Tebliğ

          Sanayi ve Ticaret Bakanlığından:

İki veya Üç Tekerlekli Motorlu Araçların Tip Onayı

Yönetmeliğinin Uygulama Usul ve

Esasları Tebliği

(Tebliğ  No: SGM-2005/1)

             Amaç

             Madde 1 — Bu Tebliğin amacı, 23/12/2004 tarihli ve 25679 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İki veya Üç Tekerlekli Motorlu Araçların Tip Onayı Yönetmeliği’nin (2002/24/AT) uygulama usul ve esaslarını belirlemektir.

BÖLÜM I

Yönetmelik Gereği Uygulama

             Madde 2 — Mevcut araçlarla ilgili uygulamalar aşağıda belirtilmiştir.

             a) İmal veya ithal edilen, yürürlükteki aksam veya ayrı teknik üniteler ile ilgili yönetmelikleri de kapsamına alacak şekilde,  92/61/AT Yönetmeliğine göre Ulusal Tip Onayı almış olan araçlar mevcut araçlardır.

             b) Firmalar, mevcut araç olarak tanımlanmış olan araçlara ilişkin yürürlüğe giren aksamlar ve ayrı teknik üniteler ile ilgili yönetmeliklere göre aldıkları onayları Bakanlıktaki araç tip onayı dosyalarına eklemek suretiyle kapsam genişletmesi  yapmakla yükümlüdürler.

             Madde 3 — Yeni araçlar ile ilgili uygulamalar:

             1/1/2005 tarihinden sonra müracaatı yapılan araçlar "Yeni Araç" olarak işlem görecektir.

             a) Firmalar, bir dilekçe ekinde 2002/24/AT Yönetmeliğinin 5 inci maddesine göre hazırlamış oldukları dosya ile birlikte Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’na  (Bakanlık) başvururlar.

             b) Bakanlık, 2002/24/AT Yönetmeliğinin 6 ncı maddesinde belirtilen şartların sağlanması halinde,  aynı madde esaslarına göre firmaya  araçlar için "TİP ONAYI BELGESİ" verir.

             c) Tip Onayı Belgesi olan araçlar için, daha sonra yapılan kapsam genişletmelerinde Bakanlıktaki araç tip onayı dosyasında bulunan sadece aksam ve ayrı teknik ünite onay belgelerindeki değişiklikler dikkate alınır.

             d) Tip Onayı Belgesi alındıktan sonra aynı tipteki araçların yeni varyant ve versiyonları,  kapsam genişletilmesi içinde değerlendirilir.

             e) Firmalar, ürettikleri veya ithal ettikleri araçlar için Tip Onayı Belgesi aldıktan sonra 2002/24/AT Yönetmeliğinin Ek IV’ünde yer alan "Uygunluk Belgesi"nin bir suretini satışa sundukları her araçla birlikte tüketiciye verirler. Uygunluk Belgeleri her türlü usulsüzlüğü engelleyecek şekilde düzenlenmelidir. Bu amaçla, belge baskısı, renkli grafikli veya araç imalatçısının tanıtım işaretini gösterir ıslak kaşe ile korunmuş kağıt üzerine yapılmalıdır.

             f) Firmalar, aksamlara ve ayrı teknik ünitelere dair yönetmeliklerin yürürlüğe girmesini müteakip, bu yönetmeliklerle ilgili onay belgelerini almak ve dosyalarına eklemekle yükümlüdür. Süresi içinde bu belgeleri tamamlanmayan araçların "Tip Onayı Belgeleri" geçerliliğini yitirir.

             g) Firmalar; mevcut Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu (BM/AEK) regülasyonu ve/veya Avrupa Birliği (AB) direktiflerine göre alınan aksam ve ayrı teknik ünitelere ait Tip Onay Belgelerini dosyalarına ekleyebilirler. Bunlarla ilgili herhangi bir mevzuat yürürlüğe girdiğinde, geçerliliği devam eden belgeler kabul edilir. AB resmi dillerinden birisi ile yazılmış olan belgeler; firmanın TMMOB Makine Mühendisleri Odasından (MMO) yetki belgesi almış mühendisi tarafından onaylı kopyaları aynen, diğer dillerde olanlar ise noter onaylı tercümeleri ile birlikte kabul edilir.

