Çevre ve Orman Bakanlığından:

2872 Sayılı Çevre Kanunu Uyarınca Verilecek

İdari Para Cezalarına İlişkin Genelge

(2005/1)

2872 sayılı Çevre Kanununda düzenlenen idari para cezaları; 765 sayılı Türk Ceza Kanununun değişik ek 1 inci maddesi ile 393 misline çıkarılmış, ek 2 nci maddesi ile de bu para cezalarının her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanacağı hükme bağlanmıştır.

Yeniden değerleme oranı ise, Maliye Bakanlığı'nca 20/11/2004 tarihli ve 25646 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 341 Sıra Numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile 2004 yılı için % 11,2 (On bir virgül iki) olarak tespit ve ilan edilmiştir.

Diğer yandan, 12/10/2004 tarih ve 25611 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve 01.04.2005 tarihinde yürürlüğe girecek olan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu ile 765 sayılı Türk Ceza Kanunu 01/04/2005 tarihinden itibaren yürürlükten kaldırılmaktadır. 13.11.2004 tarih ve 25642 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan ve 01/04/2005 tarihinde yürürlüğe girecek olan 5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun, "Diğer kanunlardaki para cezalarının artırılması ve usulü" başlıklı 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (7) nolu alt bendinde ise, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun dışındaki kanunlardan, 1/1/1981 tarihinden 31/12/1987 tarihine kadar yürürlüğe girmiş bulunanlardaki para cezalarının 1430 (bindörtyüzotuz) katına çıkarılması hükme bağlanmıştır.

Buna göre, 1/1/2005 - 31/03/2005 tarihleri arasında ve 1/04/2005 tarihinden itibaren uygulanacak idari para cezalarının miktarları ilişikteki cetvelde (Ek:l) gösterilmektedir.

İdari cezalara karşı, cezanın tebliğ tarihinden en geç yedi gün içinde yetkili idare mahkemesine itiraz edilebilir.

Tebliğ olunur.

