|
Yönetmelik
Tarım ve
Köyişleri Bakanlığından:
Gıda ve Gıda ile Temasta
Bulunan Madde ve Malzemelerin Piyasa Gözetimi,
Kontrolü ve Denetimi ile
İşyeri Sorumluluklarına Dair Yönetmelik
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam,
Dayanak ve Tanımlar
Amaç
Madde 1 - Bu
Yönetmeliğin amacı, gıda ve gıda ile temas eden madde ve malzemelerin
güvenliğinin ve kalitesinin temini için piyasa gözetimi, kontrol ve denetim
hizmetleri ile işyeri sorumluluklarına
ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
Madde 2 - Bu
Yönetmelik; gıda ve gıda ile temas eden madde ve malzemelerin güvenliğinin ve
kalitesinin temini için tüm piyasa gözetimi, kontrol ve denetim hizmetleri
ile izlenebilirlik, işyeri sorumluluğu ve itiraz hakkına ilişkin usul ve
esasları kapsar.
Dayanak
Madde 3 - Bu Yönetmelik, 27/5/2004
tarihli ve 5179 sayılı Gıdaların
Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin
Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanunun 16 ncı, 17 nci, 18 inci, 23 üncü, 25 inci, 29 uncu ve 30 uncu maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4 - Bu
Yönetmelikte geçen;
Akış
şeması: Belirli bir gıda maddesinin hazırlanması, işlenmesi, imalatı,
ambalajlanması, depolanması, nakliyesi, dağıtımı, satışa sunulması veya
arzında kullanılan aşamalar ya da işlemler
dizisinin sistematik olarak gösterilmesini,
Ambalaj
veya ambalaj materyali: Gıda maddelerini dış etkenlerden koruyan ve içine
konan gıda maddesini bir arada tutarak taşıma, depolama, dağıtım, tanıtım ve
reklam gibi pazarlama işlemlerini kolaylaştıran veya gıda maddeleri ile temasta
bulunmak üzere üretilen plastik, cam, seramik, kağıt, metal, ahşap ve/veya
bunların karışımından elde edilen materyalleri, ambalaj veya kabın kendisini,
Ambalajlama:
Bir gıdanın bir ambalaja veya kaba söz konusu maddelerle doğrudan temas
edecek biçimde yerleştirilmesini,
Bakanlık:
Tarım ve Köyişleri Bakanlığını,
Birincil
üretim: Avlama, toplama, balıkçılık, hasat, sağım ve kesim öncesi hayvanların
çiftlikte yetiştirilmesi dahil üretimi,
Biyosit:
Herhangi bir zararlı organizmayı ortadan kaldıran, faaliyetini önleyen,
zararsız hale getiren, üreme ve çoğalmasını durduran ya
da organizmanın etkisini kontrol altına alan kimyasal ya
da biyolojik kökenli maddeleri,
Bulaşma:
Bir tehlikenin bulunması veya ortaya çıkması durumunu,
Çapraz
bulaşma: Mikroorganizmaların bulundukları ortamdan bulaşma olmamış tüketime
hazır gıdalara taşınması durumunu,
Denetim:
Bakanlık tarafından gıda kontrol hizmetlerinin yürütülmesi ve/veya
doğrulanması için yapılan işlemleri,
Depo: Gıda
ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeleri muhafaza etmek amacıyla
ürünün özelliğine göre tesis edilen yerleri,
Depolama:
Gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin doğal yapılarını
bozmayacak koşullarda ve tekniğine uygun olarak saklanması işlemini,
Dezenfeksiyon:
Gıda maddelerine ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelere bulaşmayı
önlemek amacıyla, gıda maddesinin ve gıda ile temasta bulunan madde ve
malzemelerin özelliklerini etkilemeden fiziksel ve/veya kimyasal yollarla
ortamdaki mikroorganizmaların arındırılması işlemini,
Doğrulama
: Belirtilen şartların karşılandığına ilişkin objektif kanıtların incelenerek
veya göz önünde bulundurularak yapılan kontrol ve denetimi,
Düşük
asitli konserve gıda: Hermetik olarak kapanabilen
kaplarda ve ticari steriliteyi sağlayacak ısıl
işlem uygulanmış, pH değeri 4.6 ve su aktivitesi
0.85'den yüksek olan, normal şartlarda oda sıcaklığında muhafaza edilen ve
dağıtılan gıda maddesini,
Düzeltici
faaliyet: HACCP planında kritik kontrol noktasında kritik limitin dışına
çıkıldığı saptandığında uygulanması gereken işlemi, yapılacak faaliyeti,
Geçerli
kılma: Özel kullanım amacına veya uygulamasına yönelik gerekliliklerin
karşılandığına ilişkin objektif kanıtlar doğrultusunda yapılan kontrolü,
Gıda/Gıda
maddesi: Tütün ve sadece ilaç olarak kullanılanlar hariç olmak üzere; içkiler
ve sakızlar ile hazırlama ve işleme gereği kullanılan maddeler dahil,
insanlar tarafından yenilen ve/veya içilen ham, yarı mamul veya mamul her
türlü maddeyi,
Gıda ile
temasta bulunan madde ve malzemeler: Gıda ile temasta bulunan veya bulunmak
üzere imal edilen her türlü madde ve malzemeleri,
Gıda
maddesi etiketi: Gıda maddesini tanıtıcı her türlü yazılı veya basılı bilgi,
marka, damga ve işaretleri içeren ve gıda ile birlikte sunulan veya
ambalajında basılı bulunan tanıtım bilgilerini,
Gıda
güvenliği: Gıdalarda olabilecek fiziksel, kimyasal, biyolojik ve her türlü
zararların bertaraf edilmesi için alınan tedbirler bütününü,
Gıda katkı
maddesi: Tek başına gıda olarak tüketilmeyen, gıda ham maddesi ve/veya gıda
işlemeye yardımcı madde olarak kullanılmayan, tek başına besleyici değeri
olan veya olmayan; seçilen teknoloji gereği kullanılan işlem sırasında
kalıntı veya türevleri mamul maddelerde bulunabilen, gıdaların hazırlanması,
tasnifi, işlenmesi, ambalajlanması, taşınması, depolanması ve dağıtımı
sırasında gıda maddelerinin tat, koku, görünüş, yapı ve diğer niteliklerini
korumak, düzeltmek veya istenmeyen değişikliklere engel olmak amacıyla
kullanımına izin verilen maddeleri,
Gıda
işlemeye yardımcı maddeler: Tek başına gıda bileşeni olarak kullanılmayan,
belirli teknolojik amaca yönelik olarak hammadde, gıda veya bileşenlerinin
işlenmesi veya üretimi sırasında kullanılan; son üründe kendisi veya
türevlerinin kalıntılarının bulunması kaçınılmaz olan ancak, kalıntısı sağlık
açısından risk oluşturmayan maddeleri,
Gıda
kodeksi: Türk Gıda Kodeksini,
Gıda
kontrolörü/Gıda denetçisi: Gıda kontrol ve gıda denetim iş ve işlemlerini
yerine getirmek üzere ilgili konuda asgari lisans düzeyinde eğitim almış,
Bakanlık tarafından eğitim verilerek yetkilendirilmiş olan kişileri,
Gıda
kontrolör yardımcısı/Yardımcı denetim elemanı: Gıda kontrolörü/gıda
denetçisine gıda ve gıda ile temas eden madde ve malzemelerin kontrol ve
denetim işlemlerinde yardımcı olmak üzere Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten
önce gıda kontrolörüne yardımcı eleman olarak Bakanlık tarafından
yetkilendirilmiş kişiler ile Sağlık Bakanlığından Bakanlığa atamaları yapılan
ve Bakanlıkça hizmet içi eğitimi verilmiş Çevre Sağlık Teknisyenlerini,
Gıda
maddeleri üreten işyeri: Gıda maddelerinin ham maddeden başlayarak; depolama,
tasnif, işleme, değerlendirme, dayanıklı hale getirme, ambalajlama işlerinden
bir veya birkaçının yapıldığı ve gıda maddeleri satış yerlerine gönderilmek
üzere depolandığı tesisler ile bu tesislerin tamamlayıcısı sayılacak yerlerin
tamamını,
Gıda
maddeleri üreten ve satan işyeri: Gıda maddelerinin ham maddeden başlayarak
depolama, tasnif, işleme, değerlendirme, dayanıklı hale getirme, ambalajlama
işlemlerinden bir veya bir kaçının yapıldığı ve her türlü ham, yarı mamul ve
mamul gıda maddelerinin toptan veya perakende dağıtım ve satışının yapıldığı
ve bunların satış için depolandığı yerleri,
Gıda
maddeleri satış yeri: Her türlü ham, yarı mamul ve mamul gıda maddelerinin
toptan veya perakende dağıtım ve satışının yapıldığı ve bunların satış için
depolandığı yerleri,
Gıda ile
temasta bulunan madde ve malzemeleri üreten, satan işyeri: Gıdaları dış
etkilerden koruyan, taşıma, depolama, dağıtım, tanıtım işlemlerinde
kullanılan ve Türk Gıda Kodeksinde tanımlanan gıda ile temasta bulunan madde
malzemelerin tekniğine uygun ve hijyenik şekilde üretim, işleme ve depolama
ve/veya satış işlemlerinin yapıldığı tesisler ile bu tesislerin tamamlayıcısı
sayılacak yerlerin tamamını,
Gıda işi:
Kâr amaçlı olsun veya olmasın, özel ya da kamusal
olarak, gıdanın üretimi, işlenmesi ve dağıtımının herhangi bir aşamasıyla
ilgili herhangi bir faaliyetin yürütülmesini,
Gıda
işletmecisi: İthal ettikleri, ürettikleri, işledikleri, imal ettikleri,
depoladıkları nakil veya dağıtımını yaptıkları, satışa ve tüketime sundukları
gıda maddelerinin Türk gıda mevzuatı şartlarına uygunluğundan sorumlu olan
gerçek veya tüzel kişileri,
Gözetim:
Bir veya daha fazla sayıda gıda işletmesinin, gıda işletmecisinin ve
faaliyetlerinin dikkatli bir şekilde incelenmesi,
HACCP:
Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları olarak tanımlanan, gıda güvenliği
için önemli olan tehlikeleri tanımlayan, değerlendiren ve kontrol eden
sistemi,
HACCP
planı: İlgili ürünün üretim sürecinde gıda güvenliği açısından önemli olan
tehlikelerin kontrol altında tutulduğundan emin olmak amacıyla HACCP
ilkelerine uygun olarak hazırlanmış dokümanı,
HACCP
sistemi: HACCP planı veya planlarını yürütmek ve amaçlarını yerine getirmek
için gereken organizasyon yapısı, prosedürleri, süreçleri ve kaynakları,
HACCP
izleme: Kritik Kontrol Noktasının kontrol altında olup olmadığının
değerlendirilmesi amacıyla kontrol parametrelerinin gözlem veya ölçümlerinin
planlı bir sırada yürütülmesini,
HACCP
tetkiki: HACCP planı ve buna ilişkin sonuçlar dahil, HACCP sisteminin
planlanmış düzenlemelere uyup uymadığını, etkili biçimde uygulanıp
uygulanmadığını ve amaçlarının yerine getirilmesi için uygun olup olmadığını
saptamak üzere yapılan kontrol ve denetimi,
Ham madde:
Gıda maddelerinin üretiminde kullanılan birincil üretimden elde edilen ürün,
yarı mamul veya mamul maddeleri elde etmek için kullanılan maddelerden her
birini,
Hijyen:
Tehlikelerin kontrolü ve amaçlanan kullanımını hesaba katarak, bir gıda
maddesinin insan tüketimine uygunluğunun sağlanması için gerekli önlemler ve
koşulları,
İlgili
merci: Bakanlık/Tarım İl Müdürlüğü, Valilik /İl Özel İdaresi,
İmha
etmek: İnsan sağlığına veya tüketimine uygun olmayan gıda ve gıda ile temas
eden madde ve malzemelerin usulüne uygun olarak imhasını,
İnceleme:
Gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeler ile ilgili konuların,
Kanun ve ilgili Yönetmelik şartlarına uyumunun doğrulanması için yapılan
incelemeyi,
İşleme:
Isıtma, tütsüleme, tuzlama, olgunlaştırma, yumuşatma, ekstrüzyon,
kurutma, salamura, pulp üretimi veya bunların
kombinasyonunu kapsayan, başlangıçtaki ürünü önemli ölçüde değiştiren ve
muhafaza eden her hangi bir faaliyeti,
İşlenmemiş
gıdalar: Bölünen, parçalanan, koparılan, dilimlenen, kemiklerinden ayrılan,
doğranan, kabuğu-zarından ayrılan, kıyılan, kesilen, temizlenen, dış
kabuğundan ayrılan, öğütülen, soğutulan, dondurulan, derin dondurulan veya
çözündürülen ürünleri kapsayan, işlenmemiş gıda maddelerini,
İşlenmiş
gıdalar: Ham maddelerin işlenmesi sonucu elde edilen ve üretimleri için
gerekli olan veya özeliklerini kazandıran bileşenleri içerebilen gıda
maddelerini,
İyi
uygulama rehberleri: Birincil üretim dahil olmak üzere ürüne ait üretim,
işleme ve dağıtım aşamalarında, bulaşan kontrolü, su, organik atıklar ve
gübrelerin kullanımı, bitki koruma ürünleri ve veteriner ilaçların kullanımı,
haşere kontrolü, izlenebilirlik, geri toplama, atık yönetimi, kayıt tutma,
iyi üretim uygulamaları, iyi hijyen uygulamaları, HACCP esaslarının
uygulanışı, gıda işletmecisinin çalışacağı idari sistemler, gıdaların
fiziksel, kimyasal ve mikrobiyolojik güvenliği gibi gıda güvenliğini
sağlamaya yardımcı olan rehber niteliğindeki yayınları,
İzleme:
Kanuna uygunluk durumu ile ilgili genel bir fikir elde etmek amacıyla, planlı
olarak yürütülen bir dizi gözlem veya ölçümleri,
İzlenebilirlik:
Üretim, işleme ve pazarlama ile ilgili sürecin her aşamasında, gıda maddesine
karıştırılması tasarlanan veya muhtemelen ortaya çıkabilecek istenilmeyen
herhangi bir maddenin izlenmesini,
Kalıntı:
Gıdada, tarım ürünlerinde veya bitkilerde, toprakta, suda veya diğer çevresel
bileşenlerde, kullanımına izin verilen bir kimyasal üründeki aktif
bileşenlerin ve/veya türevleriyle birlikte parçalanma ürünleri, metabolitleri ve kalıntısını,
Kalite
kontrolü: Tüketime arz edilen gıda maddelerinin mevzuata uygunluğunun
tespitini,
Kalite:
Gıda maddelerinin mevzuatla belirlenmiş kriterlere uygunluğunu tayin eden
özelliklerinin toplamını,
Kanun:
27/5/2004 tarihli ve 5179 sayılı Gıdaların
Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin
Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanunu,
Kontrol
planı: Uygulanan gıda kontrol ve denetim sisteminin yapısı ve organizasyonu
konusunda genel bilgi içeren ve Bakanlık tarafından hazırlanan planı,
Kontrol:
Gıda maddeleri ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeleri üreten ve
satan işyerlerinin, asgari teknik ve hijyenik şartları ile bu yerlerde
üretilen ve satılan gıda maddelerinin ve gıda ile temasta bulunan madde ve
malzemelerin mevzuata uygunluğunun tespitini,
Kritik
Kontrol Noktası (KKN): Bir gıda güvenliği tehlikesini önlemek, ortadan
kaldırmak ya da riski kabul edilebilir bir düzeye
indirgemek için belirli bir kontrol önleminin uygulanmasının gerekli olduğu
bir aşamayı,
Kritik
limit: Bir koşulun, parametrenin kabul edilebilir veya kabul edilemez olma
durumunu belirleyen kriteri,
Muayene ve analiz: Numune alma işlemi ile başlayan ve o partinin
istenilen özelliklere uygunluğunu kontrol etmek için yapılan işlemlerin
tümünü,
Mübadeleye
konu gıda maddeleri: Satmak veya sair şekilde devretmek üzere depolama, satış
maksadıyla teşhir etme ve her ne surette olursa olsun devredilen gıda
maddelerini,
Nihaî
tüketici: Gıdayı herhangi bir ticarî amaçla kullanmayan en son gıda maddesi
tüketicisini,
Numune
alma: Gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin Kanuna
uygunluğunun denetlenmesinde, çevreden toplanması da dahil, üretim, işleme,
dağıtım aşamalarından numune alınmasını,
Numune:
İmal tarihi, parti/kod/seri numarası aynı ve alındığı kitleyi, partiyi her
yönüyle temsil edebilecek miktar ve nitelikte olan, muayene ve analiz
amacıyla alınan gıda veya gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeyi,
Önleyici
faaliyet: Olası uygunsuzluk, hata yada diğer istenmeyen durumların
nedenlerinin ortadan kaldırılması ve oluşmasını önlemek için yapılan işlemi,
Paketleme:
Bir veya birden fazla ambalajlanmış gıdanın ikinci bir koruyucu malzemeye,
kaba yerleştirilmesi ve kabın, koruyucu malzemenin kendisini,
Parti:
Aynı koşullarda ve zamanda üretilen, ambalajı, ambalaj büyüklüğü, sınıfı,
tipi, çeşidi ve boyutu aynı olan ürün örnekleri veya ambalajları topluluğunu,
Piyasa
gözetimi ve denetimi: İlgili mercii tarafından, ürünün piyasaya arzı veya
dağıtımı aşamasında veya ürün piyasada iken Türk gıda mevzuatına uygun olarak
üretilip üretilmediğinin, güvenli olup olmadığının kontrol ve denetimi,
Piyasaya
arz: Gıda maddelerinin tedarik veya tüketim amacıyla bedelli veya bedelsiz
olarak piyasada yer alması için yapılan faaliyeti,
Risk: Gıda
maddesinde sağlığa zararlı olabilecek şiddetteki muhtemel tehlikeyi,
Sanitasyon:
Halk sağlığını korumak amacı ile yüzeylerden gıda kalıntıları,
mikroorganizmalar, yabancı maddeler ve temizlik maddeleri kalıntıları gibi
kirlerin uzaklaştırılması için alınan önlemlerin tümünü,
Sapma:
Kritik limite uygunsuzluk halini,
Sorumlu
yönetici: Gıda mevzuatına uygun üretim yapılmasında, işveren ve/veya tüzel
kişilik yasal temsilcisi ile birlikte sorumlu olan yöneticiyi,
Şahit
numune: Numunenin alındığı parti ve kitleden, numune ile birlikte alınan,
itiraz ve ihtilaflı durumlar için ayrılan numuneyi,
Tağşiş:
Gıda maddelerinin ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin, mevzuata
veya izin verilen özelliklerine aykırı olarak üretilmesi halini,
Taklit:
Gıda maddesini ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerini; şekil,
bileşim ve nitelikleri itibariyle evsafında olmayan özellikleri haiz gibi
göstermeyi,
Tehlike:
Gıda maddesinde olan ve oluşabilecek fiziksel, kimyasal ve biyolojik olarak
sağlık yönünden ortaya çıkabilecek potansiyel zararı,
Tehlike
analizi: Tehlike ve tehlikeye yol açan koşulların, hangilerinin gıda
güvenliği açısından önemli olduğuna karar verebilmek için, bu tehlikeler ve
koşullar konusunda bilgi toplama ve değerlendirme sürecini,
Temizlik:
İşyerlerinde biriken kirin, toprağın, gıda kalıntılarının ve diğer istenmeyen
maddelerin ortamdan mekanik ve kimyasal işlemlerle uzaklaştırılması işlemini,
Tetkik:
Faaliyetlerin ve ilgili sonuçlarının planlanan düzenlemelere uygunluğunun, bu
düzenlemelerin etkili olarak uygulanıp uygulanmadığının ve amaçları sağlamaya
yönelik uygunluğunun, bir sistem dahilinde ve bağımsız olarak incelenmesini,
Toplu
tüketim yeri: Gıda maddelerinin tekniğine uygun şekilde işlendiği, üretildiği
ve aynı mekânda tüketime sunulduğu yerleri,
Türk gıda
mevzuatı: Gıda maddeleri ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeleri;
özellikle gıda güvenliğini ve kalitesini düzenleyen, gıda maddeleri ve gıda
ile temasta bulunan madde ve malzemelerin üretimi, işlenmesi, dağıtımı ve
satışı ile her aşamayı kapsayan tüm mevzuatı,
Üretim,
işleme ve dağıtım aşamaları: Bir ürünün ithalatı dahil, birincil üretimden
başlayarak, işlenmesi, depolanması, nakliyesi, nihai tüketiciye satışı veya
arzını,
Yetkilendirilmiş
kuruluş: Gıda üreten ve/veya satan işyerlerinde, Bakanlığın yetkilendireceği
kamu ve/veya özel kuruluşlar tarafından kalite ve Bakanlığın uygun gördüğü
benzeri diğer konularda, kontrol ve sertifikasyon hizmetlerini yürüten
kuruluşu,
Zararlı:
Doğrudan veya dolaylı olarak gıda maddesinde bulaşmaya yol açabilecek her
türlü canlıyı,
ifade
eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Gıda Güvenliği Şartları ve İyi
Uygulama Rehberleri
Gıda güvenliği şartları
Madde 5 - Gıda güvenliği şartları aşağıdaki hususları kapsar.
