Yönetmelik

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından:

Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığı Sigorta

Yoklama Memurları Yönetmeliği

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

Madde 1 — Bu Yönetmeliğin amacı; sigorta yoklama memurlarının niteliklerini, Kurum memurları arasından seçilme ve atanmalarını, görev, yetki ve sorumluluklarını, yapacakları inceleme, araştırma, tespit, yoklama ve benzeri görevlerini düzenlemektir.

Kapsam

Madde 2 — Bu Yönetmelik, sigorta yoklama memurlarının nitelikleri, seçilmeleri, atanmaları, görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esaslarını kapsar.

Dayanak

Madde 3 — Bu Yönetmelik, 27/07/2003 tarihli ve 4958 sayılı Sosyal Sigortalar Kurumu Kanununun 18 inci maddesinin (F) fıkrası gereğince hazırlanmıştır.

Tanımlar

Madde 4 — Bu Yönetmelikte geçen;

Kurum : Sosyal Sigortalar Kurumunu,

Başkan : Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanını,

Genel Müdürlük : Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığı Sigorta İşleri Genel Müdürlüğünü,

Ünite : Sosyal Sigortalar Kurumunun ilgili sigorta il/sigorta müdürlüğünü,

Ünite amiri : Sosyal Sigortalar Kurumunun ilgili sigorta il/sigorta müdürünü,

Kanun : 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununu,

Sigortalı : Bir hizmet akdine istinaden bir veya birkaç işveren tarafından çalıştırılan kişiyi,

İşveren : Sigortalı çalıştıran gerçek veya tüzel kişiyi,

İşveren vekili : İşveren nam ve hesabına işin yönetimi görevini yapan kişiyi,

Aracı : Bir işte veya bir işin bölüm veya eklentilerinde işverenden iş alan ve kendi adına sigortalı çalıştıran üçüncü kişiyi,

Fiili Tespit : Kanun kapsamına girecek nitelikte olduğu halde Kuruma bildirilmemiş olan işyerinin veya sigortalıların tespiti amacıyla sigorta yoklama memurunca işyerinde yapılan inceleme, araştırma, yoklama ve tespiti,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Sigorta Yoklama Memurlarının

Nitelikleri, Seçilmeleri ve Atanmaları

Sigorta Yoklama Memurlarının Nitelikleri

Madde 5 — Sigorta Yoklama Memuru olarak atanabilmek için;

a) Dört yıllık fakülte veya yüksekokulların hukuk, işletme, iktisat, maliye, kamu yönetimi, çalışma ekonomisi ve endüstri ilişkileri, mühendislik, istatistik, ekonometri, uluslararası ilişkiler, Avrupa Birliği, muhasebe, finansman, iş ve sosyal güvenlik, yönetim ve organizasyon bölümlerinden mezun olmak, bu şartları haiz personel bulunmadığı takdirde, en az iki yıllık yüksek okul mezunu olmak,

b) Başvuru tarihinde 35 yaşını bitirmemiş olmak,

c) Başvuru tarihinde Kurumda; memur, icra memuru, dava takip memuru, bilgisayar işletmeni, veri hazırlama ve kontrol işletmeni kadrolarında çalışmış olmak kaydıyla en az üç yıl hizmeti bulunmak,

d) Son üç yıllık sicil notu ortalamasının 76 ve üzeri olması,

e) Kınama cezasından daha ağır bir disiplin cezası ile cezalandırılmamış olmak,

f) Kurumca yapılacak yazılı ve mülakat sınavında başarılı olmak

koşulları aranır.

Sigorta Yoklama Memurlarının Seçilmelerine İlişkin Esaslar

Madde 6 — Sigorta yoklama memurları, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde belirtilen şartları taşıyanlar arasından yapılacak yazılı ve mülakat sınavları sonucuna göre seçilirler.

Sınavlar

Madde 7 — Sınavlar yazılı ve mülakat olmak üzere iki aşamada yapılır.

Sınavlarla ilgili her türlü iş ve işlemler; Sigorta Primleri Daire Başkanlığının teklifi ve Kurum Başkanının onayı ile bir başkan ve dört üyeden oluşan sınav kurulunca yürütülür.

Sınava müracaat eden adaylardan istenilen şartları taşıyanlara, yazılı tebligatla sınav yeri ve günü bildirilir. Yazılı sınavın ne şekilde yapılacağına sınav kurulu karar verir.

Yazılı sınavda 100 üzerinden en az 70 puan alan adaylar sınav kurulunca tespit edilecek yer ve zamanda mülakata çağırılır.

Mülakat sınavında adayların başarılı olması için sınav kurulu üyelerinin aday hakkında ayrı ayrı verdikleri puanların aritmetik ortalamasının 100 üzerinden en az 70 puan olması şarttır.

Başarı listesi adayların yazılı ve mülakat sınav puanlarının ortalaması alınarak düzenlenir ve adaylar başarı listesindeki sıralamaya göre atanır.