2872 SAYILI ÇEVRE KANUNU’NA GÖRE TATBİKİ GEREKEN

İDARİ PARA CEZASI MİKTARLARINI GÖSTERİR CETVEL

Hakkında para cezası tatbik edilecek suçların Çevre Kanunu’ndaki tarifleri	Hakkında para cezası tatbik edilecek failler	İhlal edilen Kanun maddesi	Tatbik edilen ceza maddesi	Tatbik Edilmesi Gereken Para Cezası Miktarı
				Kanundaki para cezası miktarı TL	01/01/2005-31/03/2005 Tarihleri Arasında Uygulanacak Yeni Türk Lirası (YTL.)	01/04/2005 Tarihinden İtibaren Uygulanacak Yeni Türk Lirası (YTL)
1-a) 8 inci maddenin birinci fıkrasındaki yasağa uymayanlar; (Her türlü atık ve artığın, çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır.)	- Gerçek Kişiler	8/1	20/a	100.000	324,57	143,00
	- Kuruluş ve İşletmeler	8/1	20/a-20/son	300.000	973,71	429,00
	- 213 sayılı VUK’nun 182 nci maddesi gereğince bilanço esasına göre defter tutması gereken kuruluş ve işletmeler	8/1	20/a-20-son	500.000	1.622,85	715,00
1-b) 8 inci maddenin ikinci fıkrasındaki yükümlülüğü, yetkili mercilerce usulüne göre yapılan bildirime rağmen yerine getirmeyenler; (Kirlenme ihtimalinin bulunduğu durumlarda ilgililer kirlenmeyi önlemekle; kirlenmenin meydana geldiği hallerde kirleten kirlenmeyi durdurmak, kirlenmenin etkilerini gidermek veya azaltmak için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdürler.)	- Gerçek Kişiler	8/2	20/a	500.000	1.622,85	715,00
	- Kuruluş ve İşletmeler	8/2	20/a-20/soın	1.500.000	4.868,56	2.145,00
	- 213 sayılı VUK’nun 182 nci maddesi gereğince bilanço esasına göre defter tutması gereken kuruluş ve işletmeler	8/2	20/a-20-son	2.500.000	8.114,28	3.575,00
2- Yönetmelikte gösterilen koruma ve kullanım esaslarına aykırı davranmak suretiyle 9 uncu maddenin ikinci fıkrasındaki yasaklara uymayanlar; (Kırsal ve kentsel alanda arazi kullanım kararına uygun olarak tesbit edilen koruma alanları ve kullanım esaslarını belirleyen yönetmeliklere aykırı olarak aşırı ve yanlış kullanım, her türlü çöp ve atıkların yurt dışından getirilmesi nedeniyle ülkenin temel ekolojik sistemlerinin dengesinin bozulması, hayvan ve bitki türlerinin nesillerinin tehlikeye düşürülmesi, doğal zenginliklerin bütünlüklerinin tahribi yasaktır.)	- Gerçek Kişiler	9/2	20/b	100.000	324,57	143,00
	- Kuruluş ve İşletmeler	9/2	20/b-20-son	300.000	973,71	429,00
	- 213 sayılı VUK’nun 182 nci maddesi gereğince bilanço esasına göre defter tutması gereken kuruluş ve işletmeler	9/2	20/b-20/son	500.000	1.622,85	715,00
3- Yönetmelikle belirlenen sınırlamalara uymamak suretiyle 13 üncü maddeye aykırı davranışta bulunanlar; (Havada, suda veya toprakta kalıcı özellik gösteren ve ekolojik dengeyi bozan kimyasal maddelerin üretim, ithal, taşıma, depolama ve kullanımında çevre korunması esasları dikkate alınır. Bu tür maddelerin üretim, ithal, taşıma, depolama ve kullanımına ilişkin sınırlamalar yönetmelikle belirlenir.)	- Gerçek Kişiler	13	20/c	1.000.000	3.245,71	1.430,00
	- Kuruluş ve İşletmeler	13	20/c,20/son	3.000.000	9.737,14	4.290,00
	- 213 sayılı VUK’nun 182 nci maddesi gereğince bilanço esasına göre defter tutması gereken kuruluş ve işletmeler	13	20/c-20/son	5.000.000	16.228,99	7.150,00
4-14 üncü maddeye aykırı davranışta bulunan ve önlemleri almayanlar; (Kişilerin huzur ve sükununu, beden ve ruh sağlığını bozacak şekilde yönetmelikle belirlenen standartlar üzerinde gürültü çıkarılması yasaktır. Fabrika, atölye, işyeri, eğlence yeri, hizmet binaları, konutlar ve ulaşım araçlarında gürültünün asgariye indirilmesi için gerekli önlemler alınır.)	- Gerçek Kişiler	14	20/d	50.000	162,28	71,50
	- Kuruluş ve İşletmeler	14	20/d-20/son	150.000	486,85	214,50
	- 213 sayılı VUK’nun 182 nci maddesi gereğince bilanço esasına göre defter tutması gereken kuruluş ve işletmeler	14	20/d-20/son	250.000	811,41	357,50
5-a) 11 inci maddenin birinci fıkrasındaki yükümlülüğü yerine getirmeyenler; (Gerçekleştirilmesi planlanan kurum, kuruluş ve işletmeler mevzuatta öngörülen arıtma tesis veya sistemlerini müstakil veya ortak olarak kurmakla yükümlüdürler. Arıtma tesis veya sistemleri kurulup işletmeye hazır hali getirilmedikçe, kurum, kuruluş ve işletmelere işletme ve kullanım izni verilmez.)	- Kuruluş ve İşletmeler	11/1	21/a	1.000.000	3.245,71	1.430,00
	- 213 sayılı VUK’nun 182 nci maddesi gereğince bilanço esasına göre defter tutması gereken kuruluş ve işletmeler	11/1	21/a-21/son	3.000.000	9.737,14	4.290,00
5-b) 11 inci maddenin üçüncü fıkrasındaki önlemleri almayanlar; (Her türlü atık ve artıkların arıtılması, uzaklaştırılması veya zararsız hale getirilmesi ile yükümlü kuruluşlar da bu işlemelerin yerine getirilmesinde çevreye zarar vermeyecek önlemleri alırlar.)	- Kuruluş ve İşletmeler	11/3	21/a	500.000	1.622,85	715,00
	- 213 sayılı VUK’nun 182 nci maddesi gereğince bilanço esasına göre defter tutması gereken kuruluş ve işletmeler	11/3	21/a-21/son	1.500.000	4.868,56	2.145,00
6- 11 inci maddenin ikinci fıkrasında belirtilen haber verme yükümlülüğünü yerine getirmeyenler; (işletme izni alarak faaliyete geçen herhangi bir kurum, kuruluş ve işletme, faaliyetlerinde değişiklikler yapmayı ve tesisini büyütmeyi planladığında girişimlerini önceden mahallin en büyük mülki amirine haber vermekle yükümlüdür.)	- Kuruluş ve İşletmeler	11/2	21/b	300.000	937,71	429,00
	- 213 sayılı VUK’nun 182 nci maddesi gereğince bilanço esasına göre defter tutması gereken kuruluş ve işletmeler	11/2	21/b-21/son	900.000	2.998,98	1.287,00
7- 12 nci maddenin ikinci fıkrasında belirtilen yükümlülüklere uymayanlar; (Kuruluş ve işletmeler faaliyetlerinin denetlenmesi için kullandıkları yakıtın ve çıkardıkları atık ve artıkların özellik ve miktarlarına ilişkin bilgileri sürekli ve düzenli olarak belirlemek, bu hususu belgelemekle ve bunları Çevre Bakanlığına bildirmekle yükümlüdürler.)	- Kuruluş ve İşletmeler	12/2	21/c	500.000	1.622,85	715,00
	- 213 sayılı VUK’nun 182 nci maddesi gereğince bilanço esasına göre defter tutması gereken kuruluş ve işletmeler	12/2	21/c-21/son	1.500.000	4.868,56	2.145,00
8- Bütün sahillerimizde, karasularımız ve içsularımız olan Marmara Denizi, İstanbul ve Çanakkale Boğazlarında, liman ve körfezlerimiz, tabii ve suni göllerimiz ile akarsularımızda 8 inci maddenin birinci fıkrasındaki kirletme yasağına uymayanlardan; a) Balast tahliyesi yapan tankerler	1000 (drahil) gros tona kadar olanlar	22/a	22/a	5.000.000	16.228,56	7.150,00
	1000 ila 5000 (dahil) gros ton arasındakiler	22/a	22/a	10.000.000	32.457,13	14.300,00
	5000 gros tondan fazla olanlara:	22/a	22/a	50.000.000	162.285,67	71.500,00
b) Tankerler dahil diğer gemilerden, her türlü atık ve artık döken, sintine tahliyesi yapanlar	18 (dahil) ila 1000 (dahil) gros ton arasındakiler	22/b	22/b	5.000.000	16.228,56	7.150,00
	1000 gros tondan fazla olanlar	22/b	22/b	10.000.000	32.457,13	14.300,00
c) Denizi kirleten veya sintine basan (iki zamanlı kıçtan takmalı ve benzine yağ karıştırarak çalışan motorlu teknelerin eksoz kirletmeleri hariç) deniz vasıtaları	18 (hariç) gros tona kadar olan gemilere ve gemi tarifine uymayan deniz vasıtaları	22/c	22/c	300.000	973,71	429,00