a) Piyasaya arz edilecek gıda ve gıda ile
temasta bulunan madde ve malzemelerin Türk gıda mevzuatına uygun olması
zorunludur. Güvenli olmayan gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve
malzemeler piyasaya arz edilemez.
b) Gıda;
1) Sağlığa
zararlı olması,
2) Tüketime
uygun olmaması durumlarında,
güvenli
sayılmaz.
c) Herhangi
bir gıdanın güvenli olup olmadığının saptanmasında;
1) Gıdanın tüketici açısından; üretim, işleme,
depolama, dağıtım ve satış aşamalarının her birinde normal kullanım
koşullarına uygun olup olmadığına,
2) Etiket bilgilerine ve/veya gıdanın içeriğinin
sağlığa zararlı olabilecek etkilerine dair tüketiciye verilen bilgiye,
bakılır.
d) Herhangi
bir gıdanın sağlığa zararlı olup olmadığının saptanmasında;
1) Gıdayı
tüketen tüketicinin sağlığına hemen ve/veya kısa ve/veya uzun vadede yapacağı
olası etkiler ile onu izleyecek nesiller üzerindeki etkilerine,
2) Olası
toplam toksik etkilerine,
3) Gıdanın
belirli bir kategorideki tüketici için üretilmesi durumunda, tüketicinin o
gıdaya karşı biyolojik duyarlılığına,
bakılır.
e) Herhangi
bir gıdanın insan tüketimi için uygun olup olmadığının belirlenmesinde;
gıdanın, yabancı maddeler ile bulaşmış veya kokuşmuş, bozulmuş, çürümüş olup
olmadığına, toksin içerip içermediğine bakılır.
f) Güvenli
olmayan gıda, aynı sınıf veya nitelikte bir parti, yığın veya kümenin parçası
olması durumunda, ayrıntılı bir değerlendirme sonucunda parti, yığın veya
kümenin güvenli olduğuna dair hiçbir kanıt bulunmaması durumunda, tüm parti,
yığın veya kümenin güvenli olmadığı varsayılır.
g) Gıda
güvenliği ile ilgili Türk gıda mevzuatı hükümlerine uygun olan gıda, mevzuat hükümlerinin
kapsadığı ölçüde güvenli sayılır.
h) Bir
gıdanın mevzuat hükümlerine uygun olduğu halde, gıdanın güvenli olmadığına
dair nedenlerin bulunması durumunda, Bakanlık ve ilgili merci, o gıdanın
piyasaya arzına sınırlamalar getirecek uygun önlemleri alır veya piyasadan
geri toplatır.
İyi uygulama
rehberleri
Madde 6 - İyi
uygulama rehberleri aşağıdaki özellikleri taşır.
a) Bakanlık
veya Bakanlık gözetiminde ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından hijyen
uygulamaları dahil, iyi uygulama rehberleri hazırlanarak, Bakanlık onayından
sonra yayımlanır.
b) Hazırlanan
iyi uygulama rehberleri, bilimsel ve teknolojik gelişmeler göz önünde
bulundurularak gerektiğinde güncelleştirilir ve ilgili sektör için
uygulanabilir olması göz önünde tutulur.
c) İyi Uygulama
Rehberleri ihtiyari nitelik taşır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İşyeri
Sorumlulukları
Birincil üretim
Madde 7 - Birincil
üretime dair işyeri sorumlulukları aşağıda yer almaktadır.
a) Birincil üretim ve aşağıdaki faaliyetleri gerçekleştiren işletmeler,
Birincil Üretim ve İlgili İşletmeler için Genel Hijyen Kuralları (Ek-1)’de
belirtilen hükümleri yerine getirmekle yükümlüdür.
1) Niteliklerini önemli ölçüde değiştirmemek kaydıyla, birincil
ürünlerin üretim yerinde taşınması, depolanması ve işlenmesi.
2) İzlenebilirliğin sağlanması amacıyla gerekli olduğu taktirde, canlı
hayvanların taşınması.
3) Bitkisel kökenli ürünler, su ürünleri ve av hayvanları için,
niteliklerinin önemli ölçüde değiştirilmemesi şartıyla, birincil ürünlerin
üretim yerinden başka bir tesise taşınması.
b) Ek 1’de
belirtilen genel hijyen hükümlerine dair kontrol ve denetimler ilgili
kanunlar kapsamında belirtilen yetkili birimler tarafından yürütülür.
Üretim, işleme, dağıtım ve satış aşamalarına dair
işyeri sorumlulukları
Madde 8 -
Gıda ve gıda ile temas eden madde ve malzemeleri üreten ve/veya satan
işyerleri ile toplu tüketim yerleri aşağıda belirtilen sorumlulukları yerine
getirir.
a) İthal ettikleri, ürettikleri,
işledikleri, imal ettikleri, depoladıkları, dağıttıkları, sattıkları tüm gıda
ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerde gıda güvenliğinin
sağlanmasından müteselsilen sorumludur.
b) Gıda
kontrolörlerine kontrol ve denetim sırasında yardımcı olmakla yükümlüdür.
c) Sunduğu bilgi,
belge ve kayıtların doğruluğundan sorumludur.
d) İyi hijyen
uygulamalarının takip edilmesiyle birlikte, aşağıda 7 temel prensibi
belirtilen HACCP ilkelerine dayanan prosedürleri uygulamak ve sürdürmekle
yükümlüdür;
1) Önlenmesi, elimine edilmesi veya kabul edilebilir düzeylere
düşürülmesi gereken tehlikelerin teşhisi,
2) Bir tehlikenin önlenmesi veya elimine edilmesi veya kabul
edilebilir düzeylere düşürülmesi için kontrolün temelini oluşturan aşama veya
aşamalarda kritik kontrol noktalarının belirlenmesi,
3) Kritik kontrol noktalarında, tanımlanan tehlikenin önlenmesi,
elimine edilmesi veya azaltılması için, kabul edilebilir kritik limitlerin
oluşturulması,
4) Kritik kontrol noktalarında etkin izleme prosedürlerinin
oluşturulması ve uygulanması,
5) Yapılan izlemede kritik kontrol noktasının kontrol altında
olmadığını gösterdiği durumlar için düzeltici faaliyet prosedürlerinin
oluşturulması ve uygulanması,
6) Bu bendin (1), (2), (3), (4) ve (5) numaralı alt bentlerinde
belirtilen tedbirlerin etkin olarak uygulandığının doğrulanması için düzenli
olarak yürütülen prosedürlerin oluşturulması,
7) Bu bendin (1), (2), (3), (4), (5) ve (6) numaralı alt bentlerinde
belirtilen tedbirlerin etkin olarak uygulandığının kanıtlanması için
işyerinin yapısı ve büyüklüğüne
uygun belge ve kayıtların oluşturulması.
Üretilen gıda veya gıda ile temasta
bulunan madde ve malzemede, işleme yöntemi veya üretimin herhangi bir
aşamasında bir değişiklik yapıldığı zaman, prosedürün gözden geçirilmesi,
üzerinde gerekli değişikliklerin yapılması ve bu değişikliklerin kayıt altına
alınması zorunludur.
a) Gıda ve gıda ile temasta bulunan madde
ve malzemeleri üreten işyerleri, aşağıda belirtilen hijyen tedbirlerini
uygulamakla yükümlüdür;
1) Gıdalar için ilgili mevzuatında
belirtilen mikrobiyolojik kriterlere uymak,
2) Bu Yönetmelik çerçevesinde ilgili
prosedürleri uygulamak,
3) Gıdalar için sıcaklık kontrolü
gerekliliklerine uymak,
4) Ürünün özelliğine göre gerekli olan
soğuk zinciri korumak ve kayıt altına almak,
5) Yeterli sıklıkta numune almak ve
analiz etmek/ettirmek.
f) İyi
hijyen uygulamalarının takip edilmesiyle birlikte, HACCP ilkelerine dayanan
prosedürleri uygulamak ve sürdürmekle yükümlüdür.
g) HACCP ile ilgili belgeleri
güncelleştirmek, uygulamak, kayıt ve dokümanları saklamak, kontrol ve denetim
sırasında gıda kontrolörlerine göstermekle yükümlüdür.
h) Çalışan personele yönelik hijyen kuralları ve teknik bilgileri
içeren eğitimler düzenlemek ve personelin bu eğitimleri başarılı bir şekilde
uygulamasını sağlamak ile yükümlüdür.
ı) Uygun numune alma
ve analiz metotları kullanarak aldığı numunelere ait kontrol, denetim ve/veya
analiz sonuçlarını en az iki yıl muhafaza etmek ile yükümlüdür.
i) Gıda ve gıda ile
temasta bulunan madde ve malzemeler için geri toplama ve şikayet
değerlendirme prosedürlerini bulundurmakla yükümlüdür.
j) İşyeri yetkilisi, okul, kreş, kamu-özel kurum ve
kuruluşları ile fabrika, hastane ve benzeri yerlerde mahallinde üretilerek
toplu tüketime sunulan yemek partisinin her çeşidinden alınan bir örneği 72
saat uygun koşullarda saklamakla yükümlüdür.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
İşyerlerinin
Taşıması Gereken Özellikler
Gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeleri
üreten işyerleri
Madde
9 - Gıda ve gıda ile temasta bulunan
madde ve malzemeleri üreten işyerleri, 27/8/2004 tarihli ve 25566 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Gıda ve Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemeleri
Üreten İşyerlerinin Çalışma İzni ve Gıda Sicili ve Üretim İzni İşlemleri ile
Sorumlu Yönetici İstihdamı Hakkında Yönetmelikte öngörülen asgarî teknik ve
hijyenik şartları taşımak, gıda işyeri çalışma izni ve gıda sicil numarası,
üretim izni almak ve aynı Yönetmelikte belirtilen koşulları devam ettirmek
zorundadır.
Gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve
malzemelerin satış yerleri ile toplu tüketim yerleri
Madde 10 - Tüm
gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin satış yerleri ile
toplu tüketim yerleri ilgili merci tarafından kayıt altına alınır.
Gıda ve
gıda ile temas eden madde ve malzemelerin satış yerleri ile toplu tüketim
yerlerinde aşağıdaki özellikler aranır.
a) İşyeri
genel özellikleri;
1) İşyeri
çevresinde bulaşmaya yol açacak çöp ve atık yığınları, su birikintileri,
zararlıların yerleşmesine yol açacak ortamlar bulunmamalıdır.
2) Yapılan
işin özelliğine göre depo, muhafaza yeri, yıkama, muayene ve kontrol yeri,
hazırlama yeri bulunmalıdır. İdare bölümü, personel soyunma ve giyinme
yerleri, yemekhane, banyo, tuvalet gibi bölümler ayrı olmalıdır.
3) Gıda
işyerleri yerleşim, tasarım, inşa, oturum ve büyüklük bakımından;
Yeterli
bakım, temizlik ve/veya dezenfeksiyona izin verecek, havadan kaynaklanan
bulaşmayı önleyecek veya en aza indirecek ve bütün işlemler için hijyenik
performansa uygun yeterli çalışma alanı sağlamalıdır.
Kir
birikimini, toksik maddelerle teması, gıdanın içine
parçacıkların düşmesini ve yoğunlaşma veya yüzeyde istenmeyen küflerin
oluşmasını ve bulaşmasını önleyecek biçimde olmalıdır.
Bulaşmaya
karşı ve özellikle zararlı kontrolü dahil, iyi hijyen uygulamalarına uygun
olmalıdır.
Gerekli
hallerde, gıda maddelerinin uygun sıcaklıklarda muhafaza edilmesi için
yeterli kapasitede uygun sıcaklık kontrollü işleme ve depolama şartları
sağlamalı ve bu sıcaklıkların kalibre edilmiş cihazlarla izlenmesi ve kayıt
edilmesini mümkün kılacak şekilde tasarlanmalıdır.
4) Yapılan
işin özelliğine göre bina içi, zemin, duvar, tavan, kapı ve pencereler
temizlik ve dezenfeksiyona uygun, kolay temizlenebilir özellikte, düz
yüzeyli, pürüzsüz, çatlak olmayan, su geçirmez, yıkanabilir, geçirgen
olmayan, koku yapmayan, haşere yerleşmesine izin vermeyen, sağlığı olumsuz
yönde etkilemeyen malzemelerden yapılmış olmalıdır.
5) İşyerinin
temizlik ve bakımı düzenli olarak sağlanmalıdır.
6) Kapı,
pencere ve işyerinin iç kısımlarına yapılacak uygun donanımlarla sinek ve
kemirgenler gibi zararlıların girişini engelleyecek önlemler alınmalıdır.
7) İşyerinde
ruhsatlı ilaçlarla zararlı mücadelesi yapılmalıdır.
8) İşyerinde
temizlik malzemeleri, zararlılarla mücadele ilaçları ve gıda maddelerini
etkileyebilecek diğer kokulu maddeler ayrı bölümlerde muhafaza edilmelidir.
9) Gıda
maddelerinin üretildiği alanlarda bulunan pencere camları; kırılmaya karşı korunmalı olmalı veya cam dışında uygun bir
malzemeden yapılmalıdır.
10)
Yeterli sayıda, etkin bir drenaj sistemine sahip tuvalet bulunmalı,
tuvaletler gıdaların işlendiği alanlara doğrudan açık olmamalıdır.
11) Uygun
bir şekilde yerleştirilmiş ve el temizliği için tasarlanmış, yeterli sayıda
lavabo, sürekli ve yeterli su, gerektiğinde sıcak su, el temizleme ve
hijyenik kurulama maddeleri bulunmalıdır.
12) Gıda
yıkama bölümleri el yıkama bölümlerinden ayrı olmalıdır.
13) Gıda satış yerleri ile toplu tüketim yerlerinde, akvaryum
canlıları dışında hayvan bulundurulmamalıdır.
14)
İşyerinde uygun nitelik ve yeterlilikte ilk yardım malzemesi
bulundurulmalıdır.
b) Su
tedariki;
1) Türk
gıda mevzuatına uygun ve içilebilir nitelikte sürekli ve yeterli, sıcak
ve/veya soğuk su tedariki sağlanmalıdır.
2) Yangın
kontrolü, buhar üretimi, soğutma ve benzeri diğer amaçlar için kullanılan su,
içilen su sisteminden ayrı olmalıdır.
3) Gıda
ile temasta bulunan buz, buhar ve soğutma suyu, Türk gıda mevzuatına uygun ve
içilebilir nitelikte sudan üretilmiş olmalıdır.
c) Gıda
ile temasta bulunan alet ve ekipman;
1) Geri
dönüşümlü olmayan konteynırlar ve paketleme maddeleri hariç kullanılan tüm
alet ve ekipman, gıda ile temasta bulunan yüzeyler, sağlığa uygun, bulaşma
riskini en aza indirmeyi mümkün kılacak şekilde tasarlanmış olmalı, kolay ve
iyi temizlenebilir, korozyona dayanıklı ve toksik
olmayan ve kalıntı bırakmayan madde ve malzemelerden yapılmış olmalıdır. Tüm
bu alet ve ekipmanlar, daima temiz bulundurulmalı, iyi şartlarda tutulmalı ve
gerektiğinde dezenfekte edilmelidir.
2) Gıda
maddesinin taşınmasında, muhafazasında kullanılan kaplar başka amaçlar için
kullanılmamalıdır.
3) Kirli,
kırık, paslı, çatlak, lekeli, kötü kokulu, yırtık, sırrı dökülmüş ve uygun
olmayan madde ve malzemelerle gıda satış ve servisi yapılmamalıdır.
4) Elle
temas etme gerekliliği olan gıda maddelerinin satış ve servisi uygun malzeme,
alet ekipman ve/veya usulüne uygun şekilde ve gerekli yerlerde eldiven
kullanılarak yapılmalıdır.
5) Sıvı
gıda maddeleri, hijyenik özellikte ve içindeki gıda maddesinin niteliğini
bozmayacak kaplarda bulundurulmalıdır.
6) Gıda ve
gıda ile temas eden ambalaj malzemelerinin üretiminde kullanılan
alet-ekipmanda yağlama amaçlı kullanılan malzeme gıdaya uygun olmalıdır.
ç) Personel
hijyeni;
1) Çalışan
personelin, istihdam edildiği birime ve görevin niteliğine uygun iş giysisi
giymesi ve kişisel temizliğine özen gösterilmesi sağlanmalıdır.