Atanma Usulleri

Madde 8 — Sınavlarda başarılı olan adayların atamaları, başarı listesindeki sıralamaya göre Sigorta Primleri Daire Başkanlığının teklifi üzerine Personel ve Eğitim Daire Başkanlığınca genel hükümlere göre yapılır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Sigorta Yoklama Memurlarının

Görev Yetki ve Sorumlulukları

Sigorta Yoklama Memurlarının Görevleri

Madde 9 — Sigorta yoklama memurları, ünite amiri veya yardımcısı tarafından yazılı emir verilmesi üzerine:

a) Yapılacak yoklama sonucunda;

1) İşyerinin mevcut durumunun,

2) İşyerinin faal olup olmadığının,

3) İşyerlerinde yapılan işin niteliği ile değişiklik olup olmadığının,

4) İşyerinde sigortalı çalıştırılıp çalıştırılmadığının,

5) İşyerinde sigortalı çalıştırılıyorsa kimlerin hangi sürede ve ücretle çalıştırıldıklarının,

6) İşyerinde çalıştırılan sigortalıların prime esas kazanç ve prim ödeme gün sayılarıyla diğer bilgileri içeren ilgili belgelerin işyerlerinde asılı olup olmadığının

tespit edilmesi;

Bu hususlarda, ilgililerin beyanlarının alınarak, tutanağa kaydedilmesi,

b) Bilanço esası hariç, diğer kanunlar uyarınca defter tutmak zorunda olan veya defter tutmakla yükümlü olmayan işverenlerin, aracıların veya 10/06/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 7 nci maddesine göre sigortalıyı devir alan işverenlerin, bu maddenin (a) bendindeki hususların tespiti amacıyla defter ve belgelerinin incelenmesi,

c) İşverenlerin, aracıların, sigortalıyı devir alan işverenlerin, sigortalıların ve diğer şahıs veya kuruluşların adreslerinin ve mal varlıklarının araştırılması,

d) Sigortalılar ile Kurumdan gelir veya aylık alanların, geçindirmekle yükümlü bulundukları kimselerinin olup olmadıkları ile bunların sağlık yardımlarına müstehak bulunup bulunmadıklarının araştırılması,

e) Kurumdan gelir ve aylık alanların; gelir ve aylık alma haklarının devam edip etmediğinin tespit edilmesi,

f) Ünite amirince verilecek benzeri inceleme, araştırma, tespit ve yoklama

görevlerini yürütür.

Ünitelerde, "Sigorta Yoklama Memurluğu Servisi" kurulur. İkiden fazla sigorta yoklama memuru bulunan ünitelerde çalışmaların organize edilmesi ve eşgüdüm sağlanması için, sigorta yoklama memurlarından biri ünite amiri tarafından servis sorumlusu olarak görevlendirilir.

Sigorta Yoklama Memurlarının Yetkileri

Madde 10 — Sigorta yoklama memurları, görevlerini yaptıkları sırada, kimlik belgelerini göstermek suretiyle;

a) Çalışma düzenini aksatmayacak şekilde işyerine serbestçe girmek,

b) İşveren, sigortalı ve konu ile ilgili bulunan kimseleri işyerinde ya da işyeri dışında dinlemek, sorular sormak, bunlardan gerekli bilgileri istemek, toplamak ve imzalı ifadelerini almak,

c) Gerektiğinde güvenlik kuvvetlerinden yardım istemek,

d) Bu Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin (a) bendinde belirtilen tespitleri yapmak üzere, bilanço esası hariç, diğer kanunlar uyarınca defter tutmak zorunda olan veya defter tutmakla yükümlü olmayan işverenlerin, aracıların ya da sigortalıyı devir alan işverenlerin işyeri kayıtlarını incelemek

yetkisine sahiptirler.

Sigorta Yoklama Memurlarının Sorumlulukları

Madde 11 — Sigorta yoklama memurları;

a) Resmi ve özel ilişkilerinde; işveren, sigortalı ve üçüncü şahıslara karşı nezaket kurallarına uygun olarak davranmak, giyim-kuşam ve hareketlerinde güven ve saygı uyandırmak zorundadırlar.

b) Verilen görevleri, zorunlu hallerde izin almadıkça veya yazılı emir verilmedikçe bırakamaz, başka bir sigorta yoklama memuruna devredemezler.

c) İşyerinde yaptıkları inceleme, araştırma, yoklama ve tespit sırasında, işin normal gidişini ve işleyişini aksatamazlar. Ancak, bu görevlerinin ifası için gerekli ortamın sağlanmasını talep ederler.

d) İşverenin ve işyerinin meslek sırları, çalışma şartları, ekonomik ve ticari durumları hakkında, inceleme, araştırma, yoklama ve tespitleri sırasında gördükleri ve öğrendikleri hususları gizli tutarlar, bilgi aldıkları, ihbar veya şikayette bulunan kişilerin isimlerini ve kimliklerini açıklayamazlar.

