Başbakanlık

Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğünce Yayımlanır

 Kuruluş : 7 Ekim 1920

16 Aralık 2003

SALI

Sayı : 25318

Å ÖNCEKİ

SONRAKİ

Æ

YÜRÜTME VE İDARE BÖLÜMÜ

Milletlerarası Andlaşmalar

2003/6429 Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Pakistan İslam Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Çevre Koruma Alanında İşbirliği Anlaşması’nın Onaylanması Hakkında Karar

2003/6441 Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Pakistan İslam Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Psikotrop ve Uyuşturucu Maddeler Kaçakçılığına Karşı Mücadelede İşbirliği Anlaşması’nın Onaylanması Hakkında Karar

Atama Kararı

— Hakimler ve Savcılar Yüksek Kuruluna Ait Atama Kararı

Yönetmelikler

— Trafik Sigortası Bilgi Merkezi Yönetmeliği

— Zirai Karantina Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

— İşyeri Sağlık Birimleri ve İşyeri Hekimlerinin Görevleri ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik

— Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği

— Belirli Tekstil Ürünleri İthalatında Gözetim ve Korunma Önlemleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

— T.C. Emekli Sandığı Genel Müdürlüğü Arşiv Hizmetleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

— Div-Han Maden Divriği-Hekimhan Madenleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. Genel Müdürlüğü Sözleşmeli Personel Sicil Amirleri Yönetmeliği

— Div-Han Maden Divriği-Hekimhan Madenleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. Genel Müdürlüğü Kadrolu Personelinin Sicil Raporlarını Doldurmaya Yetkili Sicil Amirleri Yönetmeliği

— Div-Han Maden Divriği-Hekimhan Madenleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. Genel Müdürlüğü Disiplin Amirleri Yönetmeliği

Tebliğler

— Belirli Aktif Maddeleri İçeren Bitki Koruma Ürünlerinin Kullanımı ve Piyasaya Arzının Yasaklanması Hakkında Tebliğ (No : 2003/43)

— Sektörel Dış Ticaret Şirketi Statüsünün Geri Alınmasına İlişkin Karar

— Afyon Valiliği Mahalli Çevre Kurulu Kararı (No: 6)

Kurul Kararları

— Kamu İhale Kuruluna Ait 25 Adet Karar

— Alkol ve Alkollü İçkilerin İç ve Dış Ticaretine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 14 üncü ve Geçici 5 inci Maddelerinin Uygulanması ile İlgili Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkiler Piyasası Düzenleme Kurulunun 558 Sayılı Kararı

YARGI BÖLÜMÜ

Anayasa Mahkemesi Kararları

— Anayasa Mahkemesinin E: 2002/55 (213 Sayılı Kanunda Değişiklik Yapan 4369 Sayılı Kanun ile İlgili), K: 2003/8 Sayılı Kararı

— Anayasa Mahkemesinin E: 2001/351 (506 Sayılı Kanun ile İlgili), K: 2003/10 Sayılı Kararı

 


YÜRÜTME VE İDARE BÖLÜMÜ

Milletlerarası Andlaşmalar

 

—— • ——

Sayfa Başı


Sayfa Başı


Yönetmelikler

Devlet Bakanlığından:

Trafik Sigortası Bilgi Merkezi Yönetmeliği

Amaç ve Kapsam

Madde 1 — Bu Yönetmeliğin amacı, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik Trafik Sigortası Bilgi Merkezinin kurulmasına, işleyişine ve sigorta şirketlerinin yükümlülüklerine ilişkin esasları düzenlemektir.

Dayanak

Madde 2 — Bu Yönetmelik, 21/12/1959 tarihli ve 7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanununun 36 ncı maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

Madde 3 — Bu Yönetmelikte geçen;

a) Müsteşarlık: Hazine Müsteşarlığını,

b) Birlik: Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliğini,

c) Merkez: Trafik Sigortası Bilgi Merkezini,

d) Yönetim Komitesi: Trafik Sigortası Bilgi Merkezi Yönetim Komitesini,

e) Üye sigorta şirketleri: Karayolu Motorlu Araçlar Mali Sorumluluk Sigortası Branşında faaliyet ruhsatı bulunan sigorta şirketlerini,

f) Yetkili kullanıcılar: Merkezin bilgi kayıtlarına çeşitli düzeylerde erişim yetkisi bulunan sistem kullanıcılarını,

g) Trafik sigortası: Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasını,

ifade eder.

Trafik Sigortası Bilgi Merkezi (TRAMER)

Madde 4 — Bu Yönetmelikte belirtilen görevleri yerine getirmek üzere Birlik bünyesinde Trafik Sigortası Bilgi Merkezi (TRAMER) kurulmuştur. Karayolu Motorlu Araçlar Mali Sorumluluk Sigortası branşında faaliyet ruhsatı bulunan tüm sigorta şirketleri Merkezin doğal üyesidir.

Merkez, trafik sigortasında uygulama birliği sağlanması, sigorta sahtekarlıklarının önlenmesi, sigorta sistemine olan güvenin artırılması, sigortasını yaptırmamış motorlu araç işletenlerinin tespiti, sağlıklı fiyatlandırma yapılması ve benzeri amaçları gerçekleştirmek üzere, bu sigortaya ilişkin verilerin merkezi bir veritabanında toplanmasını, günlük olarak güncellenmesini ve bu verilerin belirlenen yetki düzeyine göre ilgili tarafların kullanımına sunulmasını sağlar.

Merkezin Görevleri

Madde 5 — Merkez aşağıda sayılan görevleri yerine getirir:

a) Üye sigorta şirketlerinin trafik sigortası sözleşmelerine ilişkin kayıtlarının tutulduğu ilişkisel bir veritabanı oluşturmak ve bu verilerin en çok bir günlük gecikme ile üye sigorta şirketleri tarafından sürekli güncellenmesini sağlamak,

b) Üye sigorta şirketlerinden trafik sigortasına ilişkin muallak ve ödenmiş hasar verilerini almak ve bu kayıtları sigorta kayıtları ile ilişkilendirmek,

c) Hasarsızlık indirimine veya zamlı prim uygulamasına esas teşkil etmek üzere hasar durum belgesi düzenlemek, bu belgeyi üye sigorta şirketinin, acentenin veya sigorta ettirenin talebi halinde vermek,

d) Trafik sigortasını yaptırmamış motorlu araç işletenlerinin tespiti amacıyla ilgili kurumlarla işbirliği yapmak, mümkün olduğu takdirde motorlu araçlara ait trafik tescil kayıtlarını elektronik ortamda almak, bu kayıtları sigorta kayıtları ile ilişkilendirmek ve sigortasız araçlara ait listeler oluşturmak,

e) Yetkili kullanıcıların, işlerini yapmak için ihtiyaç duyduğu bilgi taleplerini mümkün olduğu ölçüde karşılamak,

f) Toplu sigorta verilerini, sigortalılık oranlarını, kaza ve hasar verilerini ve benzeri istatistikleri hazırlanacak formatta bilgi raporlarına dönüştürmek ve ilgililerin bilgisine sunmak,

g) Üye sigorta şirketlerinin trafik sigortası ile ilgili uygulamalarını takip etmek,

h) Üye sigorta şirketlerinin trafik sigortasından doğan karşılıklı rücu alacaklarına ilişkin mahsuplaşma işlemlerini kolaylaştırmak,

i) Trafik sigortası tarifesi ile ilgili çalışmalar yapmak.

Merkez, yukarıda tanımlanan görevleri yerine getirmek üzere istenen yeteneklere sahip güvenli ve yedekli bir bilişim sistemi kurar, gerek duyulduğu takdirde bu amaçla dışarıdan hizmet satın alır.

Trafik Sigortası Bilgi Merkezi Yönetim Komitesi

Madde 6 — Yönetim Komitesi aşağıda belirlenen şekilde biri başkan olmak üzere toplam beş üyeden oluşur:

a) Müsteşarlık Sigortacılık Genel Müdürlüğünden bir üye (başkan),

b) İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğünden bir üye,

c) Birliği temsilen bir üye,

d) Üye sigorta şirketlerinin teknik yöneticileri arasından Birlik Yönetim Kurulunca belirlenecek bir üye,

e) Merkez müdürü.

Üyelerin, temsil ettikleri kuruluşların görev alanına giren konularda veya seçildikleri uzmanlık dallarında, görevlerini yürütebilmeleri için gerekli bilgiye ve en az on yıllık deneyime sahip olmaları zorunludur.

Yönetim Komitesi üyelerine, bu görevlerinden dolayı huzur hakkı ödenmez.

Yönetim Komitesi, bir takvim yılı içinde dört defadan az olmamak üzere ve en az dört üyenin katılımı ile gerekli görülen hallerde toplanır. Toplantı daveti, başkan veya en az üç üyenin talebi ile yapılır. Kararlar, en az dört üyenin aynı yöndeki oyuyla alınır.

Yönetim Komitesinin Görevleri

Madde 7 — Yönetim Komitesi aşağıdaki görevleri yerine getirir:

a) Bilişim sisteminin kurulması ve ihtiyaçlara göre geliştirilmesi için gereken donanım, yazılım, hizmet alımı ve benzeri satın alma kararlarını vermek,

b) Üye sigorta şirketlerinden ve ilgili diğer kuruluşlardan istenen bilgilerin kapsamına, gönderme sürelerine ve şekline karar vermek,

c) Yetkili kullanıcıları tanımlamak, bu kullanıcıların erişebilecekleri kayıtların içeriğine ve erişim şekline karar vermek,

d) İlgili tarafları ve kamuoyunu bilgilendirmek için hazırlanacak raporların ve istatistiklerin içeriğine ve yayımına karar vermek,

e) Bilişim sistemindeki verilerin güvenliği için gereken tedbirleri almak,

f) Merkezin kendinden beklenen işleri yerine getirebilmesi için alınması gereken tedbirler hakkında Müsteşarlığa bilgi vermek,

g) Trafik sigortası ile ilgili uygulamada görülen aksaklıklar hakkında Müsteşarlığa bilgi vermek,

h) Trafik sigortası tarifesi ile ilgili yapılan çalışmaların sonucundan Müsteşarlığa bilgi vermek,

i) Katkı paylarını süresi içinde ödemeyen üye sigorta şirketleri hakkında yasal işlemleri yürütmek,

j) Merkez müdürünün ve diğer personelin atamalarını yapmak, özlük haklarını ve ücretlerini belirlemek,

k) Merkez adına kullanılacak yetkilerin, kimler tarafından ve nasıl kullanılacağını belirlemek,

l) Görev alanına giren konularda Müsteşarlıkça talep edilebilecek çalışmaları yapmak.

Merkez Müdürü ve Diğer Personel

Madde 8 — Merkez müdürü, Birlikçe teklif edilecek en az üç aday arasından Yönetim Komitesince belirlenir. Müdür, Merkezin hesaplarının ve kayıtlarının düzenli olarak tutulmasından, Merkezin işlerinin bu Yönetmelikte amaçlanan hususlara ve Yönetim Komitesi kararlarına uygun şekilde yürütülmesinden sorumludur.

Merkezin işlerinin yürütülmesini teminen, Yönetim Komitesince gerekli görülen sayıda ve nitelikte personel istihdam edilir.

Üyelerin Bilgi Verme Yükümlülüğü

Madde 9 — Üye sigorta şirketleri, Merkez tarafından kendilerinden istenen tüm bilgileri, doğru ve eksiksiz olarak, belirlenen formatta ve sürelerde düzenli bir şekilde Merkeze iletmekle yükümlüdür. Üye sigorta şirketleri, 31 Mart 2004 tarihinden sonra düzenleyecekleri trafik sigortası sözleşmelerine ait kayıtlar ile bu tarihten sonra oluşan hasarlara ait bilgileri belirlenen veri deseninde ve en geç ertesi gün Merkeze iletmek zorundadır.

Bu yükümlülüğü yerine getirmeyen üye sigorta şirketleri hakkında Müsteşarlıkça gerekli tedbirler alınır.

Mali Katkı Payı

Madde 10 — Merkezin işlerini yürütebilmek için gereken, bilişim sistemi ve personel dahil tüm giderleri, üye sigorta şirketlerince, trafik sigortası dalındaki yıllık prim üretimlerine göre Yönetim Komitesince belirlenecek oranda müştereken karşılanır. Merkez giderlerinin karşılanmasında, Birlik bütçesinin ve Müsteşarlığın uygun görüşü alınarak Karayolu Trafik Garanti Sigortası Hesabının katkısı da sağlanabilir.

Üye sigorta şirketleri, Merkezin giderlerini karşılamak üzere kendilerinden yazı ile istenen katkı paylarını belirlenen sürelerde ödemek zorundadır.

Bilgi Kayıtlarına Erişim

Madde 11 — Merkezin bilişim sistemi, farklı türdeki kullanıcılar arasında bilgi kayıtlarına erişim yetkisi bakımından ayrım yapacak ve gerekli güvenlik önlemlerini içerecek şekilde kurulur. Sigorta ettirenlerin, işleteni bulundukları motorlu araçlarla ilgili özet sigorta ve hasar kayıtlarına Internet ortamında erişimine olanak sağlanır.

Münhasıran çalışma konuları ile ilgili olmak üzere daha detaylı bilgilere dışarıdan erişebilecek yetkili kullanıcılar; Müsteşarlık, Emniyet Genel Müdürlüğü, Birlik, Karayolu Trafik Garanti Sigortası Hesabı, üye sigorta şirketleri, acenteler ve sigorta eksperleridir. Yetkili kullanıcıların erişebilecekleri kayıtların içeriği ve erişim şekli Yönetim Komitesince belirlenir ve ilgililere duyurulur.

Yönetim Komitesince belirlenen kurallara uymayan yetkili kullanıcıların sisteme erişimleri ve bilgi kayıtlarından yararlanmaları, Merkez tarafından sınırlandırılır. Bu durumun süreklilik göstermesi halinde, bu kişilerin sisteme erişim ve bilgi kayıtlarından yararlanma yetkileri tamamen kaldırılır.

Denetim

Madde 12 — Merkezin faaliyetleri Müsteşarlık tarafından denetlenir.

Yürürlük

Madde 13 — Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 14 — Bu Yönetmelik hükümlerini Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan yürütür.

—— • ——

Tarım ve Köyişleri Bakanlığından:

Zirai Karantina Yönetmeliğinde Değişiklik

Yapılmasına Dair Yönetmelik

MADDE 1 — 6/7/2003 tarihli ve 25160 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe konulan Zirai Karantina Yönetmeliğinin Ek-III ünde yer alan Bitki ve Bitkisel Ürünlerin İthalatında İstenen Özel Şartlar başlıklı 40 nolu bölümü aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“40- Gossypium spp. (pamuk) tohumları

- Tohumun temizlenerek asitle delinte edilmiş olduğu ve son vejetasyon döneminin tamamı boyunca (başından itibaren) üretim alanında Glomerella gossypii’nin hiçbir simptomunun görülmediği ve temsil edici bir tohum miktarının testlendiği ve bu testler sırasında G.Gossypii’den ari bulunduğu,

- elyaf ve yağlık çiğitin, bitki artıkları içermediği

- telefin, fümige edildiği Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmelidir.

- kütlü pamuk ithali yasaktır.”

Yürürlük

MADDE 2 —Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 3 —Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür.

—— • ——

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından:

İşyeri Sağlık Birimleri ve İşyeri Hekimlerinin

Görevleri ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında

Yönetmelik

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

Madde 1 – Bu Yönetmelik işyeri sağlık birimlerinin kuruluşu, yapılanması, çalışma usul ve esasları ile işyeri hekimlerinin nitelikleri, sayısı, işe alınmaları, görev, yetki ve sorumlulukları, eğitimleri ve çalışma şartları ile ilgili usul ve esasları belirler.

Kapsam

Madde 2 – Bu Yönetmelik hükümleri 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında yer alan ve devamlı olarak en az elli işçi çalıştıran işyerlerinde uygulanır.

Dayanak

Madde 3 – Bu Yönetmelik, 10/06/2003 tarihli ve 25134 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 81 inci maddesine dayanılarak çıkarılmıştır.

Tanımlar

Madde 4 – Bu Yönetmelikte geçen;

Bakanlık: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını,

Genel Müdürlük: İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğünü,

SSK: Sosyal Sigortalar Kurumunu,

İş Sağlığı Hizmetleri: Çalışanların sağlık gözetimi, öncelikle koruyucu hekimlik hizmetleri, sağlığın geliştirilmesi, ilk yardım, acil tedavi ve rehabilitasyon hizmetlerini,

Sağlık Birimi: İşyerinde iş sağlığı hizmetlerini yürütmek için gerekli donanım ve personele haiz birimi,

Ortak Sağlık Birimi: Birden fazla işyerine hizmet vermek üzere kurulan sağlık birimini,

İşyeri hekimi: Bakanlıkça sertifikalandırılmış hekimi,

İşyeri hemşiresi/sağlık memuru: Bakanlıkça sertifikalandırılmış hemşire veya sağlık memurunu,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Genel Hükümler

 

İşverenlerin yükümlülükleri

Madde 5 – İşverenler, elli ve daha fazla işçi çalıştırılan işyerlerinde bir sağlık birimi kurmak zorundadırlar.

İşverenler, işyerlerinde sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamının tesis edilmesi, sağlık ve güvenlik risklerinin önlenmesi ve koruyucu hizmetlerin yürütülmesi için gerekli tedbirlerin belirlenmesi, bu tedbirlerin uygulanması ve uygulamaların izlenmesi işlerini yürütmek üzere; işyerinin risk grubuna ve işçi sayısına göre bir veya daha fazla işyeri hekimi görevlendirmek ve bu görevlerin yapılması için gerekli yer, donanım ve personeli temin etmekle yükümlüdürler.

İşverenler, işyerinde görev yapan işyeri hekiminin adı, soyadı, adresi, çalışma saatleri ile yetki ve sorumlulukları konusunda çalışanları bilgilendirmekle yükümlüdürler.

İşverenler, işyeri hekiminin görevini etkili bir şekilde yürütebilmesi amacıyla gerekli planlama ve düzenlemeler yapmasına ve mesleği ile ilgili gelişmeleri izlemesine imkan sağlar.

İşyeri sağlık hizmetlerinin yürütümünden işveren sorumludur.

Çalışanların hak ve yükümlülükleri

Madde 6 – Çalışanlar ve temsilcileri, sağlıklı bir çalışma ortamının oluşması için bu konuda hazırlanan talimat ve prosedürlere uymak, işyeri sağlık biriminin çalışmalarına destek sağlamak, sağlık muayeneleri, bilgilendirme ve eğitim programlarına katılmak ve gerektiğinde işbirliği yapmakla yükümlüdürler.

Çalışanlar ve temsilcileri, işyerinde sağlık gözetiminin yerine getirilmesine ilişkin organizasyonlarda karar verme sürecinde yer alırlar.

Çalışanlar ve temsilcileri, sağlık gözetiminde yürütülecek hizmetlerin amaç ve yöntemleri hususunda önceden haberdar edilirler. Sağlık gözetimi sonucunda elde edilen verilerin kullanılması ile ilgili bilgilendirilirler.

Çalışanlar, sağlık muayenelerinin sonuçlarıyla ilgili olarak hatalı veya hataya yol açabilecek bilgiye itiraz hakkına sahip olup, bu işlemi nasıl yapacakları konusunda işveren tarafından bilgilendirilirler.

 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

İşyeri Sağlık Biriminin Yapısı, Çalışma Usul ve Esasları

 

Sağlık birimi

Madde 7 – Sağlık biriminde; en az bir işyeri hekimi ile birlikte en az bir işyeri hemşiresi veya sağlık memuru görevlendirilmesi zorunludur.

Sağlık birimi, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yürütülebilmesine ve çalışacak personel sayısına yetecek büyüklükte, kolay ulaşılabilir, tercihen tek katlı bir binada veya kurulacağı binanın giriş katında olmalıdır. Sağlık birimi; en az bir muayene odası, bir müdahale odası, bir yardımcı sağlık personeli odası ile bekleme odasından oluşur. Sağlık biriminde yeterli aydınlatma, havalandırma, ısıtma, soğuk ve sıcak su tesisatı bulunmalı, sağlık biriminin tabanı kolay temizlenebilen ve yıkanabilen nitelikte olmalıdır. Sağlık birimi Ek-1de belirtilen araç ve gereçler ile donatılır.

Nitelikleri dolayısıyla devamlı çalışma yapılan işyerlerinde sağlık birimleri çalışma süresince açık bulundurulur ve en az bir işyeri hemşiresi veya sağlık memuru görevlendirilir. Normal çalışma süresi dışında kalan vardiya çalışmalarında bu personelin sağlanamadığı hallerde, sağlık biriminde ilkyardım kursu görmüş en az bir eleman görevlendirilir.

Yıllık çalışma planı

Madde 8 – Sağlık birimi, işyerinde yürütülecek sağlık hizmetleri ile ilgili olarak yıllık çalışma planı hazırlayarak işverenin onayına sunar. Onaylanan plan işyerinde ilan edilir. Ayrıca, bu plan çalışanların temsilcilerine ve varsa iş sağlığı ve güvenliği kuruluna gönderilir.

Yıllık değerlendirme raporu

Madde 9 – Sağlık birimi, işyerinde yürütülen sağlık hizmetleri ile ilgili olarak yapılacak denetimlerde incelenmek üzere her yıl Ek-2deki örneğe uygun yıllık değerlendirme raporu hazırlar ve bir nüshasını Genel Müdürlüğe gönderir.

Gizlilik ilkesi

Madde 10 – Sağlık birimi personeli, işyerine ve çalışanlara ait tıbbi, teknik ve idari bilgilerle ilgili olarak gizlilik ilkesine uymak zorundadır.

İşbirliği

Madde 11 – Sağlık birimi, işyerindeki ilgili diğer bölümlerle, varsa iş sağlığı ve güvenliği kurulu ile iş güvenliği uzmanı ve çalışanların temsilcileriyle işbirliği içinde çalışır.

Sağlık birimi, Bakanlığın iş sağlığı ve güvenliği alanında faaliyet gösteren birimleri ve diğer ilgili kuruluşlarla yakın işbirliği içinde çalışır.

Ulusal düzeydeki organizasyonlar kapsamında; sağlığın korunması ve geliştirilmesi kampanyalarında yer alır, iş sağlığı programları çerçevesinde ilgili otoriteler ile işbirliği yapar.

Büyük kazalar ve doğal afetlere karşı acil eylem planı hazırlanması ve uygulanmasında ilgili diğer birim, kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapar.

İlkyardım ve acil tedavi

Madde 12 – Sağlık birimi, çalışanlara acil müdahale gerektiren durumlarda veya kazalanma durumlarında ilk yardım ve acil tedaviyi organize eder, yürütür ve diğer sağlık kuruluşlarıyla işbirliği yapar.

Bilgilendirme ve eğitim

Madde 13 – Sağlık birimi; işverene, çalışanlara veya çalışanların temsilcilerine ve iş sağlığı ve güvenliği kuruluna, iş sağlığı ile ilgili konularda eğitim ve danışmanlık hizmeti verir.

Sağlık birimi, yürütülecek her türlü sağlık gözetimi faaliyetleri ile ilgili olarak çalışanları bilgilendirmek ve rızasını almak zorundadır.

Kayıt ve istatistik

Madde 14 – Çalışma ortamı ve çalışanların sağlık gözetimine ait bütün bilgiler kayıt altına alınır ve belgeler muhafaza edilir.

Çalışanların sağlık bilgileri, yaptığı işler ve çalıştığı ortamdaki maruziyet bilgileri ile bu maruziyetlerin değerlendirme sonuçları kişisel sağlık dosyalarında saklanır.

Sağlık birimi, çalışanların kişisel sağlık dosyalarını işten ayrılma tarihinden itibaren 10 yıl boyunca saklamak zorundadır. Yükümlülük süresi bu süreyi aşan meslek hastalığı riski bulunan işyerlerinde, belirlenen risklerle ilgili evrakların saklanması yükümlülük süresine kadar uzar. Çalışanın işyerinden ayrılarak başka bir işyerinde çalışmaya başlaması halinde, yeni işveren çalışanın kişisel sağlık dosyasını ister. Eski işveren, kişisel sağlık dosyasının onaylı bir örneğini gönderir.

Çalışanın işe girişinde ve iş değişikliğinde, işe uyumunun belirlenmesi amacıyla yapılan sağlık muayenesi sonucunda oluşturulan raporda; çalıştırılacağı işler ve çalışma koşulları belirtilir, rapor sonucu işveren ve çalışana yazılı olarak bildirilir.

Sağlık birimince, iş kazaları ve meslek hastalıkları ile ilgili kayıt ve takip işlemlerinde Ek-3 ve Ek-4de belirtilen örnek formlar kullanılır. İşyerinde meydana gelen bütün kazalar ve meslek hastalıkları kaydedilir. Kaza ve meslek hastalıklarının kayıtları değerlendirilerek kaynakları belirlenir ve bunlara yönelik önlemler geliştirilir.

Tedavi hizmetleri

Madde 15 – Sağlık biriminde iş sağlığı hizmetleri dışında kalan birinci basamak tedavi hizmetleri ile ilgili usul ve esaslar, SSK ile işveren arasında yapılacak protokole göre belirlenir.

Sağlık biriminin faaliyet alanı

Madde 16 – Sağlık birimi, sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamı oluşturmak üzere işyerlerinde fiziksel, kimyasal ve biyolojik risklerin belirlenmesi, ortadan kaldırılması için gerekli tedbirleri almak ve bu amaçla ölçüm, analiz ve kontrollerin yapılmasını sağlamakla yükümlüdür. Bu hizmetlerin yürütümünde ve iş sağlığı ve güvenliği mevzuatında öngörülen tedbirlerin uygulanmasında sağlık birimi personeli iş güvenliği uzmanı ile işbirliği ve koordinasyon içinde çalışır.

Ortak sağlık birimi

Madde 17 – İşverenler, koruyucu ve acil sağlık ve güvenlik hizmetlerini yürütmek üzere bir ortak sağlık birimi kurabilir, kurulmuş olanlara ortak olabilirler.

Ortak sağlık birimi aynı işkolunda faaliyet gösteren işyerlerine hizmet vermek üzere kurulabileceği gibi, küçük sanayi siteleri veya organize sanayi bölgeleri gibi aynı alanda kurulmuş bulunan ve farklı işkollarında faaliyet gösteren işyerlerine hizmet vermek üzere de kurulabilir.

Ortak sağlık biriminde çalışacak personel sayısı ve nitelikleri, hizmet verilecek işyerlerinin yer aldığı risk grupları ve çalışanların toplam sayısı dikkate alınarak bu Yönetmelikte belirtilen diğer kriterlere göre tespit edilir.

Ortak sağlık biriminin tüm giderleri hizmet alan işverenler tarafından karşılanır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

İşyeri Hekiminin Nitelikleri, Görev, Yetki ve Sorumlulukları ile

Eğitimleri, Çalışma Şartları ve Görevlendirilmeleri

 

İşyeri hekiminin nitelikleri

Madde 18 – İşyeri hekimi olarak görevlendirilecek hekimlerin Bakanlıkça verilmiş işyeri hekimliği sertifikasına sahip olmaları gerekir.

Sertifikalandırma

Madde 19 – İşyeri hekimliği sertifikası;

  1. İş müfettişliği yapmış veya üniversitelerden iş sağlığı bilim doktorası veya bilim uzmanlığı almış, iş ve meslek hastalıkları yan dal uzmanlığı veya işyeri hekimliği yan dal uzmanlığı almış olan hekimlere istekleri halinde,

  2. Bakanlıkça düzenlenen işyeri hekimliği sertifika eğitim programlarına katılan ve eğitim sonunda düzenlenecek sınavda başarılı olan hekimlere,

Bakanlıkça verilir.

Eğitim ve sınav

Madde 20 – İşyeri hekimliği sertifika eğitim programlarının hazırlanması, uygulanması, sınav komisyonunun teşekkülü ve sınavın yapılış şekli ile ilgili usul ve esaslar, İşyeri Hekimliği Eğitim Komisyonu tarafından belirlenir. Eğitimin süresi, teorik ve pratik olarak 180 saatten az olmamalıdır.

Komisyon; İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürünün başkanlığında, İş Teftiş Kurulu Başkanlığından bir hekim iş müfettişi, İş Sağlığı ve Güvenliği Merkezi Müdürlüğünden bir hekim, Sağlık Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim ve Araştırma Merkezi, Sosyal Sigortalar Kurumu Sağlık İşleri Genel Müdürlüğü, Türk Tabipler Birliğinden birer üye ile Yükseköğretim Kurul Başkanlığı tarafından görevlendirilecek iş sağlığı konusunda çalışmaları olan bir öğretim üyesinden oluşur.

Komisyon her yıl Ocak ayında olağan olarak toplanır. Bakanlık gerektiğinde Komisyonu olağanüstü toplantıya çağırabilir. Toplantıların gündemi üyelere toplantı tarihinden 15 gün önce bildirilir. Komisyonun sekreterya işleri Genel Müdürlük tarafından yürütülür.

Komisyon, kararlarını salt çoğunlukla alır. Eşitlik halinde Başkanın oyu kararı belirler. Komisyon kararı, karar defterine yazılır ve üyeler tarafından imzalanır.

Komisyon tarafından belirlenen sertifika eğitim programı ve sınavı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim ve Araştırma Merkezi (ÇASGEM) tarafından yürütülür.

İşyeri hekimleri, Bakanlıkça belirli aralıklarla yenileme eğitimlerine tabi tutulur.

İşyeri hekimlerinin hizmet süresi

Madde 21 – İşyeri hekimleri, aşağıda belirtilen sürelerde görev yaparlar.

İşyeri hekimleri, bu Yönetmelikte belirtilen görevleri eksiksiz olarak yerine getirmek için;

I inci Risk Grubunda yer alan işyerlerine; ayda en az 1 iş günü,

II inci Risk Grubunda yer alan işyerlerine; ayda en az 2 iş günü,

III üncü Risk Grubunda yer alan işyerlerine; ayda en az 3 iş günü,

IV üncü Risk Grubunda yer alan işyerlerine; ayda en az 4 iş günü,

V inci Risk Grubunda yer alan işyerlerine; ayda en az 5 iş günü,

gitmek zorundadır.

İşe giriş ve periyodik sağlık kontrolleri için çalışan başına yılda en az 30 dakika süre, yukarıda hesaplanan koruyucu hizmet süresine eklenir.

Ayrıca işyerinde tedavi hizmeti verilmesi durumunda, bu hizmet için gerekli süre yukarıda belirtilen sürelerin dışında tutulur.

İşyerlerinin, iş sağlığı ve güvenliği açısından hangi risk grubuna gireceği Sosyal Sigortalar Kurumu iş kazaları ve meslek hastalıkları istatistikleri de göz önünde bulundurularak; İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürü başkanlığında, Sağlık Bakanlığı, Sanayi Bakanlığı, Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığı, İş Teftiş Kurulu Başkanlığı ile en çok üyeye sahip işçi sendikaları konfederasyonu, Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu, Türk Tabipleri Birliği ile Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğinden birer temsilcinin oluşturduğu bir komisyonun görüşleri doğrultusunda her yıl Şubat ayında Bakanlıkça belirlenir.

Bakanlık gerektiğinde Komisyonu toplantıya çağırabilir. Toplantıların gündemi üyelere toplantı tarihinden 15 gün önce bildirilir. Komisyonun sekreterya işleri Genel Müdürlük tarafından yürütülür.

Komisyon, kararlarını salt çoğunlukla alır. Eşitlik halinde Başkanın oyu kararı belirler. Komisyon kararı, karar defterine yazılır ve üyeler tarafından imzalanır.

İşyeri hekiminin görevleri

Madde 22 – İşyeri hekimi iş sağlığı hizmetleri kapsamında aşağıdaki görevleri yapmakla yükümlüdür:

Çalışanların işe giriş ve periyodik muayenelerini Ek-5de verilen örneğe uygun olarak yapar,

  1. İşyerindeki iş sağlığı ve güvenliği kuruluna katılarak çalışma ortamı ve çalışanların sağlığının gözetimi ile ilgili gerekli açıklamalarda bulunur, danışmanlık yapar ve kurulda alınan kararların uygulanmasını izler,

  2. Özelliği olan çalışanları; gebe ve emzikli kadınları, on sekiz yaşından küçükleri, iki yaşından küçük çocuğu olan anneleri, meslek hastalığı veya şüphesi tanısı alanları, kronik hastalığı olanları, malul ve özürlüleri, alkolikleri, ilaç ve uyuşturucu bağımlılığı olanları, birden fazla iş kazası geçirmiş olanları yakın takip ve koruma altına alır,

  3. Özürlülerin işe alınmaları, işyerinde oluşan bir kaza ya da hastalık sonrasında geçici ya da kalıcı iş göremezliği olanların işe başlamaları veya eski hükümlülerin gerekli sağlık muayenelerini yaparak uygun işe yerleştirilmeleri için rapor hazırlar,

  4. Sağlık nedeniyle üç haftadan uzun veya meslek hastalıkları veya iş kazaları nedeniyle veya sık tekrarlanan işten uzaklaşmalarda, işe dönüş muayenesi yapar,

  5. Kronik hastalığı olanları daha sık aralıklarla muayene eder, gerekli tetkikleri yaptırır ve koruyucu önlemlerin alınması hususunda gerekli işlemleri yapar,

  6. Gerekli laboratuvar tetkikleri ve radyolojik muayeneleri yaptırır,

  7. İşyerinde ilk yardım ve kurtarma çalışmalarının organizasyonunu yapar, ilgili personelin eğitimini sağlar ve acil tedavi hizmetlerini yürütür,

  8. Bulaşıcı hastalıkların kontrolünü sağlayarak yayılmasını önleme ve aşılama çalışmaları yapar,

  9. Kreş ve çocuk bakım yurdu ile emzirme odalarının sağlık koşullarını kontrol eder, sağlık koşullarına uygunluğunu sağlar, çocukların sağlık muayenelerini yaparak kayıt altına alır,

  10. Gebe ve emzikli kadınların işyerindeki olası sağlık tehlikelerine karşı sağlığını korur, geliştirir ve eğitimlerini sağlar,

  11. İşyerinde kullanılan, tüketilen maddeleri kontrol ve izlemek için aralıklı olarak inceleme yaparak etmenleri belirler, değerlendirir ve kontrol önlemleri geliştirir,

  12. Çalışma ortamı gözetimi ile ilgili olarak gerektiğinde ölçümler yapılmasını sağlayarak alınan sonuçların çalışanlar yönünden değerlendirmesini yapar,

  13. İşyerinin genel hijyen koşullarını devamlı izleyerek ve denetleyerek işyerindeki bütün birimlerin çalışanların sağlığını koruyup geliştirecek biçimde düzenlenmesi, çalışana sağlıklı bir ortamda ve yürütülen işin gerektirdiği kaloriyi karşılayacak nitelikte yemek sunulması, içme suyu imkanı sağlanması, soyunma odaları, banyo, lavabo ve tuvaletlerin bakımlı ve temiz olması ve genel temizlik donanımının temin edilmesi ve sürdürülmesi için gereğini yerine getirir,

  14. İş ve çalışanın uyumunu sağlamak için çalışanların sağlığının, yapılan iş ve işlemler ile çalışma ortamındaki çeşitli stres faktörlerinden olumsuz yönde etkilenmesi olasılığına karşı inceleme ve araştırmalar yapar,

  15. Meslek hastalığı veya şüphesi tanısı alan çalışanların izleme ve kontrolünü yapar, SSK Meslek Hastalıkları Hastaneleri ile sürekli işbirliği içinde çalışır,

  16. İşyerinde meslek hastalığı veya meslek hastalığı şüphesi tanısı alanların çalıştığı ortamda ve çalışanlarla ilgili inceleme yapar,

  17. Herhangi bir hastalık veya kaza ya da periyodik muayene sonrasında eski işinde çalışması sakıncalı bulunan çalışanın, mevcut sağlık durumuna uygun bir işte çalıştırılmasını sağlar,

  18. İş kazasına uğrayan ya da meslek hastalığına tutulan çalışanların rehabilitasyonu konusunda işyerindeki ilgili birimlerle işbirliği içinde çalışır,

  19. Eski hükümlü, malul ve özürlülerin işlerine uyumlarını sağlar,

  20. İşyeri yöneticilerine, iş sağlığı ve iş güvenliği kurul üyelerine, çalışanlara ve temsilcilerine genel sağlık konularında eğitim verir ve bu eğitimlerin sürekliliğini sağlar,

  21. Çalışanların, zamanlarını etkin ve verimli biçimde değerlendirmeleri için eğitici, kültürel ve sportif etkinliklerle zenginleştirilmiş dinlenme imkanı sağlayacak çalışmalar yapar,

  22. İşyerindeki sağlık gözetimi ile ilgili çalışmaları kaydeder ve Ek-6da belirtilen örneğe uygun yıllık çalışma raporu hazırlayarak iş sağlığı ve güvenliği kuruluna gönderir.

İşyeri hekiminin yetkileri

Madde 23 – İşyeri hekimi, bağımsız çalışma ilkesi uyarınca bu yönetmelik hükümlerini yerine getirirken hiçbir şekilde engellenemez, görevini yapmaktan alıkonulamaz.

İşyeri hekimleri çalışmalarını tam bir mesleki özgürlük içinde ve tıbbi deontoloji kurallarına uygun biçimde yürütür.

İşyerinde çalışanların hayatı ile ilgili yakın tehlike oluşturan bir husus tespit edildiğinde derhal üst yönetimi bilgilendirip onaylarını alarak işin geçici olarak durdurulmasını sağlar.

Sağlık durumu bakımından yaptığı işle uyumsuz olduğu belirlenen çalışanın, işyerinde uygun işte görevlendirilmesini sağlar.

Üretim teknolojilerinin planlanmasında iş sağlığı ile ilgili tavsiyelerde bulunur.

Görevi gereği işyerinin bütün bölümlerinde iş sağlığı konusunda inceleme, araştırma ve çalışanlarla görüşme yapabilir.

Gerektiğinde konu ile ilgili kurum veya kuruluşlar ile işbirliği yapar.

İşyeri hekiminin sorumlulukları

Madde 24 – İşyeri hekimi, bu Yönetmelikte belirtilen görevlerini yaparken, işin normal akışını mümkün olduğu kadar aksatmamak ve verimli bir çalışma ortamının sağlanmasına katkıda bulunmak, işverenin ve işyerinin meslek sırları, ekonomik ve ticari durumları ile çalışanın kişisel sağlık dosyasındaki bilgileri gizli tutmakla sorumludur.

İşyeri hekiminin görevlendirilmesi

Madde 25 – İşverenler, bu Yönetmelikte belirtilen niteliklere haiz işyeri hekimi veya hekimleri ile sözleşme yaparlar. Yapılan sözleşmenin bir nüshası Genel Müdürlüğe gönderilir.

Özel kurum ve işyeri hekimleri, çalıştıkları yerlerin sağlık hizmetlerinin başka bir yerde ikinci bir görev yapmalarına elverişli bulunduğuna dair tabip odalarınca izin verilmesi halinde işyeri hekimliği yapabilirler.

Sözleşme, Ek-7de verilen örneğine uygun olacak şekilde düzenlenir.

I inci, II inci ve III üncü Risk Gruplarında yer alan ve 1000 işçi çalıştırılan işyerlerinde tam gün çalışacak bir işyeri hekimi görevlendirilir. 1000 kişiyi aşan hallerde bu Yönetmeliğin 21 inci maddesinde belirtilen kriterlere uygun yeteri kadar hekim eklenir.

IV üncü ve V inci Risk Gruplarında yer alan ve 750 işçi çalıştırılan işyerlerinde tam gün çalışacak bir işyeri hekimi görevlendirilir. 750 kişiyi aşan hallerde bu Yönetmeliğin 21 inci maddesinde belirtilen kriterlere uygun yeteri kadar hekim eklenir.

Bildirim yükümlülüğü

Madde 26 – Sözleşmenin herhangi bir nedenle geçerliliğini yitirmesi halinde, bu durum taraflarca üç iş günü içinde Genel Müdürlüğe bildirilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

İşyeri Hemşiresi ve Sağlık Memurunun Nitelikleri, Görevleri,

Eğitimleri ve Görevlendirilmeleri

İşyeri hemşiresi ve sağlık memurunun nitelikleri

Madde 27 – İşyeri hemşiresi veya sağlık memuru olarak görevlendirileceklerin Bakanlıkça verilmiş işyeri hemşiresi veya sağlık memuru sertifikasına sahip olmaları gerekir.

Sertifikalandırma

Madde 28 – İşyeri hemşiresi veya sağlık memuru sertifikası,

a. Halk sağlığı alanında lisansüstü eğitim almış hemşire veya sağlık memurlarına istekleri halinde,

b. Bakanlıkça düzenlenen işyeri hemşiresi veya sağlık memuru sertifika eğitim programlarına katılan ve eğitim sonunda düzenlenecek sınavda başarılı olan hemşirelik/sağlık memurluğu lisans programı veya hemşirelik/sağlık yüksek okulu mezunlarına,

Bakanlıkça verilir.

Eğitim

Madde 29 – İşyeri hemşiresi veya sağlık memuru sertifika eğitim programlarının hazırlanması ve uygulanması ile ilgili usul ve esaslar, İşyeri Hemşiresi veya Sağlık Memuru Eğitim Komisyonu tarafından belirlenir.

Komisyon; İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürünün başkanlığında, İş Teftiş Kurulu Başkanlığından bir hekim iş müfettişi, İş sağlığı ve Güvenliği Merkezinden bir hekim veya hemşire, Sağlık Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim ve Araştırma Merkezi, Sosyal Sigortalar Kurumu Sağlık İşleri Genel Müdürlüğü, Türk Hemşireler Derneği, Türk Hemşireler Birliğinden birer üye, Yükseköğretim Kurul Başkanlığı tarafından görevlendirilecek iş sağlığı konusunda çalışmaları olan bir öğretim üyesinden oluşur.

Komisyon yılda bir olağan olarak toplanır. Bakanlık gerektiğinde Komisyonu olağanüstü toplantıya çağırabilir. Toplantıların gündemi üyelere toplantı tarihinden 15 gün önce bildirilir. Komisyonun sekreterya işleri Genel Müdürlük tarafından yürütülür.

Komisyon, kararlarını salt çoğunlukla alır. Eşitlik halinde Başkanın oyu kararı belirler. Komisyon kararı, karar defterine yazılır ve üyeler tarafından imzalanır.