2) Satış
ve toplu tüketim yerlerinde gıda ile temasta bulunan personelin resmi bir
kurumdan alınmış sağlık raporu olmalıdır. Çalışanların periyodik sağlık
kontrolleri, ilgili mevzuatına göre yapılarak sağlık karnelerine
işlenmelidir. Bu uygulamalardan işyeri sahibi veya tüzel kişiliğin yasal
temsilcisi sorumludur.
3) Gıdalarla
taşınması ihtimali olan bir hastalığı bulunan veya bu hastalıkları taşıyan
veya yara, deri enfeksiyonları ya da ishali olan
kişilerin, gıda ile teması engellenmeli veya herhangi bir şekilde doğrudan ya da dolaylı bulaşma ihtimalinin olması durumunda,
gıdaların hazırlandığı alanlara girmesine izin verilmemelidir. Gıda ile
teması olan veya teması olma ihtimali bulunan personel, hastalığını veya
belirtilerini ve mümkünse sebeplerini işyeri sahibine bildirmek zorundadır.
d) Satış,
muhafaza ve depolama;
1) Depo ve
satış yerlerinde gıda maddesi ve gıda ile temasta bulunan madde ve
malzemelerin, zemin ve duvarla temasını engelleyecek şekilde, palet
yüksekliğinde, uygun bir şekilde muhafazası sağlanmalıdır.
2) Gıda ve
gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeler depolanma, hazırlanma,
sergilenme ve taşınma sırasında tekniğine uygun olarak korunmalıdır.
3) Gıda
maddelerinin uygun sıcaklıklarda saklanmasının gerekli olduğu
durumlarda, yeterli kapasitede,
sıcaklık kontrollü depolama şartları oluşturulmalı ve bu sıcaklıklar
izlenmelidir.
4) Depolanan,
sergilenen ve satışa sunulan her türlü gıda maddesinin ve gıda ile temasta
bulunan madde ve malzemelerin üzerinde niteliğini ve varsa özel saklama
koşullarını belirten Türk Gıda Kodeksine uygun etiket bulunmalıdır.
5) Son
kullanma tarihi geçen, imalat hatası bulunan veya iade edilecek olan gıda
maddeleri, satış bölümünden ayrı bir yerde bulundurulmalı, uygun işaretleme
yapılmalı, kayıt tutulmalı, ayrıca satışa sunulmasını engelleyecek diğer
tedbirler alınmalıdır.
6) Türk
gıda mevzuatına uygun olmayan gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve
malzemelerden kirlenmiş, kokuşmuş, ekşimiş, nitelikleri ve görünümü bozulmuş,
bombaj yapmış, kurtlu, küflü olması gibi
özellikleri ile kolaylıkla ayırt edilebilen, fiziksel, kimyasal ya da mikrobiyolojik bozulmaya uğramış, ambalajı
yırtılmış, kırılmış, hasar görmüş, paslanmış, etiketsiz ve son kullanma
tarihi bulunmayan, son kullanma tarihi geçmiş ve/veya etiketi üzerinde ithalat veya
üretim izin tarih ve sayısı bulunmayanlar tüketime ve satışa sunulamaz.
7) Gıda
maddeleri üreten ve/veya satan işyerlerinde kırmızı et, beyaz et, sakatat ve
balık gibi gıda maddeleri birbirinden ve diğer gıda maddelerinden ayrı olarak
satışa sunulmalıdır.
e) Aydınlatma; İşyeri gün
ışığına eşdeğer bir şekilde aydınlatılmalıdır. Aydınlatma gıda maddesinin
doğal rengini değiştirmeyecek özellikte olmalıdır. Aydınlatma cihazları
kırılma ve bulaşmaya karşı muhafazalı olmalıdır.
f) Havalandırma;Yapılan
işin özelliğine göre sıcaklığın aşırı oranda yükselmesini, buhar
yoğunlaşmasını, toz oluşumunu önlemek ve kirli havayı değiştirmek için
mekanik veya doğal havalandırma sistemi bulundurulmalı, hava akımı çapraz
bulaşmaya neden olmayacak ve bunu önleyecek nitelikte olmalıdır.
g) Atık
maddeler;
1) Gıda
atığı ve diğer atıklar, biriktirilmeden gıdanın bulunduğu ortamdan
uzaklaştırılmalıdır.
2) Yeterli
sayı ve büyüklükte, ağızları kapalı ve sızdırmaz, gerektiğinde pedallı,
madeni veya plastik çöp kovaları ve bunların içinde çöp torbaları
bulundurulmalıdır. Kullanılan çöp kovaları kolay temizlenmeye ve gerektiğine
dezenfeksiyona uygun olmalıdır.
3) Gıda
atığı ve diğer atıkların depolanması ve atılması için uygun düzenleme
yapılmalıdır. Sıvı atıklar kapalı sistemler içerisinde tahliye edilmelidir.
h) Gıda maddelerinin
ambalajlanması ve paketlenmesine ilişkin hükümler;
1) Ambalaj
malzemeleri, bulaşma riskine maruz kalmayacak biçimde depolanmalıdır.
2) Ambalajlama
ve paketleme işlemleri gıdalara bulaşmayı önleyecek şekilde yapılmalı,
ambalajlama ve paketleme malzemeleri güvenli ve temiz olmalıdır.
ı) Taşıma;
1)
Gıdaların taşınması için kullanılan araç ve/veya kaplar, yeterli temizlik ve
dezenfeksiyona izin verecek şekilde tasarlanmalı, temiz tutulmalı,
gerektiğinde bakımı yapılmalı ve iyi şartlarda muhafaza edilmelidir.
2) Araç ve/veya konteynır içindeki kaplar, bulaşmaya
sebep olabileceği için, gıda dışında başka bir maddenin taşınmasında
kullanılmamalıdır.
3) Gıdalar, araç ve/veya konteynır/kaplar içerisine
bulaşma riskini en aza indirecek biçimde yerleştirilmeli ve korunmalıdır.
4) Gıda maddeleri ile birlikte başka bir maddenin
veya farklı gıda maddelerinin aynı anda ve birlikte taşınması durumunda,
gıdalar birbirinden ve diğer maddelerden tamamen ayrılmalıdır.
5) Gıda maddesi taşınmasında kullanılan kaplar
ve/veya araçlar, gıda maddesi dışında veya farklı gıda maddelerinin
taşınmasında kullanılmaları durumunda, bulaşma riskinden kaçınmak için farklı
yüklemeler arasında yeterince temizlenmeli ve gerektiğinde dezenfekte
edilmelidir.
6) Gerektiğinde, gıda maddelerinin taşınması için
kullanılan araç ve/veya kaplar gıda maddelerini uygun sıcaklıklarda muhafaza
edebilecek ve söz konusu sıcaklıkları izlemeye imkan verecek nitelikte
olmalıdır.
7) Sıvı, granül ve toz halindeki dökme gıdalar, gıda
maddelerinin taşınmasında kullanılan kap ve/veya konteynır/tankerlerle
taşınacaktır. Gıdaların taşınmasında kullanılan konteynır/kapların üzerinde
açıkça görülebilecek ve silinmeyecek bir şekilde “yalnız gıda maddesi için”
ibaresi bulunmalıdır.
i) Gıda
maddeleri ile ilgili diğer hükümler;
1) Zararlılar,
parazitler ve patojen mikroorganizmalarla bulaşık, toksik,
yabancı maddeler ile bozulmuş maddeler üretimde kullanılmamalıdır.
2) Gıda
maddeleri çapraz bulaşmaya yol açmayacak şekilde hazırlanmalı, işlenmeli,
depolanmalı ve satışa sunulmalıdır.
3) Ham
madde veya gıda bileşenleri, bozulmalarını, zarar görmelerini ve
kirlenmelerini önleyecek şekilde depolanmalıdır.
4) Zararlıların
ve evcil hayvanların, gıdaların hazırlandığı, işlendiği veya depolandığı
yerlere girmemesi için uygun tedbirler alınmalıdır.
5) Patojen
mikroorganizmaların üremesini veya toksinlerin oluşumunu destekleme ihtimali
olan ham madde, bileşen, ara ürün ve son ürünler ürün özelliğine uygun
sıcaklıkta muhafaza edilmelidir. Ancak, sağlık için bir risk oluşturmaması
kaydıyla, gıdanın hazırlama, taşıma, depolama, sunum ve servis aşamalarında,
belirli sürelerde gıdaların ortam sıcaklığında bulundurulmasına müsaade
edilir. İşlenmiş gıda maddelerini üreten, işleyen ve ambalajlayan gıda
işletmeleri, ham maddeleri işlenmiş maddelerden ayrı depolanmasını sağlayan
uygun genişlikte depolara ve soğuk hava depolarına sahip olmalıdır.
6) Sıcak
servise sunulacak gıdalar, ısıl-işlem aşamasından sonra risk oluşturmayacak
bir sıcaklıkta servise sunulur. Isıl işlem uygulanmayanlarda ise son
hazırlama aşamasında sağlık için bir risk oluşturmayacak bir sıcaklığa kadar
soğutulmalıdır.
7) Gıda
maddelerinin çözdürülmesi işlemi, gıdada patojen mikroorganizma üreme riskini
ve toksin oluşumunu en aza indirecek biçimde yapılmalıdır. Gıda, çözdürme
işlemi süresince sağlık için risk oluşturmayacak sıcaklıklarda tutulmalıdır.
Çözdürme işlemi sırasında, sağlık için risk oluşturabilecek sızıntı olması
durumunda, sıvı uygun bir şekilde uzaklaştırılmalıdır. Gıda, çözdürme
işlemini takiben, patojen mikroorganizma gelişimi riski ve toksin oluşumunu
en aza indirecek biçimde işlenmelidir.
j) Eğitim;
1) Gıda
satış yerleri ile toplu tüketim yerlerinde, çalışan personelin, yaptıkları
işin niteliği konusunda bilgilendirilmeleri ve gıda hijyeni konularında eğitilmeleri
sağlanmalıdır.
2) HACCP
uygulayan işyerlerinde, HACCP ve iyi uygulama rehberlerinin uygulanmasından
sorumlu olanların, HACCP ilkelerinin uygulanması konusunda yeterli eğitimi
almaları sağlanmalıdır.
3) Çalışan
personelin, çalışma konusu ile ilgili mevzuat ve uygulaması hakkında
bilgilendirilmesi sağlanmalıdır.
Çadır, büfe ve hareketli araçlar gibi taşınabilir
ve/veya geçici tesislerin taşıması gereken genel özellikler
Madde 11 - Çadır,
büfe ve hareketli araçlar gibi taşınabilir ve/veya geçici tesislerde aşağıdaki özellikler aranır.
a) Taşınabilir
ve/veya geçici tesisler, hayvanlar ve haşerelerden kaynaklanan bulaşma
riskinin önlenmesi amacıyla uygun bir yere yerleştirilmeli, inşa edilmeli,
temiz tutulmalı ve en iyi şartlarda korunmalıdır.
b) Personel
hijyeninin sağlanması, ellerin hijyenik bir şekilde yıkanması, kurulanması ve
gerekli hallerde giysi değiştirme yerleri de dahil olmak üzere uygun mekanlar
bulundurulmalıdır.
c) Gıda
ile temasta bulunan yüzeyler, sağlam, temizlenebilir ve gerekli hallerde
kolayca dezenfekte edilebilir olmalıdır. Kullanılan diğer malzemeler, uygun,
yıkanabilir, korozyona dayanıklı ve toksik olmayan
maddelerden yapılmış olmalıdır.
d) Gıda
maddelerinin temizlenmesi işlemi, işyerinde yürütülen faaliyetlerin bir
parçası olması durumunda, bu işlemin hijyenik olarak yapılması için gerekli
tedbirler alınmalıdır.
e) Alet ve
ekipmanların temizliği ve gerektiğinde dezenfeksiyonu için yeterli temizlik
ve dezenfeksiyon malzemesi bulunmalıdır.
f) Türk
gıda mevzuatına uygun ve içilebilir nitelikte sürekli ve yeterli, sıcak
ve/veya soğuk su tedariki sağlanmalıdır.
g) Tehlikeli
ve/veya yenmeyen maddelerin ve sıvı veya katı atıkların hijyenik bir şekilde
depolanması ve atılması için yeterli düzenleme ve/veya imkanlar
bulundurulmalıdır.
h) Gıdanın
uygun sıcaklıkta muhafaza edilmesi için yeterli imkanlar ve/veya düzenlemeler
bulunmalıdır.
ı) Gıda maddeleri çapraz bulaşmaya yol açmayacak şekilde hazırlanmalı,
depolanmalı ve satışa sunulmalıdır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Kontrol ve
Denetim
Kontrol ve denetim usul ve esasları
Madde 12 - Gıda
ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeler, Türk gıda mevzuatına uygun
olmaksızın üretilemez, mübadele konusu yapılamaz ve muameleye tâbi tutulamaz,
halk sağlığına zarar verecek muhteviyatta olamaz, içerisine zararlı bir madde
katılamaz, böyle bir maddenin kalıntısı bulundurulamaz ve gıdada zararlı
özelliğe yol açacak herhangi bir işlem uygulanamaz.
Kontrol ve denetim
usul ve esasları aşağıdaki gibidir;
a) Bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde,
gıda işletmelerinin kontrol ve denetimleri Bakanlık ve/veya ilgili merci
tarafından görevlendirilen ve adlarına kimlik kartı düzenlenen personel
tarafından yapılır.
b) Bakanlığın görüşü doğrultusunda ilgili
merci yıllık kontrol programlarını hazırlar. Hazırlanan programlar her yıl
güncelleştirilir. Kontrol ve denetimler uygun sıklıkta ve gıda maddesinin taşıdığı riskle orantılı olmalıdır.
Yıllık olarak hazırlanan kontrol
programlarında, gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeler grubunun
risk durumu, önceki kontrollerden edinilen bilgi ve deneyimler, gıda
işletmecilerinin uyguladıkları incelemelerin sonuçları göz önünde
bulundurulur.
c) Bakanlık,
halk
sağlığını ilgilendiren gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzeme
kaynaklı risklerin kontrolüne yönelik acil eylem planları ile çok yıllık ulusal kontrol planlarını hazırlar. Planlar
gelişmeler ışığında düzenli olarak güncelleştirilir.
d) Çok
yıllık ulusal kontrol planları, gıda ve gıda ile temasta
bulunan madde ve malzemelere dair kontrol
sisteminin yapısı ve düzenlenmesi ile ilgili olarak aşağıdaki hususlara dair
genel bilgileri içermelidir;
1)
Planın stratejik hedefleri, kontrollerin ve kaynakların bu hedeflere tahsis
edilmesinin neden öncelik arz ettiği,
2) İlgili faaliyetlerin risk sınıflandırması,
3) Yetkili kurumların merkezi, bölgesel veya
yerel düzeyde görevlerinin belirlenmesi ve bu kurumların kullanımına açık
kaynaklar,
4) İşletmelerde yapılan kontrol ve denetimler
dahil, ulusal, bölgesel veya yerel düzeyde kontrol ve denetimlerin genel
olarak düzenlenmesi ve idaresi,
5) Farklı sektörlere uygulanan kontrol
sistemleri ile bu sektörlerde kontrol ve denetimden sorumlu farklı birimler
arasındaki koordinasyon,
6) Uygun olması durumunda, yetkilendirilmiş
kuruluşlara devredilen görevler,
7) Kontrol ve denetimin kriterlerinin
uygulanmasını sağlamaya yönelik metotlar,
8) Kontrol ve denetimleri gerçekleştiren gıda
kontrolörü/gıda denetçisi, gıda kontrolörü yardımcısı ve yardımcı denetim
elemanlarının eğitimi,
9) Kontrol ve denetimlere ait yazılı
prosedürler ile kontrol ve denetim formu ile raporu,
10) Hayvan ve gıda kaynaklı acil durumlar,
yem ve gıda bulaşması olayları veya insan sağlığını ilgilendiren riskler için
acil eylem planlarının düzenlenmesi ve işleyişi,
11)
İlgili kurumlar arasında işbirliği ve karşılıklı yardımlaşmanın sağlanması.
e) Çok
yıllık ulusal kontrol planları aşağıdaki hususlar dikkate alınarak
değiştirilebilir ve güncelleştirilir.
1) Yeni mevzuat,
2) Yeni bir hastalığın ya
da diğer sağlık risklerinin ortaya çıkması,
3)
Yetkili kurumların yapısında, idaresinde veya işleyişinde belirgin
değişikliklerin olması,
4) Kontrol ve denetim sonuçları,
5) Avrupa Topluluğu tetkik raporlarının
sonuçları,
6) Çok
yıllık ulusal kontrol planlarının hazırlanmasında faydalanılan Avrupa
Birliği Komisyonunca hazırlanan
rehberlerdeki değişiklikler,
7) Bilimsel bulgular,
8) Ülkede diğer ülkeler tarafından
gerçekleştirilen denetimlerin sonuçları.
f) Bakanlık,
her türlü kontrol ve denetimin ilgili merci tarafından uygulanmasını sağlar.
İlgili merci, kontrol ve denetim ile ilgili görevlerini Bakanlığın
belirleyeceği esaslara göre yapmakla yükümlüdür.
g) İlgili
merci tarafından kontrol ve denetim sonuçları ile ilgili değerlendirmeler
düzenli olarak bir sonraki ayın 10’una kadar ve talep edildiği zaman
Bakanlığa gönderilir. Kontrol ve denetim sonuçları bir uygunsuzluğu ya da uygunsuzluk ihtimalini gösteriyorsa, ilgili merci
durumu derhal Bakanlığa yazılı olarak iletir.
h)
Bakanlık birimleri ile ilgili merci arasında etkin ve yeterli işbirliği ve
koordinasyonun sağlanması zorunludur.
ı) Kontrol ve denetimler; kontrol
programları ile çok yıllık ulusal kontrol planlarının yanı
sıra şüphe, şikayet, inceleme,
izlenebilirliğin sağlanması, izleme, gözetim ve tetkik
amaçları ile de gerçekleştirilir. Kontrol ve denetimlerin uygulanmasında
yeknesaklığı temin etmek amacıyla, Bakanlık yazılı olarak ilgili merciyi yönlendirir.
i)
İlgili merci tarafından yürütülen kontrol ve denetimler, gerektiğinde numune alma ve analiz gibi uygun
kontrol ve denetim metotları ve teknikler kullanılarak yürütülür. Kontrol ve
denetimlerde, Türk gıda mevzuatı şartlarını karşılamak üzere gıda işletmecisi
tarafından uygulanan HACCP gibi kontrol programları ve/veya gıda ve gıda ile
temasta bulunan madde ve malzemelerin kalite kontrolüne yönelik sonuçlar dikkate
alınır ve tetkiki yapılır.
j)
Gıda ile ilgili kontrol ve denetimler aşağıdaki faaliyetleri ihtiva
etmelidir;
1)
Gıda işletmecilerinin yürüttüğü herhangi bir kontrol sistemi ve bu kontrol ve
denetimlerin neticelerinin incelenmesi.