9- Çevre Kanunu'nun 23 üncü maddesine göre; anılan Kanun'un 20,21 ve 22 nci maddelerinde belirtilen fiillerin tekrarı halinde para cezalan "bir" katı artırılarak uygulanır.

10- Çevre Kanunu'nun 24 üncü maddesine göre; "Cezalar doğrudan doğruya mahallin en büyük mülki amiri tarafından verilir. Bu cezalar 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre mal memurluğunca tahsil edilir.

Ancak, 22 nci maddede gösterilen cezalar:

a) Büyükşehir belediye hudutları içinde kalan sahillerimiz, boğazlarımız ile liman ve körfezlerimizde; göl ve akarsularımızda cezalar büyükşehir belediye başkanlıkları tarafından verilir. Cezayı derhal ve defaten ödemeyen ve bu hususta teminat ve kefalet göstermeyen gemiler, diğer deniz vasıtaları seyrüsefer ve faaliyetten men olunur. Cezalar ödenmediği takdirde, bu ceza 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri gereğince tahsil edilir.

Büyükşehir belediyeleri tarafından verilen para cezaları makbuz karşılığında tahsil edilerek mahallin en büyük mal memurluğuna yatırılır. Mal memurluğuna yatırılan cezanın % 20'si büyükşehir belediyesine, % 80'i Çevre ve Orman Bakanlığı Merkez Saymanlığı hesabına aktarılır. Çevre ve Orman Bakanlığı Merkez Saymanlığı hesabına aktarılan miktarın % 50'sine kadar olan kısmı Sağlık Bakanlığının önerisi ile çevre sağlığını ıslah işlerinde kullanılır.

b) Büyükşehir belediyelerinin hudutları dışında kalan denizlerimizde cezalar doğrudan doğruya sahil Güvenlik Bot Komutanlıklarınca verilir. Cezayı derhal ve defaten ödemeyen gemiler ve götürülebilen diğer deniz vasıtaları en yakın ve uygun limana götürülerek savcılığa teslim edilir ve bu gemiler hakkında (a) fıkrasında belirtilen hususlar uygulanır. Kendi makinaları ile tahrik edilemeyen deniz vasıtaları hakkında gerekli zabıt tutularak, durum en yakın sahil il veya ilçe merkezindeki savcılığa intikal ettirilir.

c) Büyükşehir belediye hudutları dışında kalan yerlerde yapılan kirletmeler ile deniz, liman, bütün göl ve akarsulara yapılan kirletmeler için mülki amirlerin ceza verme yetkileri saklıdır. Gerekli denetimi yukarıdaki esaslara uygun olarak yaparlar.

Makbuz karşılığında tahsil edilen para cezaları, mahallin en büyük mal memurluklarına yatırılır. Mal memurluklarınca tahsil edilen cezalar Çevre ve Orman Bakanlığı Merkez Saymanlığı hesabına bekletilmeksizin aktarılır.