Komisyon tarafından belirlenen eğitim programı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim ve Araştırma Merkezi (ÇASGEM) tarafından yürütülür.

İşyeri hemşiresi ve sağlık memurunun görevleri

Madde 30 – İşyeri hemşiresi ve sağlık memurunun görevleri aşağıda belirtilmiştir.

a. İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili sorunların saptanmasında, önceliklerin belirlenmesinde ve yapılacak çalışmalarda işyeri hekimine yardımcı olur,

b. Çalışanların özellikleri ve sağlık düzeyleri ile ilgili veri toplar, kaydeder, sağlık ve çalışma öykülerini işe giriş/periyodik muayene formuna yazar ve işyeri hekimi tarafından yapılan fizik muayene sırasında hekime yardımcı olur,

c. İşyerinde sağlık taramaları yaparak şüpheli vakaları hekime sevk eder,

d. Gebe ve emzikli kadınların izlenmesi, zararlı maddelerden korunması için çalışır; çocuk bakım hizmetleri ile ilgili çalışmaların planlanması, yürütülmesi ve kontrolüne katılır,

e. Çalışanların hastaneye sevk işlemlerini sağlar, tedavisini izler ve rehabilitasyon hizmetlerine katılır,

f. Yardımcı sağlık hizmetlerinin planlanması, değerlendirilmesi, izlenmesi ve yönlendirilmesinde işyeri hekiminin önerileri doğrultusunda çalışır ve gerekli kayıtları tutar,

g. İlk yardım hizmetlerinin organizasyonu ve yürütümünde işyeri hekimine yardımcı olur.

h.  İşyerinde çalışanların sağlık eğitiminde görev alır,

İşyeri hemşiresi veya sağlık memurunun görevlendirilmesi

Madde 31 – Sağlık biriminde tam gün çalışacak en az bir işyeri hemşiresi veya sağlık memuru görevlendirilir. Buna ilave olarak;

a. I inci, II inci ve III üncü Risk Gruplarında yer alan ve 500 ve daha fazla işçi çalıştırılan işyerlerinde her 500 işçi için tam gün çalışacak bir işyeri hemşiresi veya sağlık memuru görevlendirilir.

b. IV üncü ve V inci Risk Gruplarında yer alan ve 350 ve daha fazla işçi çalıştırılan işyerlerinde her 350 işçi için tam gün çalışacak bir işyeri hemşiresi veya sağlık memuru görevlendirilir.

 

ALTINCI BÖLÜM

Son Hükümler

 

Ücretsiz hizmet

Madde 32 – Sağlık birimi tarafından sağlanan hizmetler, çalışanlara herhangi bir maliyet getirmeksizin yürütülür.

Yürürlükten kaldırılan Yönetmelik

Madde 33 – 04/7/1980 tarihli, 17037 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İşyeri Hekimlerinin Çalışma Şartları ile Görev ve Yetkileri Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçici Madde 1- Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce alınmış olan işyeri hekimliği sertifikaları geçerlidir.

Yürürlük

Madde 34 – Bu Yönetmelik, yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 35 – Bu Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür.

 

—— • ——

Çevre ve Orman Bakanlığından: 

 

Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği

 

 

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar

 

Amaç

Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı, Çevresel Etki Değerlendirmesi sürecinde uyulacak idari ve teknik usul ve esasları düzenlemektir.

 Kapsam

Madde 2- Bu Yönetmelik;

a) Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu ile Proje Tanıtım Dosyasının hangi tür projeler için isteneceği ve içereceği konuları,

b) Çevresel Etki Değerlendirmesi sürecinde uyulacak idari ve teknik usul ve esasları,

c) Çevresel Etki Değerlendirmesi için Kapsam Belirleme ve İnceleme Değerlendirme Komisyonunun oluşturulması ile ilgili çalışmaları,

d) Yönetmelik kapsamına giren projelerin işletme öncesi, işletme sırası ve işletme sonrası dönemde izlenmesi ve denetlenmesini,

e) Çevresel Etki Değerlendirmesi sisteminin, çevre yönetiminde etkin ve yaygın biçimde uygulanabilmesi ve kurumsal yapısının güçlendirilmesi için gerekli eğitim çalışmalarını

kapsar.

 Dayanak

Madde 3- Bu Yönetmelik 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanununun 10 uncu maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

 Tanımlar ve Kısaltmalar

Madde 4- Bu Yönetmelikte geçen;

Bakanlık: Çevre ve Orman Bakanlığını,

Çevre: Canlıların yaşamları boyunca ilişkilerini sürdürdükleri ve karşılıklı olarak etkileşim içinde bulundukları biyolojik, fiziksel, sosyal, ekonomik ve kültürel ortamı,

 Etki: Bir projenin hazırlık, inşaat ve işletme sırasında ya da işletme sonrasında, çevre unsurlarında doğrudan ya da dolaylı olarak, kısa veya uzun dönemde, geçici ya da kalıcı, olumlu ya da olumsuz yönde ortaya çıkması olası değişiklikleri,

 Etki Alanı: Gerçekleştirilmesi planlanan bir projenin işletme öncesi, işletme sırası ve işletme sonrasında çevre unsurları olarak olumlu veya olumsuz yönde etkilediği alanı,

  Proje: Gerçekleştirilmesi planlanan yatırıma ait inşaat çalışmaları,  diğer tesisat ya da planların uygulanması veya yer altı kaynaklarının değerlendirilmesi işlemini,

  Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED): Gerçekleştirilmesi planlanan projelerin çevreye olabilecek olumlu ya da olumsuz etkilerinin belirlenmesinde, olumsuz yöndeki etkilerin önlenmesi ya da çevreye zarar vermeyecek ölçüde en aza indirilmesi için alınacak önlemlerin, seçilen yer ile teknoloji alternatiflerinin belirlenerek değerlendirilmesinde ve projelerin uygulanmasının izlenmesi ve kontrolünde sürdürülecek çalışmaları,

Çevresel Etki Değerlendirmesi Süreci: Gerçekleştirilmesi planlanan projenin  çevresel etki değerlendirmesinin yapılması için 8 ve 16 ncı maddelerde belirtilen başvuru ile başlayan ve işletme sonrası çalışmaların uygun hale geldiğinin belirlenmesi ile sona eren süreci,

  Proje Tanıtım Genel Formatı: Gerçekleştirilmesi planlanan, EK-I listesinde yer alan projelerin özelliklerini, yerini, olası etkilerini ve öngörülen önlemleri içeren, projeyi genel boyutları ile tanıtan raporun hazırlanması sırasında esas alınacak EK-III deki genel formatı,

Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu Özel Formatı: Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporunun hazırlanmasında esas alınmak üzere; Kapsam belirleme ve İnceleme Değerlendirme Komisyonu tarafından projenin önemli çevresel boyutları göz önüne alınmak suretiyle  EK-III deki  proje tanıtım genel formatında belirtilen ana başlıklar altında ele alınması gereken konuları tanımlayan formatı,

Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu: EK-I listesinde yer alan veya Bakanlıkça “Çevresel Etki Değerlendirmesi Gereklidir” kararı verilen bir proje için belirlenen özel formata göre hazırlanacak raporu,

Proje Tanıtım Dosyası: Ek-II listesinde yer alan projelere Çevresel Etki Değerlendirmesi uygulanmasının gerekli olup olmadığının belirlenmesi amacıyla hazırlanan dosyayı,

Seçme, Eleme Kriterleri: Proje Tanıtım Dosyasının hazırlanmasında esas alınacak EK-IV’deki kriterleri, 

  Çevresel Etki Değerlendirmesi Gereklidir Kararı: Ek-II listesindeki projelerin çevresel etkilerinin önemli olduğu ve Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu hazırlanması gerektiğini belirten Bakanlık kararını,

  Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir Kararı: Ek-II listesindeki projelerin önemli çevresel etkilerinin olmadığı ve Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu hazırlanmasına gerek bulunmadığını belirten Bakanlık kararını,

Çevresel Durum Değerlendirme Raporu: Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğinin ilgili hükümlerine uymadan işletmeye geçmiş mevcut faaliyetler için gerekli çevresel önlemlerin alınmasını sağlamak amacıyla hazırlanan teknik raporu,

  Duyarlı Yöreler: Çevresel etkilere karşı biyolojik, fiziksel, ekonomik, sosyal ve kültürel nitelikli özellikleri ile duyarlı olan veya mevcut kirlilik yükü çevre ve halk sağlığını bozucu düzeylere ulaştığı belirlenen yörelerle, ülkemiz mevzuatı ve taraf olduğumuz uluslararası sözleşmeler uyarınca korunması gerekli görülen EK-V de yer alan alanları,

  Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu Kararı: Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu hakkında Kapsam Belirleme ve İnceleme Değerlendirme Komisyonunca yapılan değerlendirmeler dikkate alınarak, projenin çevre üzerindeki olumsuz etkilerinin, alınacak önlemler sonucu ilgili mevzuat ve bilimsel esaslara göre kabul edilebilir düzeylerde olduğunun saptanması üzerine gerçekleşmesinde sakınca görülmediğini belirten Bakanlık kararını,

  Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumsuz Kararı: Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu hakkında Kapsam Belirleme ve İnceleme Değerlendirme Komisyonunca yapılan değerlendirmeler dikkate alınarak,  projenin çevre üzerindeki olumsuz etkileri nedeniyle uygulanmasında sakınca görüldüğünü belirten Bakanlık kararını,

  Komisyon: Proje için verilecek özel formatın kapsamını, kriterlerini belirlemek ve bu ilkeler doğrultusunda hazırlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporunu inceleyip değerlendirmek üzere Bakanlık tarafından kurulan Kapsam Belirleme ve İnceleme Değerlendirme Komisyonunu,

  Proje Sahibi: Bu Yönetmeliğe tabi bir projenin her aşamada yürütülmesini üstlenen gerçek ya da tüzel kişiyi,

  İzleme ve Kontrol: “Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir” veya “Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu” kararı alındıktan sonra uygulama aşamasına geçen projenin, bu kararın verilmesine esas ilkeler doğrultusunda ve çevre değerlerini olumsuz etkilemeyecek biçimde yürütülmesi için yapılan çalışmaların bütününü,

Kapsam ve Özel Format Belirleme Toplantısı : Çevresel Etki Değerlendirmesi Sürecine tabi projeler için Halkın Katılımı Toplantısından sonra yapılacak toplantıyı,

 ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Genel Hükümler

 

Yetki

Madde 5- Bu Yönetmeliğe tabi projeler hakkında “Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu”, “Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumsuz”, “Çevresel Etki Değerlendirmesi Gereklidir” veya “Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir” kararlarını verme yetkisi Bakanlığa aittir. Ancak Bakanlık gerekli gördüğü durumlarda “Çevresel Etki Değerlendirmesi Gereklidir” veya “Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir” kararının verilmesi konusundaki yetkisini, sınırlarını belirleyerek Valiliklere devredebilir.

 Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu veya Proje Tanıtım Dosyası Hazırlama Yükümlülüğü

Madde 6- Bu Yönetmelik kapsamındaki bir projeyi gerçekleştirmeyi planlayan  gerçek ve tüzel kişiler; Çevresel Etki Değerlendirmesine tabi  projeler için Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu,  Ek-II’ye tabi projeler için proje tanıtım dosyası hazırlamak, ilgili makamlara  sunmak ve projelerini  verilen karara göre gerçekleştirmekle yükümlüdürler.

Kamu kurum ve kuruluşları, bu Yönetmelik hükümlerinin yerine getirilmesi sürecinde proje sahiplerinin isteyeceği her türlü bilgi, doküman ve görüşü vermekle yükümlüdürler.

Bu Yönetmeliğe tabi projeler için “Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu” kararı veya “Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir”  kararı alınmadıkça bu projelere  hiç bir teşvik, onay (Çevre düzeni plan tadilatı onayları dahil), izin, yapı ve kullanım ruhsatı verilemez, proje için yatırıma başlanamaz.

 

 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Çevresel Etki Değerlendirmesi  Uygulama Yöntemi

 

Çevresel Etki Değerlendirmesine Tabi Projeler

Madde 7- Bu Yönetmeliğin;

a) EK-I listesinde yer alan projeler ile,

b) Ek-II listesinde bulunup

“Çevresel Etki Değerlendirmesi Gereklidir” kararı verilen projeler için Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu hazırlanması zorunludur.

 Çevresel Etki Değerlendirmesi Sürecinin Başlatılması ve Komisyonun Kuruluşu

Madde 8- Proje sahibi, dilekçesi ekinde EK-III de yer alan proje tanıtım genel formatı esas alınarak hazırlanmış dosya ile Bakanlığa başvurur.

Bakanlık, başvuru dosyasındaki bilgi ve belgeleri uygunluk bakımından inceler. Uygun hazırlanmadığı anlaşılan dosya tamamlanmak üzere proje sahibine iade edilir. Proje sahibi, eksikliklerini tamamlayıp dosyayı yeniden Bakanlığa sunar.

İnceleme sonucunda dosyanın uygun hazırlandığına karar verilmesi halinde Bakanlık tarafından başvuru dosyasındaki bilgiler dikkate alınarak, ilgili kurum ve kuruluş temsilcileri, Bakanlık yetkilileri ile  proje sahibi ve/veya temsilcilerinden oluşan bir komisyon kurulur. Bakanlık, proje sahibinden başvuru dosyasını komisyon üyelerinin sayısı kadar çoğaltmasını ister. Bu fıkrada öngörülen işlemler üç işgünü içinde tamamlanır. “Çevresel Etki Değerlendirmesi Gereklidir” kararı verilen projeler için, proje sahibi bir dilekçe ekinde bu karar ve proje tanıtım dosyası ile Bakanlığa başvurur. Bu dosya başvuru dosyası olarak işlem görür. Bakanlık bu dosyayı inceler ve belirlediği komisyon üyelerinin sayısı kadar çoğaltılmasını proje sahibinden ister.

Bakanlık başvuru dosyasının bir kopyasını Halkın Katılımı Toplantısı ve Kapsam belirleme toplantısının tarihini ve yerini belirten bir  yazı ekinde komisyon üyelerine gönderir ve komisyonu ilk toplantıya çağırır. Komisyona Bakanlık temsilcisi başkanlık eder ve komisyonun sekreterya hizmetleri Bakanlıkça yürütülür.

Bakanlık, gerekli gördüğü hallerde, projenin konusu, türü ve proje için belirlenen yerin özelliklerini de dikkate alarak, üniversiteler, enstitüler, araştırma ve uzman kuruluşları, meslek odaları, sendikalar,  birlikler, sivil toplum örgütlerinden temsilcileri de komisyon toplantılarına üye olarak çağırabilir.

Komisyonda kurum ve kuruluş temsilcisi olarak görev yapan üyelerin, yeterli mesleki bilgi ve deneyime sahip olmaları ve temsil ettikleri kurum ve kuruluşlar adına görüş vermeye yetkili kılınmış olmaları esastır.

 Halkın Katılımı Toplantısı

 Madde 9- Komisyonun Kapsam belirleme toplantısından önce, halkı yatırım hakkında bilgilendirmek, projeye ilişkin görüş ve önerilerini almak üzere proje sahibi tarafından projenin gerçekleştirileceği yerde Bakanlık ile mutabakat sağlanarak belirlenen tarihte, halkın katılımı toplantısı düzenlenir. Çevresel Etki Değerlendirmesi sürecinden önce proje sahibi tarafından, halkı bilgilendirmek amacıyla anket, seminer vb. çalışmalar yapılabilir.

a) Toplantı yeri Valilik ve proje sahibi tarafından belirlenir ve Valilik tarafından Bakanlığa bildirilir. Toplantı için projeden en çok etkilenmesi beklenen yöre halkının kolaylıkla ulaşabileceği merkezi bir yerin seçilmesine özen gösterilir.

b) Proje sahibi, toplantı tarihini, saatini, yerini ve konusunu belirten bir ilanı ulusal düzeyde yayımlanan bir gazete ile o yörede yayımlanan yerel bir gazetede toplantı tarihinden en az üç gün önce yayınlatır.

c) Toplantı İl Çevre ve Orman Müdürünün veya görevlendireceği bir yetkilinin başkanlığında yapılır. Toplantıda; halkın proje hakkında bilgilendirilmesi, görüş ve önerilerinin alınması sağlanır. Başkan katılımcılardan görüşlerini yazılı olarak vermelerini isteyebilir. Toplantı tutanağı, bir sureti Valilikte kalmak üzere Bakanlığa gönderilir.

Komisyon üyeleri, 8 inci madde de belirlendiği şekilde kendi isteklerine bağlı olarak Kapsam belirleme toplantısı öncesinde proje uygulama yerini inceleyebilir, kendilerine iletilen tarihe göre halkın katılımı toplantısına katılabilirler. Halkın katılımı toplantısı çalışmaları ile ilgili sekreterya hizmeti, İl Çevre ve Orman Müdürlüğü tarafından yürütülür.

Komisyonun, Kapsam ve Özel Format Belirleme Toplantısı

 Madde 10- Halkın Katılımı, Bilgilenme, Kapsam Belirleme ve Özel Format verme işlemleri, 12 işgünü içerisinde tamamlanır.

Komisyonun, kapsam ve özel format belirleme amaçlı ilk toplantısında;

a) Proje sahibi, proje hakkında komisyonu bilgilendirir.

b) Bakanlık ve/veya taşra teşkilatı Halkın Katılımı Toplantısı hakkında komisyonu bilgilendirir. Ayrıca halkın katılımı toplantısına katılmış bulunan komisyon üyeleri de görüş ve önerilerini bildirirler.

c) Projenin hangi kapsamda ele alınmasının gerektiğini belirlemek üzere projenin önemli çevresel etkileri göz önüne alınarak EK-III’deki proje tanıtım genel formatında ana başlıklar altında ele alınması gereken konular detaylandırılır, kapsam belirlenir.

d) Komisyon tarafından formata ilave edilmesi ya da formattan çıkarılması gereken hususlar tespit edilir. Halkın Katılımı Toplantısındaki görüş ve öneriler de dikkate alınarak özel format ile Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporunu hazırlayacak çalışma grubu belirlenir.

e) Komisyon tarafından belirlenen özel format, proje sahibi ve/veya temsilcisine bu maddede belirlenen süre içerisinde Bakanlık tarafından verilir.

Proje sahibi özel formatın veriliş tarihinden itibaren bir yıl içinde Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporunu Bakanlığa sunmakla yükümlüdür. Bu süre içinde Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu sunulmaz veya gerekçesi belirtilerek ek süre isteminde bulunulmaz ise başvuru geçersiz sayılır. Proje sahibinin süre uzatım talebi Bakanlıkça uygun bulunması halinde altı ayı geçmemek üzere ek süre verilir.

Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporunun Bakanlığa Sunulması

Madde 11 - Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu, proje sahibi tarafından bir dilekçe ekinde Bakanlığa sunulur. Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporunun özel formata uygunluğu ve belirlenen çalışma grubunda yer alması gereken meslek uzmanlarınca hazırlanıp hazırlanmadığı hakkındaki inceleme Bakanlık tarafından üç işgünü içinde sonuçlandırılır. Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporunun özel formata uygun olmadığı ve/veya belirlenen çalışma grubunca hazırlanmadığının anlaşılması halinde, bu hususların yerine getirilmesi için rapor  proje sahibine iade edilir. Düzeltilen Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporunun üç ay içinde Bakanlığa sunulmaması durumunda başvuru geçersiz sayılır.

Özel formata uygun olduğu tespit edilen Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu,  proje sahibi tarafından yeterli sayıda çoğaltılarak Bakanlığa sunulur. Bakanlık, Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporunu incelemek ve değerlendirmek üzere yapılacak  toplantının tarihini ve yerini belirten bir yazı ekinde raporu komisyon üyelerine gönderir.

Proje ile ilgili inceleme değerlendirme sürecinin başladığı ve Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporunun halkın görüşüne açıldığı Bakanlık ve Valilik tarafından uygun araçlarla halka duyurulur.

Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporunu incelemek isteyenler, Bakanlık merkezinde veya İl Çevre ve Orman Müdürlüğünde duyuru tarihinden itibaren raporu inceleyerek proje hakkında Bakanlığa veya Valiliğe görüş bildirebilirler. Valiliğe bildirilen görüşler Bakanlığa iletilir. Bu görüşler komisyon tarafından dikkate alınır. İnceleme, değerlendirme sürecinin tamamlanmasından sonra bildirilen görüşler dikkate alınmaz.

Komisyonun  Çalışma Usulü ve Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporunun İncelenmesi

Madde 12 - Komisyon Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporunu,   ilk inceleme değerlendirme toplantısından  sonraki on işgünü içinde inceler ve değerlendirir.

Komisyon üye sayısının salt çoğunluğu ile toplanır. Komisyon üyeleri, temsil ettikleri merkezi ve yerel kurum ve kuruluşları ilgilendiren konulardaki yetki, görev ve sorumlulukları çerçevesinde görevlendirilirler, kurum ve kuruluşları adına görüş bildirirler. Komisyon başkanı, üyelerden görüşlerini yazılı olarak vermelerini isteyebilir. Yazılı görüş veren kurum temsilcilerinin sonraki toplantılara katılmamaya ilişkin istemleri komisyon başkanınca değerlendirilir.

Komisyon, proje sahibinden projesi ile ilgili geniş kapsamlı bilgi vermesini, araç gereç sağlamasını, yeterliği kabul edilebilir kuruluşlarca analiz, deney ve ölçümler yapmasını veya yaptırmasını isteyebilir.

Su, toprak vb. analizlerde, tartışmalı durum olması halinde tanık numuneye başvurabilir. Yetkili uzman kurum ve kuruluşlardan görüş alabilir. Bu işlemlerde gerekli harcamalar proje sahibi tarafından karşılanır.

Komisyon gerekli görürse, görevlendireceği üyeleri aracılığı ile projenin gerçekleştirilmesi planlanan yerde ve benzer tesislerde inceleme yapabilir.

Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporunda önemli eksiklik ve yanlışların  görülmesi durumunda komisyon, bunların giderilmesini proje sahibinden veya ilgili kurumlardan ister. Bu durumda, inceleme değerlendirme çalışması durdurulur. Eksiklikler tamamlanmadan veya gerekli düzeltmeler yapılmadan  komisyon çalışmalarına  devam edilemez.

Proje sahibinin Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporunda gerekli görülen düzeltmeleri yapıp yeniden Bakanlığa sunmasından sonra, komisyon Bakanlıkça toplantıya çağrılır. Toplantının yapılması ile birlikte inceleme değerlendirme süreci kaldığı yerden işlemeye başlar.

Proje sahibinden Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporunda  değişiklik yapması en çok iki kez istenebilir. Yapılan düzeltme komisyonca yeterli görülmez ise durum bir tutanakla saptanır ve başvuru Bakanlıkça geçersiz sayılır.

Komisyon tarafından, inceleme değerlendirme toplantıları sırasında;

a) Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu ve eklerinin yeterli ve uygun olup olmadığı,

b) Yapılan incelemelerin, hesaplamaların ve değerlendirmelerin yeterli düzeyde veri, bilgi ve belgeye dayandırılıp dayandırılmadığı,

c) Projenin çevreye olabilecek etkilerinin kapsamlı bir şekilde incelenip incelenmediği,

d) Çevreye olabilecek olumsuz etkilerin giderilmesi için gerekli önlemlerin tespit edilip edilmediği,

e) Halkın katılımı toplantısının usulüne  uygun  yapılıp yapılmadığı,  halkın katılımı toplantısında üzerinde durulan konulara yeterince çözüm getirilip getirilmediğine ilişkin  inceleme  ve değerlendirmeler  yapılır.

Komisyon çalışmalarını, birinci fıkrada belirtilen süre içinde sonuçlandırır. Komisyonun değerlendirmeleri, üyeler tarafından imzalanmış bir tutanakla saptanır.

 Nihai Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporları ve İlgili Dokümanların Bakanlığa Sunulması

Madde 13- Proje sahibi inceleme değerlendirme toplantılarının sona erdirilmesinden sonraki beş iş günü içinde aşağıdaki belgeleri Bakanlığa sunar:

a) Komisyon tarafından incelenerek son şekli verilen nihai Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu,

b) Nihai Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu ve eklerinin taahhüdü altında olduğunu belirten taahhüt yazısı ve noter onaylı imza sirküleri. Kamu kurum ve kuruluşlarından imza sirküleri istenmez.

Birinci fıkrada belirtilen belgeler öngörülen süre içinde  gerekçesi belirtilmeden sunulmaz ise Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu geçersiz sayılır.

Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu  veya Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumsuz Kararı

Madde 14 -  Bakanlık, komisyonun  rapor hakkındaki çalışmalarını  dikkate alarak beş işgünü içinde proje için “Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu”  ya da “Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumsuz” kararı verir, bu kararı proje sahibine ve ilgili kurum ve kuruluşlara  yazılı olarak bildirir.Valilik, alınan kararı gerekçeleri ile beraber uygun araçlarla yöre halkına duyurur.

“Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu” kararı verilen proje için  beş yıl içinde yatırıma başlanmaması durumunda “Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu” kararı geçersiz sayılır.

“Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumsuz” kararı verilen projeler için “Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumsuz” kararı verilmesine neden olan koşulların tamamında değişiklik olması durumunda proje sahibi yeniden başvuruda bulunabilir.

 

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Seçme, Eleme Kriterleri Uygulama Yöntemi

 

Seçme, Eleme Kriterlerine Tabi Projeler

Madde 15 –a) EK-II listesinde  yer alan projeler,

b) Bu Yönetmelik kapsamında yer alan projelerin, gerek yatırım gerekse işletme döneminde mevcut durumlarında yapılmak istenilen değişikliklere ilişkin projeler,

c) Bu Yönetmelik kapsamı dışında bulunan faaliyetlerin mevcut durumlarında yapılmak istenen ve bu faaliyetlerin Yönetmelik kapsamına girmeleri sonucunu doğuracak olan değişikliklere ilişkin projeler,

d) (b) ve (c) bendinde yer alan projelere, ileri teknoloji uygulamak suretiyle yapılmak istenilen değişikliklerin proje sahibi tarafından belgelenmesi halinde, proje Bakanlıkça değerlendirilir.

Başvuru ve İnceleme

Madde 16 - Proje sahibi, projesi  için  Çevresel Etki Değerlendirmesi uygulamasının gerekli olup olmadığının araştırılması amacıyla bir dilekçe ekinde Ek-IV’ e göre hazırlayacağı üç adet Proje tanıtım dosyası ile hazırladığı proje tanıtım dosyasında ve eklerinde yer alan bilgi belgelerin doğru olduğunu belirtir taahhüt yazısını ve imza sirkülerini Bakanlığa sunar.

Bakanlık, proje için hazırlanan proje tanıtım dosyasını Ek-IV de yer alan kriterler çerçevesinde beş işgünü içinde inceler. Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerde eksikliklerin bulunması halinde bunların tamamlanmasını proje sahibinden ister.

Bakanlık gerekli gördüğü hallerde proje alanını yerinde inceleyebilir  veya inceletebilir.

 Çevresel Etki Değerlendirmesi Gereklidir veya Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir Kararı

Madde 17- Bakanlık 15 inci maddenin (a), (b), (c) bendinde yer alan projeleri, EK-IV’deki kriterler çerçevesinde inceler ve değerlendirir. Bakanlık, bu aşamada gerekli görülmesi halinde proje sahibinden projesi ile ilgili geniş kapsamlı bilgi vermesini, araç gereç sağlamasını, yeterliği kabul edilebilir kuruluşlarca analiz, deney ve ölçümler yapmasını veya yaptırmasını isteyebilir.

Bakanlık on beş işgünü içinde inceleme ve değerlendirmelerini tamamlayarak proje hakkında “Çevresel Etki Değerlendirmesi Gereklidir” veya “Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir” kararını beş işgünü içinde verir, kararı Valiliğe ve proje sahibine bildirir. Valilik bu kararı taşra teşkilatlarına ve halka duyurur.

Çevresel Etki Değerlendirmesi gerekli değildir kararı verilen proje için 5 yıl içinde yatırıma başlanmaması durumunda Çevresel Etki Değerlendirmesi gerekli değildir kararı geçersiz sayılır.

“Çevresel Etki Değerlendirmesi Gereklidir”  kararı alınan projeler  7 nci madde uyarınca Çevresel Etki Değerlendirmesine tabidir. Bir yıl içinde 8 inci maddeye göre Çevresel Etki Değerlendirmesi sürecinin  başlatılmaması durumunda başvuru geçersiz sayılır. 

 

BEŞİNCİ BÖLÜM

İzleme ve Kontrol

 

Yatırımın İzlenmesi ve Kontrol Edilmesi

Madde 18- Bakanlık, “Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu” kararı veya “Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir” kararı verilen projelerle ilgili olarak, Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu veya Ek-IV’e göre hazırlanan proje tanıtım dosyasında öngörülen ve proje sahibi tarafından taahhüt edilen hususların yerine getirilip getirilmediğini  izler ve kontrol eder. Bakanlık bu görevi yerine getirirken gerekli görmesi durumunda ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapar.

Proje sahibi veya yetkili temsilcisi, “Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu” veya “Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir” kararını aldıktan sonra ilgili mevzuat uyarınca aldığı diğer izin ve ruhsatlar ile yatırımın başlangıç, inşaat, işletme ve işletme sonrası dönemlerine ilişkin izleme raporlarını Bakanlığa iletmekle yükümlüdür. Bu bilgiler Bakanlık tarafından halkı bilgilendirmek üzere  Valiliğe gönderilir.

 Yönetmeliğe Aykırı Uygulamaların Durdurulması

Madde 19 - Bu Yönetmelik kapsamındaki projelerde;

 a) “Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu” ya da “Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir” kararı alınmadan yatırıma başlandığının tespit edilmesi durumunda,  Valilik tarafından yatırım durdurulur. “Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu” ya da “Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir” kararı alınmadıkça durdurma kararı kaldırılmaz.

 b) “Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu” kararı ya da “Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir” kararı verildikten sonra, proje sahibi tarafından Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu veya proje tanıtım dosyasında taahhüt edilen hususlara uyulmadığının tespit edilmesi durumunda sözkonusu taahhütlere uyulması için Bakanlıkça da uygun görülmesi halinde Valilikçe bir defaya mahsus olmak üzere süre verilebilir. Bu süre sonunda taahhüt edilen hususlara uyulmaz ise yatırım durdurulur. Yükümlülükler yerine getirilmedikçe durdurma kararı kaldırılmaz.

 

 

ALTINCI BÖLÜM

Çeşitli Hükümler

 

Sürelerin Uzatılması ve Durdurulması

Madde 20 - Bu Yönetmelikte belirtilen süreler, proje sahibinin istemi ve Bakanlıkça uygun görülmesi halinde veya Bakanlığın doğrudan gerekli gördüğü hallerde, gerekçesi belirtilerek Bakanlık tarafından uzatılabilir veya durdurulabilir. Proje sahibine raporlarla ilgili eksiklikleri gidermesi ve ilave işlemler yapması için verilen süreler Çevresel Etki Değerlendirmesi sürecine dahil değildir.

 Proje Sahibinin Değişmesi

Madde 21 - Proje sahibinin herhangi bir nedenle değişmesi durumunda yeni  sahibi, önceki sahibinin taahhüt ve yükümlülüklerini başka bir işleme gerek kalmaksızın yüklenmiş sayılır ve bunu bir yazı ile Bakanlığa bildirir.

 Anlaşmazlıkların Çözümü

Madde 22 - Bu Yönetmelik kapsamındaki işlemler konusunda herhangi bir anlaşmazlık  olması halinde Bakanlık kararı esas alınır.

 Çevresel Etki Değerlendirmesi Uygulamalarının  Güçlendirilmesi

Madde 23 - Bakanlık, Çevresel Etki Değerlendirmesi uygulamalarına ilişkin olarak, gerektiğinde yerli ve yabancı kurum ve kuruluşlar ile işbirliği halinde her türlü eğitim, plan, program ve proje çalışmaları yapabilir, kitap, kitapçık, rehber ve her çeşit doküman hazırlayabilir, seminer ve toplantılar düzenleyebilir.

 Askeri Projeler

Madde 24 - Askeri projelerle ilgili Çevresel Etki Değerlendirmesi uygulamaları  ilgili kurumun görüşü alınarak  Bakanlık tarafından belirlenir.

Olağan Üstü Durumlar ve Özel Hükümler

Madde 25 - Aşağıdaki durumlarda uygulanacak Çevresel Etki Değerlendirmesi prosedürü Bakanlıkça belirlenir.

a) Doğal Afetler sonucu yıkılan, bozulan, tahrip olan veya hasar gören herhangi bir yatırımın bulunduğu yerde kısmen veya tümü ile yeniden gerçekleştirilmesi planlanan projeler,

b) Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği’ne tabi olmayan veya Ek-II listesinde yer alan projelere kredi almak ve benzeri gibi finansal nedenlerle proje sahibinin talebi üzerine Bakanlığında uygun görmesi halinde Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği hükümleri uygulanabilir.

c) Organize Sanayi Bölgeleri, İhtisas Organize Sanayi Bölgeleri, Endüstriyel Bölgeler, Serbest Bölgeler, Stratejik Çevresel Değerlendirme yapılacak alanlar ile Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde kurulması planlanan projeler.

Entegre Projeler

Madde 26 -  Bu Yönetmeliğe tabi birden fazla projeyi kapsayan entegre bir projenin planlanması halinde, Bakanlıkça entegre proje için tek Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu hazırlanması istenebilir. 

Yeterlik Belgesi

Madde 27- Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu hazırlayacak kurum ve kuruluşlar Bakanlıktan Yeterlik Belgesi almakla yükümlüdürler. Yeterlik Belgesinin verilmesi, Yeterlik Belgesi verilen kurum ve kuruluşların kontrolü ve belgenin iptal edilmesi ile ilgili usül ve esaslar Bakanlıkça hazırlanacak bir tebliğ ile düzenlenir.

Tebliğler

Madde 28-  Bakanlık, gerekli gördüğü hallerde bu Yönetmeliğin uygulanmasına ilişkin olarak tebliğler çıkarabilir .

Yürürlükten Kaldırılan Yönetmelik

Madde 29 – 6/6/2002 tarihli ve 24777 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

 Geçici Madde 1- 7/2/1993 tarihli ve 21489 sayılı  Resmi Gazete’de yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği, 23/6/1997 tarihli ve 23028 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği ve 6/6/2002 tarihli ve 24777 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği hükümlerine tabi oldukları halde söz konusu yönetmeliklerde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen faaliyetlere bu Yönetmelik hükümleri uygulanır.

Geçici Madde 2- Bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önce, Çevresel Etki Değerlendirmesi veya Çevresel Etki Değerlendirmesi Ön Araştırma Raporları hazırlanarak Bakanlık veya Valiliğe sunulan faaliyetlere, tabi oldukları Yönetmelik hükümleri uygulanır.

 Geçici Madde 3- 7/2/1993 tarihli ve 21489 sayılı  Resmi Gazete’de yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğinden önce uygulama projeleri onaylanmış veya çevre mevzuatı ve ilgili diğer mevzuat uyarınca yetkili mercilerden izin, ruhsat veya onay ya da kamulaştırma kararı alınmış veya yatırım programına alınmış veya mevzi imar planları onaylanmış projelere ve bu tarihten önce üretim ve/veya işletmeye başladığı belgelenen faaliyetlere bu Yönetmelik hükümleri uygulanmaz.

 Geçici Madde 4- 23/6/1997 tarihli ve 23028 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğinden önce ilgili mevzuatı gereğince güzergahı belirlenen veya yatırım programına alınan petrol ve gaz boru hatları, enerji nakil hatları, otoyollar, duble yollar, ekspres yollar, demir yolları,devlet yolları ve il yolları projelerine  bu Yönetmelik hükümleri uygulanmaz.

Geçici Madde 5- Yeterlik Belgesi ile ilgili tebliğin yayımlanmasından önce, Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu hazırlayacak kurum ve kuruluşlarda Yeterlik Belgesi bulunması şartı aranmaz. Ancak, proje tanıtım dosyası faaliyetin türü ve yeri ile ilgili en az üç farklı meslek grubundan en az lisans seviyesinde eğitim görmüş kişiler tarafından, Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporları ise komisyonca belirlenen çalışma grubu tarafından hazırlanarak imzalanır.

Geçici Madde 6- Bu yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce 7/2/1993 tarihli ve 21489 sayılı  Resmi Gazete’de yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği, 23/6/1997 tarihli ve 23028 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği ve 6/6/2002 tarihli ve 24777 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği hükümlerine tabi olduğu halde gerekli işlemleri tamamlamamış ve mevzuat uyarınca yer seçimi uygun olan mevcut faal tesisler, ilgili yönetmelikler çerçevesinde gerekli yükümlülüklerini yerine getirmeleri amacıyla çevresel durum değerlendirme raporunu Bakanlığa sunar, bu rapor Bakanlıkça değerlendirilir.

Yürürlük

Madde 30-  Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 31-  Bu Yönetmelik hükümlerini Çevre ve Orman Bakanı yürütür.

 

  

 

EK-I

ÇEVRESEL ETKİ DEĞERLENDİRMESİ UYGULANACAK

PROJELER LİSTESİ

1- Rafineriler

a) Ham petrol rafinerileri,

b) 500 ton/gün üzeri taşkömürü ve bitümlü maddelerin gazlaştırılması ve sıvılaştırılması projeleri,

c) Doğalgaz sıvılaştırma ve gazlaştırma tesisleri,

2- Termik güç santralları

a)Toplam ısıl gücü 200 MWt (Megawatt termal) ve daha fazla olan termik güç santralları ile diğer yakma sistemleri,

b) Nükleer güç santralları ve diğer nükleer reaktörlerin kurulması ve sökümü (max. gücü sürekli termik yük bakımından 1 kilovatı aşmayan, atom çekirdeği parçalanabilen ve çoğalan maddelerin dönüşümü, üretimi amaçlı araştırma projeleri hariç),

3- Radyasyonlu nükleer yakıtlar

a) Nükleer yakıtların yeniden işlenmesi,

b) Nükleer yakıtların üretimi veya zenginleştirilmesi,

c) Radyasyondan arınmış nükleer yakıtların veya sınır değerin üzerinde radyasyon içeren atıkların işlenmesi,

d) Radyasyonlu nükleer yakıtların nihai bertarafı işlemi,

e) Yalnız radyoaktif atıkların nihai bertarafı işlemi,

f) Yalnızca radyasyonlu nükleer yakıtların (10 yıldan uzun süre için planlanmış) veya nükleer atıkların üretim alanından farklı bir alanda depolanması,

4- Demir ve çeliğin ergitilmesi ile ilgili tesisler

a) Cevherden hadde mamulü üreten tesisler,

b) Hurdaya dayalı sıvı çelik üreten tesisler(100.000 ton/yıl ve üzeri),

c) Haddehaneler (100.000 ton/yıl ve üzeri),

d) Döküm tesisleri (100.000 ton/yıl ve üzeri),

5- Demir dışı metallerin ergitildiği tesisler (50 000 ton/yıl ve üzeri).

6- Asbest çıkartılması ve asbest içeren ürünleri işleme veya dönüştürme projeleri

a) Asbest madeni işletmeleri ve zenginleştirme tesisleri,

b) 10.000 ton/yıl ve üzeri kapasiteli, son ürünü asbestli beton olan tesisler ,

c) Son ürün olarak friksiyon (sürtünme) maddesi üreten 50 ton/yıl ve üzeri kapasiteli tesisler,

d) 200 ton/yıl ve üzeri asbest kullanan diğer tesisler,

7- Fonksiyonel olarak birbirine bağlı çeşitli birimleri kullanarak endüstriyel ölçekte üretim yapan kimya tesisleri

a) Organik kimyasalların üretimi,

b) İnorganik kimyasalların üretimi,

c) Fosfor, azot ve potasyum bazlı basit veya bileşik gübrelerin üretimi,

8- Yollar, geçişler ve havaalanları

a) Şehirlerarası demiryolu hatları,

b) Pist uzunluğu 2.100 m ve üzeri olan havaalanları,

c) Otoyollar, ekspres yollar ve devlet yollarının yapımı,

9- Su yolları, limanlar ve tersaneler

a) 1.350 DWT ve üzeri ağırlıktaki deniz araçlarının geçişine izin veren kıta içi su yollarının yapımı ve kıta içi su trafiği için yapılacak olan limanlar,

b) 1.350 DWT ve üzeri ağırlıktaki deniz araçlarının yanaşabileceği ticari amaçlı liman, iskele ve rıhtımlar,

c) Yük ve yolcu gemilerinin yapım, bakım, onarımı amaçlı tersaneler,

d) Gemi söküm faaliyetleri,

e) Yat limanları,

10- Tehlikeli ve Özel İşleme Tabi Atıkların geri kazanılması, ara depolanması ve/veya nihai bertarafını yapacak tesisler.