2)
Aşağıda yer alan hususların kontrol ve denetimlerinin yapılması;
Gıda ile işyerinin çevresi, tesisler,
ofisler, ekipman, donanım ve makineler, nakil ve gıda maddeleri üreten, satan
işyerine ait temel donanımlar,
Ham madde, bileşen, ara ürünler ve diğer
maddeler ile işletmede kullanılan alet ve ekipmanlar,
Gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeler,
Temizleme, bakım malzemeleri ve işlemleri ile
pestisitler,
Etiketleme,sunum, reklam.
3)
Gıda maddeleri üreten, satan işyerlerine ait hijyen koşullarının kontrol ve
denetimi.
4)
İyi Üretim Uygulamaları ve İyi Hijyen Uygulamalarının, hazırlanan rehberler
doğrultusunda değerlendirilmesi.
5)
Türk gıda mevzuatına uygunluğun değerlendirilmesi için yazılı bilgi, belge ve
diğer kayıtların incelenmesi.
6)
Gıda işletmecisi ve çalışan personel ile yapılan görüşmeler.
7)
Gıda işletmesinde bulunan ölçüm aletlerinin kayıtlarının okunması.
8)
Gıda işletmecisi tarafından kayıt edilen ölçümlerin doğrulanması için ilgili mercinin kendisine ait ölçüm araçları ile yürüttüğü
kontrol ve denetimler.
9)
Bu yönetmelikle getirilen diğer şartlara uyulup uyulmadığının tespiti.
k) Yıllık kontrol programları ile çok yıllık olarak hazırlanan ulusal
kontrol planlarının ve diğer amaçlarla yapılan tüm kontrol ve denetimlerin
hazırlanacak raporlara esas teşkil eden genel değerlendirilmesi Bakanlıkça
yapılır. Bakanlık, ilgili merci tarafından bildirilen kontrol ve denetim
sonuçlarını değerlendirerek, yıllık kontrol programlarına ve gerektiğinde
diğer amaçlarla yapılan kontrol ve denetimlere dair raporunu/raporlarını
hazırlar.
l) Kontrol, denetim ve tetkiklerin doğru bir
şekilde uygulanması için kontrol ve denetimleri yürüten gıda kontrolörü/gıda denetçileri ile gıda kontrolör
yardımcısı/yardımcı denetim elemanlarının eğitimleri ilgili
merci ile işbirliği içerisinde Bakanlıkça yapılır.
m) Gıda ve gıda ile
temas eden madde ve malzemeleri üreten, satan işyerleri ile toplu tüketim yerlerinin kontrol ve denetimi ile numune
alma işlemi, gıda kontrolörü/ gıda denetçisinin başkanlığında gıda
kontrolör yardımcısı/yardımcı denetim elemanından oluşan en az iki kişilik ekip
tarafından yapılır.
n) 8 inci maddenin
(d) bendinde belirtilen esasların tetkiki, Bakanlık tarafından bu konuda
eğitilmiş en az iki gıda kontrolörü/ gıda denetçisi tarafından yapılır.
o) Kontrol ve denetimler, gıda işletmecisine haber vermeksizin, özel
durumlar hariç çalışma saatleri içinde gerçekleştirilir.
ö) Kontrol ve denetim işlemlerinin etkili ve verimli bir biçimde
sürdürülmesini sağlamak için, ilgili merci tarafından bakımı yapılmış, uygun donanım ve
ekipmanın temin edilmesi zorunludur.
p) İlgili
merci, analiz ve şahit numunelerinin uygun koşullarda Bakanlıkça
yetkilendirilmiş laboratuvarlara taşınması ile
şahit numunenin gereği gibi muhafaza edilmesini sağlamak için uygun koşulları
temin etmek zorundadır.
r) Gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve
malzemelerin özel mevzuatında belirtilmesi durumunda şahit numune laboratuvarda ayrılarak uygun koşullarda muhafaza edilir.
s) Bakanlık,
her türlü kontrol ve denetim sırasında alınan numune ve şahit numunelerin
analizini yürütebilecek olan laboratuvar ve
referans laboratuvarları belirler, yetkilendirir ve
ilgili merciye bildirir.
ş) Pazar yerleri, cadde ve sokaklarda, yaş meyve ve sebze hariç her
türlü gıdanın açıkta satışı yasak olup, kontrol ve denetiminden ilgili merci
sorumludur.
t)
Bakanlıkça yapılan izleme, gözetim, inceleme, bildirim ve acil durumlarda
birincil üretime dair kontrol ve denetimler gerektiğinde gıda kontrolörleri
tarafından yapılır.
u)
Bakanlık, ilgili merci tarafından yapılan kontrol ve denetim hizmetlerini
sürekli kontrol edebileceği gibi, bu hizmetlerin yetersiz olduğunu tespit
ettiği durumlarda ve gerekli gördüğü hallerde hizmetin yürütülmesini doğrudan
üstlenir. Bakanlık, gıda güvenliği açısından halk sağlığını ilgilendiren durumlarda,
kontrol, denetim ve işyeri sorumluluklarına dair her türlü idari tedbiri alır.
Kontrol ve Denetim İşlemleri
Madde 13 - Gıda
kontrolörü/gıda denetçisi ve gıda kontrolör yardımcısı/yardımcı denetim
elemanı tarafından kontrol ve denetimler aşağıdaki esaslara göre yapılır.
Gıda kontrolörü/gıda denetçisi ve gıda kontrolör yardımcısı/yardımcı denetim
elemanı;
a) Bu Yönetmelik ekinde yer alan kontrol ve denetim formlarına ve
Bakanlıkça ilgili merciye bildirilen formlara göre
kontrol ve denetim yapmak zorundadır.
b) Gıda
üretim, depolama, nakil, dağıtım, satış ve tüketim zincirinin tüm
aşamalarında Yönetmelik hükümlerine uyulup uyulmadığının kontrol ve
denetimini yapar, denetim sonuçlarını işyeri denetim defterine işler, kontrol
ve denetim formu ile raporunu düzenler. İki nüsha halinde düzenlenen formun
bir nüshasını işyerinde bırakır, diğer nüshasını dosyasında muhafaza eder.
c) Gıda üretim, depolama, nakil, dağıtım, satış ve tüketim zincirinin
tüm aşamaları veya uygun görülen aşamaları ile ilgili olarak işyerinde
tutulan üretim kontrolü ve denetimi ve/veya laboratuvar
kayıtlarını inceler, gerektiğinde ilgili mercide bulunan dosyasında saklanmak
üzere bunların birer fotokopisini alır ve bunu kontrol ve denetim defterine
işler.
d) Halk sağlığının korunması gerekliliği saklı kalmak kaydıyla,
kontrol ve denetim işlemlerini yerine getirirken elde edecekleri bilgiler
konusunda gizlilik kurallarına uymak zorundadır.
e) Gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeleri üreten
işyerlerinin kontrol ve denetimlerinde, kontrol ve denetim raporu ile Gıda ve
Gıda ile Temasta Bulunan Madde ve Malzemeleri Üreten İşyerlerine Ait Kontrol
ve Denetim Formu (EK-2)’yi düzenler.
f) Gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeleri satan
işyerleri ile toplu tüketim yerlerinin kontrol ve denetimlerinde, kontrol ve
denetim raporu ile Gıda Satış ve Toplu Tüketim Yerlerine Ait Kontrol ve
Denetim Formu (EK-3)’ü düzenler.
g) Gıda
maddeleri üreten ve satan işyerleri ile toplu tüketim yerlerinin kontrol ve
denetimlerinde; üretim yeri kontrollerini 13 üncü maddenin (e) bendine göre,
üretim yeri hariç toplu tüketim ve satış yeri kontrollerini ise aynı maddenin
(f) bendine göre yapar.
h) HACCP
sistemini uygulayan gıda maddeleri ve gıda ile temasta bulunan madde ve
malzemeleri üreten ve/veya satan işyerleri ile toplu tüketim yerlerinin HACCP
sistemi tetkiklerinde, HACCP Sistem Tetkikine Ait Resmi Formu (EK-4)’ü
düzenler.
ı) Gerektiğinde gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeleri
üreten işyerinin sorumlu yöneticisi ve/veya çalışanlarıyla görüşülmesi,
işyerindeki ölçüm araçlarınca kaydedilen değerlerin okunması ve/veya bu
değerleri kendi araçlarıyla doğrulanması ile kontrol ve denetimini destekler.
i) Gıda ve
gıda ile temasta bulunan madde ve malzeme satış yerlerinin kontrol
ve denetimlerinde, Türk gıda mevzuatı şartlarını karşılamak üzere gıda
işletmecisi tarafından uygulanan HACCP gibi kontrol programları ve/veya gıda
ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin kalite kontrolüne yönelik
sonuçları dikkate alır ve tetkikini yapar.
j) Kontrol
ve denetim sırasında muayene ve analiz amacıyla, gerektiğinde Türk Gıda
Kodeksi Yönetmeliği veya özel mevzuatına uygun olarak, yeterli miktarda
numune/numuneleri alır. Bakanlıkça hazırlanacak “Numune Alma Tutanağı” ile
“Numune Alma Etiketini” doldurarak, numuneye iliştirir. Özel mevzuatı olan
gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeler hariç olmak üzere,
kontrol ve denetim sırasında iki takım halinde alınan numunelerden bir takım
şahit numune olarak, numuneyi alan ilgili merci’de numunenin yapısını
bozmayacak şekilde tekniğine uygun muhafaza eder, bir takım numuneyi ise
muayene ve analiz yapılmak üzere usulüne uygun olarak en kısa zamanda
Bakanlık tarafından yetkilendirilen kamu veya özel laboratuvara
resmi prosedür ile gönderir.
k) Düzenlenen
“Muayene ve Analiz Raporu”, laboratuvar tarafından
ilgili merciye ulaştırılır.
l) “Muayene
ve Analiz Raporu” ile “Kontrol ve Denetim Raporu”nu, mevcut mevzuat dahilinde
özellikle taklit, tağşiş ve sağlığa zararlı hususları da içerecek şekilde
değerlendirir. Değerlendirme sonuçlarını, olumlu yada olumsuz her durumda
işyerine bildirir.
m) Numuneye ait muayene ve analiz sonuçlarının olumlu olması halinde,
sonuç raporunun kendilerine bildirilme tarihinden itibaren raf ömrü ile
sınırlı olmak koşulu ile en geç yedi gün içerisinde, işyeri sahibi ve/veya
sorumlu yöneticisi tarafından numune hazırlama yöntemi ile özellikleri
değişmemiş olması şartıyla şahit numune geri alınabilir. Süresi içinde geri
alınmayan şahit numune ile ilgili olarak işyeri herhangi bir hak talebinde
bulunamaz.
n) Kontrol
ve
denetim sırasında herhangi bir engelleme
ile karşılaştığında durumu bir tutanak ile tespit ederek ve Kanunun ilgili
maddesi uyarınca işlem yapılmasını sağlar. O yerin en büyük mülki amiri
tarafından görevlendirilen polis, jandarma, muhtar veya ihtiyar heyeti
üyelerinden en az birinin katılımı ile kontrol ve denetim tekrarlanır.
o) Muayene
ve Analiz Raporu/Kontrol ve Denetim Raporu/tetkik değerlendirme sonuçlarının
olumsuz bulunması halinde, Kanun gereğince işyeri sahibi, yasal temsilcisi
ve/veya sorumlu yöneticisi hakkında yasal işlem uygulanır.
El konma ve imha
Madde 14 -El
konma ve imha ile ilgili düzenlemeler aşağıdaki gibidir.
Kanunun 29
uncu maddesinin birinci fıkrasının (a), (d), (ı) ve (n) bendleri
gereği el konulan ve toplatılan gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve
malzemeler için;
a) İzin ve
tescil işlemlerini yaptırmadan üretime geçen ve/veya bu ürünleri mübadele
konusu yapan işyerlerinde üretilen ve/veya satılan gıda ve gıda ile temasta
bulunan madde ve malzemelere el
konulur ve yedd-i emin tutanağı ile gıda
işletmecisine teslim edilir. İşyeri, o yerin en büyük mülki amirinin onayı
ile ilgili merci tarafından üretimden ve satıştan men edilir. Tekniğine göre
muhafaza edilmiş ve üretimde kullanılan her türlü ham, yardımcı madde ve
katkı maddelerinin mevzuata uygun olması durumunda gıda işletmecisine iade
edilir. Bu işletmelerin, tescil ve izin işlemleri tamamlandıktan sonra o
yerin en büyük mülki amirinin onayı ile ilgili merci tarafından üretime ve el
konulan gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin Türk gıda
mevzuatına uygun olması halinde satışına izin verilir ve Kanuna göre işlem
yapılır.
b) Kontrol
ve denetim sonucu gıda güvenliği ve halk sağlığı açısından tüketilmesinin
uygun olmadığı tespit edilen ve/veya raf ömrünü doldurmuş gıda maddeleri ile
Türk gıda mevzuatına uygun olmayan gıda ile temasta bulunan madde ve
malzemeler, ilgili mercinin gözetiminde usulüne
uygun olarak işyeri tarafından imha edilir. Bu durum iki nüsha halinde düzenlenen
imha tutanağı ile tespit edilir. İmha tutanağının bir nüshası ilgili
merci’de, diğer nüshası da işyerinde saklanır. İşyeri tarafından imhası
gerçekleştirilmeyen gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin
imhası ilgili merci tarafından usulüne uygun olarak gerçekleştirilir. Ayrıca,
Kanuna göre işlem yapılır. İmha ile ilgili tüm masraflar işyeri tarafından
karşılanır.
İtiraz hakkı
Madde 15 - İşyeri
yetkilisi aşağıdaki esaslar dahilinde itiraz eder.
a) İşyeri sahibi ve/veya sorumlu yöneticisinin numuneye ait muayene ve
analiz sonuçlarına, kendilerine tebliğden itibaren 15 gün içerisinde itiraz
hakkı mevcuttur.
Raf ömrü 15 günden az olan gıdalar için, işyeri sahibi ve/veya sorumlu
yöneticisinin kontrol ve denetim raporunda belirtilen raf ömrü süresi
içerisinde, numunenin laboratuvara gönderilme ve
analiz süreleri de göz önünde bulundurularak itiraz hakkı bulunmaktadır.
İşyeri sahibi ve/veya sorumlu yöneticisinin numune alımı sırasında yazılı
başvurusu olması durumunda, birinci analiz numunesi ile eş zamanlı olarak
şahit numune de analiz yaptırmak üzere yetkili laboratuvara
gönderilir.
b)
Numuneye ait muayene ve analiz sonuçlarına itiraz edildiğinde, şahit
numunenin muayene ve analizi, Bakanlığın yetkilendirdiği laboratuvarda
yaptırılır. Şahit numune muayene ve analizinde birinci muayene ve analiz
sonuçlarında mevzuata uygun olmayanların analizi yaptırılır. Bu sonuçlar
kesin olup, verilecek karara esas teşkil eder. İtiraz durumunda, şahit numune
ile ilgili tüm masraflar işyerince ödenir.
Kontrol ve denetim sonuçlarının değerlendirilmesi
Madde 16 - Kontrol
ve denetim sonuçlarının değerlendirilmesi aşağıdaki gibidir.
a) Bu Yönetmeliğin Gıda ve Gıda
ile Temasta Bulunan Madde ve Malzemeleri Üreten İşyerlerine Ait Kontrol ve
Denetim Formu (EK-2) ve Gıda Satış ve Toplu Tüketim Yerlerine Ait Kontrol ve
Denetim Formu (EK-3)’de yer alan kontrol ve
denetim ile ilgili olarak her maddenin karşısında konunun önem derecesine
göre 1, 2, 3 ve 4 puan olmak üzere ağırlık puanlar tespit edilmiştir. Kontrol
ve denetimi yapılan husus, kontrol ve denetim formundaki koşullara uymuyorsa
verilen puan (VP) hanesine ağırlık puanı eksi olarak işaretlenir. Ağırlık
puanları sabittir, daha az veya daha çok olarak işaretlenemez.
b) Bu Yönetmeliğin EK-2’sinde yer alan kontrol ve
denetim formlarında;
1) Ağırlık puanının (4) veya
ağırlık puanı (3) olarak tespit edilen
hususlardan puan toplamının 60 veya daha yukarı olması durumunda,
üretilen gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelere el konulur ve yedd-i
emin tutanağı ile gıda işletmecisine teslim edilir. İşyeri, o yerin en büyük
mülki amirinin onayı ile ilgili merci tarafından üretimden men edilir ve
Kanuna göre yasal işlem uygulanır. Yeniden yapılan kontrol ve denetim
sonucunda mevcut durumlarını düzelttiği tespit edilen gıda işletmelerinin
faaliyetlerinin devamına o yerin en büyük mülki amirinin onayı ile ilgili
merci tarafından izin verilir. Raf ömrü dikkate alınmak kaydıyla, el konulan
gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin Türk gıda mevzuatına
uygunluğu denetlendikten sonra gıda işletmecisine iade edilir veya 14 üncü
maddenin (b) bendi uyarınca imha edilir.
2) Ağırlık puanı (3) olarak
tespit edilen hususlardan puan
toplamının 60’dan az olması veya ağırlık puanı
(2) ve (1) olarak
tespit edilen hususlarda eksikliğin
giderilmesi için iş yerine en fazla 30 gün süre tanınır. Bu süreler sonunda,
tespit edilen hususlar düzeltilmediği takdirde kontrol ve denetimi yapılan
işyeri hakkında Kanuna göre işlem yapılır.
c) Bu Yönetmeliğin EK-3’ünde yer alan kontrol ve
denetim formlarında;
1) Ağırlık puanının (4) olarak
tespit edilen hususlarda, tüketime ve
satışa sunulan gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelere el
konulur, raf ömrü dikkate alınarak yedd-i emin
tutanağı ile gıda işletmecisine teslim edilir. Gıda mevzuatına uygun olmayan
ürünler, 14 üncü maddenin (b) bendi uyarıca imha edilir. O yerin en büyük mülki amirinin onayı ile ilgili merci
tarafından gıda mevzuatına uygun olmayan gıda ve gıda ile temasta bulunan
madde ve malzemelerin üretimi, satışı ve tüketimi ile ilgili faaliyetinden
men edilir ve Kanuna göre yasal işlem uygulanır.
Yeniden
yapılan kontrol ve denetim sonucunda mevcut durumlarını düzelttiği tespit
edilen işletmenin faaliyetinin devamına o yerin en büyük mülki amirinin onayı
ile ilgili merci tarafından izin verilir. El konulan gıda ve gıda ile temasta
bulunan madde ve malzemelerin Türk gıda mevzuatına uygunluğu denetlendikten
sonra gıda işletmecisine iade edilir veya 14 üncü maddenin (b) bendi uyarınca
imha edilir.
