Tebliğ

Sağlık Bakanlığından:

Deterjanların Nitelikleri İle Ambalaj ve Etiketlerine Dair Tebliğ
(Tebliğ No: TSHGM 2005/3)

 

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç ve Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

 

Amaç ve kapsam

Madde 1- Bu Tebliğin amacı ve kapsamı, deterjanların nitelikleri ile ambalaj ve etiketlerinde bulunması gereken hususları belirlemektir.

 

Dayanak

Madde 2- Bu Tebliğ, 4/8/1952 tarihli ve 3/15481 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Gıda Maddelerinin ve Umumi Sağlığı İlgilendiren Eşya ve Levazımın Hususi Vasıflarını Gösteren Tüzüğün 655 inci maddesinin (a) fıkrasının ikinci paragrafına istinaden hazırlanmıştır.

 

Tanımlar

Madde 3- Bu Tebliğde geçen;

a) Bakanlık: Sağlık Bakanlığı’nı,

b) Üretici: Deterjanı üreten, imal eden, ıslah eden veya ürüne adını, ticarî markasını veya ayırt edici işaretini koymak suretiyle kendini üretici olarak tanıtan gerçek veya tüzel kişiyi; üreticinin Türkiye dışında olması halinde, üretici tarafından yetkilendirilen temsilciyi ve/veya ithalatçıyı; ayrıca, ürünün tedarik zincirinde yer alan ve faaliyetleri ürünün güvenliğine ilişkin özelliklerini etkileyen gerçek veya tüzel kişiyi,

c) Deterjan: İçerisinde yüzey aktif maddeler, yoğunlaştırıcılar, dolgu malzemeleri ve diğer yardımcı maddeler bulunan sıvı, toz, krem, bar, granül, tablet ve benzeri şekillerde olan; evlerde, işyerlerinde ve sanayide kullanılan genel temizlik, çamaşır ve bulaşık yıkama ve sair temizleme işlerinde kullanılan preparatlar ile çamaşırların ıslatılmasında, durulanmasında yada beyazlatılmasında kullanılan yardımcı yıkama preparatları ve çamaşır yumuşatıcılarını,

ifade eder.

 

İKİNCİ BÖLÜM

Deterjanların Nitelikleri

 

Biyolojik parçalanabilirlik

Madde 4- Deterjanlar biyolojik parçalanabilirlik yönünden, Deterjanlarda Bulunan Anyonik, Noniyonik, Amfolitik, Katyonik Yüzey Aktif Maddelerin Biyolojik Parçalanma Oranı ve Anyonik ile Noniyonik Yüzey Aktif Maddelerin Biyolojik Parçalanma Oranı Test Metodları Tebliğinde belirtilen özellikleri taşımak zorundadır.

 

Fosfat miktarı

Madde 5- Deterjanlarda kullanılacak fosfat oranı, P2O5 cinsinden en fazla  % 30 olur.

 

Kullanımına müsaade edilmeyen madde

Madde 6- Deterjanlarda, NTA (Nitrilo tri asetic asit) ve tuzları kullanılamaz.

 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Etiket ve Ambalajlama

 

Deterjanların etiketi üzerinde yer alması gereken genel hususlar

Madde 7-Deterjanların etiketi üzerinde aşağıdaki hususlar yer alır;

a) Üreticinin adı ve adresi,

b) Ürün adı ve markası,

c) Amaçlanan kullanım alanları,

d) Ürünün kullanım talimatı,

e) Nominal dolum miktarı,

f) Üretim tarihi,

g) Parti/seri/kod numarası veya ürünün izlenebilirliğini sağlayacak uygun işaret,

h) Uyarılar (bu bendin 2 ve 3 numaralı alt bendlerinde yer alan uyarı yalnız elde yıkanan çamaşır/bulaşık deterjanı içindir),

    1- Kullanma talimatını mutlaka okuyunuz,

    2- Çamaşırlarınızı ve bulaşıklarınızı yıkadıktan sonra bol su ile durulayınız,

    3- Cildi korumak amacıyla ellerin deterjanla uzun süre temasından kaçınınız,

    4- El, yüz, vücut ve gıda maddeleri temizliğinde kullanmayınız,

    5- Çocuklardan uzak tutunuz,

i) Var ise, kullanılmaması gereken alanlar,

j) Alınması gerekli koruyucu tedbirler (yazı veya sembolle) dikkat çekecek şekilde,

k) Deterjan formülünde fosfatlar, fosfonatlar, anyonik aktif madde, katyonik aktif madde, noniyonik aktif madde, amfoterik aktif madde, oksijen bazlı ağartıcılar, klor bazlı ağartıcılar, EDTA, fenoller ve halojenli fenoller, para-diklorobenzen, aromatik hidrokarbonlar, alifatik hidrokarbonlar, halojenli hidrokarbonlar, sabun, zeolit, bentonit, polikarboksilatlar ve benzeri maddeler kütlece % 0,2'den daha fazla ise ambalaj üzerinde;

< % 5

% 5 - 15

% 15 - 30

> % 30 şeklinde belirtilmelidir.