Ancak,

a) Yakma Kapasitesi 1000 kg/gün ve üzerinde olan tıbbi atıklar için projelendirilen yakma tesisleri,

b) Günlük 1 ton ve üzeri depolama kapasitesine sahip olan tıbbi atık düzenli depolama tesisleri,

c) Yıllık işleme kapasitesi 2000 ton ve üzeri olan atık yağ geri kazanımı için projelendirilen tesisler,

d) Depolama kapasitesi 1000 kg/gün ve üzeri olan ara depolama tesisleri,

11- Katı Atıkların yakma, kompost ve diğer tekniklerle ara işleme tabi tutulması ve bertaraf edilmesi için kurulan tesisler ve/veya alanı 10 hektardan büyük veya hedef yılı da dahil depolanacak katı atık miktarının günlük 100 ton ve üzeri olan katı atık depolama tesisleri

12- 10 milyon m3/yıl ve üzeri yeraltı suyu çıkarma veya suyu yeraltında depolama projeleri

13- Boru ile içme suyu taşımaları dışında kalan büyük su aktarma projeleri

a) Olası su sıkıntısını önlemek amacı ile akarsu havzaları arasında, 100 milyon m3/yıl ve üzeri su aktarma projeleri,

b) (a) bendi dışında uzun dönemli yıllık ortalama akışı 2 milyar m3 ü aşan bir akarsu havzasından sözkonusu akışın % 5’i ve üzeri miktarda su aktarma projeleri,

14- Su depolama tesisleri (Göl hacmi100 milyon m3 ve üzeri veya göl alanı 15 km2 ve üzeri barajlar)

15- Et Entegre Tesisleri

Kasaplık büyükbaş, küçükbaş ve kanatlı hayvanların kesiminin yapıldığı tesislere ilaveten besi ünitesi, rendering ünitesi, et ürünlerinin üretildiği ünitelerden en az ikisini kapsayacak şekilde projelendirilen tesisler

16- Kümes hayvanları ve domuzun yetiştirildiği kapasitesi aşağıda belirtilen tesisler

a) Tavuk veya piliç yetiştirme tesisleri (Bir üretim periyodunda 60.000 adet ve üzeri tavuk, 85.000 adet ve üzeri piliç veya eş değeri diğer kanatlılar),

b) Domuz besi çiflikleri (30 kg ve üzeri, 3.000 baş üzeri),

c) Dişi domuz üretim çiflikleri (900 baş ve üzeri),

d) Kültür balıkçılığı projeleri (1000 ton/yıl ve üzeri)

e) Entegre yağ üretim projeleri (Bitkisel ürünlerden hamyağ eldesinin ve rafinasyon işleminin birlikte yapıldığı tesisler)

f) Entegre süt ürünleri üretim tesisleri (50 ton/gün ve üzeri sütten peynir, yağ, yoğurt gibi süt ürünlerinden en az ikisinin üretildiği tesisler)

17- Orman ürünleri ve selüloz tesisleri

a) Selüloz üretim veya işleme tesisleri, selüloid üretim veya işleme tesisleri,

b) Kereste veya benzeri lifli maddelerden kağıt hamuru üretim tesisleri,

c) 200 ton/gün ve üzeri kapasiteli her çeşit kağıt, karton veya mukavva üretim tesisleri ,

18-Terbiye işlemlerinden kasar (haşıl sökme, ağartma, merserizasyon, kostikleme v.b.) ve boyama birimlerini birlikte içeren iplik, kumaş veya halı fabrikaları,

19-Motor ve motorlu taşıt araçları

a) Motorlu taşıtların üretimi

b) İçten yanmalı motor üretimi

20-Demiryolu taşıtlarının üretimi

21-Hava taşıtlarının yapım ve onarım tesisleri

22-Cam veya cam elyafı üretim tesisleri (100 000 ton/yıl ve üzeri)

23- Ham deri (işlenmiş ham deriden son ürün elde eden tesisler hariç) işleme tesisleri (500 ton/yıl ve üzeri) ,

24-Lastik üretim tesisleri (iç ve dış motorlu taşıt ve uçak lastikleri, kolon, sırt kauçuğu, kord bezi vb)

25- Madencilik projeleri. Ruhsat hukuku ve aşamasına bakılmaksızın;

a) 25 hektar ve üzeri çalışma alanında (kazı ve döküm alanı toplamı olarak) açık işletme ve cevher hazırlama tesisleri,

b) 150 hektarı aşan (kazı ve döküm alanı toplamı olarak) çalışma alanında açık işletme yöntemi ile kömür çıkarma ve cevher hazırlama tesisleri,

c) Biyolojik, kimyasal, elektrolitik ya da ısıl işlem yöntemleri uygulanan cevher zenginleştirme tesisleri

26- Taşocakları Nizamnamesine göre,

a) 25 hektar ve üzeri alandan hammadde çıkarılması

b) Çıkarılan hammaddenin her türlü işlemden geçirilmesi  projelerinden 100.000 m3/yıl ve üzeri kapasitede olanlar.

27- Çimento fabrikaları veya klinker üretim tesisleri

28- 154 kV (kilovolt) ve üzeri gerilimde 15 km’den uzun enerji iletim tesisleri (iletim hattı, trafo merkezi, şalt sahaları)

29- 500 ton/gün ham petrol ve 500.000 m3/gün doğalgaz çıkartılması

30- Petrol, doğalgaz ve kimyasalların 40 km’den uzun ve 600 mm ve üzeri çaplı borularla taşınması projeleri

31- 5.000 m3 ve üzeri kapasitede olan petrol, doğalgaz, petrokimya ve kimyasal madde depolama tesisleri

32- Patlayıcı ve parlayıcı maddelerin üretildiği tesisler

33- Kurulu gücü 50 MW ve üzeri olan nehir tipi santrallar

34- Tarım ilaçları ve/veya farmasötik ürünlerin etken maddelerinin üretildiği tesisler

35- Pil ve akü üretim tesisleri

36- Şeker fabrikaları

37-Toplu halde projelendirilen konutlar (1000 konut ve üzeri)

38-Turizm konaklama tesisleri (500 oda ve üzeri) tatil köyleri ve turizm kompleksleri

39-Kayak alanları ve mekanik tesisleri ( telesiyej uzunluğu 1000 metre ve üzeri)

40- İhtisas Sanayi Bölgeleri ( EK-I ve EK-II Listesinde yer alan faaliyetler)

 

EK- II

SEÇME, ELEME KRİTERLERİ UYGULANACAK PROJELER LiSTESİ

( Ek I. Listesinde yer alan alt sınırlar bu listede üst sınır olarak alınır.)

 

Kimya, petrokimya, ilaç ve atıklar

1-a) Kimyasalların üretimi, petrolden yağlama maddesi üretimi veya ara ürünlerin işlenmesi için projelendirilen tesisler,

b) Atık yağ geri kazanımı için projelendirilen tesisler

c) Yakma kapasitesi 200-1000 kg/gün arasında olan tıbbi atık yakma tesisleri, günlük 1 tondan az olan depolama kapasitesine sahip tıbbi atık düzenli depolama tesisleri ve tıbbi atıkların fiziksel ve kimyasal olarak ara işleme tabi tutulması amacıyla kurulan tesisler,

d) 150- 1000 kg arası tehlikeli ve özel işleme tabi atıkları depolama kapasitesine sahip ara depolama tesisleri,

e) Atık barajları, atık havuzları

2- Toplam depolama kapasitesi 500-5000m3 arası olan doğalgaz, petrokimya , petrol ve kimyasal ürün depoları (Perakende satış istasyonları bu kapsamın dışındadır.)

3-Toplam depolama kapasitesi 500 ton ve üzeri kapasitede olan patlayıcı ve parlayıcı madde depoları

4-Tarım ilaçları ve farmasotik ürünlerin, boya ve cilaların, elastomer esaslı ürünlerin ve peroksitlerin üretildiği veya elastomer esaslı ürünlerin işleme tabi tutulduğu tesisler

5- Katı Atıkların yakılması, kompostlaştırılması ve depolanması için yapılan tesisler ile transfer istasyonları

6- Derin deniz deşarj projeleri

7- Nüfusu 50.000 ve üzerinde olan yerleşim birimlerine ait atık su arıtma tesisleri ile İstihdam Kapasitesi 20.000 ve üzerinde olan İhtisas ve Organize Sanayi Bölgelerine ait atık su arıtma tesisleri.

8-Sabun veya deterjan üretimi yapan tesisler

9-Kümes ve Ahır Gübrelerinin Geri Kazanılması ve Bertaraf edilmesine yönelik tesisler

 Metalurji, makine imalatı ve tekstil

10-Demir çelik veya demir dışı metal tesisleri. (1.000 ton/yıl ve altında kapasiteli tesisler ile atölye tipi çalışmalar hariç)

a) Demir çeliğin ergitildiği, üretildiği tesisler,

b) Haddehaneler,

c) Döküm fabrikaları,

d) Boru üretimi yapan tesisler,

e) Metal kaplama tesisleri,

f) Demir dışı metallerin ergitildiği tesisler,

 11-Tekstil Tesisleri

a) Boyama (Kimyasal boya veya kök boya kullanılarak) veya kasar işlemi yapan iplik, kumaş veya halı fabrikaları,

b) Yün veya tiftiğin ovalanması, yağının alınması veya ağartmasının yapıldığı endüstriyel tip tesisler,

c) Denim (Kot) yıkama tesisleri

12-Cam veya cam elyafı üretim tesisleri

13-Ham deri işleme tesisleri (işlenmiş ham deriden son ürün elde eden tesisler hariç)

14-Her çeşit kağıt, karton veya mukavva üretim tesisleri

15-Yıllık kapasitesi 100.000 adet ve üzerinde olan lastik kaplama tesisleri

 Tarım, orman, su kültürü ve gıda

16-Hayvan ve bitki ürünleri ile ilgili projeler

a) Bitkisel ham yağ veya rafine yağ elde eden tesisler,

b) Hayvansal yağların üretimini yapan tesisler,

c) Nişasta üretimi yapan tesisler,

d) Fermantasyon ile alkollü içki üreten tesisler veya malt tesisleri,

e) Su ürünleri işleme tesisleri,

f) Süt işleme tesisleri (5 ton/gün-50 ton/gün kapasiteli )

g) 11/9/2000 tarih ve 24167 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kırmızı Et ve Et Ürünleri Üretim Tesislerinin Kuruluş, Açılış, Çalışma ve Denetleme Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik uyarınca 1. veya 2. sınıf ruhsata bağlı hayvan kesim tesisleri,

h) Rendering tesisleri

i) Kanatlı hayvanların kesiminin yapıldığı tesisler 10.000 adet/gün ve üzeri

j) Büyükbaş ve küçükbaş hayvan besi resisleri (500 adetve üzeri büyükbaş, 1000 adet ve üzeri küçükbaş kapasiteli)

k) Kültür balıkçılığı projeleri (30 - 1.000 ton/yıl )

l) Sigara Fabrikaları,

m) Tarım arazilerinin yeniden yapılandırılması ile ilgili projeler,

n) İşlenmemiş veya yarı işlenmiş alanların, yoğun tarım amacı ile kullanımını amaçlayan projeler,

o) Tarımsal amaçlı su yönetimi projeleri ( 100 hektar ve üzeri) ,

p) Orman alanlarının başka amaçla kullanıma dönüştürülmesi projeleri,

r) Maya Fabrikaları

17- Kümes hayvanları ve domuzun yetiştirildiği kapasitesi aşağıda belirtilen tesisler

18-Tavuk veya piliç yetiştirme tesisleri (Bir üretim periyodunda 20.000 ile 60.000 adet arası tavuk, 30.000 ile 85.000 adet arası piliç veya eş değeri diğer kanatlılar ),

19-Domuz besi çiftlikleri (30 kg ve üzeri, 1.000 - 3.000 baş arası),

20-Dişi domuz üretim çiftlikleri (300 - 900 baş arası),

 Ulaşım, altyapı ve kıyı yapıları

21- Altyapı tesisleri

a) Su depolama tesisleri (Göl hacmi 10 milyon m3’ ve üzeri veya göl alanı 1 km2 yi aşan baraj veya göletler)

b) Akarsu havzaları arasında su aktarma projeleri (EK-I’de yer almayanlar)

c) Kıta içi su yollarının yapımı (EK-I’de yer almayanlar)

d) Taşkın önleme veya başka amaçla akarsu yataklarının düzenlenmesi,

e) Limanlar, iskeleler, rıhtımlar (Ek-I’de yer almayanlar)

f) Balıkçı barınakları, römorkör barınakları,

g) Denizden 10.000 m2 ve üzerinde alan kazanılması projeleri,

h) Erozyonla mücadele etmek için kıyılarda yapılan çalışmalar ve kıyının değişimine neden olabilecek deniz kenarında yapılan çalışmalar; dalgakıran, mahmuz , mendirek, set vb. (bunların bakımı onarımı hariç),

ı) Demiryolu hatları (EK-I’de yer almayanlar)

j) Demiryolu taşımacılığında kullanılan aktarma amaçlı tesisler, demiryolu terminallerinin yapımı,

k) Tramvaylar, yükseltilmiş ve yeraltından geçen demiryolu hatları, yolcu taşıma için kullanılan benzer hatlar (metrolar, hafif raylı taşıma sistemleri, vb.),

l) Havaalanları (Ek-I’de yer almayanlar)

m) İl yolları,

n) İki veya daha az şeritli yolların dört veya daha fazla şeritli olarak 10 km sürekli uzunlukta genişletilmesi .

o) Çekek Yerleri (Yat ve teknelere karaya çekme, bakım, onarım, konaklama, denize indirme hizmetleri sunan ve/veya tekne imalatı yapan tesisler),

p) 1 milyon m3/yıl ve üzeri yeraltı suyu çıkarma veya yeraltında depolama projeleri,

r) Dip tarama projeleri

Enerji

22-Kurulu gücü 10 MW ve üzeri olan nehir tipi santrallar

23-Rüzgar enerji santralları (Rüzgar çiftlikleri)

24-Jeotermal kaynağın çıkartılması ve jeotermal enerji kullanan tesisler (Isı kapasitesi 5MWt-megawatt termal ve üzeri)

25-Elektrik, gaz, buhar ve sıcak su elde edilmesi ve/veya nakledilmesi için kurulan endüstriyel tesisler

26-154 kV ve üzeri gerilimdeki enerji iletim tesisleri

Turizm, spor, konut ve eğitim tesisleri

27-Toplu halde projelendirilen konutlar (200 konut ve üzeri)

28-Turizm konaklama tesisleri (50 oda ve üzeri oteller, tatil köyleri, turizm kompleksleri, vb.)

29-Eğitim kampüsleri

30-50.000 m2 ve üzeri daimi kamp ve karavan alanları

31-Temalı parklar (halkın eğlenmek amacı ile para ödeyerek girdiği, geniş alanlara kurulu parklar)

32-Kayak alanları ve mekanik tesisleri

33-Arabalar ve motorsikletler için kalıcı yarış ve test sahaları

34-Spor kompleksleri ve hipodromlar

 Madencilik

35-Madencilik projeleri: Ruhsat hukuku ve aşamasına bakılmaksızın;

a) Madenlerin çıkarılması (Ek-I de yer almayanlar)

b) 5.000 m3/yıl ve üzeri kapasiteli blok ve parça mermer, dekoratif amaçlı taşların çıkartılması, işlenmesi ve yıllık 100.000 m² ve üzeri kapasiteli mermer kesme, işleme ve sayalama tesisleri,

c) 1.000.000 m3/yıl ve üzerinde metan gazının çıkartılması ve depolanması

d) Karbondioksit ve diğer gazların çıkartıldığı, depolandığı veya işlendiği 10.000 ton/yıl ve üzeri kapasiteli tesisler,

e) Taşocakları Nizamnamesi’ne göre bir hammaddenin çıkarılması (Ek-I de yer almayanlar)

f)Taş Ocakları Nizamnamesine göre çıkarılan bir hammaddenin her türlü işleme sokulması (25.000 m3/yıl ve üzeri)

g) 50.000 ton/yıl ve üzeri tuzun çıkarılması ve/veya her türlü tuz işleme tesisleri,

h) Cevher hazırlama veya zenginleştirme tesisleri (Ek-I de yer almayanlar),

i) Aynı sahada toplam 3 000 m ve üzerinde sondajla yapılan aramalar,

36-Klinker öğütme tesisleri

37-Kömür işleme tesisleri

a) Havagazı ve kok fabrikaları,

b) Kömür briketleme tesisleri,

c) Kömür yıkama tesisleri,

38-Petrokok, kömür ve diğer katı yakıtların depolama, sınıflama ve ambalajlama tesisleri (perakende satış birimleri hariç)

39-Tuğla veya kiremit üretimi yapan tesisler. (Atölye tipi tesisler hariç)

40-Seramik veya porselen üretimi yapan tesisler (Atölye tipi tesisler hariç)

41-Sabit asfalt hazırlama (plent) tesisleri

42-Kireç fabrikaları

43-EK-I de yer alan projeler kapsamında bulunmakla birlikte, yeni bir metot veya ürün denemek ve geliştirmek amacı ile hazırlanan ve iki yıldan uzun süreli olmayan projeler.

 EK- III

PROJE TANITIM GENEL FORMATI

 

Başlık Sayfası :

Proje sahibinin adı, adresi, telefon ve faks numarası:

Projenin adı:

Proje için seçilen yerin adı, mevkii:

Raporu hazırlayan çalışma grubunun / kuruluşun adı, adresi, telefon ve faks numaraları:

Raporun hazırlanış tarihi:

İçindekiler listesi:

 Bölüm I: Projenin tanımı ve amacı

Proje konusu yatırımın tanımı, ömrü, hizmet amaçları, önem ve gerekliliği,

Projenin fiziksel özelliklerinin, inşaat ve işletme safhalarında kullanılacak arazi miktarı ve arazinin tanımlanması.

Önerilen projeden kaynaklanabilecek önemli çevresel etkilerin genel olarak açıklanması (su, hava, toprak kirliliği, gürültü, titreşim, ışık, ısı, radyasyon vb.)

Yatırımcı tarafından araştırılan ana alternatiflerin bir özeti ve seçilen yerin seçiliş nedenlerinin belirtilmesi.

 Bölüm II: Proje için seçilen yerin konumu

Proje yeri ve alternatif alanların mevkii, koordinatları, yeri tanıtıcı bilgiler.

 Bölüm III: Proje yeri ve etki alanının mevcut çevresel özellikleri

Önerilen proje nedeniyle kirlenmesi muhtemel olan çevrenin; nüfus, fauna, flora, jeolojik ve hidrojeolojik özellikler, doğal afet durumu, toprak, su, hava, (atmosferik koşullar) iklimsel faktörler, mülkiyet durumu, mimari ve arkeolojik miras, peyzaj özellikleri, arazi kullanım durumu, hassasiyet derecesi (EK-V deki Duyarlı Yöreler listesi de dikkate alınarak) ve yukarıdaki faktörlerin birbiri arasındaki ilişkileri de içerek şekilde açıklanması.

 Bölüm IV:Projenin önemli çevresel etkileri ve alınacak önlemler

1- Önerilen projenin aşağıda belirtilen hususlardan kaynaklanması olası etkilerinin tanıtımı. (Bu tanım kısa, orta, uzun vadeli, sürekli, geçici ve olumlu olumsuz etkileri içermelidir.)

a) Proje için kullanılacak alan,

b) Doğal kaynakların kullanımı,

c) Kirleticilerin miktarı, (atmosferik koşullar ile kirleticilerin etkileşimi) çevreye rahatsızlık verebilecek olası sorunların açıklanması ve atıkların minimizasyonu.

2- Yatırımın çevreye olan etkilerinin değerlendirilmesinde kullanılacak tahmin yöntemlerinin genel tanıtımı

3- Çevreye olabilecek olumsuz etkilerin azaltılması için alınması düşünülen önlemlerin tanıtımı.

Bölüm V: Halkın katılımı

1- Projeden etkilenmesi olası halkın belirlenmesi ve halkın görüşlerinin ÇED çalışmasına yansıtılması için önerilen yöntemler,

2- Görüşlerine başvurulması öngörülen diğer taraflar,

3- Bu konuda verebileceği diğer bilgi ve belgeler,

Bölüm VI: Yukarıda verilen başlıklara göre temin edilen bilgilerin teknik olmayan bir özeti

Ekler: Proje Tanıtım Raporunun hazırlanmasında kullanılan ve çeşitli kuruluşlardan sağlanan bilgi ve belgeler ile raporda kullanılan tekniklerden rapor metninde sunulamayan aşağıdaki belgeler.

1- Proje için belirlenen yer ve alternatiflerinin varsa; çevre düzeni, nazım, uygulama imar planı, vaziyet planı veya plan değişikliği teklifleri

2- Yatırımcı için projesi ile ilgili olarak daha önceden alınmış izin, onay, ruhsat veya ilgili kurumlardan alınmış belgeler vb.

3- Proje için seçilen alana ilişkin arazi kullanım durumu

Notlar ve kaynaklar

Proje tanıtım raporunu hazırlayan çalışma grubunun tanıtımı:

Adı soyadı, mesleği, özgeçmişi, referansları ve rapordan sorumlu olduğunu belirten imzası.

Proje tanıtım raporu, projenin türü ve yeri dikkate alınarak ilgili meslek dallarından ve en az 3 kişiden oluşan çalışma grubunca hazırlanmalıdır.

 

 

EK-IV

PROJE TANITIM DOSYASININ HAZIRLANMASINDA ESAS ALINACAK SEÇME ELEME KRİTERLERİ

 

Başlık Sayfası:

Proje sahibinin adı, adresi, telefon ve faks numaraları:

Projenin adı:

Proje için seçilen yerin adı, mevkii:

Projenin tanımı ve amacı:

Dosyayı hazırlayan çalışma grubunun / kuruluşun adı, adresi, telefon ve faks numaraları:

Dosyanın hazırlanış tarihi:

 1.Projenin özellikleri

Projenin özelliklerinde aşağıda verilen hususlar göz önüne alınmalıdır

a) Projenin iş akım şeması, kapasitesi, kapladığı alan, teknolojisi, çalışacak personel sayısı,

b) Doğal kaynakların kullanımı ( arazi kullanımı, su kullanımı, kullanılan enerji türü vb.)

c) Atık üretimi miktarı( katı, sıvı, gaz vb.) ve atıkların kimyasal fiziksel ve biyolojik özellikleri

d) Kullanılan teknoloji ve malzemelerden kaynaklanabilecek kaza riski

e) Projenin olası çevresel etkilerine karşı alınacak tedbirler.

 2. Projenin yeri

Projeden etkilenmesi muhtemel alanın hassasiyeti değerlendirilirken aşağıda verilen hususlar göz önünde bulundurulmalıdır.

a) Mevcut arazi kullanımı ve kalitesi( tarım alanı, orman alanı, planlı alan, su yüzeyi vb.)

b) EK-V deki Duyarlı Yöreler listesi dikkate alınarak; sulak alanlar,kıyı kesimleri, dağlık ve ormanlık alanlar, tarım alanları, milli parklar, özel koruma alanları, nüfusça yoğun alanlar, tarihsel, kültürel, arkeolojik, ve benzeri önemi olan alanlar, erozyon alanları, heyelan alanları, ağaçlandırılmış alanlar, potansiyel erozyon ve ağaçlandırma alanları ile 167 sayılı Yer altı Suları Hakkında Kanun gereğince korunması gereken akiferler

 3. Projenin ve yerin alternatifleri (proje teknolojisinin ve proje alanının seçilme nedenleri)

Sonuçlar

Burada yapılan tüm açıklamaların özeti ile projenin önemli çevresel etkilerinin sıralandığı ve alternatiflerin karşılaştırıldığı genel değerlendirmesi yapılacaktır.

EKLER:

Proje için belirlenen yerin varsa ; çevre düzeni, nazım, uygulama imar planı, vaziyet planı veya plan değişikliği teklifleri,

Proje alanı ve yakın çevresinin mevcut arazi kullanımını değerlendirmek için; yerleşim alanlarının, ulaşım ağlarının, enerji nakil hatlarının, mevcut tesislerin ve yönetmeliğin Ek:V listesinde yer alan Duyarlı Yöreler Listesinde belirtilen diğer alanların (proje alanı ve yakın çevresinde bulunması halinde) yerlerine ilişkin verileri gösterir bilgiler 1/25000 ölçekli halihazır harita (varsa çevre düzeni planı, yoksa topografik harita) üzerine işlenerek kısaca açıklanması,

Proje alanının ölçekli jeoloji haritası bu harita üzerinde yer altı ve yerüstü sularının gösterimi ve alanın depremsellik durumunun açıklanması.

 Notlar ve Kaynaklar:

Proje Tanıtım Dosyasını Hazırlayanların Tanıtımı

Adı soyadı, mesleği, özgeçmişi, referansları ve dosyadan sorumlu olduğunu belirten imzası.

Seçme eleme kriterlerine göre, projenin türü ve yeri dikkate alınarak proje ile ilgili farklı meslek dallarından ve en az üç kişiden oluşan çalışma grubunca hazırlanmalıdır.

 EK V

DUYARLI YÖRELER

 

Bu yönetmelik kapsamında bulunan projelere ilişkin yapılacak çalışmalar sırasında başvurulması gereken mevzuatın dökümü aşağıda yer almaktadır. Mevzuatta olabilecek değişiklikler bu bölümün ayrılmaz bir parçasıdır

 1. Ülkemiz mevzuatı uyarınca korunması gerekli alanlar

a) 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu’nun 2. maddesinde tanımlanan ve bu kanunun 3. maddesi uyarınca belirlenen “Milli Parklar”, “Tabiat Parkları”, “Tabiat Anıtları” ve “Tabiat Koruma Alanları”,

b) 3167 sayılı Kara Avcılığı Kanunu uyarınca Orman Bakanlığı’nca belirlenen “Yaban Hayatı Koruma Sahaları ve Yaban Hayvanı Yerleştirme Alanları”,

c) 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 2. maddesinin “a - Tanımlar” bendinin 1.,2.,3. ve 5. alt bentlerinde “Kültür Varlıkları”, “Tabiat Varlıkları”, “Sit” ve “Koruma Alanı” olarak tanımlanan ve aynı kanun ile 3386 sayılı kanunun (2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bazı Maddelerin Eklenmesi Hakkında Kanun) ilgili maddeleri uyarınca tespiti ve tescili yapılan alanlar,

d) 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu kapsamında olan Su Ürünleri İstihsal ve Üreme Sahaları,

e) 4/9/1988 tarihli ve 19919 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği’nin 17 nci ve 1/7/1999 tarihli ve 23742 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelikle değişik 18.,19. ve 20. maddelerinde tanımlanan alanlar,

f) 2/11/1986 tarihli ve 19269 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliği’nin 49. maddesinde tanımlanan “Hassas Kirlenme Bölgeleri”,

g) 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 9. maddesi uyarınca Bakanlar Kurulu tarafından “Özel Çevre Koruma Bölgeleri” olarak tespit ve ilan edilen alanlar,

h) 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu’na göre koruma altına alınan alanlar,

i) 6831 sayılı Orman Kanunu gereğince orman alanı sayılan yerler,

j) 3621 sayılı Kıyı Kanunu gereğince yapı yasağı getirilen alanlar,

k) 3573 Sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanunda belirtilen alanlar,

l) 4342 sayılı Mera Kanununda belirtilen alanlar,

m) 30.01.2002 tarih ve 24656 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği”nde belirtilen alanlar,

 2. Ülkemizin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler uyarınca korunması gerekli alanlar

a) 20/2/1984 tarih ve 18318 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Avrupa’nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi” (BERN Sözleşmesi) uyarınca koruma altına alınmış alanlardan “Önemli Deniz Kaplumbağası Üreme Alanları”nda belirtilen I. ve II. Koruma Bölgeleri, “Akdeniz Foku Yaşama ve Üreme Alanları”,

b) 12/6/1981 tarih ve 17368 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Akdeniz’in Kirlenmeye Karşı Korunması Sözleşmesi” (Barcelona Sözleşmesi) uyarınca korumaya alınan alanlar,

ı) 23/10/1988 tarihli ve 19968 sayılı Resmi Gazete!de yayımlanan “Akdeniz’de Özel Koruma Alanlarının Korunmasına Ait Protokol” gereği ülkemizde “Özel Koruma Alanı” olarak belirlenmiş alanlar,

ıı) 13/9/1985 tarihli Cenova Bildirgesi gereği seçilmiş Birleşmiş Milletler Çevre Programı tarafından yayımlanmış olan “Akdeniz’de Ortak Öneme Sahip 100 Kıyısal Tarihi Sit” listesinde yer alan alanlar,

ııı) Cenova Deklerasyonu’nun 17. maddesinde yer alan “Akdeniz’e Has Nesli Tehlikede Olan Deniz Türlerinin” yaşama ve beslenme ortamı olan kıyısal alanlar,

c) 14/2/1983 tarih ve 17959 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Dünya Kültür ve Tabiat Mirasının Korunması Sözleşmesi”nin 1. ve 2. maddeleri gereğince Kültür Bakanlığı tarafından koruma altına alınan “Kültürel Miras” ve “Doğal Miras” statüsü verilen kültürel, tarihi ve doğal alanlar,

d) 17/05/1994 tarih ve 21937 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Özellikle Su Kuşları Yaşama Ortamı Olarak Uluslararası Öneme Sahip Sulak Alanların Korunması Sözleşmesi” (RAMSAR Sözleşmesi) uyarınca koruma altına alınmış alanlar.

 3. Korunması gereken alanlar

a) Onaylı Çevre Düzeni Planlarında, mevcut özellikleri korunacak alan olarak tesbit edilen ve yapılaşma yasağı getirilen alanlar (Tabii karakteri korunacak alan, biogenetik rezerv alanları, jeotermal alanlar v.b.),

b) Tarım Alanları: Tarımsal kalkınma alanları, sulanan, sulanması mümkün ve arazi kullanma kabiliyet sınıfları I, II, III ve IV olan alanlar, yağışa bağlı tarımda kullanılan I. ve II. sınıf ile, özel mahsul plantasyon alanlarının tamamı,

c) Sulak Alanlar: Doğal veya yapay, devamlı veya geçici, suların durgun veya akıntılı, tatlı, acı veya tuzlu, denizlerin gel-git hareketinin çekilme devresinde 6 metreyi geçmeyen derinlikleri kapsayan, başta su kuşları olmak üzere canlıların yaşama ortamı olarak önem taşıyan bütün sular, bataklık sazlık ve turbiyeler ile bu alanların kıyı kenar çizgisinden itibaren kara tarafına doğru ekolojik açıdan sulak alan kalan yerler,

d) Göller, akarsular, yeraltısuyu işletme sahaları,

e) Bilimsel araştırmalar için önem arzeden ve/veya nesli tehlikeye düşmüş veya düşebilir türler ve ülkemiz için endemik olan türlerin yaşama ortamı olan alanlar, biyosfer rezervi, biyotoplar, biyogenetik rezerv alanları, benzersiz özelliklerdeki jeolojik ve jeomorfolojik oluşumların bulunduğu alanlar,

—— • ——

Dış Ticaret Müsteşarlığından:

Belirli Tekstil Ürünleri İthalatında Gözetim ve Korunma

Önlemleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik

Yapılmasına Dair Yönetmelik

MADDE 1 — 26/12/1997 tarihli ve 23212 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Belirli Tekstil Ürünleri İthalatında Gözetim ve Korunma Önlemleri Hakkında Yönetmeliğin 13 üncü maddesinin ( l ) fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"l) (c), (e), (h) ve (m) fıkraları hükümleri kapsamında alınan önlemler ve bu maddede belirtilen hükümler çerçevesinde ilgili tedarikçi ülkelerle yapılacak anlaşma, protokol veya diğer düzenlemeler Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girer."

MADDE 2 — Aynı Yönetmeliğin 13 üncü maddesine aşağıdaki (m) fıkrası eklenmiştir.

" m) Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC) menşeli, Tekstil Giyim Anlaşması (TGA) eki listede yer alan tekstil ve konfeksiyon ürünleri ithalat miktarlarının, Müsteşarlıkça ilgili gerçek veya tüzel kişiler yada üreticiler adına meslek kuruluşlarının başvurusu üzerine veya re'sen yapılan inceleme sonucu, pazar bozulması nedeniyle ticaretin düzenli gelişimini engellediği tespit edilir ve Kurul tarafından, söz konusu ürünler için miktar kısıtlaması uygulanması gerektiğine karar verilirse, anılan uygulama ve danışmalar aşağıdaki usul ve esaslar çerçevesinde gerçekleştirilir:

1) Danışma talebi Müsteşarlıkça; talebin nedenlerini, pazar bozulması tehlikesi ile bu bozulmada ÇHC menşeli ürünlerin rolünü gösteren güncel bilgileri içerir bir raporla birlikte ilgili ülkeye iletilir. Danışma prosedürü, danışma talebinin karşı tarafça alınmasını müteakip 30 (otuz) gün içinde başlatılır ve taraflar karşılıklı anlaşmayla aksini kararlaştırmadığı takdirde, yine bu tarihten itibaren 90 (doksan) gün içinde sonuçlandırılır. Danışma talebinin ÇHC’nce alınmasını müteakip, danışmalar süresince ÇHC; danışmaya tabi kategori veya kategorilerde yer alan tekstil ve konfeksiyon ürünlerinin Türkiye’ye yönelik sevkiyatını, danışma talebinin yapıldığı aydan önceki en son 14 (ondört) aylık periyodun ilk 12 (oniki) aylık dönemindeki ihracat miktarının %7,5’undan daha fazla (yünlü kategorileri için %6) arttırmamak üzere kısıtlar.

2) Yapılan danışmalardan 90 gün içerisinde karşılıklı anlaşmayla tatminkar bir sonuca ulaşılamaması halinde, Müsteşarlık danışmaya konu olan kategori veya kategorilerde miktar kısıtlaması önlemi uygulayabilir. Bu miktar kısıtlamasının düzeyi, ÇHC’nin üstteki paragraf hükmüne göre yapması gereken kısıtlama düzeyinden daha yüksek olamaz. Bu maddede yer alan hüküm çerçevesinde tespit edilen miktar kısıtlaması önlemi; danışma talebinin yapıldığı tarihten içinde bulunulan yılın 31 Aralık gününe kadar; danışma talebinin yapıldığı tarihte yılın bitimine 3 (üç) ay veya daha az bir sürenin kalması halinde ise danışma talebinin yapıldığı tarihten itibaren 12 (oniki) ay süreyle uygulamada kalır. Bu hüküm altında yürürlüğe konulan miktar kısıtlaması uygulaması süresince ÇHC ile danışmalara devam edilebilir.

Aksi taraflarca kararlaştırılmadıkça yeni bir başvuru yapılmadığı takdirde, bu fıkra çerçevesinde alınacak önlemler 1 (bir) yıldan daha uzun bir süreyle uygulanmaz.

Bu fıkra hükümleri ile 28/05/2003 tarih ve 25121 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan "Çin Halk Cumhuriyeti Menşeli Malların İthalatında Gözetim ve Korunma Önlemleri Hakkında Karar" hükümleri bir arada aynı ürüne aynı dönem içinde uygulanmaz.

Bu fıkra hükümleri çerçevesinde tespit edilen miktar kısıtlamaları, danışma talebinin yapıldığı tarihten önce Türkiye’ye ihraç edilmek üzere sevk edilmiş veya gümrük mevzuatı uyarınca gümrük idaresine sunulmuş tekstil ve konfeksiyon ürünlerine uygulanmaz.

Bu fıkra hükümleri kapsamında yapılacak uygulamalara 31 Aralık 2008 tarihine kadar devam edilecektir."

MADDE 3 — Aynı Yönetmeliğin 15 inci maddesinin sonuna aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

"ÇHC ile danışma yapılması söz konusu olduğunda, danışmalar 13 üncü maddenin (m) fıkrasında belirtilen usul ve esaslara göre yürütülür."

Yürürlük

MADDE 4 — Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 5 — Bu Yönetmelik hükümlerini Dış Ticaret Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan yürütür.

—— • ——

T.C. Emekli Sandığı Genel Müdürlüğünden:

T.C. Emekli Sandığı Genel Müdürlüğü Arşiv Hizmetleri

Hakkında Yönetmelikte Değişiklik

Yapılmasına Dair Yönetmelik

MADDE 1 — 23/5/1991 tarihli ve 20879 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan, Emekli Sandığı Genel Müdürlüğü Arşiv Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğin 8 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Madde 8 — Sandık elindeki araştırmaya açık arşiv malzemesinden yerli ve yabancı, hakiki ve hükmi şahısların yararlanması, yükümlülükleri, arşiv malzemesinin örneklerinin verilmesi hususunda 31/1/2002 tarihli ve 2002/3681 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren Devlet Arşivlerinde Araştırma ve İnceleme Yapmak İsteyen Türk veya Yabancı Uyruklu Gerçek veya Tüzel Kişilerin Tabi Olacakları Esaslar uygulanır."

MADDE 2 — Aynı Yönetmeliğin 11 inci maddesinin üçüncü fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 3 — Aynı Yönetmeliğin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasının (b) ve (d) bentlerinin birinci parağrafyanı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Teşkilat kodlarının tespiti, uygulanması veya yeni kurulan daire ve alt birimleri için kod ihdası Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü ile koordineli olarak yapılır."

"Ayırma neticesinde, evrak ve vesaikin ait olduğu daire başkanlığına kadar,daha önceden belirlenmiş kodlarını ihtiva eden, lastikten yapılmış "Arşiv Yer Damgası" (Ek-3) evrakın ön yüz alt bölümüne siyah ıstampa mürekkebi kullanılmak suretiyle basılır. Arşiv yer damgasında, "Alt birim kod"una kadar olan kısımlar değişmeyeceğinden bunların belirlenmiş kodları lastik damganın yapılması sırasında damgada yer alır. Aynı damganın "Kutu veya Klasör Numarası", "Dosya Numarası" ve "Evrak Sıra Numarası" bölümleri ise kurşun kalemle doldurulur."

MADDE 4 — Aynı Yönetmeliğin 25 inci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilerek, maddeye birinci fıkradan sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

"Sandık Arşivi ve Bölge Arşivlerinde saklama süresini tamamlayan arşiv malzemesi "Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğüne Devredilecekler" şeklinde ayrılarak, hazırlanacak "Arşiv Malzemesi Devir-Teslim ve Envanter Formu" (Ek: 4), varsa kayıt defterleri ile birlikte en geç 1 yıl içinde Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğüne devredilir.

Elektronik ortamlarda kayıtlı arşiv malzemesinin devir işlemlerinde Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü tarafından belirlenecek formatlara riayet edilir.

MADDE 5 — Aynı Yönetmeliğin 27 nci maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"İmha İşlemine tabi Tutulmayacak malzeme

Madde 27 — Cari işlemlerde fiilen rolü bulunan, saklanmaları belli sürelerde kanun ve diğer mevzuatla tayin olunanlar (özel mevzuat hükümlerine göre lüzumlu görülenler) ile herhangi bir davaya konu olan malzeme, 28 inci maddede sayılan malzeme içerisinde yer almış dahi olsalar, malzemede belirtilen süre ve mevzuatın tayin ettiği zaman sınırı içerisinde ve/veya davanın sonuçlanmasına kadar ayıklama ve imha işlemine tabi tutulamazlar."

MADDE 6 — Aynı Yönetmeliğin 32 nci maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilerek, aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

"Komisyonlar üye tam sayısı ile toplanır ve kararlarını oy çokluğu ile alır. Oyları eşit çıkması halinde, söz konusu malzemenin muhafazasına karar verilmiş sayılır.

İmhası reddedilen malzeme sonraki yıllarda ilgili komisyonlarca yeniden gözden geçirilebilir."

MADDE 7 — Aynı Yönetmeliğin 34 üncü maddesinin ikinci fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 8 — Aynı Yönetmeliğin 35 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Madde 35 — Sandık arşivinde hazırlanan imha listeleri, Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğünün uygun görüşü alındıktan sonra Emekli Sandığı Genel Müdürünün onayının müteakip kesinlik kazanır.

Bölge Arşivlerinde ise hazırlanan imha listeleri Sandık Arşivinin uygun görüşü alındıktan sonra Bölge Müdürünün onayını müteakip kesinlik kazanır."

MADDE 9 — Aynı Yönetmeliğin 36 ncı maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Madde 36 — İmha edilecek malzeme, başkaları tarafından görülüp okunması mümkün olmayacak şekilde özel makinelerle kıyılarak kağıt hammaddesi olarak kullanılmak üzere değerlendirilir.

Özelliği gereği imha şekli kendi mevzuatında belirlenmiş malzemenin imhası hakkında ilgili mevzuat hükümleri uygulanır."

MADDE 10 — Aynı Yönetmeliğe 44 üncü maddeden sonra gelmek üzere aşağıdaki ek maddeler eklenmiştir.

"Elektronik Ortamlarda Kaydedilen Arşiv Malzemesi

Ek Madde 1 — Elektronik ortamlarda teşekkül eden bilgi ve belgelerden arşiv malzemesi özelliği taşıyanların kaybını önlemek ve devamlılığını sağlamak amacıyla bir kopyası cd, disket ve benzeri kayıt ortamlarına aktarılmak suretiyle muhafaza edilir.

Bu tür malzemelerin muhafaza, tasnif, devir ve benzeri arşiv işlemlerinde diğer tür malzemeler için uygulanan hükümler uygulanır.

Eski Harfli Türkçe (Osmanlıca) Arşiv Malzemesi

Ek Madde 2 — Sandık, elinde bulunan eski harfli Türkçe (Osmanlıca) belgeleri, ayıklama ve tasnif işlemlerine tabi tutulmaksızın, mevcut düzeni içerisinde öncelikle Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğüne devreder.

Faaliyet Raporu

Ek Madde 3 — Sandık, yıl içerindeki arşiv faaliyetleri ile ilgili bilgileri 8/8/2001 tarihli ve 24487 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Devlet Arşiv Hizmetleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ekinde yer alan "Arşiv Hizmetleri Faaliyet Raporu" (Ek: 6) ile, müteakip takvim yılının Ocak ayında Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğüne gönderilir."

MADDE 11 — Aynı yönetmeliğin Ek: 3’ünde yer alan "Arşiv yer damgası (Evrakın Arka Yüzüne)" ibaresi, "Arşiv yer damgası (Evrakın Ön Yüzüne)" şeklinde değiştirilmiştir.

Yürürlük

MADDE 12 — Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğü girer.

Yürütme

MADDE 13 — Bu Yönetmelik hükümlerini T.C. Emekli Sandığı Genel Müdürü yürütür.

—— • ——

—— • ——

—— • ——

Sayfa Başı


Tebliğler

 

—— • ——

—— • ——

Afyon Valiliğinden:

Mahalli Çevre Kurulu Kararı

Karar No      : 6

Karar Tarihi : 21/11/2003

İl Mahalli Çevre Kurulu, Vali Yardımcısı H. İbrahim TÜRKOĞLU Başkanlığında toplanarak aşağıdaki kararları almıştır.