2) Ağırlık puanı (3), (2) ve (1) olarak tespit edilen hususlarda eksikliğin giderilmesi için iş yerine en
fazla 30 gün süre tanınır. Bu süreler sonunda, tespit edilen hususlar
düzeltilmediği takdirde kontrol ve denetimi yapılan işyeri hakkında Kanuna
göre işlem yapılır.
d) HACCP
sistemini uygulayan işletmelerde HACCP Sistem Tetkikine Ait Resmi Form
(EK-4)’e göre yapılan HACCP tetkik işlemleri sonucunda belirlenen tüm sapma,
eksiklik ve uygunsuzlukların giderilmesi ve durumun düzeltilmesi için,
Bakanlığın veya ilgili mercinin uygun gördüğü
düzeltici ve önleyici faaliyetlerin uygulama zamanı kadar süre tanınır.
Asgarî teknik ve hijyenik şartlara dair eksikliklerin tespit edilmesi durumunda ise eksikliğin giderilmesi için iş yerine en fazla
30 gün süre tanınır. Bu süreler sonunda, tespit edilen hususlar
düzeltilmediği takdirde işyeri hakkında Kanuna göre işlem yapılır.
Gıda kontrolörü/ gıda denetçisi ve gıda kontrolör
yardımcısı/yardımcı denetim elemanı eğitimi
Madde 17 - Kontrol
ve denetim hizmetlerinde görevlendirilen personel, Bakanlık tarafından
aşağıda belirtilen konularda hizmet içi eğitime alınır, eğitim tamamlandıktan
sonra adlarına gıda kontrolörü/ gıda denetçisi ve gıda kontrolör
yardımcısı/yardımcı denetim elemanı kimlik kartları düzenlenir.
a) Eğitim
ile ilgili hususlar aşağıdaki gibidir;
1) Kontrol
ve denetim, izleme, gözetim, tetkik ve numune alma, doğrulama gibi çeşitli
kontrol ve denetim teknikleri,
2) Kontrol
ve denetim prosedürleri,
3) Türk
gıda mevzuatı,
4) Üretim,
işleme, dağıtım, depolama ve satışın çeşitli aşamaları ile gıda ve gıda ile
temasta bulunan madde ve malzemelerin, insan sağlığı açısından ve gerekli
görüldüğü taktirde hayvan ve bitki sağlığı ile çevre açısından taşıyabileceği
riskler,
5) Türk
gıda mevzuatına uyumsuzluğun değerlendirilmesi,
6) Gıda
üretimindeki tehlikeler,
7) Tehlike
Analizi ve Kritik Kontrol Noktası (HACCP) prosedürleri ve HACCP uygulamasının
değerlendirilmesi,
8) Gıda
sektöründe uygulanan kalite kontrol programları gibi yönetim sistemleri ve
bunların Türk gıda mevzuatı gereklerine uygunluğunun değerlendirilmesi,
9) Sertifikasyon
sistemleri,
10) Acil durumlar için beklenmedik durum düzenlemeleri,
11) Kanunda yer alan yasal işlemler ile ilgili konular,
12) Türk gıda mevzuatına uygunluğun değerlendirilmesi bakımından
gerekli olabilecek yeterlilik testi, akreditasyon
ve risk değerlendirmesi belgeleri de dahil olmak üzere yazılı belgelerin ve
mali ve ticari konuları da içerebilen diğer kayıtların incelenmesi,
13) Kontrol ve denetimlerin bu yönetmeliğe göre yapılmasını sağlamak
için gerekli görülen, hayvan sağlığı ve hayvan refahı da dahil olmak üzere
diğer alanlar.
b) Gıda kontrolörü/gıda denetçisi ve gıda kontrolör
yardımcısı/yardımcı denetim elemanına Bakanlık tarafından teknik bilgi ve
becerilerinin geliştirilmesi ve güncelleştirilmesi amaçlarıyla diğer hizmet
içi eğitimler düzenlenir.
c) Gıda
kontrolörü/gıda denetçisi ve gıda kontrolör yardımcısı/yardımcı denetim
elemanına eğitim vermek üzere uzman bakanlık personelinden, gerekli görüldüğü
durumlarda ise yurt içi ve yurt dışındaki kurum/ kuruluş ve üniversitelerin
uzmanlarından yararlanılır.
d) Bakanlık,
gıda güvenliği kontrol sisteminin etkinliğini ve güvenilirliğini arttırmak
amacıyla gıda kontrolörü/ gıda denetçisine uluslararası statü kazandırmak
amacıyla belgelendirme çalışmalarını yapar.
e) Bakanlık,
gerekli gördüğü hallerde, gıda kontrolü ve denetimi konusunda personel
yetkilendirme işlemini, gıda bilimi konusunda en az lisans düzeyinde eğitim
almış, kamu, özel kurum ve kuruluşlarda çalışan elemanlara yönelik olarak da
yapabilir. Söz konusu yetkilendirme, kontrol ve denetim raporu düzenlenmesi
ile sınırlı olup, numune alma ve Kanun gereğince işyeri sahibi, yasal
temsilcisi ve/veya sorumlu yöneticisi hakkında yasal işlem uygulama
yetkilerini kapsamaz.
İzlenebilirlik
Madde 18 - Gıda ve gıda ile temas eden madde
ve malzemeleri üreten ve/veya satan işyerleri ile toplu tüketim yerleri;
a) Gıda,
gıdanın elde edildiği hayvan, bitki ya da gıda
maddesinde öngörülen veya ortaya çıkması beklenen herhangi bir maddenin
tespit edilmesi için hammadde temini, üretim, işleme, depolama, dağıtım,
satış ve tüketim ile ilgili tüm aşamalarda izlenebilirliği tesis etmek,
b) Gıda, gıdanın elde edildiği hayvan, bitki ya
da gıdanın içeriğinde bulunabilecek herhangi bir madde ile gıda ile temasta bulunan
madde ve malzemeyi temin ettiği kaynağı, dağıtım ve satışını yaptığı yerleri
belirleyebilecek ve takibini yapabilecek sisteme sahip olmak, konu ile ilgili
tüm bilgileri kayıt altına almak ve bu bilgileri talep üzerine ilgili
mercilere vermek,
c) En az yılda bir kez izlenebilirlik sistemini gözden geçirerek,
sistemin çalıştığını doğrulamak ve kayıt altına almak,
d)
Piyasaya arz ettiği gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin
izlenebilirliğini kolaylaştırmak amacıyla, Türk gıda mevzuatına uygun olmak
koşulu ile, parti no ve/veya seri no ve/veya/üretim no ve/veya kod no ve
diğer bilgileri içerecek şekilde etiketlemek ve tanımlamak,
ile
yükümlüdür.
ALTINCI
BÖLÜM
Çeşitli
ve Son Hükümler
Diğer düzenleyici
işlemler
Madde 19 - Bu Yönetmeliğin uygulanmasıyla
ilgili diğer hususlar Bakanlık tarafından hazırlanacak esaslar çerçevesinde
yürütülür.
Yürürlükten kaldırılan hükümler
Madde
20 - 25/11/1994 tarih ve 22122
sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sofralık Zeytinlerin Nitelikleri ile Zeytin
Salamurahanelerinin ve Yarı Mamul Zeytin Muhafaza
Ünitelerinin Teknik Şartları, Teknolojik Kontrol ve Muayeneleri ile İlgili
Yönetmelik ve 9/6/1998 tarihli ve 23367 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
Gıdaların Üretimi Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Yönetmeliğin 8 inci, 9
uncu, 10 uncu, 11 inci, 17 nci ve 18 inci maddeleri
ile geçici 1 inci ve 2 nci maddeleri yürürlükten
kaldırılmıştır.
Geçici madde 1 - Et,
süt ve su ürünleri, hazır yemek fabrikaları, düşük asitli konserve gıdaları
üreten işyerleri;
a) 60 Beygir Gücü ve üzerinde motor gücü
bulunan veya en az on işçi çalıştıran işyerleri bu yönetmeliğin yayımı
tarihinden itibaren en geç bir yıl içerisinde,
b) 60 Beygir Gücü altında motor gücü
bulunan işyerleri veya en çok dokuz işçi çalıştıran işyerleri bu yönetmeliğin
yayımı tarihinden itibaren en geç iki yıl içerisinde,
Yukarıda bahsedilen işyerleri dışındaki tüm işyerleri;
a) 60 Beygir Gücü ve üzerinde motor gücü
bulunan veya en az on işçi çalıştıran işyerleri bu yönetmeliğin yayımı
tarihinden itibaren en geç iki yıl içerisinde,
b) 60 Beygir Gücü altında motor gücü
bulunan işyerleri veya en çok dokuz işçi çalıştıran işyerleri bu yönetmeliğin
yayımı tarihinden itibaren en geç üç yıl içerisinde,
hijyen kodlarını oluşturarak, üretim
koşullarını bu yönetmeliğin 8 inci maddesinin (d) bendinde belirtilen esas ve usullere uydurmak zorundadırlar.
Bakanlık, gerekli gördüğü takdirde yukarıdaki tarihleri dikkate almaksızın
gerekli her türlü idari tedbiri alır.
Geçici madde 2 - Hâlen faaliyet gösteren tüm iş yerleri, geçici birinci madde dışında
kalan bu Yönetmelik ile getirilen yeni yükümlülüklere, Yönetmeliğin yayımı
tarihinden itibaren bir yıl içinde uyum sağlamak zorundadır. Yönetmeliğin
hükümlerine uymayanlar hakkında 5179 sayılı Kanunun 29 uncu maddesine göre
işlem yapılır.
Yürürlük
Madde 21 - Bu Yönetmelik yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde
22 - Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım
ve Köyişleri Bakanı yürütür
EK-1
Birincil Üretim ve İlgili İşletmeler için Genel
Hijyen Kuralları
I. Hijyen kuralları
Birincil
üretimden sorumlu üretici;
a) Birincil
ürünlerin sonradan herhangi bir işlemeye tabi tutulacağını göz önünde
bulundurarak, birincil ürünlerin mümkün olduğu kadar bulaşmaya karşı
korunmasını sağlamak ile yükümlüdür.
b) Birincil
ürünler ve ilgili işletmelerde tehlike kontrolüne ilişkin, aşağıdaki kapsam
çerçevesinde ilgili mevzuatında belirtilen hükümlere uymak;
1) Hava, su, toprak, yem, gübre, veteriner ilaçları, bitki koruma
ürünleri ve biyositler, depolama, işleme ve
atıklardan kaynaklanan bulaşmanın kontrolüne ilişkin tedbirler,
2) Zoonozların ve zoonotik
bulaşma kaynaklarının izlenmesi ve kontrolüne dair programlar dahil, halk
sağlığına etkisi olan, hayvan sağlığı ve refahı ile bitki sağlığına ilişkin
tedbirler,
ile
yükümlüdür.
c) Hayvan
yetiştiren, avlayan veya hayvansal kökenli birincil ürünleri üreten üretici;
1) Birincil
üretim ile ilgili işletmeler ve bağlantılı bütün tesislerin temiz tutulması
ve gerekli hallerde dezenfekte edilmesi,
2) Ekipman,
kap, sandık, araç ve teknelerin temiz tutulması ve gerekli hallerde
temizlendikten sonra uygun bir biçimde dezenfekte edilmesi,
3) Kesimevine
giden hayvanların ve gerektiğinde diğer hayvanların temizliğinin mümkün olan
en iyi biçimde sağlanması,
4) Bulaşmanın
önlenmesi için gerektiğinde içme suyu veya temiz su kullanılması,
5) Gıda
ile temas eden personelin sağlıklı olmasının ve sağlık riskleri konusunda
eğitime katılmasının sağlanması,
6) Hayvanların
ve haşerelerin bulaşmaya sebep olmalarının mümkün olduğunca önlenmesi,
7) Atıkların
ve zararlı maddelerin bulaşmayı önleyecek biçimde ele alınması ve mevzuatına
uygun olarak uzaklaştırılması,
8) Gıdalardan
insanlara geçen hastalıkların ortaya çıkması ve yayılmasının önlenmesi
amacıyla, yeni hayvanlar getirildiğinde hastalıklara karşı önleyici
tedbirlerin alınması ve salgın şüphesi durumunda ilgili makamlara
bildirilmesi,
9) Hayvanlardan
alınan veya diğer numunelerde yapılan analiz sonuçlarının halk sağlığını
ilgilendirmesi durumunda gerekli tedbirlerin alınması,
10) Yem katkı maddelerinin ve veteriner ilaçlarının, ilgili
mevzuatında belirtildiği şekilde kullanılması,
ile
yükümlüdür.
d) Bitkisel
ürünleri üreten veya hasat eden üretici;
1) Ekipman,
kap, sandık, araç ve teknelerin temiz tutulması ve gerekli hallerde
temizlendikten sonra uygun bir biçimde dezenfekte edilmesi,
2) Bitkisel
ürünler için, gerekli hallerde, bitkisel ürünlerin temizliği ile üretim,
taşıma ve depolama şartlarının hijyenik olmasının sağlanması,
3) Bulaşmanın
önlenmesi için gerektiğinde içme suyu veya temiz su kullanılması,
4) Gıda
ile temasta bulunan personelin sağlıklı olmasının ve sağlık riskleri
konusunda eğitime katılmasının sağlanması,
5) Hayvanların
ve haşerelerin bulaşmaya sebep olmalarının mümkün olduğunca önlenmesi,
6) Atıkların
ve zararlı maddelerin bulaşmayı önleyecek biçimde ele alınması ve muhafaza
edilmesi,
7) Bitkilerden
alınan veya diğer numunelerde yapılan analiz sonuçlarının halk sağlığını
ilgilendirmesi durumunda gerekli tedbirlerin alınması,
8) Bitki
koruma ürünlerinin ve biyositlerin, ilgili
mevzuatında belirtildiği şekilde kullanılması,
ile
yükümlüdür.
e) Resmi
kontrol ve denetimler sırasında tespit edilen problemlere yönelik düzeltici
faaliyetleri uygulamak ile yükümlüdür.
II. Kayıt tutulması
Birincil
üretimden sorumlu üretici;
a) Tehlikelerin
kontrolüne yönelik, üretim yeri ve büyüklüğüne bağlı olarak alınan tedbirlere
ilişkin kayıtları tutmak ve talep edildiğinde bu bilgileri kontrolü yapan
ilgili merci ve alıcıya ibraz etmek ile yükümlüdür.
b) Hayvanları
yetiştiren veya hayvansal kökenli birincil ürünleri üreten üretici;
1) Hayvan
yeminin niteliği ve orijini,
2) Veteriner
ilaçların veya hayvanlara uygulanan diğer tedavilerin uygulanış ve bitiş
dönemlerinin tarihleri,
3) Hayvansal
kökenli gıdaların güvenliğini etkileyebilecek nitelikteki ortaya çıkan
hastalıklara ait kayıtlar,
4) Hayvanlardan
tanı amacıyla alınmış ve halk sağlığı için önemli olan analiz sonuçları,
5) Hayvanlar
ve hayvansal kökenli ürünlere uygulanan kontrollere ilişkin ilgili tüm
raporlar,
ile ilgili
konularda kayıt tutmak ile yükümlüdür.
c) Bitkisel
ürünleri üreten veya hasat eden üretici;
1) Bitki
koruma ürünleri ve biyositlerin her türlü
kullanımı,
2) Bitkisel kökenli gıdaların güvenliğini
etkileyebilecek zararlı veya hastalıkların ortaya çıkması,
3) Bitkilerden
tanı amacıyla alınmış ve halk sağlığı için önemli olan analiz sonuçları,
ile ilgili
konularda kayıt tutmak ile yükümlüdür.
d) Yukarıda
belirtilen kayıtların tutulması konusunda, veteriner, agronomist,
ziraat mühendisi, veteriner sağlık teknisyeni ve ziraat teknisyeni gibi konu
ile ilgili eğitim almış kişilerden yardım alabilir.