Deterjanın formülünde enzim, koruyucu ve dezenfektan maddeler bulunuyor ise, konsantrasyonları dikkate alınmaksızın ambalaj üzerinde belirtilir.

Bu maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bendlerinde istenen bilgiler, dökme olarak nakliyesi yapılan deterjanların beraberindeki belgelerde de yer alır.

 

Dozajlama bilgisi

Madde 8- Çamaşır deterjanlarında (sanayi tipi hariç) uygun yıkamayı sağlayacak;

a) Açıkça belirtilen su sertlik dereceleri ve bir ya da iki devir yıkama işlemleri için ve standart bir çamaşır makinesi yükü göz önüne alınarak mililitre ya da gram ifade edilerek tavsiye edilen miktarlar ve/veya dozaj talimatları,

b) 2.5 mmol CaCO3 /l değerine karşılık gelen orta seviyeli su sertlik derecesinde su kullanılarak paketin içeriği ile yıkanabilen “normal olarak kirlenmiş” kumaşlardan oluşan standart çamaşır yıkama makinesi yüklerinin sayısı,

c) Eğer mevcut ise, mililitre veya gram cinsinden herhangi bir ölçüm kabının kapasitesi,

yazılır.

Bu Tebliğin, 7 nci ve 8 inci maddesinde belirtilen hususlar, deterjanın etiket ve/veya ambalajı üzerinde Türkçe olarak yer alır. Gerektiğinde bu bilgiler, Türkçeye ilaveten yabancı dilde de yazılabilir.

 

Ambalajlama

Madde 9- Ambalajlar, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından 10/4/2002 tarihli ve 24722 sayılı Resmî Gazetede yayımlanana 80/232/AT Hazır Ambalajlı Belirli Ürünler İçin Müsaade Edilen Nominal Kapasite ve Dolum Miktarı Serilerine Dair Yönetmelik ile 76/211/AT Hazır Ambalajlı Mamullerin Ağırlık ve Hacim Esaslarına Göre Net Miktar Tespitine Dair Yönetmeliğe ve Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından 30/7/2004 tarihli ve 25538 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak 1/1/2005 tarihinde yürürlüğe konulan Ambalaj ve Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliğine uygun olmak zorundadır.

 

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Denetim, Cezaî Müeyyide ve Son Hükümler

 

Denetim

Madde 10- Deterjanların piyasa gözetim ve denetimi, bu Tebliğ hükümleri ile Gıda Maddelerinin ve Umumi Sağlığı İlgilendiren Eşya ve Levazımın Hususi Vasıflarını Gösteren Tüzük, 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve 17/1/2002 tarihli ve 24643 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Yönetmeliğin ilgili hükümlerine göre Bakanlık tarafından yapılır.

Piyasaya arz edilen deterjanın etiketi/ambalajı üzerinde ve ticari reklam veya ilânında yer alan somut iddiaları üretici, bilimsel nitelikte çalışmalara dair belgelerle ispatlamak ve denetim sırasında istenmesi halinde Bakanlığa sunmakla yükümlüdür.

İkinci fıkrada sözü edilen belgelerin niteliği, Tebliğ yürürlüğe girdikten sonra iki ay içinde Bakanlıkça duyurulur.

 

Cezaî müeyyide

Madde 11- Bu Tebliğ hükümlerine aykırı davranan veya faaliyet gösterenler hakkında, Gıda Maddelerinin ve Umumi Sağlığı İlgilendiren Eşya ve Levazımın Hususi Vasıflarını Gösteren Tüzük, 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun ile fiilin niteliğine göre diğer mevzuat hükümleri uygulanır.

 

Geçici Madde 1- Bu Tebliğin yayımından önce yürürlükteki mevzuata göre izne bağlanmış ürünler, Tebliğin yayımını müteakip iki yıl içinde Tebliğ hükümlerine uygun hale getirilir.

 

Yürürlük

Madde 12- Bu Tebliğ, yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

 

Yürütme

Madde 13- Bu Tebliğ hükümlerini Sağlık Bakanı yürütür.