İlimizdeki hava kalitesinin korunması ve hava kirliliğinin önlenmesine yönelik olarak kış dönemlerinde, ısınmada ve sanayide kullanılacak yakıtların kalite standartları, özellikleri ile satış usullerinin aşağıda belirtildiği şekilde olmasına,

I - YAKIT ÖZELLİKLERİ:

Afyon İl Merkezi ve mücavir alan sınırları içerisinde bulunan konutlarda, kamu kuruluşlarında ve sanayi tesislerinde ısınma ve sanayi amacıyla kullanılacak yerli ve ithal kömürlerle, kömür briketlerinin ve sıvı yakıtların özelliklerinin aşağıdaki gibi olmasına;

a) Isınma Amaçlı Yerli Kömürlerin Özellikleri:

 

Alt Isıl Değeri

: 4000 (-200) kcal/kg (Satışa Sunulan) En Az

 

Yanar Kükürt

: %1.0 (Satışa Sunulan) En Çok

 

Boyut

: 18-200 mm. 18 mm. altı max. %10 tolerans

   

200 mm. üstü %10 tolerans değerleri arasında

b) Isınma Amaçlı İthal Kömürlerin Özellikleri:

 

Alt Isıl Değeri

(orjinalde)

: 6200 kcal/kg (min)

 

Kükürt

(Kuru Bazda)

: %0,9 (max)

 

Uçucu Madde

(Kuru Bazda)

: %10-28 (± %2 tolerans)

 

Toplam Nem

(orjinalde)

: %10 (max)

 

Kül

(Kuru Bazda)

: %14 (max)(+ %1 tolerans)

 

Boyut

 

: 18-150 mm. (18 mm. altı ve 150 mm. üstü için max %10 tolerans)

c) Sanayi Amaçlı İthal Linyit ve Taş Kömürü Özellikleri:

 

Alt Isıl Değeri

(Satışa Sunulan)

: 6000 kcal/kg (-500 kcal/kg tolerans) En Az

 

Toplam Kükürt

(Kuru Bazda)

: %1 (+%0.1) En Çok

 

Uçucu Madde

(Kuru Bazda)

: %36 (+%1 tolerans) Değerleri arasında

 

Toplam Nem

(Satışa Sunulan)

: %10 (+%1 tolerans)

 

Boyut

 

: 0-50 mm. Değerleri arasında

d) Isınma Amaçlı Briket Kömürü Özellikleri:

Yerli veya ithal linyit kömürlerin yanısıra briket kömürün kullanılması halinde ise; TS 12055 nolu "Kömür Briketi-Isınmada Kullanılan" standardına uygun briket kömürlerin kullanılmasına,

e) Sıvı Yakıt Özellikleri:

1) Isınma amaçlı sıvı yakıt olarak, TÜPRAŞ tarafından üretilen %1,5 kükürt içeren TÜPRAŞ 615 Kalorifer Yakıtının kullanılmasının sağlanmasına,

2) Meskun mahal içerisinde bulunan ve SO2 arıtma tesisi olmayan sanayi tesislerinde özellikle kış aylarında sıvı yakıt olarak 6 nolu fuel-oil kullanımına izin verilmemesine,

II - ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER:

a) Nisan 2004 tarihinden itibaren her ne miktarda olursa olsun açıkta ve torbasız kömür satılmasının ve yakılmasının yasaklanmasına, torbalanan kömürlerin 25-50 kg’lık torbalar (lamine çuval) içinde olmasına, torba üzerinde 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun ilgili maddesi uyarınca, üretici firma adı, kömürün menşei, I inci maddede belirtilen kömür değerleri, üretim tarihi ve seri üretim numarasını gösteren bilgiler ve “torbaların yakılması zararlı ve yasaktır" ibaresinin bulunmasına,

b) Her türlü katı ve sıvı yakıt üreticileri veya satıcılarının Afyon Valiliğinden satış izni almalarına,

c) Madde I de belirtilen yakıt özellikleri değiştiği için daha önceden Valilik tarafından verilen kömür satış uygunluk belgelerinin iptal edilmesine,

d) Belirtilen kömür değerlerine uymayan, isimsiz ve/veya bilgileri eksik üretim ve satış izin belgesi almamış kömürlerin taşındığı, üretildiği, depolandığı, satıldığı ve kullanıldığının tespiti halinde kaçak yakıt muamelesi yapılmasına,

e) Kömür bayilerinin denetimlerinde alınan kömür numunesi analizlerinin Çevre ve Orman Bakanlığı Çevre Referans Laboratuarında veya Afyon Kocatepe Üniversitesinde yaptırılmasına, analiz ücretlerinin kömür üreticileri tarafından ödenmesine (isteğe bağlı olanlar hariç), kömür analiz değerlerinin uygun çıkmaması durumunda üreticinin kömür satış izin belgesinin iptal edilmesine,

f) İlimiz merkez ve mücavir alan sınırları içerisinde, I inci maddede belirtilen özelliklere uygun kömür satışının yapılabilmesi için İl Çevre ve Orman Müdürlüğü koordinatörlüğünde, Afyon Belediyesi, İl Sağlık Müdürlüğü, İl Jandarma Komutanlığı, Emniyet Müdürlüğü, İl Defterdarlığı, İl Sanayi ve Ticaret Müdürlüğü elemanlarınca, şehir giriş - çıkış güzergahları, depolar, satış yerleri ve şehir içinde (mesken, kurum, kuruluş, ve benzeri) yakıt ve yakma sistemleriyle ilgili denetim yapmak ve şehrimize uygun olmayan yakıt girişini engellemek amacı ile "Hava Kirliliğini Önleme ve Kömür Denetim Kontrol Ekibinin" oluşturulmasına, ekip elemanlarına İl Çevre ve Orman Müdürlüğü tarafından hizmet içi eğitim verilmesine,

g) Alo Zabıta 153 telefonuna, İl Merkezi ve mücavir alan sınırları içerisindeki yerleşim yerlerinden gelen her türlü kömür ihbarlarına ve kömürlerle ilgili her türlü şikayetlerin Hava Kirliliğini Önleme ve Kontrol Denetim Ekibine bildirilmesine. Denetim ekibine ulaşılamadığı durumlarda Afyon Belediye Başkanlığı Zabıta elemanlarından oluşan ekibin müdahale etmesine, gerekli hallerde tutanak tutularak İl Çevre ve Orman Müdürlüğüne bildirilmesine,

h) Mahalli Çevre Kurulu karar tarihinden itibaren denetimler esnasında tespit edilen, menşei belli olmayan, uygun olmayan veya uygunluk belgesi olmayan kömürlerin, Afyon Valiliği tarafından yed-i emine alınmasına, yed-i emine alınan kömürlerle ilgili yapılacak işlemlerin usul ve esaslarının hazırlanacak bir yönerge ile belirlenmesine,

i) Kullanılacak kömürlerin daha verimli yakılabilmesi amacı ile soba ve kalorifer kazanlarında, TSE standartlarına uygunluğun aranmasına, uygun olmayanların satışının yasaklanmasına,

j) Kalorifer tesisatlarının iyi izole edilerek ısı kayıplarının önlenmesi, tüm ısıtma tesisatının bakımı ve temizliğinin gereği gibi yapılması, kazan dairelerinin yeterince havalandırılması ve işletme talimatlarına uygun olarak işletilmesi, bacaların periyodik temizliğinin yapılıp yapılmadığının düzenli denetlenmesine,

k) Afyon İl Merkezi ve mücavir alan sınırları içerisinde yapılan denetimlerde kömür standartları ve satış usulleri ile ilgili Mahalli Çevre Kurulu kararlarına uygun olmayan ve kaçak kömür satan bayi veya alan kişi, kurum, kuruluş ve firmalara, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun ilgili maddeleri gereğince İdari Para Cezası verilmesine,

III - TÜKETİCİLERLE İLGİLİ ESASLAR:

a) Tüketicilerin, Nisan 2004 tarihinden itibaren zorunlu olmak üzere izin belgesi olan satıcı firmalardan torbalanmış kömür almalarına, kömürlerini aldıkları satıcıdan fatura, satış fişi, sevk irsaliyesi ve kantar fişi alarak denetleme sırasında bunları görevlilere ibraz etmelerine,

b) İşyeri ve konutlarda kalorifer kazanı veya sanayi kazanı işletme belgesine haiz ateşçilerin görevlendirilmesine, Ateşçi Belgesi olmayan kişilerin kesinlikle görevlendirilmemesine ve ateşçi diploması almak isteyenlere, İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından eğitim verilmesine, Bir ateşçinin en fazla, birbirine komşu durumdaki 2 apartmanın kaloriferini yakmasına,

c) Yapılacak denetimlerde Mahalli Çevre Kurulunca belirlenen özelliklere sahip olmayan kömürleri kullanan ve istenen belgeleri ibraz etmeyen tüketicilere Çevre Kanunu'nun kirletme yasağına ilişkin 8 inci maddesine göre, İdari Para Cezası uygulanmasına ve kömürlerin her türlü masrafı tüketiciye ait olmak üzere Afyon Valiliği tarafından belirlenen depoya kaldırılmasına,

d) Kömür kullanılan kalorifer kazanlarının zorunlu olmadıkça söndürülmeyerek, sürekli yanmasının sağlanmasına, ayrıca sönen kaloriferlerin ilk yakış saatlerinin sabahları 06:00-08:00, akşamları 16:00-18:00 saatleri arasında olmamasına,

e) Çöp, yanık yağ, lastik ve diğer atıkların uygun donanıma haiz yakma tesisleri dışında yakılmasının yasaklanmasına,

f) Afyon Valiliği tarafından basın yolu ile bildirilen tarihten önce ve dış ortam sıcaklığı gece ve gündüz 15°C'nin üzerinde olduğu günlerde kalorifer ve sobaların yakılmamasına,

g) Kalorifer ve sobaların; işyerlerinde, bina iç ortam sıcaklığı 18°C, hastaneler, yatılı ve gündüzlü okullar, öğrenci yurtları, huzurevi, kreşler ve konutlarda ise 20°C'den yukarı olmayacak şekilde yakılmasına,

h) Kalorifer tesisatlarının iyi izole edilerek ısı kayıplarının önlenmesine, tüm ısıtma tesisatının bakımı ve temizliğinin gereği gibi yapılmasına, kazan dairelerinin yeterince havalandırılmasına ve işletme talimatlarına uygun olarak işletilmesine, bacaların periyodik temizliğinin yapılıp yapılmadığının denetlenmesine,

IV - CEBRİ YÜKLEMELİ FANLI (STOKER) SİSTEMLERLE İLGİLİ ESASLAR:

a) Hava kirliliğinin azaltılması ve hava-yakıt oranının optimum koşullarda olmasını sağlayarak tam yanmanın gerçekleştirilmesi için bu sistemlerin otomatik yüklemeli, fanlı ve döner ızgaralı olmalarına,

b) İlk yanma sırasında bacadan atılan partikül madde emisyonlarını kontrol etmek amacıyla ön yanmayı temin edecek şekilde bu sistemlerin sürekli (non-stop) yanmasının sağlanmasına, ayarlarının iyi yapılmış olması, sürekli kontrol edilmesi ve ehil kişilerce yakılmasına,

c) Kararda, belirlenen yakıt özelliklerini sağlayan (boyut hariç) ve piyasada fındık tabir edilen 10-18 mm. çapındaki elenmiş ve yıkanmış kömürlerin, sadece stokerli sistemlerde tüketilmek üzere kullanılmasına,

d) Bu yakma sistemleri için Türk Standartları Enstitüsünden Yeterlik Belgesi alınmış olmasına,

Oy birliği ile karar verilmiştir.

Tebliğ olunur.

Sayfa Başı


Kurul Kararları

Kamu İhale Kurumundan:

KAMU İHALE KURULU KARARI

 

Toplantı No

: 2003/109

 

Gündem No

: 1

 

Karar Tarihi

: 17.11.2003

 

Karar No

: 2003/UK.Z-740

Toplantıya Katılan Üyeler:

Başkan : II. Başkan Bilal KARACA

Üyeler : V. Arif ŞİMŞEK, Muzaffer EREN, Hakkı USTAÖMER,

Namık DAĞALP, Adnan ZENGİN, H.Hüseyin GÜRHAN, K. Nejat ÜNLÜ

Şikayetçi:

TYCO Sağlık A.Ş.

General Ali Rıza Gürcan Cad. Merter İş Merkezi No:2 Kat:6

34010 Merter/İSTANBUL

İhaleyi yapan idare:

Gaziantep Üniversitesi Rektörlüğü

İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı/GAZİANTEP

Başvuru tarih ve sayısı:

15.10.2003/27415

Başvuruya konu ihale:

130 Kalem 10 Grup Tıbbi Cihaz Alımı İhalesi İçerisinde Yer Alan 6. Grup Yoğun Bakım ve Monitör Grubu Sıra No:13.a Ventilatör Erişkin İhalesi

Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:

10.11.2003 Tarih 07.0027/ 2003-28E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Gaziantep Üniversitesi Rektörlüğü İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı’nca 21.05.2003 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan 130 Kalem 10 Grup Tıbbi Cihaz Alımı İhalesi İçerisinde Yer Alan 6. Grup Yoğun Bakım ve Monitör Grubu Sıra No:13.a Ventilatör Erişkin alımı ihalesine katılan TYCO Sağlık A.Ş. tarafından;

ihalede en düşük teklifin firmaları tarafından verilmesine rağmen ihalenin başka bir firmanın üzerine bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin değerlendirilmesinde fiyat dışı unsurların kullanılması yöntemine başvurulduğu, bu unsurların işletme ve bakım maliyeti, teknik değer ve kalite olarak belirlendiği, teklif edilen cihaza teknik puanın eksik verildiği, ihale üzerine bırakılan istekli tarafından teklif edilen cihazın idarece düzenlenen teknik şartnamenin bazı maddelerine uygun olmamasına ve fiyatının yüksek olmasına rağmen ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak değerlendirildiği, değerlendirmenin teknik şartnamenin dışına çıkılarak yapıldığı ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 12 nci maddesine aykırı davranıldığı, buna göre 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve İhalelere Karşı Yapılacak İdari Başvurulara Ait Yönetmelik çerçevesinde şikayetleri ile ilgili gerekli incelemenin yapılıp karar verilmesi talep ve iddialarıyla 15.10.2003 tarih ve 27415 sayıyla kayıtlarımıza alınan dilekçeyle Kurumumuza itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuştur.

İdareden temin edilen 21.10.2003 tarihli yazı ve eki ihale işlem dosyası ile 06.11.2003 tarihli yazı ve ekinde bulunan belgelerin incelenmesinden;

13.08.2003 tarih ve 300-268 sayılı kesinleşen ihale kararının idare tarafından başvuru sahibi firmaya bildirildiği, başvuru sahibi tarafından kesinleşen ihale kararına istinaden 20.08.2003 tarihli yazı ile idareden açıklama talebinde bulunulduğu, idarece 05.09.2003 tarihli yazı ile başvuru sahibine cevap verildiği, idareden alınan cevabın yeterli görülmemesi üzerine, başvuru sahibi tarafından 12.09.2003 tarihli dilekçe ile idareye, 16.09.2003 tarih ve 24320 sayıyla Kurum kayıtlarına alınan 16.09.2003 tarihli şikayet dilekçesi ile Kamu İhale Kurumuna şikayet başvurusunda bulunulduğu, Kuruma yapılan şikayet başvurusu üzerine Kamu İhale Kurulunca 25.09.2003 tarih ve 2003/UK.T-460 sayılı Kurul Kararı alındığı ve bu kararda; 4734 sayılı Kanunun 55 inci maddesi uyarınca öncelikle ihaleyi yapan idareye başvurulması ve bu başvuru üzerine 30 gün içinde idarece bir karar verilmemesi veya verilen kararın uygun bulunmaması halinde Kurumumuza başvurulması gerekirken, aynı konuda idareye de şikayet başvurusunda bulunulduğu, başvurunun idarece henüz sonuçlandırılmadığı, 30 günlük idari cevap süresinin de dolmadığı anlaşıldığından, Kurumumuza verilen dilekçenin İhalelere Karşı Yapılacak İdari Başvurulara Ait Yönetmeliğin 27 nci maddesinin (a) bendi gereğince ilgili idareye gönderilmesine karar verilmiştir. Bu karar üzerine başvuru sahibi tarafından, anılan Kanunda öngörülen 30 günlük sürenin bitimini müteakip idareden herhangi bir cevap alınamadığı gerekçesi ile 15.10.2003 tarih ve 27415 sayıyla Kurum kayıtlarına alınan 15.10.2003 tarihli dilekçe ile Kurumumuza itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu tespit edilmiştir.

Ancak idarenin gönderdiği 21.10.2003 tarihli yazı ve eki ihale işlem dosyası ile 06.11.2003 tarihli yazı ve ekinde yer alan belgelerin incelenmesi sonucunda, başvuru sahibi tarafından beyan edilen ve idareye 12.09.2003 tarihli dilekçe ile şikayet başvurusunda bulunulduğunu tevsik eden herhangi bir belgenin ihale işlem dosyasında yer almadığı, ayrıca idareden gönderilen yazılarda başvuru sahibi firma tarafından herhangi bir şikayet başvurusunda bulunulmadığının beyan edildiği, bunun üzerine Kurumumuzca 04.11.2003 tarihli yazı ile başvuru sahibinden idareye yapılan şikayet başvurusunun belgelendirilmesinin talep edildiği, başvuru sahibinden alınan 06.11.2003 tarihli yazıda; idare ile tüm yazışmaların faks yoluyla yapıldığı ve önceki dilekçelerine cevap alındığı, söz konusu şikayet dilekçesinin evrak kayıt yoluyla verilmesi talebine karşın idarece buna gerek olmadığının belirtildiği, bu çerçevede başvuru sahibince idareye yapıldığı beyan edilen şikayet dilekçesinin idarenin kayıtlarına alındığına ilişkin belgelendirmenin yapılamadığı, idarenin de böyle bir şikayetin varlığını reddettiği tespit edildiğinden, 4734 sayılı Kanunun 55 inci maddesi, öncelikle idareye şikayet başvurusunda bulunulması gerektiği ve usulüne uygun olarak idareye yapılan şikayet ile ilgili sürecin tamamlanmasını müteakip Kurumumuza itirazen şikayet başvurusunda bulunulabileceği hükmüne karşın idareye şikayet başvurusunda bulunulmaksızın Kurumumuza şikayet başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

Bu sebeple, Kurumumuza yapılan şikayet başvurusunun 4734 sayılı Kanunun 55 inci maddesi hükmüne uygun olmadığı anlaşıldığından başvurunun reddedilmesi gerektiği,

Şikayete konu iddiaların incelenmesi kapsamında, ihale işlem dosyasında yapılan re’sen inceleme sonucunda;

Tespit edilen mevzuata aykırı işlemler nedeniyle, 4734 sayılı Kanuna uygun olarak yapılmış bir şikayetten bahsedilemeyeceğinden ve ihale sözleşmeye bağlandıktan sonra yapılan şikayetler Kurul tarafından değerlendirmeye alınamayacağından, ihale işlem dosyasında yapılan re’sen inceleme sonucunda, Kanuna ve ilgili mevzuata aykırılığı tespit edilen hususların Gaziantep Üniversitesi Rektörlüğüne değerlendirilmesi ve/veya gerekiyorsa incelenmesini temin için bildirilmesi gerektiği,

hususlarına yer verilmiştir.

Karar:

10.11.2003 tarih ve 07.0027/2003-28E sayılı Esas inceleme raporu ile ihale dosyası incelendi:

Başvuru konusu şikayet dilekçesinde özetle; ihalede en düşük teklifin firmaları tarafından verilmesine rağmen ihalenin başka bir firmanın üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin değerlendirilmesinde fiyat dışı unsurların kullanılması yöntemine başvurulduğu, bu unsurların işletme ve bakım maliyeti, teknik değer ve kalite olarak belirlendiği, teklif edilen cihaza teknik puanın eksik verildiği, Siemens firması tarafından teklif edilen cihazın idarece düzenlenen teknik şartnamenin bazı maddelerine uygun olmamasına ve fiyatının yüksek olmasına rağmen ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak değerlendirildiği, değerlendirmenin teknik şartnamenin dışına çıkılarak yapıldığı ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 12 nci maddesine aykırı davranıldığı, buna göre 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve İhalelere Karşı Yapılacak İdari Başvurulara Ait Yönetmelik çerçevesinde şikayetleri ile ilgili gerekli incelemenin yapılıp karar verilmesi talep ve iddiaları yer almaktadır.

İhale işlem dosyasının incelenmesinden, Gaziantep Üniversitesi Rektörlüğü İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı’nca 21.05.2003 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan 130 Kalem 10 Grup Tıbbi Cihaz Alımı İhalesi İçerisinde Yer Alan 6. Grup Yoğun Bakım ve Monitör Grubu Sıra No:13.a Ventilatör Erişkin alımı ihalesine altı istekli tarafından alternatif teklilerde dahil olmak üzere toplam onbir teklif verildiği, ihalenin Siemens San. Tic. A.Ş.’nin üzerine bırakıldığı, 13.08.2003 tarihli kesinleşen ihale kararının ihale üzerinde kalan dahil tüm isteklilere bildirildiği, TYCO Sağlık A.Ş. tarafından 20.08.2003 tarihli yazısı ile kesinleşen ihale kararına istinaden idareden açıklama talebinde bulunulduğu, idare tarafından 05.09.2003 tarihli yazı ile cevap verildiği, bunun üzerine anılan firmanın beyanında yer aldığı şekliyle 12.09.2003 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu ve 4734 sayılı Kanunun 55 inci maddesinde belirtilen 30 günlük sürenin bitimini müteakip, 15.10.2003 tarih ve 27415 sayıyla Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu anlaşılmaktadır.

Ancak, yapılan incelemede; başvuru sahibi tarafından beyan edilen ve idareye 12.09.2003 tarihli dilekçe ile şikayet başvurusunda bulunulduğunu tevsik eden herhangi bir belgenin ihale işlem dosyasında yer almadığı, ayrıca idarenin 21.10.2003 tarih ve 06.11.2003 tarihli yazılarında başvuru sahibi firma tarafından herhangi bir şikayet başvurusunda bulunulmadığının beyan edildiği, bunun üzerine Kurumumuzca 04.11.2003 tarihli yazı ile başvuru sahibinden idareye yapılan şikayet başvurusunun belgelendirilmesinin talep edildiği, başvuru sahibinden alınan 06.11.2003 tarihli yazıda; idare ile tüm yazışmaların faks yoluyla yapıldığı ve önceki dilekçelerine cevap alındığı, söz konusu şikayet dilekçesinin evrak kayıt yoluyla verilmesi talebine karşın idarece buna gerek olmadığının belirtildiği, bu çerçevede başvuru sahibince idareye yapıldığı beyan edilen şikayet dilekçesinin idarenin kayıtlarına alındığına ilişkin belgelendirmenin yapılamadığı, idarenin de böyle bir şikayetin varlığını reddettiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 55 inci maddesinin birinci fıkrasında “İhalelere ilişkin olarak yapım müteahhidi, tedarikçi veya hizmet sunucusu tarafından öncelikle idareye şikayette bulunulur.” kmüne yer verildiği, üçüncü fıkrasında, “İdare, şikayetin verilmesini izleyen otuz gün içinde gerekçeli bir karar alır. Bu kararda, şikayet tamamen veya kısmen haklı bulunmuşsa alınması gereken düzeltici önlemler de belirtilir. Alınan karar, bütün aday veya isteklilere karar tarihini izleyen yedi gün içinde bildirilir.”, dördüncü fıkrasında ise “Belirtilen süre içerisinde bir karar alınmaması veya süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda aday veya istekli, karar verme süresinin bitimini izleyen onbeş gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunabilir.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer alan Kanun hükmünden de anlaşılacağı üzere, Kamu İhale Kurumuna itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilmesinin ön koşulu, idareye usulüne uygun olarak şikayet başvurusunda bulunulması ve idari süreç tamamlandıktan sonra Kuruma başvurulmasıdır.

Dosyanın incelenmesinden, şikayetçinin idareden alınan 05.09.2003 tarihli açıklama talebine verilen cevabın taraflarına ulaşmasından sonra, yukarıda anılan Kanun hükümlerine göre on beş gün içerisinde idareye şikayette bulunması gerekmekte iken, böyle bir şikayette bulunulduğunu beyan ettiği ancak belgeleyemediği ve şikayette bulunulduğuna dair beyanla Kuruma itirazen şikayette bulunulduğu anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla, yukarıda anılan düzenlemelerde öngörülen usule aykırı olarak Kuruma itiraz edilmiştir.

İddiaların incelenmesi kapsamında ihale işlem dosyası üzerinde yapılan re’sen incelemede;

İnceleme, 130 kalem malzeme için 10 grup halinde yapılmış olan ihalenin başvuru konusu olan 6. grup 13.a kalemine yönelik olarak yapılmıştır.

1- TYCO Sağlık A.Ş.’nin 15.10.2003 tarihli şikayet dilekçesinde yer alan ekonomik açıdan en avantajlı teklifin değerlendirilmesinde fiyat dışı unsurların dikkate alındığı, ancak teklif edilen cihazın teknik şartnameyi tam olarak karşılamasına rağmen teknik değer puanının düşük verildiği iddiası üzerine yapılan incelemede;

İdare tarafından hazırlanan idari şartname’nin 36.2 nci maddesinde “Ekonomik açıdan en avantajlı teklif fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak belirlenecektir.” şeklinde düzenleme bulunduğu, 36.3 üncü maddesinde ise, “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin değerlendirilmesinde aşağıdaki hususlar esas alınacaktır.” denildikten sonra 36.3.1 inci maddesinde Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 58 inci maddesinde açıklanan unsurlar doğrultusunda düzenlendiği belirtilerek;

a- İşletme ve Bakım Maliyeti (ağırlık oranı %30’tır)

b- Teknik Değer (ağırlık oranı %30’tır)

c- Kalite (ağırlık oranı %40’tır) “şeklinde oranlar tespit edilmiştir.

İdare tarafından düzenlenen “Yoğun Bakım Ventilatörü teknik şartnamesinde” idarenin tercih kriterlerini belirlediği, teknik şartnamenin 3, 4, 18, 25, 26, 30 ve 35 inci maddeleri olmak üzere tercih kriterlerini toplam 7 madde altında toplamıştır.

İdarenin başvuru sahibine gönderdiği 05.09.2003 tarihli yazının ekinde yer alan inceleme raporunda; tekliflerin değerlendirilmesinde teknik şartnameye uygun olanlar arasında fiyat unsurunun yanı sıra idari şartnamenin 36.3.1. inci maddesinde belirtilen ve Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 58 inci maddesinde açıklanan unsurlar doğrultusunda ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinde fiyat dışı unsurların kullanılması yöntemine başvurulduğu, bu unsurların; işletme ve bakım maliyeti (ağırlık oranı %30), teknik değer (ağırlık oranı %30) ve kalite (ağırlık oranı %40) olarak belirlendiği ve bu üç unsurunda göz önünde bulundurulduğu, bu çerçevede ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda TYCO Sağlık A.Ş. firmasınca teklif edilen Puritan Bennett marka 840 model cihaz:

Kalite puanı %40

Teknik değer puanı %20

İşletme ve bakım maliyeti puanı %30

şeklinde değerlendirilerek anılan firmanın Ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif sahibi olduğu belirlenmiştir.

Siemens San. Tic. A.Ş.’nin teklif ettiği Siemens marka Servo-i Adult model cihazla TYCO Sağlık A.Ş.’nce teklif edilen Puritan Bennett marka 840 model cihazın teknik açıdan karşılaştırıldığı ve teknik puanlarını oluşturan unsurların tespit edildiği, Siemens marka Servo-i Adult model cihazın, teknik şartnamede belirtilen şartlara ek olarak üstün özelliklerinin toplam sayısının 15 olduğu ve tercih kriterleri de sayıldıktan sonra başvuru sahibinin şikayetinin yersiz bulunduğu bildirilerek ihalenin Siemens San. Tic. A.Ş. firmasının üzerine bırakıldığı, başvuru sahibi firmanın ekonomik açıdan en avantajlı ikinci firma olduğunun bildirildiği, ancak belirtilen üstün özelliklerin teknik şartnamede tercih nedeni olabileceği belirlenen teknik şartnamenin 3,4,18,25,26,30 ve 35 inci maddeleri ile örtüşmediği, teknik şartname haricinde tespit edilen üstün özellikler olduğu belirlenmiştir.

İhale tarihinde yürürlükte bulunan Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklif” başlıklı 57 nci maddesinde; “İdarelerce yapılacak mal alımı ihalelerinde, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinde en düşük fiyat esastır. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin sadece en düşük fiyat esasına göre belirlenmesinin mümkün olmadığı durumlarda; idareler, işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurları da dikkate alarak, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi belirler. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlarda dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde, idari şartnamede; bu unsurların parasal değerler olarak ifade edilmesi zorunludur. Parasal değerler olarak ifade edilmesi mümkün olmayan unsurlar için idari şartnamede nispi ağırlıkları belirlenir. Değerlendirmeye alınacak fiyat dışı unsurların neler olduğu, parasal değerlerle ifade edilebilenlerin parasal değerleri, bu değerlerin hesaplama yöntemi ve ihale konusu malın özelliği nedeniyle teklif bedeliyle birlikte belli oranlarda değerlendirmeye alınması öngörülüyorsa ağırlık katsayıları, hesaplama ve değerlendirmeye alınmasıyla ilgili usul ve esaslar, ağırlık katsayıları ile her bir fiyat dışı unsurun fiyat dışı unsurların toplam ağırlığı içindeki dağılımları gibi hususlar açıklanır.” hükmüne yer verildiği,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Fiyat Dışı Unsurlar” başlıklı 58 inci maddesinin (a), (d) ve (e ) bentlerinde;

“a) İşletme ve bakım maliyeti: İşletme ve bakım maliyeti, idarelerce satın alınacak malların ekonomik ömürleri ve kapasiteleri çerçevesinde işletilmeleri veya kullanılmaları, bakımları, dolaylı olarak değişken maliyetlerin izlenmesi ve değerlendirilmesi ile kullanım döneminde çıkabilecek olası sorunların giderilmesini kapsar.

Satın alınacak malların işletme ve bakım maliyeti, malların kullanım ömrü boyunca ortaya çıkacak maliyetin en önemli bölümünü oluşturmaktadır.

Malların kullanım ömrünün tamamı, bir bölümü veya garanti süresi göz önüne alınarak, bu süre içindeki;

1) periyodik bakım aralıkları,

2) periyodik bakımların süreleri,

3) periyodik bakımda değişecek yedek parça ve sarf malzemelerinin maliyeti,

4) periyodik bakımların işçilik maliyeti,

5) idarenin arıza, hasar veya kullanım ömrünün dolması nedeniyle ihtiyaç duyacağı ve halen elinde bulunan benzer mallarla ilgili mevcut veriler esas alınmak suretiyle belirli bir çalışma süresi içinde alınması öngörülen yedek parçaların maliyeti,

ve işletme-bakım maliyeti niteliğindeki diğer maliyetler değerlendirilir.

Ancak bu maliyetler, kullanım ömrü bir yıldan kısa süreli olan mal alım ihalelerinde dikkate alınmaz.

d) Kalite: Bir malın belirlenen veya olabilecek ihtiyaçları karşılama yeteneğine dayanan özelliklerinin toplamıdır. Malın kalitesi, tasarım, üretim, servis ve bakım gibi birbiri ile ilişkili faaliyetlerin her aşamasından etkilenir. Bu hususların objektif olarak değerlendirilmesi ve belgelere dayandırılması gerekir.

e) Teknik değer: Tedarik edilecek malın kullanım alanına bağlı olarak ileri teknolojiler ile üretilmiş olması, kapasite ve verimlilik açısından yeni dizaynlara uygun olması, sistemin ihtiyaca göre taşınabilir olması, sistem tasarımı, yerleşim birimi, montaj ve aksesuarı, işletme koşullarına uygun olması, iş güvenliği açısından gerekli koşulları taşıması, üretim metot ve teknikleri açısından rakipleri ile yarışabilir olması gibi unsurlardan işin özelliğine göre idarelerce uygun bulunanlar dikkate alınabilir.”

şeklinde hüküm bulunmaktadır.

Yukarıda belirtilen bütün unsurlar bir arada değerlendirildiğinde;

1- Teknik şartnamede “en az” olarak belirlenen ve “üzerinde verilecek tekliflerin tercih sebebi olacağına dair herhangi bir ibare taşımayan” özellikler için, teklifler asgari koşulları sağlamasına rağmen isteklilerce teknik şartnamede aranan şartların dışında teklif edilen unsurlar, idare tarafından değerlendirmede tercih edilmiştir.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Fiyat Dışı Unsurlar” başlıklı 58 inci maddesinin “Teknik Değer” başlıklı (e) bendinde, bu bent kapsamında sayılan unsurlardan işin özelliğine göre idarelerce uygun bulunanların dikkate alınabileceği belirtilmiş olup idarece ne teknik şartnamede ne de ihale dokümanlarının herhangi bir yerinde böyle bir tercih belirtilmemiştir. Bu nedenle isteklilerce teklif edilen ve idare tarafından değerlendirilen söz konusu kriterler teklif fiyatını etkileyeceğinden idare tarafından böyle bir değerlendirmenin yapılaması mümkün görülmemektedir.

2- Kalite puanının hesaplanmasında teklifleri teknik şartnameye uyan tüm isteklilerin tekliflerine tam ve eşit puan verildiği belirlenmiştir.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Fiyat Dışı Unsurlar” başlıklı 58 inci maddesinin “Kalite” başlıklı (d) bendinde, “Bu hususların objektif olarak değerlendirilmesi ve belgelere dayandırılması gerekir.” şeklinde hüküm bulunmasına rağmen, idare bu madde ile ilgili değerlendirilmenin nasıl yapılacağı hususunda ihale dokümanlarının hiçbir yerinde açıklayıcı bilgiye yer vermemiştir.

3- Teknik şartnamenin 18 inci maddesinde “cihaz en az 2 dakika süreyle aspirasyon öncesi %100 oksijen yüklemesi yapabilmelidir. ...” hükmüne karşın ihale üzerine bırakılan istekli tarafından sunulan teknik şartnameye uygunluk belgesinde “cihazın 1 dakika süreyle ve 20 nefes peş peşe aspirasyon öncesi %100 oksijen yüklemesi yapabileceği belirtilmiştir.

İdarece düzenlenen idari şartnamenin “diğer hususlar” başlıklı 55 inci maddesinde “satıcı firma, teklifi ile birlikte cihazın tıbbi ve teknik özelliklerinin görülebileceği orijinal gerekli teknik dokümanları vermelidir. …. Teklif veren firmalar şartname maddelerine ayrı ayrı ve Türkçe olarak şartnamedeki sıraya göre cevap vereceklerdir. Bu cevaplar “…….. marka ……. Model …… cihazı teklifimizin şartnameye uygunluk belgesi” başlığı altında teklif veren firmanın başlıklı kağıdına yazılmış ve yetkili kişi tarafından imzalanmış olmalıdır. Teknik şartnamede istenilen özelliklerin hangi dokümanda görülebileceği belirtilecek ve doküman üzerinde teknik şartname maddesi işaretlenmiş olacaktır. Bu cevaplar orijinal dokümanlar ile karşılaştırıldığında herhangi bir farklılık bulunursa firma değerlendirme dışı bırakılacaktır. Şartnameye uygunluk belgesi hazırlamayan ve şartnamede istenilen teknik özellikleri sağlamayan firma teklifleri reddedilecektir.” hükmüne yer verildiği, bu hüküm çerçevesinde Siemens San. Tic. A.Ş. firmasının teklifinin teknik şartnamenin 18 inci maddesine uygun olmadığı gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, ancak teklifin değerlendirmeye alındığı ve ihalenin anılan firmanın üzerine bırakıldığı belirlenmiştir.

Sonuç olarak; idare tarafından yapılan değerlendirme, ihale dokümanlarının hiçbir yerinde yer almayan ve isteklilere açıkça bildirilmeyen tamamen idarenin kendi tespit ettiği kriterlere ve hesaplama yöntemine göre yapılmıştır.

Ayrıca teknik şartnamede hüküm altına alınmayan ve isteklilerden talep edilmeyen ancak istekliler tarafından ek olarak teklif edilen özellikler de idare tarafından tercih kriteri olarak değerlendirilmiştir.

Yukarıda belirtilen bütün hususlar bir arada değerlendirildiğinde, tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin ihale komisyonunca yapılan işlemin ve gerek teknik şartname, gerekse idari şartnamede yer verilen hususların 4734 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesine ve Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 57 nci ve 58 inci maddelerine aykırılıklar taşımaktadır.

2- 08.04.2003 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan ihale ilanında, 130 kalem makine teçhizat alımı işinin 10 grup halinde ihale edileceği belirtilmiş ve 10 grubun adı ilan edilmiş, ancak 4734 sayılı Kanunun 24 üncü maddesinde hüküm altına alınan ihale ilanlarında bulunması zorunlu hususlardan ihalenin adı, niteliği, türü ve miktarı gibi özellikler belirtilmemiştir.

4734 sayılı Kanunun “ilanın uygun olmaması” başlıklı 26 ncı maddesinde, 13., 24. ve 25 inci maddelerdeki hükümlere uygun olmayan ilanların geçersiz olduğu, bu durumda ilan bu maddelere uygun bir şekilde yenilenmedikçe ihale veya ön yeterliliğin yapılamayacağı hüküm altına alınmıştır.

3- 08.04.2003 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan ihale ilanı, 10 grup altındaki 130 kalem malzeme için olup ihale onay belgesi 6 ncı grup altında alımı yapılacak 23 kalem malzemeyi içermektedir.

4- Sözleşme tasarısının 11.2 ve 11.4 üncü maddelerindeki işin tamamlanma süresi 15.12.2003 tarihine kadar, 40.1inci maddesindeki garanti süresi de 2 yıl olarak düzenlenmiş, ancak “sözleşmenin süresi” başlıklı 10 uncu maddesi idare tarafından boş bırakılmıştır.

5- Sözleşme tasarısının “Teminata İlişkin Hükümler” başlığı altında düzenlenen 12.1 inci maddesinde teminatın süresi 15.12.2003 tarihi olarak belirlenmiş, 12.4 üncü maddesinde de kesin teminat ve ek kesin teminatın geri verilmesi düzenlenmiş, ancak ihale konusu iş ile ilgili olarak 2 yıl garanti istenildiği halde bu husus sözleşme tasarısının ilgili maddelerinde düzenlenmemiştir.

6- İhale komisyonunun oluşturulması hususunda idare 02.04.2003 tarihinde rektörlük makamından onay almış, onayda 10 grup halinde ihaleye çıkarılan toplam 130 kalem makina teçhizat alımı işinin tamamında yer almak üzere 3 sabit ve 3 de yedek sabit üyeyi ihale komisyon üyesi olarak görevlendirmiş, onaya ekli liste ile de, cihazlara göre konunun uzmanı iki üye daha görevlendirilmiştir. Ancak, ihale belgelerinin ihale komisyonunca teslim alındığına dair tutanağın 3 komisyon üyesi tarafından imzalanarak teslim alındığı belirlenmiştir.

Bu durum, 4734 sayılı Kanunun “İhale Komisyonu” başlıklı 6 ncı maddesinin, ihale komisyonunun en az beş ve tek sayıda kişiden oluşacağı ve ihale komisyonunun eksiksiz toplanacağı hususlarındaki birinci ve dördüncü fıkralarına aykırılık taşımaktadır.

7- İdari şartnamenin ekinde yer alan ihtiyaç listesinde 12 adet ventilatör erişkin alınacağının belirtildiği, buna karşın ihale komisyonu karar tutanağında 11 kalem erişkin ventilatör alımına karar verildiği ve bu kararın ihale yetkilisince onaylandığı, 11 kalem erişkin ventilatör alımına ilişkin sözleşmenin 18.09.2003 tarihinde yapıldığı, 15.02.2003 tarih ve 25021 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2003/4 nolu tebliğin 7 nci maddesinde, ihale dökümanında belirtilmesi şartıyla idarelerin belirleyeceği oranda iş eksilişine imkan tanındığı, ancak idare tarafından düzenlenen ihale dökümanlarında bu ifadeye yer verilmediği tespit edilmiştir.

8- İhale komisyonu tarafından 18.07.2003 tarihinde düzenlenen ihale kararı 30.07.2003 tarihinde ihale yetkilisince onaylanmış, ancak kesinleşen ihale kararının tebliğinde ihale karar tarihi 27.06.2003 olarak gösterilmiş, 30.07.2003 tarihinde onaylanan ihale kararı ise 13.08.2003 tarihli yazı ile isteklilere bildirilmiştir.

İdare, 4734 sayılı Kanunun “Kesinleşen İhale Kararlarının Bildirilmesi” başlıklı 41 inci maddesinde yer alan, “İhale sonucu, ihale kararlarının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil ihaleye teklif veren bütün isteklilere iadeli taahhütlü mektup ile tebligat adresine postalanmak suretiyle bildirilir....” hükmüne aykırı işlem yapmıştır.

9- TYCO Sağlık A.Ş. tarafından kesinleşmiş ihale kararının taraflarına ulaşmasından sonra 20.08.2003 tarihli yazı ile idareye başvuruda bulunulduğu, idareden tekliflerinin uygun bulunmamasının ve ihalenin Siemens firmasının üzerine bırakılmasının gerekçelerinin taraflarına bildirilmesinin istenildiği, idare 05.09.2003 tarihli cevabi yazısı ile; başvuru sahibinin yeniden inceleme talebinin değerlendirildiği, değerlendirme raporunun yazıları ekinde olduğu ve şikayetlerinin yersiz bulunduğu, kamu yararı ve işin ivediliği sebebiyle ihale işlemlerine devam edileceğinin başvuru sahibine bildirildiği, ayrıca idarenin Kamu yararı ve ivedilik kararını Rektörlük Makamının 05.09.2003 tarihli onayı ile aldığı, ancak idarece 04.09.2003 tarihli yazı ile sözleşmeye davet yazısı düzenlendiği belirlenmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 41 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “ihaleye katılan isteklilerden teklifi değerlendirmeye alınmayan veya uygun görülmeyenlerin kesinleşen ihale kararının tebliğ tarihini izleyen beş gün içinde yazılı talepte bulunmaları halinde, idare talep tarihini izleyen beş gün içinde yazı ile gerekçelerini bildirmek zorundadır.” şeklinde hüküm bulunmasına rağmen idare, söz konusu başvuruyu şikayet gibi değerlendirip şikayetin yerinde bulunmadığı yönünde cevap vermiştir.

4734 sayılı Kanunun 41 inci maddesinde düzenlenen gerekçeleri sorma ve gerekçeleri bildirme yöntemini, idarenin anılan Kanunun 55 inci maddesinde düzenlenen şikayet yolu gibi değerlendirip ivedilik ve kamu yararı kararı alması, Kanunun amacına uygun değildir.