EK-2
Gıda ve
Gıda ile Temasta Bulunan Madde ve Malzemeleri Üreten İşyerlerine Ait Kontrol
ve Denetim Formu
|
GIDA MADDELERİ ÜRETEN
İŞYERLERİNE AİT KONTROL VE DENETİM FORMU
|
|
İŞYERİ HAKKINDA BİLGİLER
SEKTÖRÜ:
ÇALIŞMA
İZNİ VE GIDA SİCİLİ NO’SU:
İŞYERİNİN
ÜNVANI:
ADRESİ:
TELEFON:
İŞLETME
SAHİBİNİN ADI SOYADI:
SORUMLU
YÖNETİCİ ADI SOYADI:
|
KONTROL
VE DENETİM TARİHİ:
KONTROL VE DENETİMİN AMACI
ÇALIŞMA İZNİ VE GIDA
SİCİLİ
ÜRETİM İZNİ
RUTİN KONTROL VE DENETİM
İHBAR VE ŞİKAYET
BİLDİRİM KONTROLÜ VE
DENETİMİ
İZLENEBİLİRLİK KONTROLÜ
VE DENETİMİ
DİĞER
|
|
|
Ağırlık Puanı
|
Verilen Puan
|
|
A) İŞLETME ÇEVRESİ
|
|
|
|
1. Bulaşmaya yol açacak çöp ve atık yığınları, su
birikintileri, zararlıların yerleşmesine yol açacak ortamlar bulunmamalı
|
3
|
|
|
B) İŞLETME İÇİ
|
|
|
|
1. Tuvaletler gıdaların işlendiği yerlerden ayrı
olmalı ve üretim alanına direk açılmamalı
|
4
|
|
|
2. İşletme giriş kapısı direk üretim alanına
açılmayacak şekilde düzenlenmiş olmalı
|
3
|
|
|
3. Duvarlar düz yüzeyli, su geçirmez, yıkanabilir,
haşere yerleşmesine izin vermeyen, pürüzsüz ve açık renkli malzemelerden
yapılmış olmalı, çatlak olmamalı, kolay temizlenebilir ve üretime uygun
olmalı
|
3
|
|
|
4. Tavan yoğunlaşma, damlama, kir birikmesi ve küf
oluşmasına izin vermeyecek şekilde düzenlenmiş olmalı
|
3
|
|
|
5. Zemin su geçirmez, kırık, çatlak ve kaygan olmayan,
yıkanabilir, temizlik ve dezenfeksiyona uygun malzemeden yapılmış,
sıvıların giderlere kolayca akabileceği bir eğimde olmalı
|
3
|
|
|
6. Duvar ve zeminin birleşim yerleri yuvarlatılmış
veya hijyeni sağlayacak benzeri yapıda ve toz birikmesini önleyecek tarzda
yapılmış olmalı
|
3
|
|
|
7. Drenaj sistemi istenilen amaca uygun, bulaşma
riskini ortadan kaldıracak biçimde tasarlanmış, drenaj kanallarının tamamen
veya kısmen açık olması halinde, atıkların bulaşık alandan temiz alana
akması sağlayacak şekilde olmalı
|
3
|
|
|
8. Pencereler ve benzeri açık yerler kirlenmeye izin
vermeyecek biçimde yapılmalı, pencere eşikleri raf olarak kullanılmamalı,
üretim alanındaki cam pencereler kırılma sonucu oluşacak bulaşmalara karşı
korumalı olmalı,
|
3
|
|
|
9. Kapı ve pencereler sinek, haşere ve diğer
zararlıların girişini engelleyecek şekilde olmalı, kafes kullanımı halinde
kafesler ince gözenekli, kolay temizlenebilir, sökülüp takılabilir
özellikte olmalı ve düzenli bakımları yapılmalı,
|
3
|
|
|
10. Merdivenler, asansör kabinleri ve boşaltma olukları
gibi yardımcı yapılar gıdaların kirlenmesine yol açmayacak konum ve yapıda
olmalı (*)
|
3
|
|
|
11. Kapılar, düzgün yüzeyli, sıvı emmeyen malzemeden,
gerektiğinde kendi kendine kapanabilir olmalı
|
3
|
|
|
12. Yakıt depoları uygun yerlerde, üretim yerine
doğrudan açılmayan şekilde yerleşik ve mevzuatına uygun olmalı
|
3
|
|
|
13. Tesisin temiz ve kirli bölümleri arasında iş
akışını engellemeyecek yapıda uygun ayırma
yapılmalı ve bu geçiş yerinde uygun bir
dezenfeksiyon sistemi bulundurulmalı
|
3
|
|
|
14. İşyeri içerisinde uygun yerlerde uyarıcı yazılar
bulunmalı
|
3
|
|
|
15. Sıcaklık kontrolüne dair güncel kayıt tutulmalı (*)
|
3
|
|
|
16. İşletmede laboratuvar var
ise, hijyenik koşullara uygun ve diğer ünitelerden tam bölme ile ayrılmış
olmalı, üretim bölümlerine doğrudan açılmamalı
|
3
|
|
|
17. Mikrobiyolojik olarak hassas üretim bölgelerinde
gerektiği hallerde pozitif hava basıncı sağlanmış olmalı (*)
|
2
|
|
|
18. İşyeri yemekhanesi üretim ortamından ayrı ve
hijyenik koşullara uygun olmalı
|
2
|
|
|
19. Tuvalet, duş odaları ve soyunma odaları üretim ortamından
ayrı, temiz ve yeterli sayıda olmalı
ve bu alanlarda hijyen kurallarını hatırlatıcı uyarı levhaları
bulundurulmalı
|
3
|
|
|
20. Uygun bir şekilde yerleştirilmiş ve el temizliği
için tasarlanmış lavabolarda ellerin hijyenik bir şekilde yıkanması,
kurulanması için yeterli imkanlar sağlanmalı
|
3
|
|
|
21. İşyerinde ilkyardım malzemeleri ve dolabı bulunmalı
|
1
|
|
|
C) TEMİZLİK VE DEZENFEKSİYON
|
|
|
|
1. Makina,ekipman
temizliği güçleştirecek şekilde direk zemine oturtulmamalı
|
3
|
|
|
2. İşyerinde temizlik ve dezenfeksiyon program dahilinde
düzenli olarak yapılmalı, hijyen kontrol programları işyerinin ilgili
bölümlerine asılarak veya dosyada bulundurularak yapılan temizlik ve
dezenfeksiyon işlemleri kaydedilmeli
|
3
|
|
|
3. Kuruluş içinde temizlik kontrolünden sorumlu bir
kişi olmalı
|
3
|
|
|
4. Gıda işletmelerinde, yetkili merci tarafından
kullanımına izin verilmiş gıda endüstrisine uygun deterjan, kimyasal
ve/veya dezenfektanlar veya bunların etken hammaddeleri kullanılmalı
|
3
|
|
|
5. Su, deterjan ve/veya dezenfektan ve bunların
çözeltileri aracılığıyla işletmenin, malzeme, alet ve ekipmanın
temizlenmesi ve dezenfekte edilmesi sırasında gıda maddesinin kirlenmesi ve
bulaşmasını engelleyecek önlemler alınmalı (*)
|
3
|
|
|
6. Malzeme, alet, ekipman ve yerler temizlikten sonra
mümkün olduğu kadar çabuk kurutulmalı, temizlikte kullanılan araç ve
gereçler yıpranmış ve kirli olmamalı, zemin ve alet ekipman temizliğinde
kullanılan malzemelerin ayrımı yapılmalı
|
3
|
|
|
7. Üretim alanı giriş ve çıkışlarında dezenfektanlı
paspas bulunmalı ve/veya galoş, terlik, özel ayakkabı ile üretim alanlarına
girilmeli veya dezenfeksiyon işlevi bulunan tertibat bulunmalı
|
3
|
|
|
8. Gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeleri
üreten işyerlerinde üretim hattında çalışan personel galoş, terlik, özel
ayakkabı ile üretim alanlarına girmeli
|
3
|
|
|
9. Üretim alanları ve gıda ile temasta bulunan tüm makina , alet ve ekipman için temizlik talimatları
olmalı ,bu talimatlarda deterjan tipi, konsantrasyonu, sıcaklık, süre,
sıklık ayrı olarak belirtilmeli, temizliğin etkinliği işletme tarafından
belirlenen periyotlarda analizlenerek ölçülmeli
ve kayıtları tutulmalı (*)
|
3
|
|
|
10. Temizlik ve dezenfeksiyon ürünleri etiketlenerek
açıkça tanımlanmalı ve üretim alanlarından bulaşmaya sebep olmayacak
uzaklıkta tutulmalı,
|
3
|
|
|
11. Gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeleri
üreten işyerlerinde sıvı ve katı atıklar tekniğine uygun olarak
uzaklaştırılmalı
|
3
|
|
|
12. Çöp ve atıklar için uygun sayıda kapalı ve kolay
temizlenebilir kaplar bulunmalı, çöp poşetleri kullanılmalı
|
3
|
|
|
D) ZARARLI MÜCADELESİ
|
|
|
|
1. İşyerinde zararlı mücadelesi, program dahilinde
düzenli olarak yapılmalı, tüm yemleme ve fiziksel önlem noktaları için
işletme içi yerleşim planı olmalı ve sürekli kontrol altında tutulmalı,
kullanılan kapan, elektrikli sinek tutucu ve fiziksel önlemler için düzenli
temizlik ve bakım faaliyetleri yürütülmeli ve tüm bu faaliyetler kayıt
altına alınmalı
|
3
|
|
|
2. Zararlı mücadele ilaçları veya sağlığı tehlikeye
sokabilecek diğer maddeler, üzerlerinde toksik
etkileri ve kullanımları açısından uyarılar bulunan uygun etiketler
taşımalı, sadece bu amaç için kullanılan kilitlenebilir odalar veya
dolaplarda saklanmalı, eğitilmiş personel tarafından nakledilmeli ve
kullanılmalı
|
3
|
|
|
3. Kuruluş içinde zararlı mücadelesi programından
sorumlu bir kişi olmalı
|
3
|
|
|
4. Zararlılarla mücadelede, ilgili Bakanlıklarca izin
verilen ilaçlar, amacına ve genel halk sağlığına uygun olarak kullanılmalı,
zehirli ilaçlardan sadece işletme dışında yararlanılmalı
|
3
|
|
|
5. Güvenlikle ilgili bölümlerin dışında, işyerinde
gıda maddeleri ve insanlarla temas edebilecek hayvan bulundurulmamalı
|
3
|
|
|
E) HAM MADDE, YARDIMCI MADDE, KATKI MADDELERİ
|
|
|
|
1. Türk gıda mevzuatına uygun olmayan hammadde, gıda
bileşenleri veya gıda ile temas eden madde ve malzemeler üretimde
kullanılmamalı ve satışa sunulmamalı
|
4
|
|
|
2. Ham maddenin tozlanmaya kirlenmeye, bozulmaya,
çapraz bulaşmaya yol açmayacak şekilde işletmeye kabulü sağlanmalı
|
3
|
|
|
3. Katkı maddeleri ve aromalar orijinal ambalajlarında
muhafaza edilmeli (*)
|
3
|
|
|
4. İşyerinde üretilen ürünle ilgisi olmayan (taklit ve
tağşiş amacıyla kullanılabilecek) maddeler bulunmamalı
|
3
|
|
|
5. İşletmeye kabul edilen ham, yardımcı madde ve gıda
ile temasta bulunan madde ve malzemeler ya da
katkı maddeleri, işletmenin veya tedarikçinin belirlediği parti/seri no’su ile tanımlanmalı ve işleme sürecinde
izlenebilirliği sağlanmalı
|
3
|
|
|
6. Üretim alanında üretimin gerektirdiğinden fazla
miktarlarda ham, yardımcı madde, ambalaj materyali ya
da katkı maddeleri muhafaza edilmemeli, üretim alanı depo olarak
kullanılmamalı (*)
|
1
|
|
|
F)
İŞYERİNDE KULLANILACAK SU, BUZ VE BUHAR
|
|
|
|
1. İşletmede kullanılan su içilebilir nitelikte, Türk
gıda mevzuatına uygun, sürekli ve yeterli olmalı
|
4
|
|
|
2. Gıda ile temas edecek şekilde kullanılan buz, Türk
gıda mevzuatına uygun, içilebilir nitelikte sudan üretilmiş olmalı ve
işletme içinde hijyen kurallarına göre depolanmalı ve taşınmalı (*)
|
4
|
|
|
3. Gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve
malzemelerle doğrudan temasta bulunan yüzeylerde kullanılan buhar, Türk
gıda mevzuatına uygun, içilebilir nitelikteki sudan elde edilmeli
|
3
|
|
|
4. Buhar üretiminde, soğutmada, yangın söndürmede ve
benzeri işlerde kullanılan su gıdalar ile temas etmemeli, tamamen ayrı
hatlarda taşınmalı, bu hatlar belirlenmiş standartlara göre değişik
renklerle belirtilmeli ve içme suyu taşıyan sisteme geri dönüş yapmamalı
|
3
|
|
|
G) TEKNİK DONANIM, ALET-EKİPMAN
|
|
|
|
1. İşyeri gerekli asgari teknik donanıma sahip olmalı
ve tekniğine göre ilgili bölümlerinde basınç, sıcaklık akış göstergeleri
bulunmalı ve gerektiğinde kaydetme işlemi yapılmalı ve kayıtlar saklanmalı
|
3
|
|
|
2. İşletmede kullanılan tüm alet ve ekipmanlar, teknik
donanımlar, ısı, buhar, asit, alkali, tuz ve benzerlerine karşı dayanıklı
ve gıdaya bulaşmayı önleyecek şekilde olmalı, koruyucu ve önleyici
bakımları düzenli olarak yapılmalı ve kayıt altına alınmalı (*)
|
3
|
|
|
3. Alet-ekipmanın tasarımı ve yerleşimi işleme uygun
olmalı, güvenlik açısından korumalı olmalı
|
3
|
|
|
4. Ölçüm ekipmanı ve teçhizatlarının kalibrasyonu yapılıyor ve kayıtları tutuluyor olmalı
|
3
|
|
|
5. Kullanılan makine, alet ve diğer ekipmanlar uygun
malzemeden yapılmalı, temizlik ve dezenfeksiyona uygun ve bulaşmaya yol
açmayacak özellikte olmalı, kaynak yerleri parlatılmış olmalı
|
3
|
|
|
6. Kullanımı zorunlu olmayan durumlar dışında işlenmiş
tahta gibi yeterince temizlenemeyen ve dezenfekte edilemeyen materyaller
kullanılmamalı
|
3
|
|
|
7. Kablo ve borular kir birikmesi, yoğuşma
ve sızdırma gibi muhtemel bulaşma risklerine sebep olmayacak şekilde
tankların, ekipmanların, ürün girişlerinin ve son ürünleri üzerinde geçmemeli (*)
|
3
|
|
|
8. Arızalı ekipmanlar üzerine bilgilendirici tabela
asılarak tanımlanmalı, tamir edilmeli veya üretim ortamından uzaklaştırılmalı
|
3
|
|
|
9. Kullanılmıyor durumdaki tüm boru ve bağlantı
parçaları yerden yüksekte ve ağzı kapatılmış olarak tutulmalı
|
3
|
|
|
10. Sıcaklık ölçümlerinde civalı
termometre kullanılmamalı
|
3
|
|
|
H) SIVI
ATIK HATLARI VE KATI ATIKLARIN DEPOLANMASI VE UZAKLAŞTIRILMASI
|
|
|
|
1. İşyerine ait sıvı atık sistemi korozyondan
etkilenmeyen, temizlik ve bakımları kolayca yapılabilecek şekilde
düzenlenmeli, kapaklı ve sıvı atık miktarını karşılayabilecek kapasitede
olmalı
|
3
|
|
|
2. İşyerinin özelliğine göre, katı ve sıvı atıklar,
üründe başta koku olmak üzere bulaşmaya sebep olmayacak şekilde depolanmalı
ve mevzuatına uygun olarak uzaklaştırılmalı, katı atık depolama ve naklinde
kullanılan malzeme, alet ve ekipman tek kullanımlık veya kolayca
yıkanabilir, temizlenebilir ve dezenfekte edilebilir malzemeden olmalı,
üzerleri işaretlenerek üretimi etkilemeyecek yerlerde bulundurulmalı ve
gıda maddeleri üretimi ile ilgili işlerde kullanılmamalı (*)
|
3
|
|
|
3. Sosyal tesise ait sıvı atıklar kapalı sistemde
kanalizasyona, kanalizasyon bulunmayan yerlerde uygun yapılmış foseptiklere bağlanmalı
|
3
|
|
|
I) PERSONEL HİJYENİ
|
|
|
|
1. İşyerinde çalışan personelin sağlık raporları
olmalı ve kontrolleri periyodik olarak yapılmalı
|
4
|
|
|
2. Gıdalarla taşınabilecek hastalıklara veya hastalık
belirtilerine (sarılık, ishal, kusma, ateş, ateşli boğaz ağrısı, buruda
veya gözde veya kulakta akıntı vb.) sahip olduğu bilinen veya sahip
olmasından şüphelenilen veya taşıyıcısı olan personelin gıda depolama ve
üretim alanlarına girmesine izin verilmemeli, yara, çıban gibi cilt
problemlerinde yara uygun şekilde kapatılmalı, gıda ile direk veya dolaylı
temasını engelleyecek şekilde önlem alınmalı
|
4
|
|
|
3. Kişisel temizlik kurallarına uyulmalı
|
3
|
|
|
4. Üretim alanında ve depolarda sigara içilmemeli,
yiyecek ve içecek tüketilmemeli
|
3
|
|
|
5. Personel; kolay temizlenebilir, temiz ve tercihen
açık renkli; başlık, çizme veya özel ayakkabı, cepsiz ve düğmesiz çalışma
kıyafetleri veya görevinin gerektirdiği koruyucu kıyafetler giymeli,
kıyafetlerin temizliği sürekli olarak sağlanmalı
|
3
|
|
|
6. Üretim ve depolama alanında çalışan personel saat
ve takı takmamalı ve yanında bulundurmamalı
|
3
|
|
|
7. Ürünle direk temas halindeki tüm çalışanların saç,
bıyık, sakal ve kolları, bulaşmaya sebep olmayacak şekilde örtülü olmalı,
üretim alanına girmeden önce eller temizlenerek, dezenfekte edilmeli
|
3
|
|
|
8. Dışarıdan üretim alanına girecek ziyaretçiler için
koruyucu kıyafet (galoş, bone, önlük, vb.) bulundurulmalı
|
3
|
|
|
9. İşletmede personel hijyeninden sorumlu, görevli bir
eleman bulunmalı
|
3
|
|
|
10. Personele ait kişisel eşya ve giysi, gıdaların
üretildiği alanlara konulmamalı
|
2
|
|
|
İ)
AMBALAJLAMA/PAKETLEME VE ETİKETLEME
|
|
|
|
1. Gıda ambalajlanması ve paketlenmesinde kullanılacak
madde ve malzemeler Türk gıda mevzuatına uygun olmalı
|
4
|
|
|
2. Yeniden işlenmiş plastikler ve çapaklar tekrar gıda
ambalajı olarak kullanılmamalı
|
4
|
|
|
3. Ambalaj ve paketleme malzemelerinin ambalajlama ve
paketleme alanına getirilmesinde hijyenik koşullar sağlanmalı (*)
|
3
|
|
|
4. Gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve
malzemeler, depolama ve taşıma sırasında dış etkenlerden zarar görmeyecek,
bozulmayacak şekilde korunmuş olmalı
|
3
|
|
|
5. Ambalajlama ve paketleme işlemleri gıdaya bulaşmayı
önleyecek şekilde olmalı (*)
|
3
|
|
|
6. Gıdalar için bir defadan fazla kullanılmak amacıyla
üretilmiş olan ambalajlama malzemeleri temizlenebilir ve gerektiğinde
dezenfekte edilebilir olmalı ve temizlik ve dezenfeksiyon işlemleri için
uygun tesise sahip olmalı (*)
|
3
|
|
|
J) AYDINLATMA VE HAVALANDIRMA
|
|
|
|
1. Aydınlatma yeterli miktarda ve gün ışığına eşdeğer
olmalı
|
3
|
|
|
2. Ampuller kırılmadan kaynaklanacak cam bulaşmalarına
karşı korunaklı olmalı
|
3
|
|
|
3. Ürün ve işlem ihtiyacına göre sıcaklığın kontrolü,
nem kontrolü ,toz oluşumunu önlemek ve kirli havayı değiştirmek için mekanik ve/veya doğal havalandırma
sistemi sağlanmalı, havalandırma açıklıklarının üzerinde bir ızgara veya
aşınmayan malzemeden yapılmış koruyucu düzenek bulunmalı, ızgaralar kolayca
sökülebilir nitelikte olmalı
|
3
|
|
|
4. İşletme alanındaki sıcaklık üretilen ürüne göre
uygun olmalı (*)
|
3
|
|
|
5. İşletmede buhar ve nemden oluşabilecek bulaşmayı
önleyecek ölçüde havalandırma yapılmalı
|
3
|
|
|
6. Gıda ile temasta bulunan materyal üreten
işyerlerinden ekstrüder, enjeksiyon, baskı
makinesinde oluşan zararlı havayı emecek havalandırma sistemi bulunmalı
|
3
|
|
|
7. Havalandırma girişleri filtreli veya korumalı
olmalı
|
2
|
|
|
K)
NAKLİYE VE DEPOLAMA
|
|
|
|
1. Deponun kapı, pencere ve diğer kısımları her türlü
zararlının girişini önleyecek uygun donanıma sahip olmalı
|
3
|
|
|
2. Depolarda zemin pürüzsüz, duvarlar düzgün, kolay
temizlenebilir nitelikte, sıvası dökülmemiş, ürünlere olumsuz etkide
bulunmayacak nitelikte olmalı
|
3
|
|
|
3. Depo üstü tavan ve çatılar akmayı, sızmayı
önlemeli, sıcaklık değişimlerinden etkilenmeyi önleyecek şekilde yalıtımlı
olmalı
|
3
|
|
|
4. Depolarda ve taşıma araç ve gereçlerinde kullanılan
alet, ekipman ve malzemeler temiz, sağlam ve hijyenik amacına uygun olmalı
|
3
|
|
|
5. Ham madde, diğer üretim girdileri, işlenmiş
gıdalar, yedek alet ve ekipmanlar, temizlik ve dezenfektan malzemeleri ayrı
yerlerde depolanmalı
|
3
|
|
|
6. Ambalaj materyalleri ve paket malzemeleri bulaşmaya
yol açmayacak şekilde ambalajlı ve etiketli olarak depolanmalı
|
3
|
|
|
7. Ham madde, gıda bileşenleri, gıda ve gıda ile
temasta bulunan madde ve malzemeler, bozulmalarını, zarar görmelerini ve
kirlenmelerini önleyecek, duvar ve zeminle temas etmeyecek şekilde, palet
yüksekliğinde ve rutubet geçirmeyen uygun malzeme üzerinde muhafaza
edilmeli
|
3
|
|
|
8. Depolar işletme kapasitesine uygun büyüklükte ve
temiz olmalı
|
3
|
|
|
9. Gıda maddeleri birbirinin özelliğini bozmayacak
şekilde depolanmalı (*)
|
3
|
|
|
10. Gıdaların taşınması için kullanılan araç ve/veya
kaplar, yeterli temizlik ve dezenfeksiyona izin verecek şekilde
tasarlanmalı, temiz tutulmalı, gerektiğinde bakımı yapılmalı ve iyi
muhafaza edilmeli
|
3
|
|
|
11. Depolar ve taşıma araçlarında havalandırma,
sıcaklık ve rutubet düzeyi, hammadde, yardımcı madde, aroma ve katkı
maddesi ürün özelliklerine uygun olmalı, depolar ve taşıma araçlarında
sıcaklık ve gerekli hallerde rutubet ölçer cihazlar bulundurulmalı,
bilgiler sürekli kaydedilmeli (*)
|
3
|
|
|
12.