BÖLÜM II

İthal Araçlarda Uygulama

             Madde 4 — Başvuru tarihinde, Avrupa Birliği ülkelerinde geçerli AT Araç Tip Onayı Belgesi olması halinde; firmanın yetkili mühendisi tarafından onaylı bu belgenin ve araca ait orijinal Uygunluk Belgesinin bir örneği ile Bakanlığa  müracaat edilir. Yapılacak inceleme ve denetlemeler sonucu uygun görülmesi halinde, Bakanlık tarafından uygunluk yazısı düzenlenerek ithalatçı firmaya verilir.

             Madde 5 — AT Araç Tip Onayı Belgesi olan ithal araçların,  bu belgelerine uygunluğu bakımından gümrüklerde kontrolleri Türk Standardları Enstitüsü (TSE) tarafından yapılır. Uygun bulunması halinde, ilgili gümrüğe ibraz edilmek üzere TSE tarafından düzenlenen uygunluk yazısı ithalatçıya verilir.

             Madde 6 — AT Araç Tip Onayı Belgesi olmayan araçların ithalinde ise, Bakanlıkça Bölüm I’de belirtilen prosedüre göre ulusal Araç Tip Onayı Belgesi düzenlenir. Bakanlık bu araçları ve üretimin uygunluğunu; belgeleri inceleyerek, o ülkenin onay merciinden sorarak veya bizzat yerinde inceleme yaparak uygun görmesi halinde, bu araçlar için ulusal Araç Tip Onayı Belgesini verir. Bakanlık gerekli görmesi halinde, bu araçları ve üretimin uygunluğunu bir Teknik Hizmetler Kuruluşuna da inceletebilir. Bu durumda, Teknik Hizmetler Kuruluşu gerekli incelemeleri yaparak Bakanlığa rapor verir ve Bakanlık bu rapora göre karar verebilir.   

             Madde 7 — Bedelsiz, münferit  veya teşvik yoluyla ithal edilen veya Maliye Bakanlığı Tasfiye İşleri Döner Sermaye İşletmeleri Genel Müdürlüğü  (TASİŞ) tarafından satışa sunulan veya eski araçlar için;

             a) Üretici firma tarafından düzenlenmiş olan yürürlükteki İki veya Üç Tekerlekli Motorlu Araçların Tip Onayı Yönetmeliğine uygun Uygunluk Belgesi varsa, bu belgeye istinaden Bakanlığımızdan veya MMO’dan yetki belgesi almış mühendisler tarafından anılan Yönetmeliğin Ek IV’ünde verilen örneğe göre düzenlenen Uygunluk Belgesi TSE tarafından onaylanır.

             b) Bu maddenin (a) bendinde belirtilen Uygunluk Belgesinin olmaması halinde, Araçların  İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmeliğe (AİTM) uygunluk aranır. Uygun bulunması halinde, MMO’dan yetki belgesi almış mühendisler tarafından AİTM’ye göre Uygunluk Belgesi (Teknik Belge) düzenlenir ve TSE tarafından onaylanır.

             Madde 8 — Karayolu trafiğine çıkmayacak veya işlevi nedeni ile yürürlükteki mevzuata uymayan araçlara ise, ancak gerekçesi açıkça belirtilerek ve hangi şartlarda karayoluna çıkabileceği açıklanarak müsaade verilir.