Açıklanan nedenlerle;

1- 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 55 inci ve İhalelere Karşı Yapılacak İdari Başvurulara Ait Yönetmeliğin 7 nci maddesinde yer alan usule aykırı olarak, Kuruma yapılan başvurunun incelenmeksizin reddine,

2- Şikayet konularının iddiaların incelenmesi kapsamında değerlendirilerek, yukarıda tespit edilen Kanuna ve ilgili mevzuata aykırılıkların değerlendirilmesi ve/veya gerekiyorsa incelenmesini temin etmek üzere Gaziantep Üniversitesi Rektörlüğüne bildirilmesine,

oybirliği ile karar verildi.

—— • ——

Kamu İhale Kurumundan:

 

KAMU İHALE KURULU KARARI

 

Toplantı No

: 2003/109

 

Gündem No

: 2

 

Karar Tarihi

: 17.11.2003

 

Karar No

: 2003/UK.Z-741

Toplantıya Katılan Üyeler:

Başkan : II. Başkan Bilal KARACA

Üyeler : V. Arif ŞİMŞEK, Muzaffer EREN, Hakkı USTAÖMER,

Namık DAĞALP, Adnan ZENGİN, H.Hüseyin GÜRHAN, K. Nejat ÜNLÜ

Şikayetçi:

Arkadaş Makine Kimya San. ve Tic. A.Ş.

Şerefefendi Sok. 28 Cağaloğlu / İSTANBUL

İhaleyi Yapan İdare:

Devlet Malzeme Ofisi Genel Müdürlüğü / ANKARA

Başvuru Tarih ve Sayısı:

17.10.2003 / 27879

Başvuruya Konu İhale:

Tabaka Harman makinesi ve Üç Ağızlı Bıçak Alımı

Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:

Arkadaş Makine Kimya San. ve Tic. A.Ş.’nin, 17.10.2003 tarih ve 27879 sayılı başvuru dilekçesinin, Kamu İhale Kurumuna intikal etmesi üzerine yapılan inceleme sonucu başvurunun İhalelere Karşı Yapılacak İdari Başvurulara Ait Yönetmeliğin 25 inci maddesi (c) bendinde belirtilen anılan Yönetmeliğin 9 uncu maddesine aykırılık taşıdığı tespit edilmiş ve 22.10. 2003 tarih 1150-15269 sayılı yazı ile aykırılığın giderilmesi gereği başvuru sahibine bildirilmiş, başvuru sahibi firma tarafından 22.10.2003 tarih ve 28432 sayı ile kayda giren dilekçe ve eki belgeler ile belirlenen aykırılıklar giderilmiş, 27.10.2003 tarihinde Daire Başkanlğının Onayı ile İtirazen Şikayet Başvurusunun Esasının İncelenmesine Geçilmesine karar verilmiş, 06.11.2003 tarih ve 2003/AK.M-2003/332.1 sayılı Kurul Kararı ile sözleşme imzalandığından ihale sürecinin durdurulmasının mümkün olmadığına karar verilmiştir.

Devlet Malzeme Ofisi Genel Müdürlüğünden ihale işlem dosyası istenilmiş, evrakların gönderilmesi üzerine Esas İnceleme Raporu düzenlenmiş olup, söz konusu raporda özetle; başvuru sahibinin, idarece firmalarına 09.09.2003 tarihinde yeterli bulunmadıklarına dair bildirim yapıldığı, yapılan bu bildirimin usulen 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa ve İdari şartnameye aykırı olduğu ve teklif ettikleri makinenin teknik şartnameye uygun olduğu bu nedenle değerlendirilme dışında kalmalarının haksız olduğu şeklindeki iddiasının haklı ve yerinde olduğu, şikayetçinin iddialarından bağımsız olarak ihale işlem dosyası üzerinde yapılan re’sen inceleme sonucunda ise; ihaleye verilen tekliflerin teknik şartnameye uygun olup olmadığının ihtiyaç sahibi kuruluş olan DİE Başkanlığınca değerlendirildiği bu nedenle 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 6 ncı maddesine ve Mal Alımı Uygulama Yönetmeliğinin 20 nci maddesine aykırı davranıldığı, İhale dosyası içinde ihale konusu tabaka harman makinesine ait ürün katologlarının Türkçe tercümelerinin bulunmadığı bu nedenle İdari Şartnamenin 19 uncu maddesinde yer alan “Teklifi oluşturan bütün belgeler ve ekleri ile diğer dokümanlar Türkçe olacaktır. Başka bir dilde sunulan belgeler, Türkçe onaylı tercümesi ile birlikte verilmesi halinde geçerli sayılacaktır…” hükmüne aykırı davranıldığı, Tabaka Harman makinesı alımı için sözleşme imzalanan Yeşim Matbaa Mak. Malz. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin teklif ettiği makinenin teknik şartnamenin 2 nci, 3 üncü ve 8 inci maddesine uygun olmadığı, Yeşim Ltd. Şti.’nin sunmuş olduğu kesin teminat mektubunun Mal Alımı ihaleleri Uygulama Yönetmeliğinin ekinde yer alan standart form- KİK032.0/M’ye uygun olmadığı nedeniyle ihale işlemlerinin iptal edilmesi gerektiği,

hususlarına yer verilmiştir.

Karar:

07.11.2003 tarih ve 07.0175/2003-20 E sayılı Esas İnceleme Raporu ve ekleri ile ihale dosyası incelendi:

Devlet Malzeme Ofisi Genel Müdürlüğü’nce 21.08.2003 tarihinde Açık İhale Usulü ile yapılan Tabaka Harman makinesi ve Üç Ağızlı Bıçak Alımı ihalesine ilişkin olarak Arkadaş Makine Kimya San. ve Tic. A.Ş. tarafından;

İdare tarafından 09.09.2003 tarihli yazı ile yeterli bulunmadıklarına dair bildirim yapıldığı, oysa 4734 sayılı Yasanın 37 nci maddesi ve İdari Şartnamenin 33 üncü maddesi gereğince; isteklilerden tekliflerine açıklık getirilmesinin istenilmesinin gerektiği, bu haliyle İdarece usul hatası yapıldığı, aynı şekilde yasal itiraz süresinin dolması beklenilmeden 19.09.2003 tarihinde ihale kararı alınarak İdarece usul hatası yapıldığı, 30.09.2003 tarihli itiraz dilekçesine verilen cevapta; teklif edilen makinenin şartnamenin (2), (8), (16), (17), (29), ve (30) uncu maddelerinde belirtilen hususları karşılamadığı bildirilerek şikayetin reddedildiği ancak, taahhüt edilen makinenin standart makine olmayıp bazı özel hususları içerdiği, dolayısıyla katolog ve web sayfasından indirilen bilgiler ile uyumlu olmamasının doğal olduğu, ayrıca teknik şartnamenin 29 ve 30 uncu maddesinde gösterilen şartları taşıdıkları iddialarıyla söz konusu bu başvuru hakkında inceleme yapılarak karar verilmesi talep edilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddiasının incelenmesi sonucunda yapılan tespitlerle ilgili olarak;

1-Yasal itiraz süresi dolması beklenilmeden ihale kararı alınması iddiası ile ilgili olarak; ihale işlem dosyası üzerinde yapılan inceleme sonucu ihale karar tarihinin 19.09.2003, ihale onay tarihinin ise 25.09.2003 olduğu, firmaya bildirimin 26.09.2003 tarihinde yapıldığı, sözleşmeye davet yazısının da aynı tarihli olduğu, bu haliyle idare tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 41 ve 42 nci maddelerinde öngörülen sürelere aykırı davranılmıştır.

2-Teklif ettikleri Horizon VAC-100 marka olan makinenin teknik şartnamenin (2), (8), (16), (17), (29), ve (30) uncu maddelerinde belirtilen hususları karşılamadığının bildirilerek şikayetin reddedildiği ancak, taahhüt edilen makinenin standart makine olmayıp bazı özel hususları içerdiği, dolayısıyla katolog ve web sayfasından indirilen bilgiler ile uyumlu olmamasının doğal olduğu, ayrıca teknik şartnamenin 29 ve 30 uncu maddesinde gösterilen şartları da taşıdığı iddiası ile ilgili olarak; İdare DİE Başkanlığının katologlar üzerinde yaptığı inceleme ve buna dayanarak düzenlediği 30.09.2003 tarihli yazısında gösterilen gerekçeler ile Horizon VAC-100 marka makinenin teknik şartnameye uygun olmadığının bildirildiği, İhale dosyası üzerinde yapılan incelemede Horizon VAC-100 markalı makinenın katologlarının Türkçe olmadığı, Arkadaş Mak. Kimya San. ve Tic. A.Ş.’nin sunduğu teknik şartnameye cevap yazısının incelenmesi sonucu ise teknik şartnamenin 2 nci maddesinde yer alan “ en az ifadesinin “ bulunmadığı, teknik şartnamenin 8 ve 16 ıncı maddelerine uygun olduğu, teknik şartnamenin 17 nci maddesinde ” elle besleme sistemi ile çalışma “ özelliğinin Horizon VAC-100 maddesinde bulunmadığı, ayrıca teknik şartnamenin 29 ve 30 uncu maddelerine Arkadaş Mak. Kimya San. ve Tic. A.Ş.’nin sunduğu teknik şartnameye cevaplarda yer verilmediği, anılan bu değerlendirmeler çerçevesinde Arkadaş Mak. Kimya San. ve Tic. A.Ş.’nin teklif ettiği Horizon VAC-100 markalı ürünün teknik şartnameye uygun olmadığı anlaşılmıştır.

B- Şikayetçinin iddialarından bağımsız olarak ihale işlem dosyası üzerinde yapılan re’sen inceleme sonucunda;

1-İhaleye verilen tekliflerin teknik şartnameye uygun olup olmadığının ihtiyaç sahibi kuruluş olan DİE Başkanlığınca değerlendirildiği anlaşılmış olup; bu durum, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 6 ncı maddesinde “ ….İhaleyi yapan idarede yeterli sayı ve nitelikte personel bulunmaması halinde, bu Kanun kapsamındaki idarelerden komisyona üye alınabilir….” hükmü ile Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 20 inci maddesinde “…İhale Komisyonu dışında başka adlar altında komisyonlar oluşturulmaksızın, ihale sürecindeki bütün değerlendirmeler ihale komisyonu tarafından yapılır.” hükmüne aykırıdır.

2-İdari Şartnamenin 19 uncu maddesinde, “Teklifi oluşturan bütün belgeler ve ekleri ile diğer dokümanlar Türkçe olacaktır. Başka bir dilde sunulan belgeler, Türkçe onaylı tercümesi ile birlikte verilmesi halinde geçerli sayılacaktır. Bu durumda teklifin veya belgenin yorumlanmasında Türkçe tercüme esas alınır.” hükmüne rağmen, İhale dosyası içinde ihale konusu tabaka harman makinasına ait ürün katologlarının Türkçe tercümelerinin bulunmadığı anlaşılmış olup bu durum İdari şartnamenin anılan maddesine aykırıdır.

3-Söz konusu ihale üzerinde kalan ve 09.10.2003 tarihinde sözleşme imzalanan Yeşim Matbaa Mak. Malz. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin teklif etmiş olduğu ürün teknik şartnamenin 2, 3 ve 8 inci maddesine uygun değildir.

4-Yeşim Ltd. Şti.’nin sunmuş olduğu kesin teminat mektubu Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin ekinde yer alan standart form- KİK032.0/M’ ye uygun değildir.

Şikayetçi firma, 30.09.2003 tarihli başvuru dilekçesi ile teklif ettikleri makinenin şartnameye uygun olmadığı hususunda alınan karar ve yapılan işlemin yanlış olduğu, teklif ettikleri makinenin teknik şartnameye uygun olduğu iddiaları ile idareye şikayet başvurusunda bulunduğu, idarece 06.10.2003 tarihinde, ihtiyaç sahibi kuruluş olan DİE Başkanlığından gelen yazı ve ekleri gerekçe gösterilerek ilgili makinenin, teknik şartnamenin (2), (8), (16), (17), (29), (30) maddelerinde belirtilen hususları karşılamadığı bildirilerek şikayetin reddedildiği, bunun üzerine şikayetçi firma tarafından 17.10.2003 tarihli dilekçe ile yukarıda anılan sebepler gerekçe gösterilerek Kurumumuza itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, bu tarihten itibaren 4734 sayılı Kanunun 55 inci maddesinde öngörülen, şikâyet sunulduktan sonra, ihale yetkilisince ivedilik ve kamu yararı bulunması nedeniyle ihale işlemlerine devam edilmesi gerektiği onaylanmadıkça idarenin sözleşme imzalayamayacağı hükmü ile İhalelere Karşı Yapılacak İdari Başvurulara Ait Yönetmeliğin 40 ıncı maddesinde yer alan, İdarenin şikayet üzerine verdiği nihai kararları en geç 7 gün içinde bütün adaylar ve isteklilere bildireceği, son bildirim tarihini izleyen günden itibaren 15 gün içinde Kuruma itiraz edilmemişse, kararının gerektirdiği eylem ve işlemlerin yerine getirileceği hükmüne aykırı olarak 15 günlük Kuruma itirazen şikayet başvuru süresinin bitimi beklenilemeyerek 09.10.2003 tarihinde sözleşmenin Kanuna aykırı olarak imzalandığı anlaşılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle,

1- 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi gereğince, başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu Tabaka Harman makinesi Alımına yönelik ihale kararı ve yukarıda mevzuata aykırılığı tespit edilen ihale işlemlerinin iptaline,

2- İdareye bu Kurul Kararının gerektirdiği işlem ve eylemleri Kararın bildirimi tarihinden itibaren en geç 7 gün içinde yapmak ve bu uygulamaları uygulama tarihinden itibaren 5 gün içinde Kuruma bildirmek zorunda olduğunun bildirilmesine,

oyçokluğu ile karar verildi.

Karşı Oy:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “İdare tarafından inceleme” başlıklı 55. maddesinde; “İhalelere ilişkin olarak yapım müteahhidi, tedarikçi veya hizmet sunucusu tarafından öncelikle idareye şikayette bulunulur.

Bu şikayetler;

  1. Sözleşme imzalanmamışsa,

  2. Yapım müteahhidi, tedarikçi veya hizmet sunucusunun şikayete yol açan durumların farkına vardığı veya farkına varmış olması gerektiği tarihi izleyen onbeş gün içinde yapılmışsa,

idarece dikkate alınır” hükmüne yer verildikten sonra, aynı Kanunun “Kamu İhale Kurulu tarafından inceleme” başlıklı 56. maddesinde; 55. maddesinde belirtilen hallerde ve sürede (idarece şikayetin reddedilmesinden veya 30 gün içinde cevap verilmeyerek zımnen reddedilmesinden sonraki 15 gün içinde) Kuruma “sözleşme imzalanmadan” önce şikayette bulunulabileceği, sözleşme imzalandıktan sonra yapılan şikayetlerin Kurul tarafından değerlendirmeye alınmayacağı kurala bağlanmıştır.

4734 sayılı Kanunun 55. ve 56. maddeleriyle sözleşme imzalandıktan sonra ihale süreciyle ilgili olarak ihaleyi yapan idareye ve sonrasında Kamu İhale Kurumuna şikayet ve itirazen şikayet yoluna başvurulması yasaklanırken, Kanunun 41. maddesinde kesinleşen ihale kararından sonra sözleşme imzalanması da belli bir süreye bağlanmıştır. Böylece, ihale işlemleriyle ilgili olarak yapılabilecek şikayetler için tanınan süre içinde sözleşme imzalanması engellenerek, Kanun kendi içerisinde bir sistematik kurmuş ve sözleşme imzalanmadan önce ilgililere ihale işlemleriyle ilgili olarak tanınan şikayet hakkını güvenceye almıştır.

Kanunun bütün maddelerinin tam olarak uygulanmadığı durumlarda bu sistematik bozulmaktadır. Şöyle ki; ihale kararından sonra 4734 sayılı Kanunun 41. maddesindeki sürelere uyulmadan sözleşme imzalanması durumunda ilgililerin sözleşme imzalanmadan şikayette bulunma hakları fiilen ellerinden alınmaktadır. Böyle bir durumda ortada usulüne uygun olmasa bile imzalanmış bir sözleşme bulunmaktadır. 4734 sayılı Kanunun 56.maddesinde sözleşmenin imzasından sonra yapılan şikayetlerin Kurulca değerlendirmeye alınmayacağını hükme bağlamış olduğundan, sözleşmenin bir şekilde imzalandığı durumlarda yapılan şikayetler üzerine Kamu İhale Kurumunun Kanuna aykırı olduğunu tespit ettiği ihale işlemleri ile ilgili olarak iptal kararı verme yetkisi bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle sözleşmenin imzalandığı 09.10.2003 tarihinden sonra 17.10.2003 tarihinde Kurum nezdinde başlatılan itirazen şikayet başvurusu hakkında 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesi hükmü çerçevesinde herhangi bir değerlendirme yapılması mümkün olmadığından ihale işlemlerinin iptali yönündeki çoğunluk kararına katılmıyorum.

                                                                                                                                                                                     H. Hüseyin GÜRHAN

                                                                                                                                                                                               Kurul Üyesi

—— • ——

Kamu İhale Kurumundan:

KAMU İHALE KURULU KARARI

 

Toplantı No

: 2003/109

 

Gündem No

: 3

 

Karar Tarihi

: 17.11.2003

 

Karar No

: 2003/UK.Z-742

Toplantıya Katılan Üyeler:

Başkan: II. Başkan Bilal KARACA

Üyeler : V. Arif ŞİMŞEK, Muzaffer EREN, Hakkı USTAÖMER,

Namık DAĞALP, Adnan ZENGİN, H.Hüseyin GÜRHAN, K. Nejat ÜNLÜ

Şikayetçi:

Grup İnş. Eml. Teks. Gıda Oto. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.

Karakavak Mah. Ankara Asfaltı üzeri MALATYA

İhaleyi yapan İdare:

Malatya Vakıflar Bölge Müdürlüğü

Başvuru tarih ve sayısı:

13.10.2003 / 26983

Başvuruya konu ihale:

10 Kalem Kuru Gıda Alımı İhalesi

Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:

10.11.2003 tarih ve 07.0177/2003-23 E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Malatya Vakıflar Bölge Müdürlüğünce 18.09.2003 tarihinde yapılan 10 Kalem Kuru Gıda Alımı İhalesine katılan Grup İnş. Eml. Teks. Gıda Oto. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 26.09.2003 tarihinde idareye yaptığı başvurusuna, idarenin 30.09.2003 tarihinde red cevabı vermesi üzerine, 13.10.2003 tarih ve 26983sayıyla kayıtlarımıza alınan dilekçeyle Kurumumuza itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu,

Başvuruya ilişkin olarak Daire Başkanlığının 20.10.2003 tarihli onayı ile esas incelemesine geçildiği, 16.10.2003 tarih ve 2003/AK.M-2003/324.1 sayılı Kurul Kararı ile “İhale süreci sözleşme imzalanarak tamamlandığından ihale sürecinin durdurulmasının mümkün olmadığına” karar verildiği,

Şikayet üzerine ve re’sen yapılan incelemeler sonucunda tespit edilen mevzuata aykırılıklar düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte bulunduğundan, Kamu İhale Kanununun 56 ncı maddesinin 2 nci fıkrasının (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin iptaline ayrıca Kanuna aykırı olarak imzalanmış olan sözleşmenin kanuna aykırılığının tespitine, karar verilmesinin uygun olacağı,

hususlarına yer verilmiştir.

Karar:

10.11.2003 tarih ve 07.0177/2003-23 E sayılı Esas İnceleme Raporu ve ekleri ile ihale dosyası incelendi.

Başvuru konusu şikayet dilekçesinde; ekonomik açıdan en avantajlı teklifin kendileri tarafından verildiği fakat şartnamede açık olarak kriterleri belirtilmeyen idari şartnamenin 7.2, 7.2.1 ve 7.3 üncü maddelerindeki belgelerin eksik olması gerekçesi ile tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı iddiaları yer almaktadır.

İhale dosyasının incelenmesinden; 18.09.2003 tarihinde ihalenin yapıldığı, 22.09.2003 tarihinde ihale kararının onaylandığı, 22.09.2003 tarihinde ihale sonucunun firmalara iadeli taahhütlü olarak gönderildiği, 26.09.2003 tarihinde şikayetçi firmanın idareye şikayet başvurusunda bulunduğu, idarenin bu şikayete 30.09.2003 tarihli yazısı ile cevap verdiği, 07.10.2003 tarihinde ihale üzerine kalan firmaya sözleşme için davet yapıldığı ve aynı gün üzerine ihale kalan firma ile sözleşme imzalandığı anlaşılmaktadır.

A- Şikayetçinin başvuru dilekçesindeki iddialarının incelenmesi neticesinde;

1- 27 Ağustos 2003 tarih ve 25212 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan ihale ilanında ihalenin yapılacağı tarihin 18.09.2003 olarak belirtilip, aynı ihale ilanının 7 nci maddesinde tekliflerin 22.09.2003 tarihine kadar verilebileceğinin belirtilmesinin, Kamu İhale Kanununun 13,24,25 ve 26 maddelerine aykırı olduğu iddia edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 26 ncı maddesinin 2 nci fıkrasında, ilanda yapılan yanlışlığın, ilanın yayımlanmasını takip eden 10 gün içerisinde düzeltilebileceği belirtilmiştir. İlan Kanun hükmüne uygun olarak süresinde 29 Ağustos 2003 tarih ve 25214 sayılı Resmi Gazete’de düzeltildiği anlaşıldığından bu iddia yerinde görülmemiştir.

2-Başvuru dilekçesinde; ihale ilanının (I) bendinde “şartnamenin 7.2 ve 7.3 üncü maddelerinde belirtilen şekil ve içeriği Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde düzenlenen yeterlilik belgeleri” denildiği, ancak idarenin hazırladığı idari şartnamenin 7 nci maddesinin 2 nci alt bendinde “ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin aranacak belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” denilmekte olup, istenilen bu belgelerin neler olduğunun ve bu belgelerin de taşıması gereken kriterlerin neler olduğunun ilanda ve idari şartnamede belirtilmediği ve tekliflerin bu maddelere dayanılarak değerlendirme dışı bırakıldığı iddia edilmiştir.

İlanda iş bitirme belgesi ile ilgili olarak Yönetmeliğe atıf yapılmış fakat herhangi bir oran belirtilmemiştir. Dolayısıyla isteklilerin hangi oranda yeterlik belgesi getirecekleri belli değildir. Şikayetçinin iş bitirme belgesi 6.815.000.000 TL ve teklif ettiği fiyat 293.062.000.000 TL, ihale üzerine kalan firmanın teklifi 296.765.000.000 TL iş bitirme belgesi 12.000.000.000 TL’ dir. Dolayısıyla ihale üzerine kalan firmanın iş bitirme belgesi üzerindeki rakam ile şikayetçi firmanın iş bitirme belgesindeki rakam birbirine çok yakındır. İhale üzerine kalan firma ayrıca idareden daha önce de idarenin benzer nitelikteki işlerini yaptıklarına dair belge getirmiştir ama bu belgenin üzerinde herhangi bir miktar bulunmadığından iş bitirme belgesi olarak değerlendirilmesi mümkün değildir. Yapılması gereken şikayetçi firmanın belgesinin tamamlattırılması veya hem şikayetçinin hem de ihale üzerine kalan firmanın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmekte iken şikayetçinin teklifinin tek başına değerlendirme dışı bırakılması 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Tekliflerin Değerlendirilmesi” başlıklı 37 nci maddesine aykırıdır.

B- İhalelere Karşı Yapılacak İdari Başvurulara Ait Yönetmeliğin 15 inci maddesi uyarınca şikayetçinin iddialarından bağımsız olarak ihale işlem dosyası üzerinde yapılan re’sen inceleme sonucunda;

1- İhale Komisyonu Karar tutanağında şikayetçinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının sebepleri arasında “kullanılmış” kredisinin olmaması gösterilmiştir. Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 31 inci maddesinde “..teklif edilen bedelin %5 inden az olmamak üzere istekli tarafından belirlenecek tutarda bankalar nezdindeki –kullanılmamış- nakit kredisini….gösterir.” hükmü yer almaktadır.

Yönetmelikte özellikle kullanılmamış kredi gösterilmesi gerektiği belirtilmesine rağmen, idarenin kullanılmamış kredi gösteren şikayetçinin teklifini, kullanılmış kredisi yok diye değerlendirme dışı bırakması Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 31 inci maddesine aykırıdır.

2- İhale Komisyonu Karar tutanağında şikayetçinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının sebepleri arasında SSK prim borcu olmadığına dair belgenin içeriğinin yetersiz olduğu yer almaktadır.

SSK prim borcu olmadığına dair belge teklifin esasın etkileyecek nitelikte belge olmadığından bu belgenin yetersiz olması halinde idarenin bunu tamamlatma yoluna gideceği yerde, teklifi değerlendirme dışı bırakma sebebi olarak göstermesi 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 37 nci maddesinin 2 nci fıkrasına aykırıdır.

3- İhale Komisyonu Karar tutanağında şikayetçinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının sebepleri arasında “iptal edilen önceki ihalede verilen tebilgat adresine giden iki tebligatımızın da geri dönmesi ve bu ihalede de aynı tebligat adresinin verilmesi” gösterilmiştir.

Bahsedilen sebebin şikayetçinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında etkili olması, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Tekliflerin Değerlendirilmesi” başlıklı 37 nci maddesine aykırıdır.

4- 4734 sayılı Kanunun 55 inci maddesinde öngörülen, şikâyet sunulduktan sonra, ihale yetkilisince ivedilik ve kamu yararı bulunması nedeniyle ihale işlemlerine devam edilmesi gerektiği onaylanmadıkça idarenin sözleşme imzalayamayacağı hükmü ile İhalelere Karşı Yapılacak İdari Başvurulara Ait Yönetmeliğin 40 ıncı maddesinde yer alan, İdarenin şikayet üzerine verdiği nihai kararları en geç 7 gün içinde bütün adaylar ve isteklilere bildireceği, son bildirim tarihini izleyen günden itibaren 15 gün içinde Kuruma itiraz edilmemişse, kararının gerektirdiği eylem ve işlemlerin yerine getirileceği hükmüne aykırı olarak 15 günlük Kuruma itirazen şikayet başvuru süresinin bitimi beklenilemeyerek şikayetin reddine ilişkin 30.09.2003 tarihli cevaptan sonra 07.10.2003 tarihinde sözleşmenin Kanuna aykırı olarak imzalandığı anlaşılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle; 

1- Şikayet üzerine ve re’sen yapılan incelemeler sonucunda tespit edilen mevzuata aykırılıklar düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte bulunduğundan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 56 ncı maddesinin 2 nci fıkrasının (b) bendi gereğince, yukarıda mevzuata aykırılığı tespit edilen ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,

2- Ayrıca idareye bu Kurul Kararının gerektirdiği işlem ve eylemleri Kararın bildirimi tarihinden itibaren en geç 7 gün içinde yapmak ve bu uygulamaları uygulama tarihinden itibaren 5 gün içinde Kuruma bildirmek zorunda olduğunun bildirilmesine,

oyçokluğuyla karar verildi.

Karşı Oy Gerekçesi:

Karar içeriğinde yer alan mevzuata aykırılıklara katılmakla birlikte, bu aykırılıkların düzeltici işlem tesis edilmek suretiyle giderilebileceği, bu itibarla ihale işlemlerinin iptaline gerek olmadığı gerekçesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyorum.

 

                                                                                                                                                                                                                        Muzaffer EREN

                                                                                                                                                                                                                           Kurul Üyesi

Karşı Oy:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “İdare tarafından inceleme” başlıklı 55. maddesinde; “İhalelere ilişkin olarak yapım müteahhidi, tedarikçi veya hizmet sunucusu tarafından öncelikle idareye şikayette bulunulur.

Bu şikayetler;

  1. Sözleşme imzalanmamışsa,

  2. Yapım müteahhidi, tedarikçi veya hizmet sunucusunun şikayete yol açan durumların farkına vardığı veya farkına varmış olması gerektiği tarihi izleyen onbeş gün içinde yapılmışsa,

idarece dikkate alınır” hükmüne yer verildikten sonra, aynı Kanunun “Kamu İhale Kurulu tarafından inceleme” başlıklı 56. maddesinde; 55. maddesinde belirtilen hallerde ve sürede (idarece şikayetin reddedilmesinden veya 30 gün içinde cevap verilmeyerek zımnen reddedilmesinden sonraki 15 gün içinde) Kuruma “sözleşme imzalanmadan” önce şikayette bulunulabileceği, sözleşme imzalandıktan sonra yapılan şikayetlerin Kurul tarafından değerlendirmeye alınmayacağı kurala bağlanmıştır.

4734 sayılı Kanunun 55. ve 56. maddeleriyle sözleşme imzalandıktan sonra ihale süreciyle ilgili olarak ihaleyi yapan idareye ve sonrasında Kamu İhale Kurumuna şikayet ve itirazen şikayet yoluna başvurulması yasaklanırken, Kanunun 41. maddesinde kesinleşen ihale kararından sonra sözleşme imzalanması da belli bir süreye bağlanmıştır. Böylece, ihale işlemleriyle ilgili olarak yapılabilecek şikayetler için tanınan süre içinde sözleşme imzalanması engellenerek, Kanun kendi içerisinde bir sistematik kurmuş ve sözleşme imzalanmadan önce ilgililere ihale işlemleriyle ilgili olarak tanınan şikayet hakkını güvenceye almıştır.

Kanunun bütün maddelerinin tam olarak uygulanmadığı durumlarda bu sistematik bozulmaktadır. Şöyle ki; ihale kararından sonra 4734 sayılı Kanunun 41. maddesindeki sürelere uyulmadan sözleşme imzalanması durumunda ilgililerin sözleşme imzalanmadan şikayette bulunma hakları fiilen ellerinden alınmaktadır. Böyle bir durumda ortada usulüne uygun olmasa bile imzalanmış bir sözleşme bulunmaktadır. 4734 sayılı Kanunun 56. maddesinde sözleşmenin imzasından sonra yapılan şikayetlerin Kurulca değerlendirmeye alınmayacağını hükme bağlamış olduğundan, sözleşmenin bir şekilde imzalandığı durumlarda yapılan şikayetler üzerine Kamu İhale Kurumunun Kanuna aykırı olduğunu tespit ettiği ihale işlemleri ile ilgili olarak iptal kararı verme yetkisi bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle sözleşmenin imzalandığı 07.10.2003 tarihinden sonra 13.10.2003 tarihinde Kurum nezdinde başlatılan itirazen şikayet başvurusu hakkında 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesi hükmü çerçevesinde herhangi bir değerlendirme yapılması mümkün olmadığından ihale işlemlerinin iptali yönündeki çoğunluk kararına katılmıyorum.

 

                                                                                                                                                                                                                       H. Hüseyin GÜRHAN

                                                                                                                                                                                                                              Kurul Üyesi

—— • ——

Kamu İhale Kurumundan:

KAMU İHALE KURULU KARARI

 

Toplantı No

: 2003/109

 

Gündem No

: 4

 

Karar Tarihi

: 17.11.2003

 

Karar No

: 2003/UK.Z-743

Toplantıya Katılan Üyeler:

Başkan: II.Başkan Bilal KARACA

Üyeler : V. Arif ŞİMŞEK, Muzaffer EREN, Hakkı USTAÖMER,

Namık DAĞALP, Adnan ZENGİN, H.Hüseyin GÜRHAN, K. Nejat ÜNLÜ

Şikayetçi:

İlker Otomotiv Makine İnşaat Turizm Elektronik San. Tic. Ltd. Şti.

Numunebağ Cad. Ulubatlı Sok. No:59 Bayrampaşa-34160 İSTANBUL

İhaleyi yapan idare:

E.Ü.A.Ş. Bursa Doğalgaz Kombine Çevrim Santralı İşletme Müdürlüğü Ovaakça-BURSA

Başvuru tarih ve sayısı:

09.10.2003/26708

Başvuruya konu ihale:

1 adet yüksek basınç daimi blöf valfi body kısmı ve 1 adet orta basınç daimi blöf valfi body kısmı alımı İhalesi

Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:

07.11.2003 tarih ve 07.G017/2003-18E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

E.Ü.A.Ş. Bursa Doğalgaz Kombine Çevrim Santralı İşletme Müdürlüğünce 17.09.2003 tarihinde ihalesi yapılan 1 adet yüksek basınç daimi blöf valfi body kısmı ve 1 adet orta basınç daimi blöf valfi body kısmının açık ihale usulü ile alımı ihalesine katılan İlker Otomotiv Makine İnşaat Turizm Elektronik San. Tic. Ltd. Şti.’nin idareye yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 03.10.2003 tarihli yazısıyla reddi üzerine, 09.10.2003 tarih ve 26708 sayıyla kayıtlarımıza alınan dilekçeyle Kurumumuza itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuştur. 

Başvuruya ilişkin olarak düzenlenen 22.10.2003 tarih ve 07.G017/2003-15 sayılı Ön İnceleme Raporunun incelenmesi sonucu 30.10.2003 tarih ve 2003/AK.M-2003/316.1 sayılı Kurul kararı ile, ihale sürecinin durdurulmasına gerek olmadığına karar verilmiştir.

Kurumumuzun 14.10.2003 tarih ve 1106-14950 sayılı yazısı ile istenilmesi üzerine idare tarafından 16.10.2003 tarih ve 14.00/1970 sayılı yazı ekinde ihale dosyasının gönderilmesiyle 07.11.2003 tarih ve 07.G017/2003-18E sayılı Esas İnceleme Raporu düzenlenmiştir.

Söz konusu ihale için vermiş oldukları teklife istinaden yapılacak sözleşmede, İhale tarihindeki TCMB döviz alış kuru üzerinden TL olarak sabitlenmiş şekilde belirtilen ödeme şartının, teslim tarihinde geçerli olan Japon Yeni TCMB döviz alış kuru üzerinden TL olarak ödeme yapılması şeklinde değiştirilmesi yönünde idareye yaptıkları itirazın reddi üzerine konunun incelenerek karar verilmesi için Kurumumuza itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuştur.

İdarece, başvuru sahibinin 17.09.2003 tarihli ihaleye ilişkin yaptığı şikayetin incelenmesi neticesinde 03.10.2003 tarih ve 0.12.14.00/1695 sayılı yazısı ile; Mal Alım İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 54. maddesine göre ”İdari şartnamede Türk Lirası ve/veya başka para birimleri cinsinden teklif verilebileceği öngörülen ihalelerde tekliflerin değerlendirilmesi, teklif edilen bedellerin ihale tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru veya çapraz kur üzerinden ödemeye esas para birimine çevrilmesi suretiyle yapılır” denildiği, ihale ilanı ve Tip İdari Şartnamenin 20. maddesinde yüklenicilerin hangi kriterleri esas alarak teklif vermeleri gerektiği belirtilerek Yabancı para ihtiva eden birim fiyat tekliflerin ihalenin yapıldığı tarihteki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilerek değerlendirileceği, ödemeye esas para biriminin de TL (Türk Lirası) olduğu hükmünün bulunduğu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 5. maddesi hükümlerine göre davranan İdarenin haksız rekabete yol açacak olan başvuran firmanın talebinin yerinde olmadığı ve uygun görülmediği hususu belirtilerek başvuran firmanın talebinin yerinde olmadığına karar verilmiştir.

Söz konusu uyuşmazlığın İdari Şartnamenin 20 nci maddesi ve Mal Alım İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 54. maddesine göre çözümlenmesi gerektiği, bu durumda, söz konusu ihaleye ilişkin ödemeye esas para biriminin TL (Türk Lirası) olduğu, Yabancı para ihtiva eden birim fiyat tekliflerin ihalenin yapıldığı tarihteki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilerek elde edilen rakam üzerinden yapılması gerektiği görülmekle, başvuran firmanın talebinin yerinde olmadığı anlaşılmaktadır.

ihale dosyası üzerinde yapılan re’sen inceleme sonucunda;

1- Başvuran firmanın teklif mektubunda teklif ettiği bedelin ihale tarihi itibariyle 27.802.068.000.-TL (2.373.000. Japon Yeni) olduğu, ihalenin yaklaşık maliyetine göre ihale üzerinde kalan şikayetçi firmanın teklifinin aşırı düşük olarak görülmesi ve 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi ile Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 58 inci maddesi hükmü uyarınca, idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit etmesi gerektiği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyip ondan sonra karar vermesi gerekmekte olup, ihale üzerine kalan  isteklinin  aşırı düşük teklifine ilişkin açıklama istenilmesi, yapılacak açıklamaya göre bir değerlendirme yapılması gerekirken bu prosedüre uyulmaması anılan hükümlere aykırı bulunmuştur.  

2- Barbaros Elk. Elekt. Mak. San. Ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklif mektubunda teklif ettiği bedelin 38.000.000.000.-TL olduğu ancak sunduğu geçici teminatın 865.000.000.-TL olduğu dikkate alındığında geçici teminatın İdari Şartnamenin Geçici Teminat başlıklı 27. maddesi ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 33. maddesine göre teklif edilen bedelin % 3'ünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda alınacağı hükmüne rağmen, anılan firmanın geçici teminat mektubunun teklif edilen bedelin %3’ünden az tutarda olduğu, yukarıda anılan hükümler uyarınca bu isteklinin teklifinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 36 ncı maddesine göre geçici teminatının usule uygun olmadığının tutanakla tespit edilmesinden sonra tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 37 nci maddesine göre teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekirken, teklifin değerlendirmeye alınması anılan hükümlere aykırıdır.

Şikayetçinin iddiaları ve ihale dosyası üzerinde re’sen yapılan esas incelemesi neticesinde;

İhale yetkilisince onaylanan ihale kararının iptal edilmesine, tespit edilen eksikliklerin, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 56 ncı maddesi ikinci fıkrasının (a) bendi ile İhalelere Karşı Yapılacak İdari Başvurulara Ait Yönetmeliğin 30 uncu maddesi (g) bendi gereğince düzeltici işlem olarak belirlenmesine,

karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanısına ulaşılmıştır.

Karar:

07.11.2003 tarih ve 07.0172/2003-18E sayılı Esas İnceleme Raporu ve ekleri ile ihale dosyası incelendi.

Başvuru sahibi firmanın başvuru konusu şikayet dilekçesinde özetle; 17.09.2003 tarihinde ihalesi yapılan 1 adet yüksek basınç daimi blöf valfi body kısmı ve 1 adet orta basınç daimi blöf valfi body kısmının açık ihale usulü ile alımının yerli ve yabancı tüm isteklilere açık olduğu, İdari Şartnamenin 20. maddesinde yabancı para ihtiva eden birim fiyatlı tekliflerin ihalenin yapıldığı tarihteki TC Merkez Bankası Döviz alış kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilerek değerlendirileceği, ödemeye esas para biriminin Türk Lirası olduğu, kendi firmalarının ihaleye Japon Yeni olarak teklifte bulundukları, ihalenin yabancı isteklilere de açık olduğundan, yabancı bir isteklinin TL olarak teslimata kadar sabitlenmiş şekilde fiyat vermesinin doğru olmadığı, İdari Şartnamenin 20. maddesinde belirtilen yabancı para cinsinden verilen tekliflerin ihale tarihinde TCMB döviz alış kuru üzerinden TL’na çevrilmesinin sadece ekonomik anlamda en avantajlı teklifin belirlenmesinde kullanılacak bir kriter olduğu, Mal Alım İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 54. maddesinin de bu şekilde yorumlanması gerektiği iddia edilmektedir.

Başvuranın söz konusu ihalede tüm itirazlarının ihale dokümanın bir parçası olan idari şartnamede yer alan hususa ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 55 inci maddesinin birinci fıkrasında “İhalelere ilişkin olarak yapım müteahhidi, tedarikçi veya hizmet sunucusu tarafından öncelikle idareye şikayette bulunulur.” hükmüne yer verildiği, üçüncü fıkrasında, “İdare, şikayetin verilmesini izleyen otuz gün içinde gerekçeli bir karar alır. Bu kararda, şikayet tamamen veya kısmen haklı bulunmuşsa alınması gereken düzeltici önlemler de belirtilir. Alınan karar, bütün aday veya isteklilere karar tarihini izleyen yedi gün içinde bildirilir.”, dördüncü fıkrasında ise “Belirtilen süre içerisinde bir karar alınmaması veya süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda aday veya istekli, karar verme süresinin bitimini izleyen onbeş gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunabilir.” şeklinde hükümler bulunmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, başvuran firmanın ihale dökümanını (içinde 01.09.2003 tarihli ihale döküman bedeli makbuzu karşılığında ihaleye ilişkin idari şartnamenin bulunduğu) aldığına dair bila tarihli beyanını içeren yazının bulunduğu, bu yazıya istinaden ihale dokümanının 02.09.2003 tarih ve 539450 sayılı Aras Kargo tebliğ mazbatası ile 02.09.2003 tarihinde tebliğ edildiği, dolayısıyla şikayetçinin idari şartnameden 02.09.2003 tarihinde haberdar olduğu anlaşılmaktadır.

Yukarıda anılan mevzuat hükümlerine göre idareye başvuru süresi, ihale süreci içerisinde şikayete konu işlem veya eylemin farkına varıldığı tarihten itibaren on beş gün olduğu düzenlemesine yer verilmiştir.

Yukarıda yer alan Kanun hükmünden de anlaşılacağı üzere, Kamu İhale Kurumuna itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilmesinin ön koşulu, idareye usulüne uygun olarak şikayet başvurusunda bulunulması ve idari süreç tamamlandıktan sonra Kuruma başvurulmasıdır.

Dosyanın incelenmesinden, şikayetçinin idari şartnameden haberdar olduğunun kabul edildiği 02.09.2003 tarihinden itibaren, yukarıda anılan mevzuat hükümlerine göre on beş gün içerisinde yani 17.09.2003 tarihi mesai bitimine kadar idareye şikayette bulunması gerekmekte iken, bu süre geçirildikten sonra 30.09.2003 tarihinde yapılan şikayet başvurusu üzerine Kuruma itiraz edildiği anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla, yukarıda anılan düzenlemelerde öngörülen usule uyulmaksızın Kuruma itiraz edilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; 

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 55 inci ve İhalelere Karşı Yapılacak İdari Başvurulara Ait Yönetmeliği 7 nci maddesinde yer alan usule aykırı olarak, idareye yapılan şikayet üzerine Kuruma yapılan başvurunun incelenmeksizin reddine,

oyçokluğuyla karar verildi.