Araç ve/veya
konteynır içindeki kaplar, gıda dışında başka bir maddenin taşınmasında
kullanılmamalı (*)
|
3
|
|
|
13.
Gıdalar, araç
ve/veya konteynır/ kaplar içerisine bulaşma riskini en aza indirecek,
çapraz bulaşmayı engelleyecek biçimde yerleştirilmeli,
ambalajlanmalı/paketlenmeli ve korunmalı
|
3
|
|
|
14.
Gıda maddeleri
ile birlikte başka bir maddenin veya farklı gıda maddelerinin aynı anda
birlikte taşınması durumunda, ürünler birbirinden tamamen ayrılmış olmalı
(*)
|
3
|
|
|
15.
Farklı gıda
maddelerinin taşınmasında kullanılan konteynır/kaplar, farklı yüklemeler
arasında çapraz bulaşmayı engelleyecek biçimde temizlenmeli ve gerektiğinde
dezenfekte edilmeli (*)
|
3
|
|
|
16.
Taşımada
kullanılan araçlar, gıda maddelerinin uygun sıcaklıklarda muhafaza
edilmesine ve söz konusu sıcaklıkların izlenmesine imkan verecek nitelikte
olmalı, konteynır/kapların üzerinde açıkça görülebilecek ve silinmeyecek
bir şekilde “yalnız gıda maddesi için” ibaresinin bulunması sağlanmalı (*)
|
3
|
|
|
L) EĞİTİM
|
|
|
|
1. Hijyen kurallarına uygun üretim ve kişisel hijyen
konularında düzenli eğitim sağlanmalı
|
3
|
|
|
2. HACCP uygulayan işletmelerde, HACCP ve iyi uygulama
rehberlerinin uygulanmasından sorumlu kişilerin, HACCP ilkelerinin
uygulanması ile ilgili yeterli eğitimi almaları sağlanmalı
|
3
|
|
|
3. Çalışan personelin, çalışma konusu ile ilgili
mevzuat hakkında bilgilendirilmesi sağlanmalı
|
3
|
|
|
|
|
|
(*) Bu hükümler gıda maddeleri ile temas eden madde
ve malzemeleri üreten işyerlerinde zorunlu değildir.
İşyeri
Yetkilisi ve/veya
Kontrol ve Denetim
Ekibinin Sorumlu
Yöneticinin
Adı Soyadı : Adı Soyadı : Adı Soyadı :
Mesleği : Mesleği :
Görevi:
İmza : İmza : İmza:
EK-3
Gıda Satış
ve Toplu Tüketim Yerlerine Ait Kontrol ve Denetim Formu
|
GIDA SATIŞ VE TOPLU
TÜKETİM VE SATIŞ YERLERİNE AİT KONTROL VE DENETİM FORMU
|
|
İŞYERİ HAKKINDA BİLGİLER
Gıda satış ( ) Toplu tüketim ( )
İŞYERİNİN
ÜNVANI:
SEKTÖRÜ:
İŞLETME
SAHİBİNİN ADI SOYADI:
ADRESİ:
TELEFON:
RUHSAT NO’SU:
|
KONTROL
VE DENETİM TARİHİ:
KONTROL VE DENETİMİN AMACI
RUTİN KONTROL VE DENETİM
ŞİKAYET
TAKİP
DİĞER
|
|
A) GIDA GÜVENLİĞİ
|
Ağırlıklı Puan
|
Verilen Puan
|
|
1. Türk gıda mevzuatına uygun olmayan hammadde, gıda
bileşenleri veya gıda ile temas eden madde ve malzemeler üretimde
kullanılmamalı ve satışa sunulmamalı
|
4
|
|
|
2. Gıda maddesi ve gıda ile temasta bulunan madde ve
malzemeler, depolama, hazırlama, sergileme ve taşıma sırasında tekniğine
uygun olarak korunmalı
|
4
|
|
|
3. Kirlenmiş, kokuşmuş, ekşimiş, nitelikleri ve
görünümü bozulmuş, bombaj yapmış, kurtlu, küflü
olması gibi özellikleri ile kolaylıkla ayırt edilebilen, fiziksel, kimyasal
ya da mikrobiyolojik bozulmaya uğramış, ambalajı
yırtılmış, kırılmış, paslanmış ve son kullanma tarihi geçmiş gıda maddeleri
satışa sunulmamalı
|
3
|
|
|
4. Depolanan, sergilenen ve tüketime sunulan her türlü
gıda maddesinin ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin üzerinde,
niteliğini ve varsa özel saklama koşullarını, ithalat veya üretim izninin
tarih ve sayısını gösteren, Türk gıda mevzuatına uygun etiket bulunmalı
|
3
|
|
|
5. Gıda maddeleri, hayvan yemleri, toksik
maddeler, temizlik malzemeleri ve iade ürünler, uygun etiketleme yapılarak
ayrı yerlerde muhafaza edilmeli
|
3
|
|
|
6. Gıda atığı ve diğer atıklar, birikmelerini
engelleyecek şekilde, gıdanın bulunduğu mekanlardan uzaklaştırılmalı,
doğrudan veya dolaylı bulaşma kaynağı oluşturmaları engellenmeli
|
3
|
|
|
7. Ambalajlama ve paketleme işlemleri gıdada bulaşıyı önleyecek şekilde yapılmalı, ambalajlama ve
paketleme malzemelerinin güvenli ve temiz olması sağlanmalı
|
3
|
|
|
B)
PERSONEL HİJYENİ
|
|
|
|
1.
İşyerinde gıda
ile temasta bulunan tüm personelin sağlık raporları olmalı ve kontrolleri
periyodik olarak yapılmalı
|
4
|
|
|
2.
Gıdalarla
taşınabilecek hastalıklara veya hastalık belirtilerine (sarılık, ishal,
kusma, ateş, ateşli boğaz ağrısı, buruda veya gözde veya kulakta akıntı
vb.) sahip olduğu bilinen veya sahip olmasından şüphelenilen veya taşıyıcısı
olan personelin gıda depolama ve üretim alanlarına girmesine izin
verilmemeli, yara, çıban gibi cilt problemlerinde yara uygun şekilde
kapatılmalı, gıda ile direk ve dolaylı temasını engelleyecek şekilde önlem
alınmalı
|
4
|
|
|
3. Gıda maddeleri ile direk temasta bulunan personel
kolay temizlenebilir, temiz ve tercihen açık renkli, başlık, çizme veya
özel ayakkabı, çalışma kıyafetleri, eldiven ve koruyucu kıyafetler giymeli
|
3
|
|
|
4. İlk yardım malzemesi bulunmalı
|
1
|
|
|
C) ALET
EKİPMAN HİJYENİ
|
|
|
|
1. Kirli, kırık, paslı, çatlak, lekeli, kötü kokulu,
yırtık, sırrı dökülmüş ve uygun olmayan madde ve malzemelerle gıda satış ve
servisi yapılmamalı ve gıda maddesinin taşınmasında veya muhafazasında
kullanılan kaplar başka amaçlar için kullanılmamalı
|
4
|
|
|
2. Kullanılan tüm alet ve ekipman, gıda ile temasta
bulunan yüzeyler, sağlığa uygun, bulaşma riskini en aza indirmeyi mümkün
kılacak şekilde tasarlanmalı, kolay ve iyi temizlenebilir, korozyona
dayanıklı ve toksik olmayan maddelerden yapılmış
olmalı, daima temiz bulundurulmalı ve gerektiğinde dezenfekte edilmeli
|
3
|
|
|
3. Elle temas etme gerekliliği olan gıda maddelerinin
satış ve servisi uygun malzeme, alet, ekipman ve gerektiğinde eldiven
kullanılarak yapılmalı
|
3
|
|
|
4. Sıvı gıda maddeleri, içindeki gıdanın niteliğini
bozmayacak özellikteki kaplarda bulundurulmalı ve kaplardan musluk aracığılıyla alınmalı
|
3
|
|
|
5. Tek kullanımlık kaplar tekrar kullanılmamalı
|
3
|
|
|
D) İŞYERİ
HİJYENİ
|
|
|
|
1. Tuvaletler, gıda maddesinin satıldığı, sergilendiği
ve depolandığı yerlere doğrudan açılmamalı
|
4
|
|
|
2. Gıda ile temas eden su ve buz Türk gıda mevzuatına
uygun, sürekli ve yeterli olmalı
|
4
|
|
|
3. Zararlılarla mücadelede, ilgili Bakanlıklarca izin
verilen ilaçlar, amacına ve genel halk sağlığına uygun olarak kullanılmalı,
zehirli ilaçlardan sadece işletme dışında yararlanılmalı
|
4
|
|
|
4. İşyeri yakın çevresinde bulaşmaya yol açacak çöp ve
atık yığınları, su birikintileri, zararlıların yerleşmesine yol açacak
ortamlar bulunmamalı
|
3
|
|
|
5. Yapılan işin ve satışı yapılan gıda maddesinin
özelliği ve niteliğine göre depo, muhafaza yeri, yıkama yeri, muayene ve
kontrol yeri ile hazırlama yeri ayrı olmalı
|
3
|
|
|
6. Bina içi, zemin, duvar, tavan, kapı ve pencereler,
temizlik ve dezenfeksiyona uygun, kolay temizlenebilir özellikte, düz
yüzeyli, pürüzsüz, çatlak olmayan, su geçirmez, yıkanabilir, geçirgen olmayan,
koku yapmayan, haşere yerleşmesine izin vermeyen, sağlığı olumsuz yönde
etkilemeyen ve açık renkli malzemelerden yapılmış olmalı ve sürekli temiz
tutulmalı
|
3
|
|
|
7. İşyerinin temizlik ve bakımı düzenli olarak
sağlanmalı
|
3
|
|
|
8. Yapılan iş ve işyerinin niteliğine uygun akar sıcak
su bulunmalı (*)
|
3
|
|
|
9. Çöp ve her türlü atıkların konulacağı, yeterli sayı
ve büyüklükte, ağzı kapalı, sızdırmaz, gerektiğinde pedallı, yıkanabilir ve
çöp torbası içeren çöp kovaları bulundurulmalı
|
3
|
|
|
10. İşyerinde akvaryum canlıları dışında gıda maddeleri
ve insanlarla temas edebilecek hayvan bulundurulmamalı
|
3
|
|
|
11. Kapı, pencere ve işyerinin iç kısımlarına yapılacak
uygun donanımlarla, sinek-böcek, haşere, kemirgen ve benzeri zararlının
girişini engelleyecek önlem alınmalı
|
3
|
|
|
12. Yapılan işin özelliğine göre sıcaklığın aşırı
oranda yükselmesini, buhar yoğunlaşmasını, toz oluşumunu önlemek ve kirli
havayı değiştirmek ve çapraz bulaşmayı önleyecek nitelikte mekanik veya
doğal havalandırma sistemi olmalı
|
3
|
|
|
13. Uygun bir şekilde yerleştirilmiş ve el temizliği
için tasarlanmış, yeterli sayıda lavabo bulunmalı ve lavabolarda temizlik
sağlanmalı, ellerin hijyenik bir şekilde yıkanması, kurulanması için
yeterli imkanlar sağlanmalı
|
3
|
|
|
14. Gün ışığına eşdeğer ve yeterli aydınlatma
sağlanmalı, aydınlatma içerde satılan gıdanın rengini değiştirmemeli
|
3
|
|
|
15. Deponun kapı, pencere ve diğer kısımları her türlü
zararlının girişini önleyecek uygun donanıma sahip olmalı
|
3
|
|
|
16. Depolarda zemin pürüzsüz, duvarlar düzgün, kolay
temizlenebilir nitelikte, sıvası dökülmemiş, ürünlere olumsuz etkide
bulunmayacak nitelikte olmalı
|
3
|
|
|
17. Depo ve satış yerlerinde ham madde, gıda
bileşenleri, gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeler,
bozulmalarını, zarar görmelerini ve kirlenmelerini önleyecek, duvar ve
zeminle temas etmeyecek şekilde palet yüksekliğinde ve rutubet geçirmeyen
uygun malzeme üzerinde muhafaza edilmeli
|
3
|
|
|
18. Gıda servisi ve toplu tüketim yapılan yerlerde
bulaşık yıkama düzeni sağlanmalı
|
3
|
|
|
19. Yıkama suları ve diğer sıvı atıkların tahliyesini
sağlayacak uygun drenaj sistemi olmalı
|
3
|
|
|
E) TAŞIMA
|
|
|
|
1.
Araç ve/veya
konteynır içindeki kaplar, gıda dışında başka bir maddenin taşınmasında
kullanılmamalı
|
3
|
|
|
2.
Gıda maddeleri
ile birlikte başka bir maddenin veya farklı gıda maddelerinin aynı anda
birlikte taşınması durumunda, ürünler birbirinden tamamen ayrılmış olmalı
|
3
|
|
|
3. Gıdalar araç ve/veya konteynır/ kaplar içerisine
bulaşma riskini en aza indirecek, çapraz bulaşmayı engelleyecek biçimde
yerleştirilmeli, ambalajlanmalı/paketlenmeli ve korunmalı
|
3
|
|
|
4.
Depolarda ve
taşıma araç ve gereçlerinde kullanılan alet, ekipman ve malzemeler temiz,
sağlam ve hijyenik amacına uygun olmalı
|
2
|
|
|
F) EĞİTİM
|
|
|
|
1.
Çalışan
personel, yaptıkları işin niteliği konusunda bilgilendirilmeli ve gıda
hijyeni konularında eğitilmesi sağlanmalı
|
3
|
|
|
2.
HACCP uygulayan
işyerlerinde, HACCP ve iyi uygulama rehberlerinin uygulanmasından sorumlu
kişilerin, HACCP ilkelerinin uygulanması ile ilgili yeterli eğitimi
almaları sağlanmalı
|
3
|
|
|
3. Çalışan personelin, çalışma konusu ile ilgili
mevzuat hakkında bilgilendirilmesi sağlanmalı
|
3
|
|
|
G) ÇADIR, BÜFE VE HAREKETLİ SATIŞ ARAÇLARI GİBİ TAŞINABİLİR VE/VEYA
GEÇİCİ TESİSLER İÇİN HÜKÜMLER
|
|
|
|
1. Taşınabilir ve/veya geçici tesisler, uygun bir yere
yerleştirilmeli, kurulmalı, temiz tutulmalı ve en iyi şartlarda korunmalı
|
4
|
|
|
2. Personel hijyeninin yeterli düzeyde korunması için,
ellerin hijyenik bir şekilde yıkanması, kurulanması, hijyenik sağlık
kurallarına uyulması, gerekli hallerde, giysi değiştirme yerleri de dahil
olmak üzere yeterli imkanlar sağlanmalı
|
4
|
|
|
3. Gıda maddelerinin temizlenmesi, hazırlanması,
sunumu ve satışı, gereğince ve hijyenik olarak yapılmalı
|
4
|
|
|
4. Yeterince sıcak ve/veya soğuk içilebilir nitelikte
su tedariki sağlanmalı
|
4
|
|
|
5. Tehlikeli ve/veya yenmeyen maddelerin ve sıvı veya
katı atıkların hijyenik bir şekilde depolanması ve atılması için yeterli
düzenleme ve/veya imkanlar bulunmalı
|
4
|
|
|
6. İşyerinde gıda ile temasta bulunan tüm personelin
sağlık raporları olmalı ve kontrolleri periyodik olarak yapılmalı
|
4
|
|
|
7. Gıdalarla taşınabilecek hastalıklara veya hastalık
belirtilerine (sarılık, ishal, kusma, ateş, ateşli boğaz ağrısı, buruda
veya gözde veya kulakta akıntı vb.) sahip olduğu bilinen veya sahip
olmasından şüphelenilen veya taşıyıcısı olan personelin, gıda depolama ve
üretim alanlarına girmesine izin verilmemeli, yara, çıban gibi cilt
problemlerinde yara uygun şekilde kapatılmalı, gıda ile direk ve dolaylı
temasını engelleyecek şekilde önlem alınmalı
|
4
|
|
|
8. Alet ve ekipmanların temizliği ve gerektiğinde
dezenfeksiyonu için yeterli temizlik ve dezenfeksiyon malzemesi bulunmalı
|
3
|
|
|
9. Gıdanın uygun sıcaklıkta muhafaza edilmesi için
yeterli imkanlar ve/veya düzenlemeler bulunmalı
|
3
|
|
|
10. Gıda maddeleri çapraz bulaşmaya yol açmayacak
şekilde hazırlanmalı, depolanmalı ve satışa sunulmalı
|
3
|
|
|
11. Gıda maddeleri ile direk temasta bulunan personel
kolay temizlenebilir, temiz ve tercihen açık renkli, koruyucu kıyafetler
giymeli
|
3
|
|
|
12. İlk yardım malzemesi bulunmalı
|
1
|
|
|
|
|
|
* Bu hükümler bakkal, market, kuruyemişçi, kuru
kahveci, baharatçı, gibi işyerlerinde zorunlu değildir.