BÖLÜM III

Tadilat

             Madde 9 — Kayıt ve tescili yapılarak, trafiğe çıkmış iki veya üç tekerlekli motorlu araçlar üzerinde yapılan değişiklikler tadilat kapsamındadır.

             a)  Tadilat ile ilgili olarak TSE’ne müracaat edilir.

             b)  Tadilatlar, AİTM hükümlerine göre yapılmalıdır.

             c)  Tadilatı yapılacak aracın tadilatla ilgili aksam veya ayrı teknik ünitesi "E" ve/veya "e"  belgeli ise, belgelerinde o araca uygulanabileceği belirtilmiş ve montaj talimatı varsa,  sadece montajı yapan firma teknik sorumlusunun uygunluk beyanı ile işlem tamamlanır.

             d) Tadilatlarda TSE; yol emniyeti, araç güvenliği ve çevreye zararları nedeni ile uygun görmediği araçları, bedeli tadilatı yapan tarafından karşılanmak üzere inceler veya inceletebilir.

BÖLÜM IV

Yetkili Teknik Sorumlular ile İlgili Uygulama

             Madde 10 — Araçlar için, Bakanlık veya MMO’dan yetki belgesi almış ve firma tarafından imza örnekleri ile birlikte Bakanlığa bildirilen mühendisler  Teknik Sorumlu  olarak kabul edilir.

             Teknik Sorumlu; AİTM, İki veya Üç Tekerlekli Motorlu Araçların Tip Onayı Yönetmeliğine ve ilgili diğer yönetmelik ve tebliğlere aykırı uygulamalar ve can ve mal güvenliğini tehlikeye atacak uygulamalarda ilgili firma yetkilileri ile birlikte sorumludur. 

             Madde 11 — Aksam ve ayrı teknik ünite için konusuna uygun  ilgili mühendis odasına kayıtlı firmada fiilen çalışan veya firma ile sözleşmesi olan Bakanlık veya MMO’dan yetki belgesi almış mühendisler de Teknik Sorumlu olabilirler.

             Madde 12 — Firmalar, birden fazla Teknik Sorumlu belirleyebilir ve bu sorumluları gerektiğinde değiştirebilir. Değişiklikleri iki ay içerisinde Bakanlığa bildirmek zorundadır.

             Madde 13 — Teknik Sorumlular; aksam ve ayrı teknik üniteler  için de yetkilidirler.

BÖLÜM V

Diğer Hususlar

             Madde 14 — Tip Onayı Belgesi olan araçların trafiğe kayıt ve tescilleri, bu belgeye uygun olarak ilgili Teknik Sorumlu tarafından düzenlenen  "Uygunluk Belgesi"  ile yapılır.

             Madde 15 — Tip Onayı Belgesi olan araçları imal veya ithal eden firmalar tarafından müşterilerine verilmek üzere düzenlenen Uygunluk Belgeleri hakkında Bakanlık gerektiğinde ilgili firmalardan bilgi alır.

             Madde 16 — 27/11/1999 tarihli ve  23889 sayılı  Resmî Gazete’de yayımlanan "İki veya Üç Tekerlekli Motorlu Araçların Tip Onayı Yönetmeliğinin Uygulama Usul ve Esasları Tebliği (Tebliğ No: SGM-99/14) bu Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren yürürlükten kaldırılmıştır. 

             Geçici Madde 1 — Ayrı yönetmeliklerin yürürlük tarihlerine uygun olarak Aksam Tip Onaylarını tamamlamış araçlar için imalatçı tarafından 92/61/AT Yönetmeliğine göre düzenlenen Uygunluk Belgelerinin 1/1/2006 tarihine kadar kullanılmasına devam edilebilir. Ancak, bu tarihten sonra söz konusu mevcut Uygunluk Belgeleri, 2002/24/AT Yönetmeliğinin Ek IV’te belirtilen örneğe uygun olacak şekilde düzenlenecektir. Buna bağlı olarak,  anılan tarihe kadar 92/61/AT Yönetmeliğine göre düzenlenen mevcut araç tip onayı belgesi 2002/24/AT Yönetmeliğine göre kapsam genişletmesi  yapılacaktır.

             Madde 17 — Bu Tebliğ  yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

             Madde 18 — Bu Tebliğ hükümlerini Sanayi ve Ticaret Bakanı yürütür.