Karşı Oy Gerekçesi:

Çoğunluk görüşü ile şikayetçinin şikayeti, “4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 55 inci ve İhalelere Karşı Yapılacak İdari Başvurulara Ait Yönetmeliğin 7 inci maddesinde yer alan usule aykırı olarak idareye yapılan şikayet üzerine Kuruma yapılan başvurunun incelenmeksizin reddine” kararı ile reddedilmiştir.

Bahse konu işin ihalesi 01.09.2003 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanmış, teklifler 17.09.2003 tarihinde verilmiş, ihale kararı 30.09.2003 tarihinde onaylanmış, şikayetçi 30.09.2003 tarihinde idareye itirazen şikayette bulunmuş, keza şikayetçi şikayetinin idare tarafından 03.10.2003 tarihinde reddedilmesi nedeniyle 07.10.2003 tarihinde Kuruma başvurmuştur.

İhale şartnamesinde ihalenin yerli ve yabancı tüm isteklilere açık olduğu ifade edilmiş ve İdari Şartnamenin 20 inci maddesinde; “Yabancı para ihtiva eden birim fiyatlı tekliflerin ihalenin yapıldığı tarihteki T.C. Merkez Bankası Döviz alış kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilerek değerlendirileceği, ödemeye esas para biriminin Türk Lirası olduğu” hükmüne yer verilmiştir. İdare bu madde gereğince şikayetçinin ihalede teklif ettiği Japon Yeni cinsinden teklifini ihale günü itibariyle Türk Lirasına çevirerek ihalede elde ettiği diğer teklif ile mukayese ederek şikayetçinin teklifini, 1. en ekonomik avantajlı teklif olarak değerlendirmiş ve ihale günü itibariyle sabitlediği teklif tutarı üzerinden ihaleyi şikayetçi üzerinde bırakmıştır.

İhale şartnamesinde yer alan koşuldan dolayı döviz cinsinden verilen tekliflerin, ihale günü itibariyle T.C. Merkez Bankası Döviz kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilmek suretiyle değerlendirileceği hususunda hiç kuşku yoktur. Ancak Şartnamede; ödemelerin, ihale günü itibariyle Türk Lirasına sabitlenen tutar üzerinden mi, yoksa ödeme günü itibariyle T.C. Merkez Bankası Döviz kuru üzerinden mi yapılacağı hususunda net bir ifade bulunmadığından şikayetin,( İdarenin 30.09.2003 tarihli İhale onayından sonra şikayetçinin duruma muttali olması nedeniyle) süre yönünden usule uygun olarak yapıldığı hususu ortaya çıkmaktadır. Zira şikayet; şikayetçinin Şartnamede öngörülen bu hususu fark ettiği tarih ile (veya fark etmesi gerektiği tarih) idareye başvurduğu tarih arasında yasada öngörülen (15) günlük süreye uyulmadığı gerekçesiyle çoğunluk kararıyla reddedilmiştir. Oysa Şartnamede; yukarıda belirtilen konuda net bir hüküm bulunmaması nedeniyle şikayetçinin, İdarenin Döviz cinsinden sunulan bir teklifi ihale günü itibariyle sabitleyerek ödeyeceğini şartname aşamasında bilebilmesi mümkün değildir. Şikayetçi bu uygulamayı 30.09.2003 tarihinde öğrenip aynı tarihte idareye başvurduğundan şikayet süre yönünden usulüne uygun yapılmıştır.

Kaldı ki, İdarenin yaptığı bu uygulama Döviz cinsinden teklife açık ihalelerin genel mantığına aykırıdır. Zira Şartnamede işin süresi 150 gün olarak öngörülmüştür. İhale sürecinin de yaklaşık 30 gün süreceği dikkate alındığında Döviz cinsinden teklif veren ve ihale üzerinde kalan herhangi bir isteklinin parasını en erken 180 gün sonra alacağı tabiidir. Hal böyle olunca Döviz cinsinden teklif, şayet ihale günü itibariyle sabitlenecekse 6 ay sonra tahsil edilecek bir alacak için herhangi bir isteklinin Döviz cinsinden teklif vermesinin bir anlamı da yoktur.

4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinde, Kamu İhale Kurumunun özet olarak; İhale işlemlerinin iptaline, şikayetin uygun bulunmadığına veya düzeltici işlemi belirleme hususunda karar verebileceğine ilişkindir.

Açıklanan nedenlerle alınacak kararın, ihale işlemlerinin iptaline veya düzeltici işlemi belirlemeden birisinin olması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyoruz.

 

 

Muzaffer EREN

 

K. Nejat ÜNLÜ

 

Kurul Üyesi

 

Kurul Üyesi

—— • ——

Kamu İhale Kurumundan:

KAMU İHALE KURULU KARARI

 

Toplantı No

: 2003/109

 

Gündem No

: 5

 

Karar Tarihi

: 17.11.2003

 

Karar No

: 2003/UK.Z-744

Toplantıya Katılan Üyeler:

Başkan: II. Başkan Bilal KARACA

Üyeler : V. Arif ŞİMŞEK, Muzaffer EREN, Hakkı USTAÖMER,

Namık DAĞALP, Adnan ZENGİN, H.Hüseyin GÜRHAN, K. Nejat ÜNLÜ

Şikayetçi:

Orl İşitme Cihazları ve Medikal San.Tic. Ltd. Şti.

19 Mayıs Bulvarı Lay Apt. No.17/2 Daire:6 SAMSUN

İhaleyi yapan idare:

Samsun Devlet Hastanesi Baştabibliği

Başvuru tarih ve sayısı:

26.09.2003 / 25226

Başvuruya konu ihale:

28 Kalem 2003 yılı Göz Sarf Malzemesi Alım İhalesi

Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:

06.11.2003 tarih ve 07.0172/2003-2E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Samsun Devlet Hastanesi Baştabibliğince 28.07.2003 tarihinde yapılan 28 Kalem 2003 yılı Göz Sarf Malzemesi Alımı İhalesine katılan Orl İşitme Cihazları ve Medikal San.Tic. Ltd. Şirketinin 28.08.2003 tarihinde idareye yaptığı şikayet başvurusuna, 18.09.2003 tarihinde red cevabı verilmesi üzerine, 26.09.2003 tarih ve 25226 sayıyla kayıtlarımıza alınan dilekçeyle Kurumumuza itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 20.10.2003 tarihinde Daire Başkanlığının onayı ile Esas incelemeye geçilmiş olup, 23.10.2003 tarih ve 2003/AK.M-2003/289.1 sayılı Kurul Kararı ile 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 56 ncı maddesinde ve İhalelere Karşı Yapılacak İdari Başvurulara Ait Yönetmeliğin 28 inci maddesinde öngörülen koşulların oluştuğu anlaşıldığından “ihale sürecinin durdurulmasına” karar verilmiştir.

İdare tarafından 28.07.2003 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede,

İhale Komisyon Karar Tutanağında 28 inci kaleme ilişkin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen Makro Medikal firmasının ürününün teknik şartnamede belirtilen kriterlere aykırı olduğu Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanlığından alınan görüş neticesinde anlaşıldığından,

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 56 ncı maddesinin 2 nci fıkrasının (b) bendi gereğince,başvuruya konu 28 inci kalemin ihale işlemlerinin iptal edilmesi kararı verilmesi,

İhalelere Karşı Yapılacak İdari Başvurulara Ait Yönetmeliğin 15 inci maddesi uyarınca şikayetçinin iddialarından bağımsız olarak ihale işlem dosyası üzerinde yapılan re’sen inceleme sonucunda;

1-Söz konusu ihalenin İdari Şartnamesinin 36.2. maddesinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifin en düşük fiyat esasına göre belirleneceği hükmüne yer verildiği,

Ancak 26.08.2003 tarihli İhale Komisyonu Karar Tutanağında 3,7,8,11,12,13,20,24, ve 28 inci kalemlerde en düşük fiyatı teklif eden firmaların ek rapor doğrultusunda değerlendirme dışı bırakılmaları suretiyle, ekonomik açıdan en avantajlı tekliflerin belirlendiği,

Ek Rapor üzerinde yapılan inceleme neticesinde ihale komisyonunun 7,8,11,12 ve 13 üncü kalemlerde teknik şartnamede belirtilen değerlendirme kriterlerinin dışında subjektif kriterlere göre karar verdiği,

Buna göre, teknik şartnamenin 7 nci kaleme ilişkin kriteri “ kanül duvarı ince (0.6mm*0.6mm), aspirasyon portu 0.4.mm olmalıdır” iken ihale komisyonu en düşük fiyatlı teklifi veren firmayı malzemenin aspirasyon gücünün yetersiz olması ve koerteks materyalini yeterince çekemediği gerekçesiyle değerlendirme dışı bıraktığı, 8 inci kaleme ilişkin teknik kriter “ebat 34mm*21mm, ağız açıklığı 10mm*3.5mm olmalıdır” iken komisyonun metali yeterince esnek bulmadığı ve göze bası yapacağı gerekçesiyle kabul etmediği, 11 inci kaleme ilişkin teknik kriter “ 60*38(23,6*1 ¼ ın)” iken komisyonun ürünü denemesi neticesinde fazla yumuşak olduğu ve manipülasyonu zor olduğu gerekçesiyle kabul etmediği, 12 nci kalemin kriterinde “düz paslanmaz çelik prob 0.9mm*4.5cm (206*1 ¾ ın) olmalıdır” iken komisyon malzemenin tetkiki neticesinde metali sert olup manipülasyonu zor olduğu gerekçesiyle, 13 üncü kalemin teknik kriterinde ise 0.40mm*16mm, ucun ise 8.5 mm’si kavisli olmalıdır” iken malzemenin denenmesi neticesinde iğne ucu tırtıklı olduğu gerekçesiyle kabul etmeyip değerlendirme dışı bıraktığı,

Bu suretle idarenin, değerlendirmesini yaparken daha önce teknik şartnamede ifade edilen teknik kriterlerin dışına çıkarak değerlendirmeyi subjektif kriterlere göre yaptığı,

2- 4734 sayılı Kanunun 24 üncü maddesinde ihale ilanlarında bulunması zorunlu hususlar düzenlenmiş olup, 01.07.2003 tarih ve 25155 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmış olan ihale ilanında “ihale konusu malın niteliği, türü ve miktarı” başlığının ‘28 kalem Göz Sarf Malzemesi’ olarak belirlendiği ancak bu kalemlerin ne olduğu ve hangi miktarda alınacağının açıkça belirtilmemiş olmasının anılan Kanun maddesine aykırı olduğu,

Bu nedenle resen incelem sonucunda yukarıda tespit edilen ihale işlemleriyle ilgili mevzuata aykırılığın değerlendirilmesi ve/veya gerekiyorsa incelenmesini temin etmek üzere Sağlık Bakanlığına bildirilmesi,

hususlarına yer verilmiştir.

Karar:

06.11.2003 tarih ve 07.0172/2003-2E sayılı Esas İnceleme Raporu ve ekleri ile ihale dosyası incelendi.

Başvuru konusu şikayet dilekçesinde; Açık İhale Usulü ile yapılan ihalenin 28 inci kalemi için ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Makro Medikal firmasının ürününün teknik şartnameye aykırı olduğu halde idarece ihalenin bu firma üzerine bırakıldığı iddiaları yer almaktadır.

İhale dosyasının incelenmesinden, Samsun Devlet Hastanesi Baştabibliğince 28.07.2003 tarihinde yapılan 28 Kalem Göz Sarf Malzemesi Alımı İhalesine sekiz isteklinin katıldığı, ihalenin kısmi teklife açık olduğu, ihale komisyonu tarafından; tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında 28 inci kalem için en düşük fiyatı teklif eden Medikal Tıbbi Malzemeler Galeri Ticaret ve San. Şirketinin teklif etmiş olduğu viscojel marka viscoat solüsyonunun içerisinde metilcelloze olduğundan teknik şartnamede ise hyroloronit asit olması istenildiğinden teknik şartnameye uymadığı gerekçesiyle kabul edilmeyerek elendiği bu nedenle ikinci en düşük teklif Makro Medikal firması olduğundan ihalenin Makro Medikal firması üzerine bırakıldığı yönünde 25.08.2003 tarihinde ihalenin karara bağlandığı ve 26.08.2003 ihale yetkilisi tarafından ihale kararının onaylandığı, kesinleşen ihale kararının usulüne uygun olarak firmalara gönderildiği, başvuru sahibinin 28.08.2003 tarihli dilekçe ile idareye şikayet başvurusunda bulunduğu, İdarece 18.09.2003 tarihinde başvurunun reddine karar verildiği, 26.09.2003 Kurum kayıt tarihli dilekçe ile Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu anlaşılmaktadır.

Şikayetçinin başvuru dilekçesindeki iddialarının incelenmesi neticesinde;

4734 sayılı Kanunun 55 inci maddesinde, ihalelere ilişkin olarak öncelikle idareye şikayette bulunulacağı, idare tarafından şikayetin verilmesini izleyen otuz gün içinde karar alınacağı, bu kararda, şikayet tamamen veya kısmen haklı bulunmuşsa alınması gereken düzletici önlemin de belirtileceği hükme bağlanmıştır.

Kamu İhale Kurumuna itirazen şikayet başvurusunda bulunabilmesinin ön koşulu olarak idareye şikayet başvurusu yolu getirilmiş olmasının nedeni, idare içerisinde çözümlenebilecek bir uyuşmazlığın Kurumun önüne getirilmemesidir. Şikayet başvurusunda bulunulması halinde idare tarafından yapılması gereken, şikayetin ayrıntılı incelenmesi ve şayet şikayet reddediliyor ise bunun gerekçelerinin ayrıntılı olarak belirtilmesidir.

Dosyanın incelenmesinden, şikayetçi firma tarafından 28.08.2003 tarihinde idareye başvurularak, ihale üzerinde bırakılan firmanın ürününün teknik şartnameye uygun olmadığı belirtilmiş ise de, idare tarafından yeterli ve ayrıntılı bir inceleme yapılmaksızın başvurunun reddedildiği anlaşılmaktadır.

Makro Medikal firmasının ürününün teknik şartnamenin ilgili şartına uyup uymadığını tespit etmek amacına yönelik olarak, bu hususta Gazi Ün. Tıp Fak. Dekanlığından 30.10.2003 tarih ve 1280 sayılı yazımız ile görüş talebinde bulunulmuş olup, anılan Dekanlığın 04.11.2003 tarih ve 36-7534 sayılı yazılarında “değerlendirilen 28 inci kalem oftalmik solüsyonun teknik şartnamesi ile alımı planlanan ‘AMO VITRAX’ solüsyonu ile uyumlu olmadığı, teknik şartname ile belirtilen solüsyon içinde ‘kondroitin sülfat’ madde istenirken alınması planlanan AMO VİTRAX marka solüsyonunda bu madde olmadığı” belirtilmiştir.

Dolayısıyla Makro Medikal firmasının teklif ettiği ürün olan AMO VITRAX solüsyonun teknik şartnamenin 28 inci kalemine ilişkin şartına uygun olup olmadığı yönünde idarece eksik araştırma sonucu şikayetin reddedilmesi yukarıda anılan mevzuat hükümlerine aykırıdır.

Açıklanan nedenlerle; 

1- İhalenin 28 inci kalemiyle ilgili ihale kararının iptaline,

2- 4734 Kamu İhale Kanununun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi gereğince itiraza konu 28 inci kaleme yönelik şikayetle ilgili olarak idarece yeterince inceleme yapılmadığından, yeniden inceleme yapılmasının düzeltici işlem olarak belirlenmesine,

3- İdareye bu Kurul kararının gerektirdiği işlem ve eylemleri Kararın bildirimi tarihinden itibaren en geç 7 gün içinde yapmak ve bu uygulamaları uygulama tarihinden itibaren 5 gün içinde Kuruma bildirmek zorunda olduğunun bildirilmesine,

oyçokluğu ile karar verildi.

Karşı Oy:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 56. maddesinin 2. fıkrasında “Kurul, Kuruma gelen itirazen şikayet başvurularıyla ilgili olarak gerekçesini belirtmek suretiyle aşağıdaki işlemlerden birine karar verir:

a) İdare tarafından düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayacak durumlarda, düzeltici işlemi belirler.

b) İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek bu Kanuna ve ilgili mevzuatına aykırı bir durumun tespit edilmesi halinde, ihale işlemlerini iptal eder.

c)İtirazen şikayet başvurusunun uygun bulunmadığını belirler.”hükmü yer almaktadır. Bu hükümle 4734 sayılı Kanuna göre yapılan ihalelerle ilgili olarak yapılan şikayetler üzerine Kamu İhale Kurulunca verilebilecek kararlar belirlenmiştir. Şikayetin uygun bulunmaması durumunda verilecek karar “şikayetin uygun bulunmadığı”dır. İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek şekilde mevzuata aykırılık tespiti durumunda ise bu işlemlerin iptaline karar verilmesi gereklidir. Üçüncü bir karar türü ise “düzeltici işlemin belirlenmesi”dir.

Düzeltici işlem belirlenmesi yoluna gidilebilmesi için Kanunun belirlediği husus “idare tarafından düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayacak durumlar”dır. Burada öne çıkan husus “ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmaması”dır. Bir ihale işleminde Kanuna veya ilgili mevzuata aykırı davranılmış olması halinde ve bu aykırılık dolayısıyla ihaleye katılan isteklilerin veya istekli olabileceklerin niteliğinde veya niceliğinde bir değişiklik doğuyorsa burada düzeltici işlem belirlenmesi olanağı bulunmamaktadır. Zira bu tür mevzuata aykırılık dolayısıyla düzeltici işlem belirlendiğinde, mevzuata aykırı işlem dolayısıyla istekli olabileceklerden bazılarının yine o ihaleye iştiraki sağlanmamış olacaktır. Diğer yandan istekliler açısından da bu tür sonuçların doğması muhtemeldir.

Bununla birlikte ; düzeltici işlem ancak “ iptali gerektirmeyecek nitelik ve ağırlıktaki” mevzuata aykırılık dolayısıyla ve ihaleye katılan veya katılması muhtemel tüm istekliler için aynı sonucu doğuracak durumlarda verilebilir. Eğer ihale işlemlerinde yapılan bir mevzuata aykırılık dolayısıyla Kamu İhale Kurulunca verilecek kararın sonucu olarak bazı isteklilerin ihale dışı bırakılması yada ihale dışı bırakılan bir isteklinin teklifinin geçerli kabul edilmesi gerekecekse, bu durumlarda mevzuata aykırılığı tespit edilen işlemin iptaline karar verilmesi gerekmektedir.

İtirazen şikayete konu olan incelenen ihale ile ilgili olarak tespit edilen ve düzeltici işlem olarak belirlenen hususlar, düzeltici işlemle giderilemeyecek şekilde mevzuata aykırı işlemlerden olduğu için ihale kararının yanında bu işlemlerinde iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; mevzuata aykırılığı tespit edilen işlemlerin iptali gerektiği oyuyla, kararın düzeltici işlem bildirilmesine ilişkin kısmına karşıyız.

 

 

V. Arif ŞİMŞEK

 

Adnan ZENGİN

 

Kurul Üyesi

 

Kurul Üyesi

 

Karşı Oy Gerekçesi:

İdarenin şikayet konusu yapılan ihale işlemi; ihale üzerinde bırakılan firmanın teklif ettiği ürünün teknik şartnamede yer alan kriterleri taşımadığı halde değerlendirmeye alınmasından ibarettir. Kurumumuza usulüne uygun olarak yapılan bu itirazen şikayet başvurusu hakkında; 4734 sayılı Kanunun 56. maddesinde düzeltici işlem belirlenmesi, ihale işlemlerinin iptal edilmesi veya başvurunun uygun bulunmadığının belirlenmesi şeklinde sıralanan kararlardan birini vermek gerekmektedir.

Bu itibarla, gerekli tüm araştırma ve incelemenin ikmal edilerek, söz konusu idari işlemin mevzuata uygunluğu irdelenmeli, şayet aykırı bir durum olmadığının tespiti halinde şikayetin uygun bulunmadığına karar verilmeli, iddianın doğruluğunun tespiti halinde ise, Kanuna aykırı olarak ihale üzerinde bırakılan firmanın teklifinin değerlendirilme dışı bırakılarak ihale işlemlerine devam edilebileceği yönünde düzeltici işlem tesis edilmelidir.

İhale kararına karşı yapılan şikayet başvurusunu reddeden İdarenin, yeterli incelemeyi yaptığını kabul etmek veya yeterli inceleme yapılmaksızın şikayetin reddedildiğini ortaya koymak gerekmektedir. Tarafımdan mümkün görülmemekle birlikte, yeterli incelemenin yapılmadığı yönünde bir tespit yapılmış olsa dahi, netice itibariyle ortada tekemmül etmiş bir idari işlem bulunmaktadır ve bu işlem ihale mevzuatına aykırıdır veya değildir. Söz konusu işlemin doğruluğunun yeterli inceleme yapılmadığı gerekçesiyle, yeniden inceleme yapılması şeklinde bir düzeltici işlem olamayacağı görüşünde olduğumdan, bu yönde alınan karara karşıyım.

Muzaffer EREN

Kurul Üyesi

—— • ——

Kamu İhale Kurumundan:

KAMU İHALE KURULU KARARI

 

Toplantı No

: 2003/109

 

Gündem No

: 6

 

Karar Tarihi

: 17.11.2003

 

Karar No

: 2003/UK.Z-745

Toplantıya Katılan Üyeler:

Başkan: II. Başkan Bilal KARACA,

Üyeler : V. Arif ŞİMŞEK, Muzaffer EREN, Hakkı USTAÖMER,

Namık DAĞALP, Adnan ZENGİN, H.Hüseyin GÜRHAN, K. Nejat ÜNLÜ

Şikayetçi:

Datateknik Bilgisayar Sistemleri Ticaret ve Sanayi A.Ş.

Mecidiyeköy İş Mer. Şehit Ahmet Sok. No:4 Kat:14 Mecidiyeköy / İSTANBUL

İhaleyi yapan idare:

İstanbul Büyükşehir Belediyesi İSKİ Genel Müdürlüğü / İSTANBUL

Başvuru tarih ve sayısı:

05.09.2003/25542

Başvuruya konu ihale:

Bilgisayar Takımı, Notebook Bilgisayar Alımı İhalesi

Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:

Datateknik Bilgisayar Sistemleri Ticaret ve Sanayi A.Ş tarafından, İstanbul Büyükşehir Belediyesi İSKİ Genel Müdürlüğü’nce açık ihale usulü ile yapılan Bilgisayar Takımı, Notebook Bilgisayar Alımı İhalesine ilişkin olarak 10.09.2003 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 02.10.2003 tarihli sayılı yazısıyla reddedilmiştir.

12.11.2003 tarih ve 07.0174/2003-30 sayılı Ön İnceleme Raporu ile başvuru dilekçesi ve eklerinin incelenmesi üzerine, Kamu İhale Kurulunun 2003/AK.M-2003/229.2 sayılı Kararıyla; İhalelere Karşı Yapılacak İdari Başvurulara Ait Yönetmeliğin 27 nci maddesiyle belirlenen ön inceleme konuları bakımından aykırılık bulunduğu tespit edildiğinden itirazen şikayet başvurusunun süre yönünden reddine, anılan Yönetmeliğin 34 üncü maddesinde öngörülen koşullar oluştuğundan iddiaların incelenmesine geçilmesine karar verilmiştir.

Kurumumuzun 14.10.2003 tarih ve 1094-14873 sayılı ve 23.10.2003 tarih ve 1163 sayılı yazıları ile istenilmesi üzerine, idare tarafından gönderilen ihale dosyasının İncelenmesi sonucunda;

İhale işlem dosyasında tespit edilen mevzuata aykırı işlemlerin 4734 sayılı Kanunun 53 üncü maddesi gereğince inceleme ve gerekiyorsa soruşturması yapılmak üzere konunun İçişleri Bakanlığına bildirilmesi gerektiği,

hususlarına yer verilmiştir.

Karar:

12.11.2003 tarih ve 07.0174/2003-30E sayılı Esas İnceleme Raporu ve ekleri ile ihale dosyası incelendi.

Başvuru konusu şikayet dilekçesinde yer alan; İstanbul Büyükşehir Belediyesi İSKİ Genel Müdürlüğü tarafından 03.07.2003 tarihinde Bilgisayar Takımı, Notebook Bilgisayar Alımı İhalesi yapıldığı, ihalede değerlendirmeye alınan ancak teknik şartnameye uygun olmayan bazı firma ve ürünlerin ihaleye katıldığı, firma kayrılması yapılarak haksız rekabet sağlandığı, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 55 inci maddesine aykırı olarak idarenin şikayet sunulduktan sonra kamu yararı ve ivedilik kararı almadan ihale işlemlerine devam edildiği iddialarıyla, Kurumumuza itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuştur.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi İSKİ Genel Müdürlüğü tarafından 03.07.2003 tarihinde yapılan Bilgisayar Takımı, Notebook Bilgisayar Alımı İhalesine, O-Net Bilgisayar, Datateknik Bilgisayar, Netcom Bilgisayar, Escort Computer, Boğaziçi Bilgisayar ve Sentim Bilişim olmak üzere 6 isteklinin katıldığı, ihalenin karar öncesindeki sürecinde şikayetçi firma tarafından 24.07.2003 tarih ve 71141 sayılı dilekçe ile idareden açıklama talep edildiği, idarece şikayetçiye cevap verilmediği, 01.08.2003 tarihli ihale komisyonu kararı ile, Boğaziçi Bilgisayar Tic. ve San. Anonim Şirketinin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olduğu ve ihaleyi kazandığı, O-Net Bilgisayar A.Ş.’nin teklif mektubunun ve Sentim A.Ş.’nin teminat mektubunun standart forma uygun olmadığı, Netcom Bilgisayar A.Ş.’nin iş deneyim belgesinin bulunmaması, Escort Computer A.Ş.’nin mali durum belgesinin, genel müdürlük teyidinin ve vergi borcu olmadığına ilişkin belgenin aslı olmaması, iş deneyim belgesinin bulunmaması nedenleri ile tekliflerinin değerlendirmeye alınmadığı belirtilerek ihale yetkilisinin onayına sunulduğu, ihale yetkilisince kararın 07.08.2003 tarihinde onaylandığı, ihalenin Boğaziçi Bilgisayar Tic. ve San. Anonim Şirketinde kaldığının ve ikinci en avantajlı teklifin de Datateknik Bilgisayar Anonim Şirketine ait olduğunun İstanbul Büyükşehir Belediyesi İSKİ Genel Müdürlüğü tarafından 29.08.2003 tarihli iadeli taahhütlü mektupla Datateknik Bilgisayar Anonim Şirketine tebliğ edildiği, bunun üzerine şikayetçi firma tarafından 05.09.2003 tarihinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, idareye yapılan 10.09.2003 tarihli şikayet başvurusu üzerine İstanbul Büyükşehir Belediyesi İSKİ Genel Müdürlüğü tarafından alınan 02.10.2003 tarih ve 2003/484 sayılı kararla şikayetçinin iddialarının gerçeğe uygun ve ciddi bulunmaması, somut delillere dayanmaması nedeniyle reddine, kamu yararı ve ivedilik kararı alınarak ihale sürecinin devamına karar verildiği, bu kararın şikayetçiye 15.10.2003 tarihinde tebliğ edildiği, ihaleyi kazanan Boğaziçi Bilgisayar Tic. ve San. Anonim Şirketinin ihalelerden yasaklı olmadığının anlaşıldığı, idare tarafından iadeli taahhütlü mektupla sözleşmeye davet edildiği, anılan firma ile 04.11.2003 tarihinde sözleşme imzalandığı anlaşılmaktadır.

Kamu İhale Kurulunun 15.09.2003 tarih ve 2003/AK.M-2003/229.1 sayılı kararı ile, anılan tarihte yürürlükte olan İhalelere Karşı Yapılacak İdari Başvurulara Ait Yönetmeliğin 27 (d ) maddesiyle belirlenen ön inceleme konuları bakımından aykırılık bulunduğu tespit edilmiş, Kurul kararının 26.09.2003 tarihinde şikayetçiye tebliği üzerine yasal süre içerisinde eksiklikler giderilmeden 30.09.2003 tarihinde yeniden Kurumumuza itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, bunun üzerine hazırlanan 07.10.2003 tarih ve 07.0174/2003-22 sayılı ön inceleme raporu üzerine Kurulun 14.10.2003 tarih ve 2003/AK.M-2003/229.2 sayılı kararı ile Başvurunun Reddine, kabul koşulları oluştuğundan İddiaların İncelenmesine Geçilmesine karar verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddiaları incelendiğinde,

1- İhaleyi kazanan firmanın teklif ettiği ürünün TSEK belgesinin bulunmadığı, bu hususun teknik ve idari şartnameye uygun olmadığı yönündeki itirazı değerlendirildiğinde; İdari Şartnamenin 7.3.4 maddesi ile Teknik Şartnamenin 3.7 nci maddelerinde, ‘’Teklif edilen ürünler için üretici firmaya ait TSE hizmet yeterlik belgesi, TSEK ürün yeterlik belgesi veya FCC ve TÜV belgeleri, Sanayi Bakanlığı onaylı satış sonrası hizmet yeterlik belgesi, ISO 9001 belgeleri olmalıdır’’ şeklinde düzenleme bulunduğu, firmaların teklif ettikleri ürünlerde TSEK belgesinin bulundurulmasının bir zorunluluk olarak düzenlenmediği, TSEK belgesi yerine FCC ve TÜV belgeleri, Sanayi Bakanlığı onaylı satış sonrası hizmet yeterlik belgesi, ISO 9001 belgeleri yeterli görüldüğü, ihale işlem dosyası üzerinde yapılan incelemede Boğaziçi Bilgisayar Tic. ve San. Anonim Şirketinin TÜV ve FCC belgelerini, Sanayi Bakanlığı onaylı satış sonrası hizmet yeterlik ve ISO 9001 belgelerini sunduğu, teklifin teknik ve idari şartnameye uygun olduğu anlaşılmakla, bu husustaki iddianın yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

2- Teknik şartnamenin 2.1.5 maddesinde belirtilen cihaza ilişkin kasa Plastik yapıda ve içi metal shield ile ekranlanmış olmalıdır koşulunun, ihaleyi kazanan firmanın verdiği fiyat teklifi ile karşılanmasının mümkün bulunmadığı, firmanın cihazının belirtilen koşulları karşılamadığı iddia edilmiş ise de; 01.08.2003 tarihli İhale Komisyonu Karar Tutanağında firmanın teklifinin usulüne uygun olduğunun belirtildiği, şikayetçi tarafından da bu iddianın aksi somut bilgi ve belgelerle ortaya konulamadığı, idareye teslim edilen numune ürünün ve taahhüt ettiği donanım bileşenlerinin teknik şartnameye uygun olduğunun belirtildiği, Mal Alımları Denetim Muayene ve Kabul İşlemlerine Dair Yönetmelik hükümleri kapsamında ihale konusu malın teslim aşamasında idare tarafından kurulacak muayene ve kabul komisyonunca, teslim edilecek cihazların idari ve teknik şartnameye uygunluğunun denetleneceği, uygun bulunmaması halinde kabul edilmeyeceği anlaşılmakla, bu husustaki iddia yerinde görülmemiştir.

3- 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 55 inci maddesine aykırı olarak idarece şikayet sunulduktan sonra kamu yararı ve ivedilik kararı almadan ihale işlemlerine devam edildiği iddiası ile ilgili olarak yapılan incelemede; 4734 sayılı Kanunun 55 inci maddesinde şikâyet sunulduktan sonra, ihale yetkilisince ivedilik ve kamu yararı bulunması nedeniyle ihale işlemlerine devam edilmesi gerektiği onaylanmadıkça idarece sözleşmenin imzalanamayacağı hususunun düzenlendiği, İhalelere Karşı Yapılacak İdari Başvurulara Ait Yönetmeliğin 17 nci maddesinde de; idareye yapılan şikayet başvurularının ihale işlemlerinin yürütülmesini kendiliğinden durduracağını, ancak ihale yetkilisince şikayet başvurusundaki iddiaların ciddi ve somut bulunmaması ve ihale konusu işin ivedi olması halinde alınacak kararla ihale işlemlerine devam edilebileceği ve sözleşmenin imzalanabileceğinin düzenlendiği, şikayetçinin 10.09.2003 tarihli dilekçe ile idareye şikayet başvurusunda bulunduğu, 17.09.2003 tarihli kararla şikayet başvurusu üzerine ihale işlemlerinin durdurulmasına karar verildiği, bunun üzerine ihale yetkilisince şikayet başvurusundaki iddiaların ciddi ve somut bulunmaması ve ihale konusu işin ivedi olması, ihale işlemlerine devam edilmemesi halinde telafisi mümkün olmayan zararların doğabileceği gerekçesiyle 02.10.2003 tarihinde alınan kararla ihale sürecinin devamına ve sözleşmenin imzalanmasına karar verildiği anlaşılmakla, şikayetçinin bu yöndeki iddialarının doğru olmadığı anlaşılmıştır.

B- İhalelere Karşı Yapılacak İdari Başvurulara Ait Yönetmeliğin 15 inci maddesi uyarınca şikayetçinin iddialarından bağımsız olarak ihale sürecinin şikayet tarihine kadar gerçekleşmiş kısmına ilişkin ve iddialardan bağımsız olarak re’sen yapılan inceleme sonucunda;

1- 4734 sayılı Yasanın 41 inci maddesinde “İhale sonucu, ihale kararlarının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil ihaleye teklif veren bütün isteklilere iadeli taahhütlü mektup ile tebligat adresine postalanmak suretiyle bildirilir. Mektubun postaya verilmesini takip eden yedinci gün kararın isteklilere tebliğ tarihi sayılır’’ hükmünün yer aldığı, Bilgisayar Takımı, Notebook Bilgisayar Alımı İhalesi ile ilgili olarak ihalenin 07.08.2003 tarihinde onaylandığı, onaylanan ihale kararının en geç 10.08.2003 tarihinde isteklilere iadeli taahhütlü mektup ile tebligat adreslerine postalanmak suretiyle bildirilmesi gerekirken, ihale onay kararının 25.08.2003 tarihinde postalandığı anlaşılmakta olup, bu durum 4734 sayılı Kanunun 41 inci maddesine aykırıdır.

2- 4734 sayılı Kanunun 37 nci maddesinin ikinci fıkrasında; Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerin eksik olması veya belgelerde önemsiz bilgi eksikliği bulunması halinde, idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik belge veya bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede eksik belge veya bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır….” hükmünün yer aldığı, ihale komisyon karar tutanağında Netcom Bilgisayar A.Ş.’nin İş Deneyim Belgesinin bulunmaması, Escort Computer A.Ş.’nin mali durum belgesinin, genel müdürlük teyidinin ve vergi borcu olmadığına ilişkin belgenin aslı olmaması, iş deneyim belgesinin bulunmaması nedenleri ile tekliflerinin değerlendirmeye alınmadığı belirtilerek ihale yetkilisinin onayına sunulduğu, ihale yetkilisince kararın 07.08.2003 tarihinde onaylandığı, söz konusu belgelerin 4734 sayılı Kanunun anılan maddesine göre tamamlanabilir belgeler olduğu, idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik belge ve bilgilerin tamamlanmasının yazılı olarak istenilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik belgelerin tamamlatılması yoluna gidilmeyip tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması 4734 sayılı Kanunun anılan maddesine aykırıdır.

3- 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 40 ıncı maddesinde,’’… İhale kararları ihale yetkilisince onaylanmadan önce idareler, ihale üzerinde kalan isteklinin 58 inci maddeye göre yasaklı olup olmadığını anılan maddeye göre teyit ettirerek buna ilişkin belgeyi ihale kararına eklemek zorundadır.’’ hükmünün yer aldığı, ihale yetkilisince ihalenin 07.08.2003 tarihinde onaylandığı, ihale üzerinde kalan isteklinin yasaklı olup olmadığına ilişkin Kamu İhale Kurumundan talep edilecek olan teyit belgesinin ise 24.10.2003 tarihinde alındığı anlaşılmakta olup, bu durum 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 40 ıncı maddesine aykırıdır.

4- 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 38 inci maddesinde,’’ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.’’ hükmünün yer aldığı, ihalenin yaklaşık maliyetinin 535.000 Dolar olduğu, ihaleye katılan isteklilerden O-Net Bilgisayarın 660.360 Dolar, Datateknik Bilgisayarın 525.400 Dolar, Netcom Bilgisayarın 509.620 Dolar, Escort A.Ş.’nin 542.460 Dolar, Sentim A.Ş.’nin 634.800 Dolar, birinci en avantajlı teklif sahibi ve ihaleyi kazanan Boğaziçi Bilgisayarın teklifinin ise, 388.880 Dolar olduğu, diğer tekliflere ve idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan Boğaziçi Bilgisayarın teklifi teklifi ile ilgili olarak 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 38 inci maddesine göre değerlendirme yapılması gerekmekte iken, değerlendirme yapılmaması anılan Kanun maddesine aykırıdır.

5- 4734 sayılı Kanunun 29 uncu maddesinde,’’ İlân yapıldıktan sonra ihale dokümanında değişiklik yapılmaması esastır. Değişiklik yapılması zorunlu olursa, bunu gerektiren sebep ve zorunluluklar bir tutanakla tespit edilerek önceki ilânlar geçersiz sayılır ve iş yeniden aynı şekilde ilân olunur.

Ancak, ilân yapıldıktan sonra, tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hatalar veya eksikliklerin idarece tespit edilmesi veya isteklilerce yazılı olarak bildirilmesi halinde, ihale dokümanında değişiklikler yapılabilir. Yapılan bu değişikliklere ilişkin ihale dokümanının bağlayıcı bir parçası olan zeyilname, son teklif verme gününden en az on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde ihale dokümanı alanların tamamına gönderilir…’’ hükmünün yer aldığı, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 26 ncı maddesinde ise zeyilnamenin, ihale veya ön yeterlik dokümanı alanların tümüne yazılı olarak iadeli taahhütlü mektup yoluyla gönderileceği veya imza karşılığı elden tebliğ edileceği ve son teklif verme veya ön yeterlik son başvuru tarihinden en az on gün önce bilgi sahibi olmalarının sağlanacağının düzenlendiği, 03.07.2003 tarihinde yapılan ihaleye ilişkin olarak ihale ilanının 23.05.2003 tarih ve 25116 sayılı Resmi Gazetede yayımlandığı, 09.06.2003 tarihinde düzenlenen zeyilname ile; İdari şartnamenin 36.2 nci maddesinde düzenlenen ekonomik açıdan avantajlı teklifin en düşük fiyat esasına göre belirleneceği hususunun değiştirilerek, ekonomik açıdan avantajlı teklifin fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak belirleneceği şeklinde değiştirildiği, ayrıca Teknik Şartnamenin 2.1.6, 2.2.9, 2.3.3, 3.6, ile idari şartnamenin 7.3.5 inci maddelerinde yer alan ihale konusu cihazın teknik özellik ve niteliklerinde değişiklikler yapıldığı, yapılan bu değişikliklere ilişkin olan zeyilnamenin, son teklif verme gününden en az on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde ihale dokümanı alanların tamamına iadeli taahhütlü mektup yoluyla gönderilmesi veya imza karşılığı elden tebliğ edilmesi gerektiği halde; 09.06.2003 tarihinden önce doküman alan Sentim A.Ş. firmasına zeyilnamenin gönderildiği konusunda ihale işlem dosyasında herhangi bir bilginin bulunmadığı, 23.10.2003 tarih ve 1163 sayılı yazıyla istenilmesine rağmen zeyilnamenin Sentim A.Ş. firmasına iadeli taahhütlü mektup yoluyla veya imza karşılığı elden tebliğ edildiği konusunda herhangi bir bilgi veya belgenin sunulamadığı, isteklinin teklif mektubunun incelenmesinden de zeyilnamedeki değişikliklere göre teklif sunulduğu konusunda bir sonuca ulaşılamamış olup, bu durum 4734 sayılı Kanunun 29 uncu maddesine aykırıdır.

İddiaların incelenmesi kapsamında incelenen ihale işlemleri ile ilgili olarak iptal kararı verilmesi veya düzeltici işlem tesisi mümkün bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle;

Kamu İhale Kurulu Üyesi Hakkı USTAÖMER’in tespit edilen eksikliklerin idarenin yasal yetkilerini kullanmasına yönelik olduğundan ilgili idareye bildirilmesine gerek olmadığı yönündeki karşı oyuyla, İhale işlem dosyasında tespit edilen mevzuata aykırı işlemlerle ilgili olarak değerlendirilmesi, gerekiyorsa incelenmesi ve/veya soruşturulmasını temin için konunun İçişleri Bakanlığına bildirilmesine,

oyçokluğu ile karar verildi.

—— • ——

Kamu İhale Kurumundan:

KAMU İHALE KURULU KARARI

 

Toplantı No

: 2003/109

 

Gündem No

: 7

 

Karar Tarihi

: 17.11.2003

 

Karar No

: 2003/UK.Z-746

Toplantıya Katılan Üyeler

Başkan : II. Başkan Bilal KARACA

Üyeler : V. Arif ŞİMŞEK, Muzaffer EREN, Hakkı USTAÖMER,

Namık DAĞALP, Adnan ZENGİN, H.Hüseyin GÜRHAN, K. Nejat ÜNLÜ

Şikayetçi:

Onaran İnş. Güvenlik Tem. Turizm Ltd. Şti.

Mimar Sinan Caddesi No: 4/3 TEKİRDAĞ

İhaleyi yapan idare:

Tekel Ambalaj Fabrikası Müdürlüğü

Tekel Sitesi Dragos Yolu Cevizli / Kartal / İSTANBUL

Başvuru tarih ve sayısı:

24.10.2003 / 28811

Başvuruya konu ihale:

Malzemeli Temizlik İşi

Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:

Onaran İnş. Güvenlik Tem. Turizm Limited Şirketinin Kuruma yaptığı ve 24.10.2003 tarih ve 28811 sayı ile kayda alınan başvurusu ve ekindeki belgelerin Başkan Yardımcısına havale edilmesi ve Başkan Yardımcısının 27.10.2003 tarihli Onayı üzerine gerekli inceleme yapılmış ve İhalelere Karşı Yapılacak İdari Başvurulara Ait Yönetmelik hükümleri uyarınca 30.10.2003 tarih ve 08.0157/2003-7 sayılı Ön İnceleme Raporu düzenlenmiştir.