e) Kendileri ile çıkar birliği bulunanlar ile üçüncü derece dahil hısım olanlar yahut tarafsızlığı hakkında kuşku uyandıracak şekilde uyuşmazlık, husumet gibi halleri olan işveren, sigortalı veya hak sahipleri ile ilgili işlere bakamazlar. Bu kişilerle ilgili işlerin verilmesi halinde durumu yazılı olarak ünite amirine bildirirler.

f) İnceleme, araştırma, yoklama ve tespit yaptıkları işyerinde, özel hizmet veya alışılmış olmayan ikramları kabul edemezler. Görevleri ile ilgili şahıslarla iş ilişkisi dışında bir ilişki kuramaz, çıkar birliği sağlayamaz, borç alıp veremezler.

g) Yoklamaya gidecekleri yerleri açıklayamaz, yaptıkları inceleme araştırma, yoklama ve tespit işlemleri hakkında yetkili makamlardan başkasına bilgi veremezler.

h) Tutanaklara, "Sigorta Yoklama Memuru Kimlik Belgesi gösterilmiştir" ibaresini yazmak ve düzenleyecekleri tutanakların bir örneğini imza karşılığında işveren veya vekiline, aracıya ya da sigortalıyı devir alana vermek zorundadırlar.

Rapor ve Tutanakların Düzenlenme Usul ve Şekli

Madde 12 — Sigorta yoklama memurları, örneği Ek:1 de bulunan durum tespit tutanaklarını kendi el yazıları ile okunaklı olarak, örneği Ek:2 de bulunan işyeri kayıtlarının incelenmesine ilişkin tutanakları ise zorunlu olmadıkça daktilo veya bilgisayar ile düzenleyerek, örneği Ek:3 de bulunan şekle uygun olacak şekilde tanzim edecekleri rapor ekinde ünite amiri veya yardımcısına verir.

Rapor ve tutanaklar üçer nüsha düzenlenir. Raporlara ve durum tespit tutanaklarına, her yıl birden başlamak ve sıra takip etmek üzere ayrı ayrı numara verilir.

Tutanakların ilk nüshası rapor ekinde ilgili servise, ikinci nüshası rapor ile birlikte dosyalamak üzere sigorta yoklama memurluğu servisine gönderilir. Üçüncü nüshası ise, işverenlere veya vekiline, aracılara ya da sigortalıyı devir alana verilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Sigorta Yoklama Memurlarına Verilecek Kimlik Belgesi,

Kaşe ile Düzenlenecek Aylık Çalışma Cetveli

Kimlik Belgesi

Madde 13 — Sigorta yoklama memuruna görevlerini belirten ve işyerlerinde inceleme, araştırma, yoklama ve tespit yapma yetkisi verildiğini gösteren Genel Müdürlükçe onaylı ve fotoğraflı bir kimlik belgesi verilir.

Kaşe

Madde 14 — Sigorta yoklama memuruna düzenlediği tutanaklar ve raporlarda kullanılmak üzere, Genel Müdürlükçe yaptırılan bir kaşe verilir. Kaşe, ünitece sigorta yoklama memuruna zimmetle teslim edilir.

Sigorta yoklama memuruna verilen kaşenin kaybedilmesi halinde, durum bir tutanakla tespit edildikten sonra yenisi verilir.

Sigorta yoklama memuru, görevinden ayrıldığı veya görev süresi sona erdiği takdirde, kimlik belgesini ve kaşesini ünite amirine iade etmek zorundadır.

Aylık Çalışma Cetveli

Madde 15 — Sigorta yoklama memuru; ay içinde, verilen ve yaptığı işleri göstermek üzere daktilo veya bilgisayarla yazacağı ve örneği Ek:4 de bulunan aylık çalışma cetveli düzenler. Bu cetvel, ünite amirince onaylandıktan sonra ünitede saklanır.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Son Hükümler

Geçici Madde 1 — 4958 sayılı Sosyal Sigortalar Kurumu Kanununun yürürlüğe girdiği tarihten önce Kurum Yönetim Kurulu kararı ile yoklama memuru olarak görevlendirilenler, sigorta yoklama memuru kadrosuna atanmak için, bu Yönetmelikte aranılan diğer şartlara bakılmaksızın, Kurumca yapılacak ilk sınava girmeye hak kazanmış sayılırlar.

Yürürlükten Kaldırılan Hükümler

Madde 16 — 21/01/2000 tarihli ve 23940 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan "Sosyal Sigortalar Kurumu Yönetim Kurulunca Yoklama Memuru Görevlendirilmesi, Yoklama Memurlarının Görev ve Yetkileri ile Bunların Yapacakları Tespitler Hakkında Yönetmelik" yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

Madde 17 — Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 18 — Bu Yönetmelik hükümlerini Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanı yürütür.