve tam otomatik eksternal defibrilatörleri
kullanmak. 9)
Travma stabilizasyonu yaparak hastanın nakle hazır
hale gelmesini sağlamak. Acil
sağlık hizmetlerinde istihdam edilecek hekim ve diğer personelin nitelikleri
ile görev ve yetkileri, yukarıda düzenlenen hususlar da nazara alınarak,
hizmetin ve hizmet verilecek birimin mahiyetine göre Bakanlık gerekli
düzenlemeleri yapmaya yetkilidir. MADDE 11 – Aynı Yönetmeliğin 29 uncu
maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "MADDE 29 – Acil sağlık hizmeti
kapsamında istihdam edilen personelin, istihdam edildikleri alan ile ilgili
eğitim veren kurumlardan mezun olması esastır. Görevleri ile ilgili eğitim
programı bulunmayan personel, Bakanlıkça belirlenecek hizmet içi eğitim
programını tamamladıktan sonra acil sağlık hizmetinin ilgili birimlerinde
istihdam edilir. Acil
sağlık hizmet birimlerinde görev yapan personel, tedavi ve müdahale
yöntemlerine ait bilgi ve becerilerinin güncelleştirilebilmesini sağlamak
amacıyla, Bakanlığın belirleyeceği bölge merkezleri ve Bakanlıkça
yetkilendirilen eğitim kuruluşlarında belirlenecek sürelerde hizmet içi
eğitime tabi tutulur." MADDE 12 – Aynı Yönetmeliğin 31 inci
maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "MADDE 31 – Acil sağlık yardımı
gerektiren olayların merkeze intikal ettirilmesi, bu hizmete tahsis edilmiş
olan 112 numaralı telefon aracılığı ile veya diğer iletişim araçları vasıtası
ile yapılır. Bu telefon numarası, merkez dışındaki kuruluşlar tarafından
kullanılamaz ve bu maksatla başkaca bir üç rakamlı telefon numarası kullanıma
tahsis edilemez." MADDE 13 – Aynı Yönetmeliğe aşağıdaki
geçici madde eklenmiştir. "GEÇİCİ MADDE 3 – Bu
Yönetmeliğin 10 uncu ve 28 inci maddesine ilişkin düzenlemeler, bu
Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren en geç altı ay içerisinde yapılır.
Gerekli düzenlemeler yapılıncaya kadar önceki hükümlerin uygulanmasına devam
edilir." Yürürlük MADDE 14 – Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme MADDE 15 – Bu Yönetmelik hükümlerini Sağlık Bakanı yürütür. |
||||||