Kurulun 06.11.2003 tarih ve 2003/AK.H-2003/418.1 sayılı Kararı ile “sözleşmenin imzalandığı anlaşıldığından ihale sürecinin durdurulmasının mümkün bulunmadığına” karar verilmesinden sonra işin esasının incelenmesine geçilmiştir.

İlgili idareden, 27.10.2003 tarih ve 15634 sayılı yazı ile ihale işlem dosyası istenmiş ve söz konusu ihale işlem dosyası 30.10.2003 tarih ve 1843 sayılı yazı ile gönderilmiş olup; 31.10.2003 tarih ve 29631 sayı ile Kurum kayıtlarına girmiştir. Dosyanın Kuruma intikali üzerine ihale dosyası ve başvuru dilekçesi ile ekleri üzerinden esas inceleme yapılmıştır.

Başvuru dilekçesi ve ekleri ile ihale dosyasında yer alan bilgi ve belgeler değerlendirilerek düzenlenen 12.11.2003 tarih ve 08.0157/2003-7E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Tekel Ambalaj Fabrikası Müdürlüğünce 30.09.2003 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Malzemeli Temizlik İşi” ihalesine ilişkin doküman satın alan Onaran İnş. Güvenlik Tem. Turizm Limited Şirketi tarafından;

“İdari Şartnamede; 14 işçi için SSK, yol ve Yemek ücreti fiyata dahildir ibaresinin yer aldığı, kendilerinin de tekliflerini, buna istinaden işçi maaşları için asgari ücret, en düşük ulaşım aracından gidiş dönüş olmak üzere iki bilet ve tabldot olarak yemek bedelinin dahil edilmesiyle 6 gün üzerinden hesapladıkları, kendilerine göre tekliflerinin yaklaşık maliyete en yakın teklif olduğu, ancak tekliflerinin yüksek bulunarak ihalenin, yemek ve yol bedelini teklifine dahil etmeyen başka bir firmaya verildiği”

İddiası ile Kurumumuza itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu,

İhale işlem dosyası üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin 2 nci fıkrasının (c) bendi uyarınca, şikayetin uygun bulunmadığına,

 karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

Karar:

12/11/2003 tarih ve 08.0157/2003-7E sayılı Esas İnceleme Raporu ve ekleri ile ihale dosyası incelendi.

Tekel Ambalaj Fabrikası Müdürlüğünce 30.09.2003 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Malzemeli Temizlik İşi” ihalesine ilişkin doküman satın alan Onaran İnş. Güvenlik Tem. Turizm Limited Şirketi tarafından;

“İdari Şartnamede; 14 işçi için SSK, yol ve Yemek ücreti fiyata dahildir ibaresinin yer aldığı, kendilerinin de tekliflerini, buna istinaden işçi maaşları için asgari ücret, en düşük ulaşım aracından gidiş dönüş olmak üzere iki bilet ve tabldot olarak yemek bedelinin dahil edilmesiyle 6 gün üzerinden hesapladıkları, kendilerine göre tekliflerinin yaklaşık maliyete en yakın teklif olduğu, ancak tekliflerinin yüksek bulunarak ihalenin, yemek ve yol bedeli koymayan başka bir firmaya verildiği”

İddiasına yer verilmiştir.

A) Şikayetçinin iddiasının incelenmesinde;

Söz konusu ihalenin yaklaşık maliyetinin 85.848.000.000.- TL olduğu, ihalenin 75.600.000.000.- TL ile en düşük teklifi veren Tem-Ka Limited Şirketi üzerinde kaldığı, İdari Şartnamenin 19 uncu maddesinde sözleşme türünün götürü bedel sözleşme olarak belirlendiği, tekliflerin hiç birinde teklifi oluşturan bileşenlerin belirtilmediği, dolayısıyla ihalenin teklifine yemek ve yol ücretini dahil etmeyen başka bir firmaya verildiği iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmakla birlikte asgari ücret dikkate alındığında 14 işçi ile 12 aylık malzemeli temizlik ihalesinde işçi maaşlarının (14*12*427.275.774)= 71.782.330.000.-TL olduğu, bu tutarın da ihale üzerinde kalan isteklinin teklifinin altında olduğu anlaşılmıştır.

İdari Şartnamenin 26.1 maddesinde 14 işçi için SSK, yol ve yemek ücretinin teklif fiyata dahil olduğunun belirtildiği, ancak bu ifadeden idare tarafından ihale üzerinde kalan yükleniciye ayrıca yemek ve yol bedeli ödemesi yapılmayacağının, yemek ve yol bedelinin firmaların kendi uhdelerinde bulunduğunun anlaşılmasının gerektiği, diğer taraftan İdare tarafından yaklaşık maliyetin altındaki aşırı düşük olarak kabul edilebilecek tekliflere, 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi hükümlerine göre fiyat sorgulaması yapılmasının gerektiği düşünülebilirse de;

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almaktadır. 

 Ancak, 4734 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesinde ise ihalenin, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılacağının belirtildiği, bu teklifin tespitine ilişkin değerlendirmede, yaklaşık maliyete veya diğer tekliflere göre aşırı düşük bulunan tekliflerin, 38 inci madde hükmüne göre, yaklaşık maliyete veya diğer tekliflere göre aşırı düşük olanları tespit yetki ve sorumluluğunun ihale komisyonunda olduğu, İhale komisyonunun bu tespit yetkisinin objektif kriterlere dayanması, mevzuatın öngördüğü zorunlu maliyetlerin dikkate alınması gerekli olmakla birlikte, takdire dayalı gider hesaplamalarına ilişkin verilecek kararlarda, karar aşamasında ihale komisyonunun serbest olduğu, bu karar uyarınca ihalenin verildiği isteklinin işi sözleşme hükümlerine göre yapamaması sonucunda ortaya bir zarar çıkması halinde de 4734 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin ilk fıkrasına göre ilgililerin sorumluluğuna gidilebilecektir.

Yukarıdaki değerlendirmeler çerçevesinde isteklinin, yemek ve yol bedeli dışındaki asgari kanuni maliyetleri karşılayan teklifinin, yemek ve yol bedeli giderini de karşılayacağı kanaatine varan ihale komisyonunun, söz konusu teklifi aşırı düşük kabul etmemiş olması, Kanunun 38 inci maddesinde ihale komisyonuna tanınan takdir yetkisi dahilinde olduğundan ve bu teklifi aşırı düşük kabul etmemesinde Kanunun 38 inci maddesine aykırılık olmadığından, ihaleyi kazanan isteklinin teklifinin yemek ve yol bedeli içermediği yönündeki,

İddia uygun bulunmamıştır.

B) İtirazen şikayet konuları dışında dosya muhteviyatında yapılan re’sen inceleme sonucunda;

4734 sayılı Kanunun “idare tarafından inceleme” hususlarını düzenleyen 55 inci maddesinin 4 üncü ve 5 inci fıkralarında;

“Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması veya süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda aday veya istekli, karar verme süresinin bitimini veya karar tarihini izleyen onbeş gün içinde Kuruma İtirazen şikayet başvurusunda bulunabilir.”

“Şikayet sunulduktan sonra ihale yetkilisince ivedilik ve kamu yararı bulunması nedeniyle ihale işlemlerine devam edilmesi gerektiği onaylanmadıkça idare sözleşme imzalayamaz…” amir hükmü yer almaktadır.

Bahse konu ihale dosyasında ise; İdarenin, Onaran İnş. Güvenlik Tem. Turizm Limited Şirketi tarafından kendisine 14.10.2003 tarihinde ulaşan şikayeti, 14.10.2003 tarih ve 1761 sayılı yazıyı 15.10.2003 tarihinde iadeli taahhütlü posta ile göndererek cevaplandırdığı, ancak ihale yetkilisince ivedilik ve kamu yararı bulunması nedeniyle ihale işlemlerine devam kararı alınmadan ihale sürecine devam edildiği ve 15 günlük Kamu İhale Kurumuna itirazen şikayet başvuru süresi beklenmeksizin ihale üzerinde kalan firmaya 20.10.2003 tarihinde sözleşmeye davet yazısının elden verilerek 28.10.2003 tarihinde sözleşmenin imzalandığı anlaşılmıştır.

Ancak, ihale sürecindeki şikayet başvuruları üzerine idareler ve Kurum tarafından, İhalelere Karşı Yapılacak İdari Başvurulara Ait Yönetmeliğin 15 inci maddesi uyarınca başvuranın iddialarından bağımsız olarak ve re’sen inceleme yapılmaktadır. Bu haliyle, ivedilik ve kamu yararı bulunması nedeniyle ihale işlemlerine devam kararı alınmadan ihale sürecine devam edilmesi ve 15 günlük Kamu İhale Kurumuna itirazen şikayet başvuru süresinin beklenmesi yönündeki Kanun hükümlerinin idare tarafından ihlal edilmiş olması re’sen tespit edilmekle birlikte; ihale sürecinde mevzuata aykırı başkaca bir işlem tespit edilemediğinden bu ihlaller, ihalenin iptali veya düzeltilmeyi gerektiren aykırılıklar olarak değerlendirilmemiştir.

Açıklanan gerekçe ve nedenlerle; 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin 2 nci fıkrası (c) bendi uyarınca, itirazen şikayet başvurusunun uygun bulunmadığına,

oybirliğiyle karar verildi.

—— • ——

Kamu İhale Kurumundan:

KAMU İHALE KURULU KARARI

 

Toplantı No

: 2003/109

 

Gündem No

: 8

 

Karar Tarihi

: 17.11.2003

 

Karar No

: 2003/UK.Z-747

Toplantıya Katılan Üyeler:

Başkan : II. Başkan Bilal KARACA

Üyeler : V. Arif ŞİMŞEK, Muzaffer EREN, Hakkı USTAÖMER,

Namık DAĞALP, Adnan ZENGİN, H.Hüseyin GÜRHAN, K. Nejat ÜNLÜ

Şikayetçi:

Aygar Otomotiv, İnşaat, Elektronik, Gıda Ürünleri, Güvenlik, Temizlik Hizmetleri ve İlaç Sanayi, Ticaret Limited Şirketi,

Vedat Dalokay Cad. No: 62/4 Gaziosmanpaşa/ANKARA

İhaleyi yapan idare:

T.C. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu,

Ziyabey Cad. No:19 Balgat/ANKARA

Başvuru tarih ve sayısı:

10.10.2003/26824

Başvuruya konu ihale:

Temizlik Hizmeti Alımı

Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:

Aygar Otomotiv, İnşaat, Elektronik, Gıda Ürünleri, Güvenlik, Temizlik Hizmetleri ve İlaç Sanayi, Ticaret Limited Şirketi tarafından, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nca açık ihale usulü ile 18.08.2003 tarihinde yapılan “Temizlik Hizmeti Alımı İhalesi”ne ilişkin olarak 26.09.2003 tarihinde yapılan şikayet başvurusunun, İdarenin 01.10.2003 tarihli yazısıyla reddi üzerine 10.10.2003 tarih ve 26824 sayı ile kayda alınan dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuru üzerine düzenlenen 13.10.2003 tarih ve 08.0022/2003-14 sayılı Ön İnceleme Raporunun Kurulca müzakeresi sonucu 16.10.2003 tarih ve 2003/AK.H-2003/365.1 sayılı karar gereğince, 13.10.2003 tarih ve 08.03.65/2 sayılı Daire Başkanlığı Onayı ile esasın incelenmesine geçilen ihale sürecinin durdurulmasına karar verilmiştir.

Kurumun 16.10.2003 tarih ve B.62.0.KİK.0.08.03.65/3 sayılı yazısıyla istenilmesi üzerine, İdare tarafından ihale dosyasının gönderilmesiyle düzenlenen 10.11.2003 tarih ve 08.0022/2003-14E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Şikayet başvurusunda yer alan iddialar ve bu iddialardan bağımsız olarak re’sen yapılan incelemeler sonucunda tespit edilen hususlar, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve ilgili diğer mevzuat çerçevesinde değerlendirilmiş ve şikayete konu ihalede sözleşmenin kanuna aykırı olarak imzalandığına ve tespit edilen aykırılıklar nedeniyle ihale işlemleri ile ihale kararının iptal edilmesine karar verilmesinin uygun olacağı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Karar:

10.11.2003 tarih ve 08.0022/2003-14E sayılı Esas İnceleme Raporu ve ekleri ile ihale dosyası incelendi:

Şikayet dilekçesinde özetle; ihaleye sunulan geçici teminat mektubunun limit dışı olduğu ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 67 nci maddesinde belirtilen standart forma uyulmadığı gerekçesiyle firmalarının ihale dışı bırakıldığı; oysa geçici teminatların limit içi ya da limit dışı olması şeklinde Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde herhangi bir sınırlamanın getirilmediği; geçici teminat mektubu nedeniyle firmanın değerlendirme dışı bırakılmasının anlaşılır nitelikte olmadığı, ayrıca, en düşük teklifin ekonomik olarak en avantajlı teklif olduğu bu ihalede firmalarının en düşük teklifi verdiği iddiaları yer almakta ve başvuru hakkında inceleme yapılarak karar verilmesi talep edilmektedir.

A- Aygar Otomotiv, İnşaat, Elektronik, Gıda Ürünleri, Güvenlik, Temizlik Hizmetleri ve İlaç Sanayi, Ticaret Limited Şirketi’nin Kuruma yaptığı itirazen şikayet başvurusunda ileri sürdüğü iddialar incelendiğinde,

Teminat mektuplarında yer alan “limit içi” ve “limit dışı” ifadelerinin hüküm ve sonuçları ile mektupta yazan risklerin gerçekleşmesi üzerine idarenin alacağının tazmin edilmesine etkilerinin neler olacağı hususlarında Hukuk Müşavirliği’nden ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’ndan alınan görüşlerden, geçici teminat mektuplarında yer alan limit içi veya limit dışı ibarelerinin, mektubun geçerliliğine ve kapsamına dahil herhangi bir etkisinin olmadığı; ayrıca bu durumun teminat mektuplarında öngörülen riskin gerçekleşmesi halinde, idarenin alacağının tahsiline bir etkisi bulunmadığı gibi, 4734 sayılı Kanun ve İhale Uygulama Yönetmeliklerinin ilgili hükümlerine de aykırılık teşkil etmediği anlaşılmıştır.

Bu nedenle Aygar Otomotiv, İnşaat, Elektronik, Gıda Ürünleri, Güvenlik, Temizlik Hizmetleri ve İlaç Sanayi, Ticaret Limited Şirketi ile Biltem Temizlik Pazarlama Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin tekliflerinin, ihaleye sundukları geçici teminat mektuplarının “limit dışı” ibaresini içermesi nedeniyle ihale dışı bırakılması haksız bir uygulama niteliğinde olup başvuru sahibi firmanın bu yöndeki iddiası yerinde görülmüştür.

B- İhalelere Karşı Yapılacak İdari Başvurulara Ait Yönetmeliğin 15 inci maddesi uyarınca şikayetçinin iddialarından bağımsız olarak ihale işlem dosyasının re’sen incelenmesi sonucunda yapılan tespitlerle ilgili olarak;

1- 4734 sayılı Kanunda değişiklik öngören 4964 sayılı Kanun 15.08.2003 tarihinde yürürlüğe girdiği halde 18.08.2003 tarihinde yapılmış olan inceleme konusu ihaleye ait İdari Şartnamede geçici teminat mektubu oranının anılan Kanunun (değişik: 4964/20 md.) 33 üncü maddesine göre teklif edilen bedelin %3’ü oranında olması gerekirken, %2’sinden az %4’ünden fazla olmamak üzere isteklilerin kendi belirleyecekleri oranda geçici teminat verilmesi öngörülmüştür. İhale dokümanının bu konuya ilişkin hükmünde bir değişiklik yapılmamıştır. Bu durum Kanunun anılan hükmüne aykırılık teşkil etmektedir.

2- İhaleye 8 firma teklif vermiş olup,

a) İhaleye teklif veren firmalardan Özsan Temizlik, Gıda, Tıbbi Malzeme, Güvenlik, Petrol Ürünleri, Bilgisayar, Turizm, İnşaat ve Ticaret Limited Şirketi ile Demirhan Turizm, Taşımacılık, Temizlik, Yemekçilik, İnşaat, Taahhüt, Ticaret Limited Şirketi’nin birim fiyat teklif mektubu verdikleri halde değerlendirme dışı bırakılmadıkları anlaşılmıştır. İlanda ve ihale dokümanını oluşturan diğer belgelerde götürü bedel teklif istendiği halde, birim fiyat teklif mektubu sunulması ve buna rağmen anılan firmaların değerlendirme dışı bırakılmaması 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesine aykırılık teşkil etmektedir.

b) İhaleye teklif veren firmalardan Kattenbeck Temizlik Hizmetleri A.Ş.nin İdari Şartnamenin 7.3.6 maddesine göre değerlendirme dışı bırakıldığı belirlenmiştir. İdari Şartnamenin bu hükmünde; “Yüklenicinin bilançosundaki demirbaş, makine ve teçhizat listesi kendisine ait veya kiraladığını gösterir belge veya ihale kendisine kalması halinde makine ve teçhizatları temin edeceğine dair noter onaylı taahhütname”nin mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler arasında sunulması gerekli görülmüştür. Söz konusu kararın alındığı 04.09.2003 tarihinde yürürlükte olan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 46 ncı maddesinde, “Makine tesis ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır. Ancak isteklinin kendi malı olan makine, tesis ve ekipman; fatura ya da demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ile veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir. Taahhüt edilerek temin edilecek ekipman için ise, noter onaylı taahhütnamenin sunulması gerekir.” hükmü amirdir. İlgili firmanın başvuru dosyasında konuya ilişkin olarak yeminli mali müşavir tespit tutanağı mevcut olduğu halde değerlendirilme dışı bırakılması mevzuata aykırıdır.

Bununla birlikte Kattenbeck Temizlik Hizmetleri A.Ş.nin ihaleye sunmuş olduğu teklif mektubu birim fiyat teklif mektubu olduğu halde değerlendirme dışı bırakılma nedeni olarak bu husus gösterilmemiştir.

3- İhale komisyonunun 04.09.2003 tarihli kararı ile geçerli kabul edilen 5 teklifin değerlendirilmesi neticesinde, aynı tutarda ekonomik açıdan en avantajlı teklif veren Aral Sosyal Hizmetler Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve NK Otomotiv, İnşaat, Elektronik, Gıda Ürünleri, Güvenlik, Temizlik Hizmetleri ve İlaç Sanayi Ticaret Anonim Şirketinin, İdari Şartnamenin “birden fazla istekli tarafından aynı fiyatın teklif edildiği ve bunların da ekonomik açıdan en avantajlı teklif olduğu anlaşıldığı takdirde dikkate alınacak fiyat dışı unsurların” belirlendiği 36.3 maddesi gereğince karşılaştırılması yapılmış ve bu değerlendirme neticesinde ihale Aral Sosyal Hizmetler Sanayi Ticaret Ltd. Şti. üzerinde bırakılmıştır.

Ancak her iki firmanın teklif ettiği KDV hariç bedel olan 44.481.510.372 TL.sı, ihale konusu işin yaklaşık maliyeti olarak tespit dilen KDV hariç 55.572.132.288 TL.lik fiyat ve teklif edilen diğer bedeller karşısında aşırı düşük olarak değerlendirilmemiş ve bu yönden sorgulama yapılmamıştır.

İnceleme konusu ihaleye ilişkin İdari Şartname’nin 26.1 maddesinde, teklif fiyata işçilerin kılık kıyafet giderlerinin de dahil olacağı öngörüldüğü halde Aral Sosyal Hizmetler Sanayi Ticaret Ltd. Şti.nin teklifi ekinde sunduğu maliyet cetvelinde işçiler için giyecek bedeli öngörülmemiştir.

Bu duruma rağmen İdari Şartnamenin “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 34 üncü maddesinde öngörülen “İhale komisyonu verilen teklifleri bu Şartnamenin 32 nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden, teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.” hükmüne uygun olarak aşırı düşük teklif sahiplerinden yazılı açıklama talep edilmemiş ve değerlendirme bu esaslar üzerinden yapılmamıştır. Bu durum 4734 sayılı Kanunun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesine aykırılık taşımaktadır.

4- Kesinleşen ihale kararının, İdarenin 11.09.2003 tarihli yazısı ile bildirilmesi üzerine, Aygar Ltd. Şti. tarafından tekliflerinin başarısız bulunma nedeni hususunda 17.09.2003 tarihli yazı ile İdareden açıklama istenilmiş ve idarenin 22.09.2003 tarihli yazısı ile firma tarafından sunulan geçici teminat mektubunun “limit dışı” ibaresini taşıması nedeniyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı bildirilmiştir. Bu bildirim üzerine Aygar Ltd. Şti. tarafından 26.09.2003 tarihli yazı ile İdareye şikayet başvurusunda bulunulmuştur.

Kamu İhale Kurulu Üyesi H.Hüseyin GÜRHAN’ın sözleşmenin imzalandığı tarihten sonra Kurum nezdinde başlatılan itirazen şikayet başvurusu hakkında Kurulca değerlendirme yapılmasının mümkün olamayacağı yönündeki karşı oyuyla birlikte; başvuru sahibinin 26.09.2003 tarihinde İdare kayıtlarına alınan şikayet başvurusu ile ilgili olarak İdarece herhangi bir işlem tesis edilmeden, 4734 sayılı Kanunun 55 inci maddesinin 5 inci fıkrasında yer alan; “Şikâyet sunulduktan sonra, ihale yetkilisince ivedilik ve kamu yararı bulunması nedeniyle ihale işlemlerine devam edilmesi gerektiği onaylanmadıkça idare sözleşme imzalayamaz.” hükmü ile İhalelere Karşı Yapılacak İdari Başvurulara Ait Yönetmeliğin 40 ıncı maddesinin 1 inci fıkrasında yer alan; “İdare, şikayet üzerine verdiği nihai kararları en geç 7 gün içinde bütün adaylar ve isteklilere bildirir. Son bildirim tarihini izleyen günden itibaren 15 gün içinde Kuruma itiraz edilmemişse, kararının gerektirdiği eylem ve işlemleri yerine getirir.” hükmüne aykırı olarak, 30.09.2003 tarihinde sözleşme imzalandığı ve bunu takiben 01.10.2003 tarihinde şikayete cevap verildiği anlaşılmıştır.

Kanunun anılan hükmü, “İdarece usulüne uygun bildirim yapılmadan sözleşme imzalanması halinde ihale kararı ve sözleşmenin hükümsüz sayılacağını” öngörmüştür.

Alınan kararın firma tarafından uygun bulunmaması üzerine 10.10.2003 tarihinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuştur.

Açıklanan nedenlerle;

1- İhale kararının iptaline, yukarıda hukuka aykırılığı tespit edilen ihale işlemleri ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun “Tekliflerin Değerlendirilmesi” başlıklı 4 üncü bölümünde öngörülen hükümler çerçevesinde yeniden değerlendirme yapılmak suretiyle ihale işlemlerine devam edilmesinin anılan Kanunun 56 ncı maddesinin (b) bendi uyarınca ve İhalelere karşı Yapılacak İdari Başvurulara Ait Yönetmeliğin 30 uncu maddesinin (g) bendi uyarınca düzeltici işlem olarak belirlenmesine,

2- Ayrıca, idareye bu Kurul Kararının gerektirdiği işlem ve eylemleri Kararın bildirim tarihinden itibaren en geç 7 gün içinde yapmak ve yapılan uygulamaları, uygulama tarihinden itibaren 5 gün içinde Kuruma bildirmek zorunda olduğunun bildirilmesine,

oyçokluğu ile karar verildi.

Karşı Oy:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 56. maddesinin 2. fıkrasında “Kurul, Kuruma gelen itirazen şikayet başvurularıyla ilgili olarak gerekçesini belirtmek suretiyle aşağıdaki işlemlerden birine karar verir:

a) İdare tarafından düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayacak durumlarda, düzeltici işlemi belirler.

b) İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek bu Kanuna ve ilgili mevzuatına aykırı bir durumun tespit edilmesi halinde, ihale işlemlerini iptal eder.

c)İtirazen şikayet başvurusunun uygun bulunmadığını belirler.”hükmü yer almaktadır. Bu hükümle 4734 sayılı Kanuna göre yapılan ihalelerle ilgili olarak yapılan şikayetler üzerine Kamu İhale Kurulunca verilebilecek kararlar belirlenmiştir. Şikayetin uygun bulunmaması durumunda verilecek karar “şikayetin uygun bulunmadığı”dır. İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek şekilde mevzuata aykırılık tespiti durumunda ise bu işlemlerin iptaline karar verilmesi gereklidir. Üçüncü bir karar türü ise “düzeltici işlemin belirlenmesi”dir.

Düzeltici işlem belirlenmesi yoluna gidilebilmesi için Kanunun belirlediği husus “idare tarafından düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayacak durumlar”dır. Burada öne çıkan husus “ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmaması”dır. Bir ihale işleminde Kanuna veya ilgili mevzuata aykırı davranılmış olması halinde ve bu aykırılık dolayısıyla ihaleye katılan isteklilerin veya istekli olabileceklerin niteliğinde veya niceliğinde bir değişiklik doğuyorsa burada düzeltici işlem belirlenmesi olanağı bulunmamaktadır. Zira bu tür mevzuata aykırılık dolayısıyla düzeltici işlem belirlendiğinde, mevzuata aykırı işlem dolayısıyla istekli olabileceklerden bazılarının yine o ihaleye iştiraki sağlanmamış olacaktır. Diğer yandan istekliler açısından da bu tür sonuçların doğması muhtemeldir.

Bununla birlikte; düzeltici işlem ancak “iptali gerektirmeyecek nitelik ve ağırlıktaki” mevzuata aykırılık dolayısıyla ve ihaleye katılan veya katılması muhtemel tüm istekliler için aynı sonucu doğuracak durumlarda verilebilir. Eğer ihale işlemlerinde yapılan bir mevzuata aykırılık dolayısıyla Kamu İhale Kurulunca verilecek kararın sonucu olarak bazı isteklilerin ihale dışı bırakılması yada ihale dışı bırakılan bir isteklinin teklifinin geçerli kabul edilmesi gerekecekse, bu durumlarda mevzuata aykırılığı tespit edilen işlemin iptaline karar verilmesi gerekmektedir.

İtirazen şikayete konu olan incelenen ihale ile ilgili olarak tespit edilen ve düzeltici işlem olarak belirlenen hususlar, düzeltici işlemle giderilemeyecek şekilde mevzuata aykırı işlemlerden olduğu için ihale kararının yanında bu işlemlerinde iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; mevzuata aykırılığı tespit edilen işlemlerin iptali gerektiği oyuyla, kararın düzeltici işlem bildirilmesine ilişkin kısmına karşıyım.

 

 

Adnan ZENGİN

 

Kurul Üyesi

—— • ——

Kamu İhale Kurumundan:

KAMU İHALE KURULU KARARI

 

Toplantı No

: 2003/109

 

Gündem No

: 9

 

Karar Tarihi

: 17.11.2003

 

Karar No

: 2003/UK.Z-748

Toplantıya Katılan Üyeler:

Başkan : II. Başkan Bilal KARACA

Üyeler : V. Arif ŞİMŞEK, Muzaffer EREN, Hakkı USTAÖMER,

Namık DAĞALP, Adnan ZENGİN, H.Hüseyin GÜRHAN, K. Nejat ÜNLÜ

Şikayetçi:

Taş-Tem Sos. Hiz. İnş. Konf. Güv. Hiz. Sağ. Hiz. Taah. San. ve Tic Ltd. Şti

Gevran Caddesi Rızvanağa Sok. Kaya 2 Apt. 1/1 DİYARBAKIR

İhaleyi yapan idare:

Ağrı Tedaş Müessese Müdürlüğü - AĞRI

Başvuru tarih ve sayısı:

01.10.2003 / 25824

Başvuruya konu ihale:

Hizmet Binası Müştemilatı ve İlçe İşletme Müdürlüklerinin Temizlik Kalorifer ve Yemekhane Hizmetleri

Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:

Taş-Tem. Sos. Hiz. İnş. Konf. Özel Güv. Hiz. Sağlık Hiz. Taahhüt San. ve Tic Ltd. Şti.’nin, Ağrı Tedaş Müessese Müdürlüğünce açık ihale usulü ile 18.07.2003 tarihinde yapılan “Hizmet Binası Müştemilatı ve İlçe İşletme Müdürlüklerinin Temizlik Kalorifer ve Yemekhane Hizmetleri Alımı” ihalesine ilişkin olarak verdiği şikayet dilekçesi 15.09.2003 tarihinde İdare kayıtlarına alınmış, şikayet başvurusunun İdarenin 16.09.2003 tarihli yazısıyla reddi üzerine, 01.10.2003 tarih 25824 sayı ile kayda alınan dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya konu ihale ile ilgili olarak başka bir şikayet nedeniyle Kuruma gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi üzerine düzenlenen 06.11.2003 tarih ve 08.0141/2003-17E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Aynı ihaleye katılan Medi-Tem İnş. Medikal Makine Sosyal Hiz. Elektrik Özel Güv. Hiz. Sağlık Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti tarafından yapılan, 01.10.2003 tarih ve 25823 sayı ile Kurum kayıtlara alınan itirazen şikayet başvurusu ve bu başvurudan bağımsız olarak ihale dosyasının re’sen incelenmesi neticesinde alınan 03.11.2003 tarih ve 2003/U.K.Z-630 sayılı Kurul Kararı ile 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin 2 nci fıkrasının (c) bendi uyarınca şikayetin uygun bulunmadığına karar verilmiş olduğu anlaşıldığından aynı ihale ile ilgili olarak yapılan başvuru hakkında da 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin 2 nci fıkrasının (c) bendi uyarınca, şikayetin uygun bulunmadığına, karar verilmesinin uygun olacağı sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.

Karar:

06.11.2003 tarih ve 08.0141/2003-17E sayılı Esas İnceleme Raporu ve ekleri ile ihale dosyası incelendi:

Taş-Tem. Sos. Hiz. İnş. Konf. Özel Güv. Hiz. Sağlık Hiz. Taahhüt San. ve Tic Ltd. Şti.’nin başvuru dilekçesinde Ağrı Tedaş Müessese Müdürlüğünün 18.07.2003 tarihinde yaptığı “Hizmet Binası Müştemilatı ve İlçe İşletme Müdürlüklerinin Temizlik Kalorifer ve Yemekhane Hizmetleri Alımı” işi ihalesinde yapılan usul ve işlemlerin 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuata aykırı olduğu iddiaları ile 01.10.2003 tarih ve 25823 ile kayda alınan dilekçeyle itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuştur.

Aynı ihale ile ilgili olarak ihaleye katılan katılan Medi-Tem İnş. Medikal Makine Sosyal Hiz. Elektrik Özel Güv. Hiz. Sağlık Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti tarafından 01.10.2003 tarih ve 25823 sayı ile kayıtlara alınan dilekçe ile Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, başvuruya istinaden düzenlenen ön inceleme raporu neticesinde alınan 09.10.2003 tarih ve 2003/AK.H-/2003-345.1 sayılı Kurul Kararı ile ihale süreci durdurulmaksızın işin esastan incelenmesine geçildiği ve İdareye yazılan 09.10.2003 tarih ve 697-14475 sayılı yazı ile ihale işlem dosyasının istendiği tespit edilmiştir.

İdareden gelen ihale işlem dosyasının şikayete konu edilen hususlar ile şikayetten bağımsız olarak tüm ihale sürecinin re’sen incelenmesi sonucunda 28.10.2003 tarih ve 08.0170/2003-8E sayılı Esas İnceleme Raporu düzenlenmiştir.

Esas İnceleme Raporunun Kurulca müzakeresi sonucunda alınan 03.11.2003 tarih ve 2003/U.K.Z-630 sayılı Kurul Kararı ile 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin 2 nci fıkrası (c) bendi uyarınca şikayetin uygun bulunmadığına karar verilmiştir.

Açıklanan nedenle;

Aynı ihale ile ilgili olarak yapılan başvuru hakkında 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin 2 nci fıkrasının (c) bendi uyarınca, şikayetin uygun bulunmadığına,

oybirliğiyle karar verildi.

—— • ——

Kamu İhale Kurumundan:

KAMU İHALE KURULU KARARI

 

Toplantı No

: 2003/109

 

Gündem No

: 10

 

Karar Tarihi

: 17.11.2003

 

Karar No

: 2003/UK.Z-749

Toplantıya Katılan Üyeler:

Başkan : II. Başkan Bilal KARACA

Üyeler : V. Arif ŞİMŞEK, Muzaffer EREN, Hakkı USTAÖMER,

Namık DAĞALP, Adnan ZENGİN, H.Hüseyin GÜRHAN, K. Nejat ÜNLÜ

Şikayetçi:

Erbim Elektrik ve Elektronik İnş. San. Tic. Ltd. Şirketi

C.Paşa Mah. Toros Cad. Kardeşler Apt. A Blok 1/1 Seyhan/ADANA

İhaleyi yapan idare:

Tedaş Mersin Elektrik Dağıtım Müessesesi Müdürlüğü

Mesudiye Mah. 5117 Sok. No:52 MERSİN

Başvuru tarih ve sayısı:

15.10.2003/27466

Başvuruya konu ihale:

03.33.HİZ.05 grup no.lu 2.İhbarname Dağıtımı ve Kesme-Açma Hizmet İşi İhalesi

Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:

Tedaş Mersin Elektrik Dağıtım Müessesesi Müdürlüğüce 08.09.2003 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “03.33.HİZ.05 grup no.lu 2.İhbarname Dağıtımı ve Kesme-Açma Hizmet İşi İhalesi”ne katılan Erbim Elektrik ve Elektronik İnş. San. Tic. Ltd. Şirketinin 02.10.2003 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, İdarenin 07.10.2003 tarih ve 8971 sayılı yazısıyla reddi üzerine 15.10.2003 tarih ve 27466 sayı ile kayda alınan dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak Daire Başkanlığının 20.10.2003 tarih ve 08.03.58/2 sayılı onayı ile esasın incelenmesine geçilmiştir. 21.10.2003 tarihli Ön İnceleme Raporunun Kurulca müzakeresi sonucu 21.10.2003 tarih ve 2003/AK.H-2003/270.1 sayılı karar gereğince; sözleşme imzalanması ile hizmet sunucusu, kamu, idare veya diğer isteklilerin telafisi güç ya da imkansız zararlarının doğma olasılığı bulunduğu dikkate alınarak ihale süreci durdurulmuştur.

Kurumun 20.10.2003 tarih ve 03.58/1 sayılı yazısıyla İdareden ihale işlem dosyası istenmiş ve İdarenin gerekli bilgi ve belgeleri göndermesiyle düzenlenen 10.11.2003 tarih ve 08.0164/2003-17 sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Şikayet başvurusunda yer alan iddialar ve bu iddialardan bağımsız olarak re’sen yapılan incelemeler sonucunda tespit edilen hususlar, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve ilgili diğer mevzuat çerçevesinde değerlendirilmiş ve şikayete konu ihalede tespit edilen aykırılıkların düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte olduğu anlaşıldığından ihale işlemlerinin iptal edilmesine karar verilmesinin uygun olacağı sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.

Karar:

10.11.2003 tarih ve 08.0164/2003-17 sayılı Esas İnceleme Raporu ve ekleri ile ihale dosyası incelendi:

Şikayet dilekçesinde özetle; Şikayete konu ihaleye iştirak edildiği ancak İdari Şartnamenin 7 nci maddesinde yeterlik kriterleri olarak sayılan belge ve eklerini teklif zarfında sunmadığı gerekçesiyle şikayetçinin teklifinin değerlendirmeye alınmadığı,

İdari Şartnamenin 32.1 maddesinde “idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik belge veya bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir” denmesine rağmen İdarenin bu konu ile ilgili yazılı talepte bulunmadığı,

İdareye sunduğu teklifin en düşük teklif olduğu ve ihale üzerinde kalan firma ile aralarında 20.000.000.000 TL (yirmi milyar) gibi senelik fiyat farkı bulunduğu,

İdare tarafından verilen ihale kararının 4734 sayılı Kanuna aykırı olduğu,

Kararın tekrar gözden geçirilerek kendilerinin mağduriyetinin giderilmesi,

Hususlarına yer verilmiştir.

A- Erbim Elektrik ve Elektronik İnş. San. Tic. Ltd. Şirketinin Kuruma yaptığı itirazen şikayet başvurusunda ileri sürdüğü iddiaların değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Şikayetçinin İdari Şartnamenin 7 nci maddesinde yeterlik kriterleri olarak sayılan belge ve eklerini teklif zarfında sunmadığı gerekçesiyle şikayetçinin teklifinin değerlendirmeye alınmadığı ancak İdari Şartnamenin 32.1 maddesinde “idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik belge veya bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir” denmesine rağmen İdarenin bu konu ile ilgili yazılı talepte bulunmadığı iddiası bulunmaktadır.

Şikayete konu ihalede ilanın 3.6 maddesinde ve İdari Şartnamenin 7.3.6 maddesinin 3 üncü paragrafında anahtar teknik personel yeterlilik kriteri olarak öngörülmekte ve bu personelin işin uzmanı ve halen isteklinin bünyesinde çalışıyor olması şartı aranmaktadır. İdari Şartnamenin emredici bu hükmüne karşın şikayetçinin kendi bünyesinde çalıştırdığı anahtar teknik personele ait belgeler yerine teknik personel taahhütnamesini ihale işlem dosyasında idareye sunduğu tespit edilmiştir.

İdarenin şikayete konu ihaleye ait ilanın 3.6 maddesi ile İdari Şartnamenin 7.3.6 maddesinin 3 üncü paragrafında asgari yeterlik kriteri olarak anahtar teknik personel öngörmesi ve bu personelin işin uzmanı ve halen isteklinin bünyesinde çalışıyor olması şartını araması Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 43 üncü maddesine aykırı olmadığından şikayetçinin iddiaları uygun bulunmamıştır.

B- Re’sen yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1) 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin 1 inci fıkrasında “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır.” denilmektedir.

Şikayete konu ihalede ihale komisyonu tarafından ihalenin başlayacağı son teklif verme saati olan 14:00’e kadar tekliflerini sunduğu belirtilen ve aralarında ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olan şikayetçinin de bulunduğu isteklilere ait 9 adet teklif, 14:20’de teslim alınmış ve tutanak komisyon üyeleri tarafından imzalanmıştır. Ancak ihale komisyonu daha sonra yeni bir tutanak düzenleyerek bu kez aralarında ihale üzerinde kalan isteklinin de bulunduğu 2 adet teklif zarfını son teklif verme saatinden 35 dakika sonra saat 14:35’te teslim almış ve bu tutanak da komisyon üyeleri tarafından imzalanmıştır. İhale komisyonuna geç gelen 2 tekliften biri olan Baranlar Elektrik İnşaat Proje Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin teklif zarfını 13:53’te idareye teslim ettiği anlaşılmıştır.

Şikayete konu ihalede ihale saatinden önce isteklilerin teklifleri İdareye verilmişse de İdarenin ihale saatinden sonra 2 adet teklifi ihale komisyonuna sunmuş olması, 4734 sayılı Kanunun 5 inci ve 36 ncı maddelerine, Tip İdari Şartnamenin 31 inci maddesine açıkça aykırıdır. Zira son teklif verme saatinden sonra Kanun gereği istekliler ve hazır bulunanlar huzurunda ara vermeksizin hemen ihaleye başlanması gerekirken yukarıda belirtilen teslim alma tutanağından; ihalenin başlangıç saatinden 35 dakika sonra 2 istekliye ait teklif zarflarının ihale komisyonuna teslim edildiği ve bu tekliflerin diğer tekliflerle birlikte değerlendirildiği ve ihalenin bu 2 teklif sahibinden birisi üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde düzenlenen temel ilkeler ihale sürecinin bütün aşamalarında dikkate alınması ve uygulanması zorunlu olan emredici hükümlerdir. Bu ilkeler arasında saydamlık, rekabet, eşit muamele, güvenirlilik, kamuoyu denetimi de yer almaktadır. Bu ilkelerle Kanunun değişik maddelerinde yer alan düzenlemelerin amacına uygun olarak uygulanması ve yorumlanmasını sağlamak hedeflendiğinden şikayete konu ihalede İdare tarafından yapılan bu uygulama ihale saati itibariyle teklif zarfları ihale komisyonuna teslim edilen istekliler aleyhine sonuç doğuracak şekilde eşit muamele ilkesi ihlal edilmiş, İdarenin güvenirliliği zedelenmiş ve ihalenin saydamlığı tartışılır hale gelmiştir. Bu nedenle İdarenin bu işlemi, düzeltici işlemle giderilemeyecek şekilde mevzuatın emredici hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir.

2- 4734 sayılı Kanunun ihaleye katılan isteklilerin ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğini belirleyen hükümlerini ihtiva eden 10 uncu maddesi isteklilerin yeterliğine ilişkin kriterler düzenlenmiştir.

Şikayete konu ihaleye ait ilanın 3.7 maddesinde ve İdari Şartnamenin 7.3.7 maddesinin 4 üncü fıkrasında isteklilerin üretim ve/veya imalat kapasitesine ilişkin kapasite raporu ile araştırma ve geliştirme faaliyetlerine ve kaliteyi sağlamaya yönelik TSE belgesi ve TSEK belgesi gibi belgelerin getirilmesi zorunlu kılınmıştır.

İhale üzerinde kalan Baranlar Elektrik İnşaat Proje Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin teklifine İdari Şartnamenin 7.3.7 maddesinin 4 üncü paragrafı hükmü gereğince sunulması zorunlu kılınan belgeleri eklemediği tespit edilmiştir. Bu çerçevede İdari Şartnamede belirtilen yeterlik kriterlerine göre yapılması gereken yeterlik değerlendirmesinin mevzuata uygun şekilde yapılmadığı anlaşılmıştır.

İdari Şartnamenin bu açık hükmüne rağmen ihale üzerinde kalan Baranlar Elektrik İnşaat Proje Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmaması, 4734 sayılı Kanunun 10, 36 ve 37 nci maddelerine aykırıdır.

3) Tedaş Mersin Elektrik Dağıtım Müessesesi Yönetim Komitesince 30.06.2003 tarihli toplantısında alınan 25/73 sayılı kararıyla ihale komisyonunun 5 asil ve 4 yedek üyeden oluşturulmasına, ayrıca İhale Komisyonunda Başkan olarak yer alan üyelerin ihale günü bulunmaması durumunda yerlerine bakan vekillerin, diğer üyelerin bulunmaması halinde ise yedek üyelerin katılmasına karar verilmiştir.