İşyeri
Yetkilisi ve/veya
Kontrol ve Denetim
Ekibinin Sorumlu
Yöneticinin
Adı Soyadı : Adı Soyadı : Adı Soyadı :
Mesleği : Mesleği : Görevi:
İmza : İmza : İmza:
EK-4
HACCP
Sistem Tetkikine Ait Resmi Form
|
İNCELENECEK HUSUSLAR
|
MEVCUT
|
UYGULANIYOR
|
DİĞER AÇIKLAMALAR
|
|
Evet
|
Hayır
|
Evet
|
Hayır
|
|
A) GENEL
|
|
|
|
|
|
|
1. İşyeri teknik ve hijyenik açıdan bu yönetmelikte
belirtilen koşullara sahip mi?
|
|
|
|
|
|
|
2. El kitabı ön gereksinim programını kapsıyor mu?
|
|
|
|
|
|
|
3. Ön gereksinim programları Türk gıda mevzuatında
belirtilen hususlara uygun mu?
|
|
|
|
|
|
|
4. HACCP yönetim sisteminin sürdürülmekte olan
amaca uygunluğunu ve etkinliğini gözden geçirmek için bir prosedür
bulunuyor mu?
|
|
|
|
|
|
|
5. Bir HACCP el kitabı hazırlanmış mı?
|
|
|
|
|
|
|
|
El kitabında işyeri/şirketin tanımı ve özellikleri
tam olarak bulunuyor mu?
|
|
|
|
|
|
|
Firma politikası bulunuyor mu?
|
|
|
|
|
|
|
Ürün bilgisi bulunuyor mu?
|
|
|
|
|
|
|
İşlem bilgisi var mı?
|
|
|
|
|
|
|
HACCP planının kapsamı, ilgili mevzuatın
gerektirdiği ürün ve üretim aşamalarını içeriyor mu, istisnalar belirtilmiş
mi?
|
|
|
|
|
|
|
Tehlike analizi ve önleyici tedbirler yer alıyor
mu?
|
|
|
|
|
|
|
Kritik kontrol noktaları yer alıyor mu?
|
|
|
|
|
|
|
Normlar, hedef seviyeler ve kritik limitler ve
kontrol sıklığı var mı?
|
|
|
|
|
|
|
Kritik limitlerin izlenmesi yer alıyor mu?
|
|
|
|
|
|
|
Gözlemlenen sapmaların kaydı veya sapmaları
bildiren doküman örneği var mı?
|
|
|
|
|
|
|
Düzeltici faaliyetler yer alıyor mu?
|
|
|
|
|
|
|
Doğruluma faaliyetleri yer alıyor mu?
|
|
|
|
|
|
|
Destekleyici genel bilgiler, dokümantasyon ve kayıt
sistemini içeriyor mu?
|
|
|
|
|
|
|
İş/görev tanımları var mı ?
|
|
|
|
|
|
|
B) HACCP
EKİBİNİN OLUŞTURULMASI
|
|
|
|
|
|
|
1. Bir HACCP ekibi oluşturulmuş mu?
|
|
|
|
|
|
|
2. Ekibin öğrenim ve deneyim düzeyi işletmede
yürütülen faaliyetlerin tümünü kapsayacak nitelikte mi?
|
|
|
|
|
|
|
3. Bir HACCP koordinatörü atanmış mı?
|
|
|
|
|
|
|
4. HACCP ekip elemanları ve koordinatörün adları el
kitabında açıkça belirtilmiş mi, görev tanımları yapılmış, yetkiler ve
sorumluluklar belirlenmiş mi?
|
|
|
|
|
|
|
5. HACCP ekibi toplantılarının gündemi ve zamanı
güncel tutulmuş mu?
|
|
|
|
|
|
|
6. Her ürün tipi veya ürün grubu için bir HACCP
planı geliştirilmiş mi?
|
|
|
|
|
|
|
7. HACCP planının kapsamı tanımlanmış mı?
|
|
|
|
|
|
|
8. Kapsam, gıda zincirinin hangi bölümünün dahil
edilmesi gerektiğini ve ele alınması gereken tehlike sınıflarını tanımlamış
mı?
|
|
|
|
|
|
|
C) ÜRÜNÜN
TANIMLANMASI
|
|
|
|
|
|
|
1. Ürünün ilgili güvenlik bilgilerini kapsayan
eksiksiz bir tanımı yapılmış mı?
|
|
|
|
|
|
|
2. Bütün kriterler ürün özelliklerinde belirtilmiş
mi?
|
|
|
|
|
|
|
3. Satın alma prosedürü, girdi kontrol planı,
tedarikçi değerlendirme kriterleri, varsa tedarikçilerle sözleşmeler ve
ilgili kayıtlar var mı ve etkin mi?
|
|
|
|
|
|
|
4. Hammadde ve son ürün spesifikasyonu
var mı?
|
|
|
|
|
|
|
5. Son ürün kontrol planları ve/veya kayıtları var
mı?
|
|
|
|
|
|
|
D)
HEDEFLENEN KULLANIMIN TANIMLANMASI
|
|
|
|
|
|
|
1. Ürün özelliklerinde amaçlanan
kullanım tarzı anlatılmış mı?
|
|
|
|
|
|
|
2. Hedef tüketici grubu (genel,
özel) ve tüketim şekli belirlenmiş mi?
|
|
|
|
|
|
|
3. Duyarlı tüketici grupları
(yaşlılar, bebekler, diyabetikler vb) ve diğer
uyarılar yer alıyor mu?
|
|
|
|
|
|
|
E) AKIŞ
ŞEMASININ OLUŞTURULMASI
|
|
|
|
|
|
|
1. Her ürün ve işlem için, tüm üretim aşamalarını
kapsayan ana işlem şeması ve ayrıntılı bir akış şeması hazırlanmış mı?
|
|
|
|
|
|
|
2. Akış şemalarında tekrar kullanım, atık ve
ambalaj malzemesi belirtilmiş mi?
|
|
|
|
|
|
|
3. İşyeri/fabrika çevresinin, mülklerin, tüm
bölümlerin yerleşim planı var mı?
|
|
|
|
|
|
|
4. Herhangi bir çapraz bulaşı
kaynağı tanımlanmış veya belirtilmiş mi?
|
|
|
|
|
|
|
5. Her bir işlem basamağının amacını açıkça
belirten kısa bir tanımı var mı?
|
|
|
|
|
|
|
F) AKIŞ
ŞEMASININ YERİNDE DOĞRULANMASI
|
|
|
|
|
|
|
1. HACCP ekibi, akış şemalarının yerinde
doğrulanmasını gerçekleştirmiş mi?
|
|
|
|
|
|
|
2. Doğrulamaların sıklığı prosedürde belirtilmiş
mi?
|
|
|
|
|
|
|
3. Akış şemasının yerinde doğrulanması sırasında
bir farklılık tespit edilmiş mi?
|
|
|
|
|
|
|
G)
TEHLİKE ANALİZİNİN YAPILMASI
|
|
|
|
|
|
|
1. Her ürün tipi veya ürün grubu için tehlike
analizi gerçekleştirilmiş ve kayıt altına alınmış mı?
|
|
|
|
|
|
|
2. Potansiyel tehlikelerin listesi var mı?
|
|
|
|
|
|
|
3. Belirlenen potansiyel tehlikeler yeterli mi?
|
|
|
|
|
|
|
4. Kontrol önlemleri tanımlanmış mı?
|
|
|
|
|
|
|
5. Risk değerlendirmesi yapılmış mı?
|
|
|
|
|
|
|
6. Üretim, dağıtım ve satışın tüm aşamalarında
biyolojik, kimyasal ve fiziksel tehlikeler belirtilmiş mi?
|
|
|
|
|
|
|
7. HACCP ekibi planı hazırlarken kendi bilgi ve
kaynaklarının dışında yardım alıyor mu? Kaynaklar dökümante
edilmiş mi?
|
|
|
|
|
|
8. Her bir
tehlikeyi kontrol altına alacak önleyici faaliyetler belirlenmiş mi? Önleyici faaliyetler
tehlikeleri önlemekte, gidermekte veya kabul edilebilir düzeye indirmekte
mi?
|
|
|
|
|
|
|
9. Tehlikelerin önlenmesi, giderilmesi veya kabul
edilebilir bir düzeye indirilmesi için uygun yöntem yok ise; işleme
yöntemi, ürün veya iyi üretim uygulama önlemleri değiştirilmiş mi?
|
|
|
|
|
|
|
10. Hammadde, ürün formülü, işleme metotları,
dağıtım, satış, hedeflenmiş kullanım alanı veya hedef tüketici değişti ise
tehlike analizi yeniden değerlendirilmiş mi?
|
|
|
|
|
|
|
11. Onaylamalar yapılmış ve kaydedilmiş mi?
|
|
|
|
|
|
|
H) KRİTİK
KONTROL NOKTALARININ (KKN) TESPİTİ
|
|
|
|
|
|
|
1. Her tehlike için KKN belirlenmiş mi?
|
|
|
|
|
|
|
2. KKN’ları belirlenirken,
bir yada daha fazla karar ağacı kullanılmış mı?
|
|
|
|
|
|
|
3. KKN’ları gerçekten de
tehlikeyi kontrol altına alabilecek doğru noktalar olarak mı seçilmiş?
|
|
|
|
|
|
|
4. KKN’ları, tanımlanmış
gıda güvenliği tehlikelerinin kontrol altına alınabilmesi için yeterli mi?
|
|
|
|
|
|
|
5. KKN’ları bilimsel
verilerle desteklenmiş mi?
|
|
|
|
|
|
|
I) KRİTİK
LİMİTLERİN BELİRLENMESİ
|
|
|
|
|
|
|
1. Her KKN için kritik limitler belirlenmiş mi?
|
|
|
|
|
|
|
2. Bu limitler nasıl belirlenmiş?
|
|
|
|
|
|
|
|
-literatür kaynaklarından ise dokümante
edilmiş mi?
|
|
|
|
|
|
|
-Bizzat denemeyle ve/veya istatistiksel bir metot
kullanılarak ise kayıtları var mı?
|
|
|
|
|
|
|
3. Belirlenen kritik limitler bir tehlikenin
önlenmesini, giderilmesini ve azaltılmasını sağlamak için yeterli mi?
|
|
|
|
|
|
|
4. Kritik limitler doğrulanmış mı?
|
|
|
|
|
|
|
İ) İZLEME
SİSTEMİNİN UYGULANMASI
|
|
|
|
|
|
|
1. KKN’larının etkili ve
verimli bir şekilde kontrol edilmesini sağlayacak bir izleme sistemi var
mı?
|
|
|
|
|
|
|
2. İzleme prosedürleri, kimin, neyi, ne zaman ve ne
sıklıkla, nerede ve hangi yöntemle izleyeceğini açıkça belirtiyor mu?
|
|
|
|
|
|
|
3. Belirlenmiş olan izleme sıklığı tehlikeyi
kontrol altında tutmak için yeterli mi?
|
|
|
|
|
|
|
4. Mevcut cihazlar ve kullanılan yöntemler
belirlenen kritik limitleri izlemek için yeterli mi?
|
|
|
|
|
|
|
5. Ölçümlerin ve/veya ekipmanların güvenilirliğinin
belirlenmesine (kalibrasyon programı vb.) yönelik
prosedürler ve uygulama kayıtları var mı?
|
|
|
|
|
|
|
6. İzleme sisteminde düzeltici faaliyetler
belirtilmiş mi?
|
|
|
|
|
|
|
7. İzleme kayıtları ve dokümanları sürekli olarak
sorumlu kişi tarafından imzalanmış mı?
|
|
|
|
|
|
|
8. İzleme kayıtları belirli bir sıklıkla
doğrulanmış mı?
|
|
|
|
|
|
|
J)
DÜZELTİCİ FAALİYETLERİN UYGULANMASI
|
|
|
|
|
|
|
1. Uygunsuzluk prosedürü ve kayıtları var mı?
|
|
|
|
|
|
|
2. Düzeltici faaliyet prosedürü var mı?
|
|
|
|
|
|
|
3. Her KKN için gerekli düzeltici faaliyet ve
süresi belirlenmiş mi?
|
|
|
|
|
|
|
4. Kayıtlarda KKN’da
kritik limitlerinin dışına çıkıldığı olmuş mu?
|
|
|
|
|
|
|
5. Gözlenen sapmalar için uygulanan düzeltici
faaliyetler yeterli mi ve uygulama kayıtları var mı?
|
|
|
|
|
|
|
6. Düzeltici faaliyetlerin gecikmeden yerine
getirilmesini sağlayacak yetkilendirme ve sorumluluk hiyerarşisi prosedürde
açıkça belirtilmiş mi?
|
|
|
|
|
|
|
7. Belirlenen düzeltici faaliyetler süreci,
kontrolden çıkan KKN’nı tekrar kontrol altına
alabilecek nitelikte mi?
|
|
|
|
|
|
|
8. Belirlenen düzeltici faaliyetler şüpheli
ürün/uygun olmayan ürün partisinin tümünü tespit etme ve düzeltebilme
özelliğine sahip mi?
|
|
|
|
|
|
|
9. Belirlenen düzeltici faaliyetler, istenmeyen
durumun tekrar oluşmasını önleyecek nitelikte mi?
|
|
|
|
|
|
|
10. Uygun olmayan ürünler için, ürün geri çağırma
prosedürü ve uygulama kayıtları var mı?
|
|
|
|
|
|
|
11. Uygun olmayan ürün imha prosedürü ve uygulama
kayıtları var mı?
|
|
|
|
|
|
|
12. İzlenebilirlik prosedürü var mı?
|
|
|
|
|
|
|
13. Acil durumlar prosedürü var mı?
|
|
|
|
|
|
|
14. Müşteri şikayetleri prosedürü var mı?
|
|
|
|
|
|
|
K)
DOĞRULAMA VE GEÇERLİ KILMA
|
|
|
|
|
|
|
1. Tarafsızlığı sağlayacak şekilde bir doğrulama
ekibi oluşturulmuş mu?
|
|
|
|
|
|
|
2. Doğrulama ve geçerli kılma prosedürü var mı?
|
|
|
|
|
|
|
3. Doğrulama Prosedürü; uygunsuzluk raporları, sanitasyon sonuçları ve
kritik limitlerin geçerli kılınması, iç ve dış tetkik sonuçlarının
gözden geçirilmesi, müşteri şikayetleri, acil durum uygulamaları ve
piyasadan geri çekme uygulamaları konularını içeriyor mu?
|
|
|
|
|
|
|
4. Doğrulama ve geçerli kılma prosedürleri,
tehlikelerin eksiksiz ve doğru olarak saptanmasını ve önerilen plan
kapsamında etkin biçimde kontrol edilmesini sağlıyor mu?
|
|
|
|
|
|
|
5. Doğrulama faaliyeti, HACCP sistemi ve
kayıtlarının incelenmesini içeriyor mu?
|
|
|
|
|
|
|
6. Doğrulama faaliyetleri, sapmaların ve ürün imhalarının
incelenmesini içeriyor mu?
|
|
|
|
|
|
|
7. Doğrulama faaliyetleri KKN’lerin
kontrol altında tutulduğunu teyit ediyor mu?
|
|
|
|
|
|
|
8. Doğrulama faaliyetleri, HACCP planının tüm
unsurlarının yararlarını teyit edecek onaylama faaliyetlerini içeriyor mu?
|
|
|
|
|
|
|
9. Her doğrulama faaliyeti için kayıt tutulmuş mu?
|
|
|
|
|
|
|
10. Doğrulama sıklığı, HACCP sisteminin etkin bir
şekilde çalışıp çalışmadığının teyidi için yeterli seviyede mi?
|
|
|
|
|
|
|
11. Doğrulama, HACCP planının bilimsel ve teknik
girdilerinin değerlendirilmesini hedefliyor mu ve HACCP planını destekleyen
bilgilerin doğru olduğunu gösteriyor mu?
|
|
|
|
|
|
|
12. HACCP ekibi yönetim sisteminin sürmekte olan
amaca uygunluğunu ve etkinliğini gözden geçirmekte mi?
|
|
|
|
|
|
|
13. Gözden geçirme sonuçlarının kayıtları tutulmakta
mı?
|
|
|
|
|
|
|
14. HACCP planı güncelleştirme yada revizyonların
kaydına esas teşkil edecek bir sistem var mı?
|
|
|
|
|
|
|
15. HACCP planı doğrulama faaliyetleri sonucu hiç revize edilmiş mi, şayet öyleyse, bu
konuda kayıtlar ve dokümanlar var mı?
|
|
|
|
|
|
|
16. İşletmede tüm çalışanlar HACCP konusunda eğitim
almışlar mı ve eğitim kayıtları var mı?
|
|
|
|
|
|
|
L)
DÖKÜMANTASYON VE KAYIT TUTMA SİSTEMİ
|
|
|
|
|
|
|
1. HACCP doküman ve kayıtların yönetimi için bir
prosedür var mı?
|
|
|
|
|
|
|
2. HACCP sisteminin uygulanmasında etkin ve doğru
dokümantasyon ve kayıt tutma sistemi var mı?
|
|
|
|
|
|
|
3. Dokümantasyon ve kayıt tutma, operasyonun
özelliklerine ve büyüklüğüne uygun mu?
|
|
|
|
|
|
|
4. Doküman ve kayıtlar onaylı mı?
|
|
|
|
|
|
|
5. HACCP dokumanı ve kayıtları kolay elde
edilebilir mi?
|
|
|
|
|
|
|
6. HACCP el kitabının içeriği bir indekste
özetlenmiş mi?
|
|
|
|
|
|
|
7. Her KKN için kayıtlar muntazam olarak tutulmakta
mı?
|
|
|
|
|
|
|
8. Personel eğitim programlarının kayıtları var mı?
|
|
|
|
|
|
|
9. Tetkik için tüm HACCP kayıtları ve dokümanları
mevcut mu?
|
|
|
|
|
|
|
10. Tüm doküman ve kayıtlar en az iki yıl süre ile
saklanıyor mu?
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
HACCP Tetkik Ekibinin İşyeri .Yetkilisi ve/veya
Sorumlu
Yöneticinin
Adı Soyadı : Adı Soyadı : Adı Soyadı :
Mesleği : Mesleği
: Görevi:
İmza : İmza : İmza :
|