Şikayete konu ihalede İhale Komisyonunun 08.09.2003 tarihli toplantılarına Komisyon Başkanı Tufan SÖZER’in yerine komisyonun gerek asil gerekse yedek üyeleri arasında yer almayan Gülgün CİĞER’in komisyona başkanlık ederek bu komisyonca alınan kararları imzaladığı, ayrıca Yönetim Komitesi tarafından belirlenen ihale komisyonunda yine gerek asil ve gerekse yedek üyeler arasında yer almayan Gülbin AKÇİĞER’in katıldığı ihale komisyonu üyesi olarak yer aldığı ve bu komisyonca alınan kararları imzaladığı tespit edilmiştir

4734 sayılı Kanunun “İhale Komisyonu” başlıklı 6 ncı maddesinde; “İhale yetkilisi, biri başkan olmak üzere, ikisinin ihale konusu işin uzmanı olması şartıyla, ilgili idare personelinden en az dört kişinin, genel ve katma bütçeli kuruluşlarda maliye memurunun, diğerlerinde ise muhasebe veya malî işlerden sorumlu bir personelin katılımıyla kurulacak en az beş ve tek sayıda kişiden oluşan ihale komisyonunu, yedek üyeler de dahil olmak üzere görevlendirir. … İhale komisyonu eksiksiz olarak toplanır. …” hükmü mevcuttur.

4734 sayılı Kanun, ihale komisyonuna seçilecek kişilerin, çalıştıkları idarelerdeki (genel ve katma bütçeli kuruluşlarda maliye memuru ve diğer kuruluşlarda muhasebe veya mali işlerden sorumlu personel hariç) kadro/pozisyonlarına göre değil, isim olarak belirlenmesini; ihale komisyonunun asil üyelerinin bulunmaması halinde ise yedek üyelerle ve eksiksiz olarak toplanmasını öngörmüştür.

Kanunun bu açık hükmüne rağmen,

  1. İhale komisyonu 5 asil ve 4 yedek üyeden oluşturulduğu halde asil üye ve Komisyon Başkanı olan Tufan SÖZER’in toplantılara katılmamış olduğu,

  2. Komisyon üyesi olmayan kişilerin katılımıyla karar alındığı,

  3. Komisyon üyesi sıfatını taşımayan kişilerin komisyon toplantılarına katılması suretiyle ihale komisyonunun eksiksiz olarak toplanmasına ilişkin Kanun hükmüne aykırı hareket edilmiş olduğu,

Anlaşıldığından, Kanunun öngördüğü tarzda toplanmayan İhale Komisyonunun aldığı kararlar yetki yönünden hukuka aykırıdır. Bu bağlamda, şikayete konu ihale bu yönüyle de 4734 sayılı Kanunun 6 ncı ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 27 nci maddelerine aykırıdır.

4- 4734 sayılı Kanunun 27 nci maddesinde; İdari Şartnamelerde ihale konusuna göre yer alması zorunlu hususlar belirtilmiştir. Bu zorunlu hususlar arasında isteklilerde aranılan şartlar, belgeler ve yeterlik kriterleri de yer almaktadır. Diğer taraftan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 36 ncı maddesine göre yeterliğin belirlenmesinde istenecek belgeler idarece tespit edilen yaklaşık maliyetin 4734 sayılı Kanunun 8 inci maddesinde hizmet alımları için öngörülen eşik değerlerin altında kalıp kalmamasına göre farklı olmaktadır.

Şikayete konu ihaleye ait İdari Şartnamenin ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterleri düzenleyen 7.2 maddesinin yaklaşık maliyetin eşik değerin altında kalıp kalmamasına göre düzenlenmediği ve 7.2.1 maddesinde her iki durum için ayrı ayrı düzenlendiği tespit edilmiştir. Yine, İdari Şartnamenin ihalenin yabancı isteklilere açıklığına ilişkin 8 inci maddesi de bu şekilde düzenlenmiştir. İdarenin ihale konusu işin yaklaşık maliyetini öncelikle hesaplayıp tespit edilen yaklaşık maliyetin eşik değerinin altında kalıp kalmadığını belirledikten sonra buna uygun yeterlik kriterleri öngörmesi gerekirken bu işlem yapılmamıştır. İdari Şartnamede seçimlilik olarak yeterlik kriterlerinin belirlenmesi ve bu suretle idarenin isteklileri tereddütte düşürmesi 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde eşit muamele ve güvenirlilik ilkelerine ve idare hukukunda yer alan idari işlemlerin öngörülebilirliği ilkesine aykırıdır.

Açıklanan nedenlerle;

1- Yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların İhalelere Karşı Yapılacak İdari Başvurulara Ait Yönetmeliğin 30 uncu maddesinin (g) bendi uyarınca düzeltme işlemiyle giderilebilecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin 2 nci fıkrasının (b) bendi uyarınca belirtilen ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,

2- Kanuna ve ilgili mevzuata aykırılığı tespit edilen ihale işlemleriyle ilgili olarak gerekiyorsa inceleme ve/veya soruşturma yapılmak üzere konunun idarenin bağlı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına bildirilmesine,

3- İdareye bu Kurul Kararının gerektirdiği işlem ve eylemleri Kararın bildirimi tarihinden itibaren en geç 7 gün içinde yapmak ve bu uygulamaları, uygulama tarihinden itibaren 5 gün içinde Kuruma bildirmek zorunda olduğunun bildirilmesine,

oybirliği ile karar verildi.

—— • ——

Kamu İhale Kurumundan:

KAMU İHALE KURULU KARARI

 

Toplantı No

: 2003/109

 

Gündem No

: 11

 

Karar Tarihi

: 17.11.2003

 

Karar No

: 2003/UK.Z-750

Toplantıya Katılan Üyeler:

Başkan : II. Başkan Bilal KARACA

Üyeler : V. Arif ŞİMŞEK, Muzaffer EREN, Hakkı USTAÖMER,

Namık DAĞALP, Adnan ZENGİN, H.Hüseyin GÜRHAN, K. Nejat ÜNLÜ

Şikayetçi:

ULU İnş. Güv. Gıd. Tem. Teks. Turz. Eğt. İç ve Dış Tic. San. Ltd. Şti.

Bağlar Cad. 223/3 Büyükesat/ANKARA

İhaleyi yapan idare:

DHMİ Genel Müdürlüğü Etiler/ANKARA

Başvuru tarih ve sayısı:

20.10.2003 / 27962

Başvuruya konu ihale:

Esenboğa Hava Limanı Temizlik Hizmetleri Alımı

Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:

ULU İnş. Güv. Gıd. Tem. Teks. Turz. Eğt. İç ve Dış Tic. San. Ltd. Şti. tarafından, DHMİ Genel Müdürlüğü’nce 09.09.2003 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Esenboğa Hava Limanı Temizlik Hizmetleri Alımı” ihalesine ilişkin olarak 01.10.2003 tarihinde yapılan şikayet başvurusunun, İdarenin 09.10.2003 tarih ve 8512-142816 sayılı yazısıyla reddi üzerine 20.10.2003 tarih ve 27962 sayı ile kayda alınan dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuş ve Daire Başkanlığının 22.10.2003 tarih ve 08.04.10/2 sayılı onayı ile esasın incelenmesine geçilmiştir.

Aynı ihaleye ilişkin başka bir istekli tarafından 15.10.2003 tarih ve 27543 sayı ile Kuruma yapılan itirazen şikayet başvurusuna istinaden hazırlanan 20.10.2003 tarih ve 08.0170/2003-12 sayılı Ön İnceleme Raporunun Kurulca müzakeresi sonucu, 21.10.2003 tarih ve 2003/AK.H-2003/391.1 sayılı Karar ile 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 56 ncı maddesi ve İhalelere Karşı Yapılacak İdari Başvurulara Ait Yönetmeliğin 28 inci maddesi uyarınca ihale sürecinin durdurulmasına karar verildiğinden başvuruya ilişkin olarak Ön İnceleme Raporu düzenlenmemiştir.

Aynı ihaleye ilişkin başka bir incelemeye esas olmak üzere ilgili İdareden 20.10.2003 tarih ve 778-15134 sayılı yazı ile ihale işlem dosyası istenilmiştir. İdare tarafından 27.10.2003 tarih ve 9019 sayılı üst yazı ile gönderilen ve 27.10.2003 tarih ve 29117 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan ihale işlem dosyasının, şikayete konu edilen hususlar ile şikayetten bağımsız olarak tüm ihale sürecinin re’sen incelenmesi sonucunda düzenlenen 06.11.2003 tarih ve 08.0170/2003-12E sayılı Esas İnceleme Raporunun Kurulca müzakeresi sonucunda alınan 10.11.2003 tarih ve 2003/UK.Z-695 sayılı Karar ile İdare tarafından ihale sürecine ilişkin olarak yapılan işlemlerin 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrası (b) bendi gereğince, ihale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek şekilde bu Kanuna ve ilgili mevzuata aykırı işlemler niteliğinde olması nedeniyle, ihale işlemleri ve ihale kararının iptal edilmesine karar verilmiş olduğu anlaşıldığından, aynı ihale ile ilgili olarak yapılan bu başvuru hakkında karar verilmesine yer olmadığına, karar verilmesinin uygun olacağı sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.

Karar:

DHMİ Genel Müdürlüğü tarafından 09.09.2003 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Esenboğa Hava Meydanı Temizlik Hizmetleri Alımı” ihalesi ile ilgili olarak Kemal Çağlar İnş. Öz. Güv. Sis. Tic. San. Ltd. Şirketinin 15.10.2003 tarih ve 27543 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan aynı tarihli itirazen şikayet dilekçesinin ve bu şikayetten bağımsız olarak ihale dosyasının re’sen incelenmesi sonucunda verilen 10.11.2003 tarih ve 2003/UK.Z-695 sayılı Kurul Kararı ile idare tarafından ihale sürecine ilişkin olarak yapılan işlemlerin 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrası (b) bendi gereğince, İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek şekilde bu Kanuna ve ilgili mevzuata aykırı işlemler niteliğinde olması nedeniyle, ihale işlemleri ve ihale kararının iptal edilmesine, karar verilmiş olduğu anlaşıldığından;

Aynı ihale ile ilgili olarak yapılan bu başvuru hakkında karar verilmesine yer olmadığına,

oybirliği ile karar verildi.

—— • ——

Kamu İhale Kurumundan:

KAMU İHALE KURULU KARARI

 

Toplantı No

: 2003/109

 

Gündem No

: 12

 

Karar Tarihi

: 17.11.2003

 

Karar No

: 2003/UK.Z-751

Toplantıya Katılan Üyeler:

Başkan: II. Başkan Bilal KARACA

Üyeler : V.Arif ŞİMŞEK Muzaffer EREN, Hakkı USTAÖMER,

Namık DAĞALP, Adnan ZENGİN, H.Hüseyin GÜRHAN, K. Nejat ÜNLÜ

Şikayetçi:

OR-SAN Yem. Tem. Turz. Taş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.

Mersin Tarsus Organize San. Böl. Cumhuriyet Bul. No:4 Huzurkent / TARSUS

İhaleyi yapan idare:

SSK Mersin Hastanesi Başhekimliği MERSİN

Başvuru tarih ve sayısı:

13.10.2003 / 27187

Başvuruya konu ihale:

Malzemeli Yemek Pişirme Dağıtım ve Bulaşık Yıkama İhalesi

Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:

OR-SAN Yem. Tem. Turz. Taş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından, SSK Mersin Hastanesi Başhekimliği’nce 07.10.2003 tarihinde pazarlık usulü ile yapılan “Malzemeli Yemek Pişirme Dağıtım ve Bulaşık Yıkama” ihalesine ilişkin olarak 09.10.2003 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, İdarenin 10.10.2003 tarih ve 033419 sayılı yazısıyla reddi üzerine 13.10.2003 tarih ve 27187 sayı ile kayda alınan dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuş ve Daire Başkanlığının 15.10.2003 tarih ve 08.03.75/2 sayılı onayı ile esasın incelenmesine geçilmiştir.

Başvuruya ilişkin olarak düzenlenen 15.10.2003 tarih ve 08.00170/2003-11 sayılı Ön İnceleme Raporunun Kurulca müzakeresi sonucu 16.10.2003 tarih ve 2003/AK.H-2003/375.1 sayılı Kurul Kararı ile 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 56 ncı maddesi ve İhalelere Karşı Yapılacak İdari Başvurulara Ait Yönetmeliğin 28 inci maddesinde öngörülen koşulların oluştuğu anlaşıldığından ihale sürecinin durdurulmasına karar verilmiştir.

Kurumun 16.10.2003 tarih ve 762-14990 sayılı yazısıyla istenen ihale işlem dosyasının gönderilmesiyle düzenlenen 10.11.2003 tarih ve 08.0170/2003-11E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Şikayet başvurusunda yer alan iddialar ve bu iddialardan bağımsız olarak re’sen yapılan incelemeler sonucunda, Or-San Yemekçilik Ltd. Şti. tarafından Kuruma yapılan itirazen şikayet başvurusunda belirtilen iddialar yerinde görülmediğinden 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin (c) bendine göre şikayetin uygun bulunmadığına, anılan Kanunun 5 inci maddesinde, açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulünün temel usuller olarak belirlendiği ve diğer ihale usullerinin Kanunda öngörülen özel hallerde kullanılabileceği hüküm altına alınmasına karşılık, idare tarafından gerekli önlemler alınmayarak 2003 yılı Nisan ayından bu yana malzemeli yemek pişirme dağıtım ve bulaşık yıkama hizmet alım ihalesini kısa süreli bölümler halinde doğrudan temin ve pazarlık usulü ile gerçekleştirmeyi alışkanlık haline getirdiği anlaşılan SSK Mersin Hastanesi Başhekimliği hakkında gerekiyorsa inceleme ve/veya soruşturma yapılmak üzere konunun, idarenin bağlı bulunduğu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bildirilmesine, karar verilmesinin uygun olacağı sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.

Karar:

10.11.2003 tarih ve 08.0170/2003-11E sayılı Esas İnceleme Raporu ve ekleri ile ihale dosyası incelendi:

A) Şikayet dilekçesinde yer alan, “İdare tarafından malzemeli yemek pişirme dağıtım ve bulaşık yıkama ihalesine davet edildikleri, ihalenin en yüksek teklifi veren firmaya verildiği, ihale dokümanlarında yer alan hükümler doğrultusunda en düşük maliyet hesabı yapılarak vermiş oldukları tekliflerinin idare tarafından aşırı düşük teklif olarak değerlendirildiği ve firmalarından açıklama istenildiği, yapılan yazılı açıklamanın idare tarafından yeterli bulunmayıp firmalarının mağdur edildiği” yönündeki iddiaların incelenmesinde;

SSK Mersin Hastanesi Başhekimliği tarafından 07.10.2003 tarihinde 4734 sayılı Kanunun 21 nci maddesinin (b) bendine göre pazarlık usulü ile yapılan Malzemeli Yemek Pişirme Dağıtım ve Bulaşık Yıkama Hizmet Alımı ihalesine ait %25 oranında kar ve genel gider karşılığı içermeyen yaklaşık maliyetin 89.806.250.000TL olduğu ve ihaleye 4 (Dört) firmanın davet edildiği, İhale komisyonu tarafından; ihaleye teklif veren Or-San Yemekçilik Ltd., Türkmen Yemekçilik Ltd. ve Özyol Yemekçilik Ltd. Şirketlerine ait teklifler hakkında 07.10.2003 tarih ve 32810, 32811, 32812 sayılı yazılar ile aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak teklif edilen fiyatlarla ihale konusu hizmetin nasıl yerine getirileceği hakkında 08.10.2003 tarihine kadar yazılı açıklamada bulunulmasının istenildiği,

İhaleye bir adet diyet/normal yemek bedeli=850.000 TL ve bir adet diyet/normal kahvaltı=500.000 TL olmak üzere 68.520 adet yemek için toplam 50.976.700.000 TL tutarında en düşük teklifi sunan başvuru sahibi Or-San Yemekçilik Ltd. Şti. tarafından; “maliyet hesaplarının çıkarıldığı, malzeme alınacak firmalarla anlaşma yapıldığı, hizmet kalitelerinde herhangi bir değişiklik olmadan teklif etmiş oldukları son fiyatlar üzerinden aynı hizmeti yapmayı taahhüt ettikleri” şeklinde 08.10.2003 tarihinde yazılı açıklamada bulunulduğu anlaşılmıştır.

Türkmen Yemekçilik Ltd. ve Özyol Yemekçilik Ltd. Şirketleri tarafından ise 08.10.2003 tarihli yazılarla, söz konusu hizmeti teklif ettikleri ikinci fiyatlarla yerine getiremeyecekleri yönünde açıklamada bulunulmuştur.

İdare tarafından söz konusu hizmet alımına ilişkin olarak tespit edilen ve % 25 kar ve genel gider karşılığına ilişkin bedel içermeyen yaklaşık maliyet hesap cetvelinde yemek türlerine ilişkin olarak tespit edilen fiyatların diyet/normal yemek bedeli=1.500.000 TL, bir adet diyet/normal kahvaltı bedeli=875.000 TL olduğu dikkate alındığında, başvuru sahibinin söz konusu hizmeti yerine getirmek için önermiş olduğu (bir adet diyet/normal yemek bedeli için 850.000 TL ve bir adet diyet/normal kahvaltı için 500.000 TL) fiyatlarla, Teknik Şartname ekinde belirtilen kalite/miktardaki yemek ve kahvaltı çeşitlerinin günümüz ekonomik koşullarında sunulamayacağı değerlendirilmiştir.

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almaktadır.

Anılan Kanunun 40 ıncı maddesinde ihalenin, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılacağı belirtilmiş olmakla birlikte, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin tespitine ilişkin değerlendirmede, idare tarafından yaklaşık maliyete ve diğer tekliflere göre aşırı düşük bulunan tekliflerin, anılan Kanunun 38 inci maddesinde yer alan hükümlere göre sorgulanmasının yapıldığı, komisyon tarafından başvuru sahibi firmanın teklifine ilişkin yazılı açıklamasının uygun bulunmayarak, söz konusu ihalenin 71.887.260.000 TL teklif veren Ece Yemekçilik Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı ve 13.10.2003 tarihinde sözleşme imzalandığı anlaşılmıştır.

B) Re’sen yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1) SSK Mersin Hastanesi Başhekimliği tarafından Kuruma gönderilen 30.10.2003 tarih ve 37378 sayılı yazıda; “Genel Müdürlüğümüz Malzeme ve Satın Alma Dairesi Başkanlığının 11.04.2003 tarih ve 39690 sayılı yazılarında; Hastanemiz ve bağlı birimlerinin ihtiyacı olan 1 yıl süreli Malzemeli Yemek Pişirme Dağıtım ve Bulaşık Yıkama Hizmetlerinin temini için 4734 sayılı Kanun hükümleri doğrultusunda ihale yapılması, ihale işlemleri sonuçlanıncaya kadar söz konusu hizmetin kesintiye uğramamasını teminen Kamu İhale Kanunun 21 inci maddesinin (b) bendine göre ünitemize tanınan KDV dahil 150.000.000.000 TL yetki dahilinde karşılanması talimatı verilmiştir. Genel Müdürlüğümüz talimatları doğrultusunda 1 yıl süreli Malzemeli Yemek Pişirme Dağıtım ve Bulaşık Yıkama Hizmetleri ihalesinin Kamu İhale Kanununun açık ihale usulüne göre yapılması için çalışmalara başlanmış ve bu doğrultuda yaklaşık maliyet tespit edilerek Genel Müdürlüğümüzden ödenek istenmiştir. Ancak ihalenin yapılabilmesi için şart olan ödenek henüz hastanemiz adına verilmediğinden ihale süreci tamamlanamamıştır. Hastanemizde yatarak tedavi gören sigortalı ve hak sahipleri ile hastanemizde ve bağlı birimlerimizde görev yapan personellerimizin ihtiyacı olan yemek hizmetlerinin kesintiye uğratılmaması için Genel Müdürlüğümüzün talimatlarına istinaden 07.10.2003 tarihinde 31 günlük yemek pişirme dağıtım ve bulaşık hizmetleri ihalesinin yapıldığı” belirtilmiştir.

İdare tarafından faks iletisi ile gönderilen 05.11.2003 tarih ve 038401 sayılı yazı ekinde yer alan 11.04.2003 tarih ve 039690 sayılı SSKB Sağlık İşleri Genel Müdürlüğüne ait resmi yazıda; “Hastanede yatarak tedavi gören hasta ve refakatçiler ile çalışan personelin 1 yıllık ihtiyacı olan yemeğin (gıda maddelerinin temini istekliye ait olmak üzere) 35 kişiyle pişirme, dağıtım ve bulaşıkların yıkanması hizmetlerinin Özyol Ltd. Şti.’nden alınmasına ilişkin 13.01.2003 tarihli kararın 10.04.2003 tarih ve 807 sayılı kararı ile uygun görülmeyerek yeniden ihale yapılmasının uygun görüldüğü, ayrıca ihale işlemleri sonuçlanıncaya kadar söz konusu hizmetin kesintiye uğramamasını teminen Kamu İhale Kanunun 21 nci maddesi (b) bendine göre hastaneye tanınan yetki dahilinde karşılanmasının” idareye bildirildiği görülmüştür.

İhale onay belgesinde malzemeli yemek pişirme dağıtım ve bulaşık yıkama hizmet alımı işine ait yaklaşık maliyetin 1.125.000.000.000 TL olduğu, ayrıca anılan ihaleye ilişkin 31 günlük malzemeli 68.520 adet yemek için tespit edilen yaklaşık maliyetin 89.806.250.000 TL ve ihale tarihi itibariyle kullanılabilir ödenek miktarının 300.000.000.000 TL olduğu, bu yaklaşık maliyet ve kullanılabilir ödenek miktarı ile yaklaşık olarak 4 aylık süre için yapılabilirlik imkanı olmasına rağmen ihalenin 31 günlük pazarlık usulü ile yapıldığı tespit edilmekle birlikte İdare tarafından gerekli önlemler alınmayarak 2003 yılı Nisan ayından bu yana söz konusu hizmet alımını kısa süreli bölümler halinde doğrudan temin ve pazarlık usulü ile gerçekleştirmeyi alışkanlık haline getirdiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 5 inci maddesinde, açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulünün temel usuller olduğu ve diğer ihale usullerinin ancak Kanunda belirtilen özel hallerde kullanılabileceği hüküm altına alınmıştır. Temel usuller dışındaki ihale usullerinin uygulanabilmesi ancak Kanunun ilgili maddelerinde gösterilen hallerde mümkündür.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 17 nci maddesinde “İdare tarafından, 4734 sayılı Kanunun 18 ve 22 nci maddeleri doğrultusunda, uygulanacak ihale usulü belirlenir. Bu belirleme yapılırken öncelik açık ihale usulüne verilir. Ancak, alınacak hizmetin türü, niteliği, uzmanlık ve/veya yüksek teknoloji gerektirmesi, yaklaşık maliyeti ve ivediliği gibi kriterler esas alınarak, Kanunda belirtilen hallerde belli istekliler arasında ihale usulü veya pazarlık usulü yada doğrudan temin yolu ile de ihale yapılabilir.” hükmü yer almaktadır.

İhale sürecinin belirli bir zaman alacağı dikkate alınarak, 4734 sayılı Kanun kapsamında bulunan idarelerin, süreklilik arz eden nitelikteki mal veya hizmet alımlarının kesintiye uğratılmamasını teminen, 4734 sayılı Kanun hükümlerine göre gerçekleştirecekleri bu ihaleler sonuçlandırılıncaya kadar geçecek süre içindeki ihtiyaçlarının; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (b) bendindeki “idare tarafından önceden öngörülemeyen olaylar” kapsamında değerlendirilebileceği ve anılan madde hükmüne göre temin edilebileceği 2003/3 sayılı Kamu İhale Tebliğiyle açıklığa kavuşturulmuştur.

4734 sayılı Kanunun 21/b maddesi kapsamında, işin ilan yapılmaksızın ve en az üç istekli davet edilerek ihale edilebilmesi için; iki şartın bir arada ve birbirine bağlı olarak gerçekleşmesi zorunludur. Bunlardan birincisi; doğal afet, salgın hastalık, can veya mal kaybı tehlikesi gibi ani ve beklenmeyen veya idare tarafından önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkması, ikincisi ise bu nedenlerle ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olmasıdır. İdarelerin bu bende dayalı olarak alım yapabilmesi için, ihtiyaç doğmadan yeterli bir süre önce gerekli hazırlıkları yapmalarını engelleyen bir durumun ortaya çıkması gerekir. Bu durum Kanunda önceden öngörülemeyen olay olarak ifade edilmektedir.

İdarelerin, yatan hasta ve personelin yemek ihtiyacını karşılaması süreklilik arz eden bir hizmet alımını gerektirdiğinden, konuyla ilgili ihtiyacın yeterli süre öncesinde tespiti ve bu ihtiyacın karşılanması için planlama yapılabilmesi mümkün olup; açık ihale usulü için gerekli sürecin işletilmesi halinde hizmetin aksayacağı yönünde bir gerekçeyle, 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (b) bendinin uygulanması hukuka uygun değildir. Ancak 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde yer alan ödeneksiz ihaleye çıkılamaz hükmü gereğince, ödeneğin konulduğu tarih ile önceden tam olarak bilinmesi mümkün olmayan ihale işlemlerinin sonuçlandırıldığı tarih arasında kalan ve ertelenmeyecek nitelikteki süreklilik arz eden hizmet alımları için Kamu İhale Kurumu tarafından çıkarılan 2003/3 sayılı Kamu İhale Tebliği gereğince temel usuller olarak belirtilen açık ihale veya belli istekliler arasında ihale usulüne göre ihale işlemlerinin başlatılması, fakat ihale sürecinin belirli bir zaman alacağı dikkate alınarak bu süreç sonuçlandırılıncaya kadar geçecek süre içindeki ihtiyaçların 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (b) bendi gereğince pazarlık usulü ile temin edilmesi gerektiği ortaya çıkmaktadır. Ancak İdare bu düzenlemeleri gözetmeksizin yıllık ihtiyacının bir bölümünü anılan Kanunun 22 nci maddesinin (d) bendi kapsamında, bir bölümünü de 3 ayrı 31 günlük süreler için pazarlık usulü uygulanarak karşıladığı görülmüştür.

Bu durumda, yukarıda gerekçeleri belirtildiği üzere ilgili idare tarafından 4734 sayılı Kanun ve 2003/3 sayılı Kamu İhale Tebliği hükümleri uyarınca açık ihale usulüne göre ihale işlemlerinin başlatılması ve bu ihale süreci sona erinceye kadar geçecek süredeki ihtiyaçlar için 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (b) bendine göre ihaleye çıkılması gerekirken 4734 sayılı Kanunun 5 ve 21 inci maddeleri ile Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 17 nci maddesine ve 2003/3 sayılı Kamu İhale Tebliği hükümlerine aykırı olarak süreklilik arz eden nitelikte olan yemek hizmeti alımının yıl boyunca Kanunun 21/b ve 22/d maddelerine göre karşılandığı, ihale usulünün seçiminde hata yapıldığı, bu hatalı idari işlemin zincirleme idari işlemlerden oluşan ve karma işlem niteliği taşıyan ihale sürecindeki diğer işlemlerin hukuksal nedeni olarak, bu işlemleri de Kanuna aykırı hale getirdiği anlaşılmıştır.

2) Şikayetçi Or-San Yemekçilik Ltd. Şti. tarafından 09.10.2003 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu, İdarenin söz konusu şikayete 10.10.2003 tarihinde cevap verdiği, söz konusu ihaleye ilişkin ihale komisyon kararının 09.10.2003 tarihinde onaylandığı, ihaleye teklif veren isteklilere ihale sonucunun 10.10.2003 tarihinde tebliğ edildiği ve ihale üzerinde bırakılan, Ece Yemekçilik Ltd. Şti. ile 13.10.2003 tarihinde sözleşme imzalandığı,

Pazarlık usulü ile ihale edilen hizmet alımlarında uygulanacak Tip İdari Şartnamenin 44.1 nci maddesinde ihale sonucunun ihaleye teklif veren bütün isteklilere elden tebliği öngörülmüş olup, aynı Yönetmeliğin 44.2 maddeleri ile 4734 sayılı Kanunun 41 inci maddesine göre ihaleye katılan isteklilerden teklifi değerlendirmeye alınmayan veya uygun görülmeyenlerin tebliğ tarihini izleyen 5 (beş) gün içinde yazılı talepte bulunabilecekleri öngörülmüş olmasına rağmen, idare tarafından bu sürenin beklenmediği,

Ayrıca anılan Kanunun 55 nci maddesinde yer alan “ ….idareye yapılan şikayet üzerine belirtilen süre içinde bir karar alınmaması veya süresinde alınan bu kararın uygun bulunmaması durumunda aday veya istekli, karar verme süresinin bitimini veya karar tarihini izleyen on beş gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunabilir. Şikayet sunulduktan sonra ihale yetkilisince ivedilik ve kamu yararı bulunması nedeniyle ihale işlemlerine devam edilmesi gerektiği onaylanmadıkça idare sözleşme imzalayamaz. İhale işlemlerine devam edilmesi konusunda gerekçeli olarak alınan bu onay, sözleşme imzalanmadan en az yedi gün önce şikayette bulunan aday ve istekliye tebliğ edilmiş olmasını sağlamak üzere dikkate alınarak bildirir. İdarece usulüne uygun bildirim yapılmadan sözleşme imzalanmışsa, ihale kararı ve sözleşme hükümsüz sayılır.” hükmüne rağmen,İdare tarafından; başvuru sahibi Or-San Yemekçilik Ltd. Şti’nin ihale kararına ilişkin olarak idareye yapmış olduğu şikayet başvurusuna 10.10.2003 tarihinde cevap verildiği, ancak idare’ce ihale işlemlerine devam edilmesi yönünde karar alınmaksızın ve başvuru sahibinin Kuruma itirazen şikayet başvuru süresi beklenilmeksizin, ihale üzerinde bırakılan istekli ile 13.10.2003 tarihinde 4734 sayılı Kanunun 55 inci maddesine aykırı olarak sözleşme imzalandığı,

Anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle;

1- İhale sürecinde yapılan işlemlerinin 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin (b) bendi uyarınca düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte olduğu anlaşıldığından ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,

2- 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde, açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulünün temel usuller olarak belirlendiği ve diğer ihale usullerinin Kanunda öngörülen özel hallerde kullanılabileceği hüküm altına alınmasına karşılık, İdare gerekli önlemleri almayarak 2003 yılı Nisan ayından bu yana malzemeli yemek pişirme dağıtım ve bulaşık yıkama hizmet alım ihalesini kısa süreli bölümler halinde doğrudan temin ve pazarlık usulü ile gerçekleştirmeyi alışkanlık haline getirdiği anlaşılan SSK Mersin Hastanesi Başhekimliği hakkında gerekiyorsa inceleme ve/veya soruşturma yapılmak üzere konunun, idarenin bağlı bulunduğu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bildirilmesine,

oyçokluğu ile karar verildi.

Karşı Oy Gerekçesi:

İdarenin, 4734 sayılı Kanunun temel ihale usulü olarak öngördüğü “açık ihale usulü” ile sözkonusu hizmetleri karşılaması gerekirken, çeşitli nedenlerle bunun gerçekleştirilemeyip, istisnai durumlarda başvurulması gereken “pazarlık usulü”nün bir nevi usul ittihaz etmesinin Kanuna aykırı olduğu yönündeki tespite katılmakla beraber, bu tespitin değerlendirilmek, gerekiyorsa inceleme ve/veya soruşturulmasını temin etmek üzere idarenin bağlı bulunduğu Bakanlığa bildirmesi gerektiği, başka bir çare kalmaksızın yapılan şikayete konu ihalenin geçmişte yapılan işlemlerden bağımsız değerlendirilmesi sonucunda ise, başvuruda yer alan iddialar yerinde görülmediğinden “şikayetin uygun bulunmadığına” karar verilmesi gerektiği görüşüyle karar sonucuna katılmıyorum.

Muzaffer EREN

        Kurul Üyesi

Karşı Oy Gerekçesi:

SSK Mersin Hastanesi Başhekimliğince 09.10.2003 tarihinde ihalesi yapılan “Malzemeli Yemek Pişirme Dağıtım ve Bulaşık Yıkama” ihalesine teklif veren OR-SAN Yem.Tem.Turz. Taş.Taah.San.Tic.Ltd.Şti’nin Kuruma itirazen şikayet başvurusu üzerine yapılan inceleme ve değerlendirme sonunda uzman, şikayetçinin ileri sürdüğü iddialar yerinde görülmediğinden Kanunun 56/c maddesine göre şikayetin uygun bulunmadığını, res’en yapılan inceleme sonucu bu alım ihalesinde sürekli pazarlık usulünü kullandığının tespiti üzerine, idarenin bu konudaki işlemlerinin mevzuata uygunluğunu inceleme ve/veya soruşturma yapılmak üzere bağlı bulunduğu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bildirilmesini teklif etmiş, ancak Kurul, söz konusu ihaleyi, pazarlık usulü alımın gerekçesini istismar etmek suretiyle gerçekleştiren ve bunu tekrarlamak suretiyle alışkanlık haline getiren idarenin bu ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline oy çokluğu ile karar vermiştir.

İdare aslında, hastanenin yıllık ihtiyacını karşılayacak hizmeti açık ihale usulü ile karşılayabilmesi için geçecek zaman aralığında (31 gün) ihtiyacın kesintiye uğramasını önlemek amacıyla haklı olarak söz konusu ihtiyacını pazarlık usulü ile karşılamıştır. Açık ihale usulü ile esas ihale gerçekleştirilemediğinden idare bunu birkaç defa tekrar etmiştir.

Gerek bu şekilde gerçekleştirilen ihale işlemlerinde ve gerekse şikayetçinin iddialarının uygun bulunmadığı hususunda kanuna ve mevzuata bir aykırılık görülmediğinden ihalenin iptaline gerek olmadığı, ancak pazarlık usulünü benzer ve başka gerekçelere dayandırarak sürekli kullanan idarenin işlemlerinin doğruluğunu ancak detaylı bir inceleme sonucu bağlı olduğu Bakanlığın belirleyebileceği düşüncesi ile Kurulun ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline ilişkin oyçokluğu kararına katılmıyorum.

Hakkı USTAÖMER

Kurul Üyesi

Karşı Oy:

Hernekadar Hastanenin yıllık ihtiyaçlarının 4737 sayılı Kamu İhale Kanununun 19 uncu maddesi uyarınca açık ihale usulü ile temin edilmesi gerekmekte ise de ihale konusu edilen hizmet alımının kesintiye uğratılması mümkün olmayan türden olması nedeniyle idare, Kamu İhale Kurumunun bu yöndeki tebliğini de dikkate alarak 31 günlük süreli hizmet alımında pazarlık usulünü tercih etmiştir. Ancak idare bu işlemi birkaç kez yinelemiştir.

Açık ihale usulü ile yapılacak hizmet alımının parça, parça pazarlık usulüyle gerçekleştirilmesi kabul edilebilir bir usul olmamakla beraber bu şekilde yapılan ihale işleminin iptali de kuşkusuz kesintiye tahammülü olmayan bir hizmetin duraksamasına neden olacaktır. Hal böyle olunca bahse konu ihale işleminin iptali yerine bu şekilde alımın birkaç kez yinelenmesi işlemini ilgili Bakanlığına bildirilmesinin yerinde olacağı görüşüyle Kurulun çoğunluk kararına katılmıyorum.

 

 

H. Hüseyin GÜRHAN

Kurul Üyesi

—— • ——

Kamu İhale Kurumundan:

KAMU İHALE KURULU KARARI

 

Toplantı No

: 2003/109

 

Gündem No

: 13

 

Karar Tarihi

: 17.11.2003

 

Karar No

: 2003/UK.Z-752

Toplantıya Katılan Üyeler:

Başkan : II. Başkan Bilal KARACA

Üyeler : V. Arif ŞİMŞEK, Muzaffer EREN, Hakkı USTAÖMER,

Namık DAĞALP, Adnan ZENGİN, H.Hüseyin GÜRHAN, K. Nejat ÜNLÜ

Şikayetçi:

Kemal Çağlar İnş. Öz. Güv. Sis. Tic. San. Ltd. Şti.

Bahçelievler Cengiz Topel Cad. Kahraman Sok. No: 1/1 ŞANLIURFA

İhaleyi yapan idare:

DHMİ Genel Müdürlüğü

Konya Yolu Üzeri No:66 Etiler/ANKARA

Başvuru tarih ve sayısı:

21.10.2003 / 28217

Başvuruya konu ihale:

DHMİ Genel Müdürlüğü Genel Müdürlük Hizmet Binası Temizlik Hizmetleri Alımı İhalesi

Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:

Kemal Çağlar İnş. Öz. Güv. Sis. Tic. San. Ltd. Şti. tarafından, DHMİ Genel Müdürlüğü’nce 26.08.2003 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Genel Müdürlük Hizmet Binası Temizlik Hizmetleri Alımı” ihalesine ilişkin olarak 08.10.2003 tarihinde yapılan şikayet başvurusunun, İdarenin 17.10.2003 tarihli yazısıyla reddi üzerine 21.10.2003 tarih ve 28217 sayı ile kayda alınan dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuş ve Daire Başkanlığının 22.10.2003 tarih ve 08.04.11/2 sayılı onayı ile esasın incelenmesine geçilmiştir.

Başvuruya ilişkin olarak düzenlenen 24.10.2003 tarih ve 08.0019/2003-30 sayılı Ön İnceleme Raporunun Kurulca müzakeresi sonucu 30.10.2003 tarih ve 2003/AK.H-2003/411.1 sayılı Kurul Kararı ile 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 56 ncı maddesi ve İhalelere Karşı Yapılacak İdari Başvurulara Ait Yönetmeliğin 28 inci maddesinde öngörülen koşulların oluştuğu anlaşıldığından ihale sürecinin durdurulmasına karar verilmiştir.

Kurum tarafından istenen ihale işlem dosyasının gönderilmesiyle düzenlenen 12.11.2003 tarih ve 08.0019/2003-30E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Şikayet başvurusunda yer alan iddialar ve bu iddialardan bağımsız olarak re’sen yapılan incelemeler sonucunda, 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi hükmü uyarınca ihalenin iptaline karar verilmesinin uygun olacağı sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.

Karar:

12.11.2003 tarih ve 08.0019/2003-30E sayılı Esas İnceleme Raporu ve ekleri ile ihale dosyası incelendi:

A) Şikayet dilekçesinde yer alan, “İdari Şartnamenin 26 ncı maddesinde teklif fiyata dahil masraflar bölümünde ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderlerine ilişkin düzenlenen hüküm ile Teknik Şartnamenin 6.16 maddesinde yemek ve yol giderlerinin nakdi ve 26 gün üzerinden hesaplandığının belirtilmesine rağmen idarece belirlenen bu kriterler dikkate alınmayarak tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin İdari Şartnamenin 26 ncı ve Teknik Şartnamenin 6.16 maddelerinde yer alan kriterleri taşımayan firmaya verildiği, idare tarafından 4734 sayılı Kanunun 38 nci maddesine göre aşırı düşük teklif veren firmaları ile diğer firmalardan açıklama istenilmediği, Teknik Şartnamede yemek ve yol bedeline ilişkin hem ayni hem de nakdi olarak düzenlemenin getirilmiş olmasının firmaları teklif vermede yanılttığı” yönündeki iddiaların incelenmesinde;

İdare tarafından; sadece ihaleye en düşük teklifi veren Medi-Tem. Limited Şirketinin teklifi hakkında, İdari Şartnamenin 34 üncü maddesi gereğince yazılı açıklamada bulunulmasının istenildiği,

İhaleye en düşük teklifi veren Medi-Tem. Limited Şirketinin teklifini oluşturan bileşenlerle ilgili olarak yaptığı yazılı açıklamasında; işçilik maliyeti=429.565.853 TL, yol bedeli=15.600.000 TL, yemek bedeli=31.200.000 TL, giyim bedeli=3.000.000 TL, malzeme ve ekipman gideri=18.967.480 TL olmak üzere kişi başı aylık toplam 498.333.333 TL olduğu, yol gideri için Hüseyin BARCA minibüs işletmecisi ile yaptığı sözleşmeyi, yemek gideri için Yurt Gıda A.Ş. ile bir öğün yemek için kişi başı 1.200.000 TL+KDV olarak düzenlenen 08.09.2003 tarihli sözleşmeyi, giyim bedeli olarak Taş-Tem Ltd Şti. ile yapmış olduğu sözleşmeyi açıklamasına eklediği, ayrıca malzeme ve ekipman giderine ait bedelin içerisinde vergi, resim ve harç giderlerinin yer aldığına ilişkin ayrıca yazılı açıklamada bulunulduğu ,

Anılan firmanın teklifini oluşturan bileşenlerle ilgili olarak yapmış olduğu 09.09.2003 yazılı açıklama İdarece uygun bulunarak 23.09.2003 tarihinde ihale yetkilisi tarafından onaylanan ihale kararında; firmaya ait teklifin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak değerlendirildiği anlaşılmıştır.

Bu haliyle, anılan firmaya ait yazılı açıklamada yer verilen teklife ait bileşenlerinin İdari Şartnamede ön görülen giderleri karşıladığı, İdare tarafından, 4734 sayılı Kanunun 37 ve 38 nci maddelerine göre değerlendirme yapılarak ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren Medi-Tem. Limited Şirketine verildiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiaları uygun bulunmamıştır.

B) Re’sen yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1) İdari Şartnamenin 48 inci maddesi ile Sözleşmenin 15 inci maddesinin 2 inci alt bendinde Fiyat Farkı “Resmi Gazetenin 31.12.2003 tarih ve 24980/3. mükerrer sayısında yayımlanan asgari ücret ve sigorta alt sınır artışından kaynaklanan fark, ihale konusu hizmetin gerçekleşmesi için çalıştırılacak 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi personelin, sayısı ve günlük çalışma ve saatinin belirtilmesi kaydıyla; asgari ücret tespit komisyonlarınca, ihale (son teklif verme) tarihinde tarım dışında ve 16 yaşından büyük işçiler için belirlenmiş olan asgari ücretin arttırılması halinde, eski ve yeni asgari ücretler arasındaki fark, ayrıca bu farktan doğan ve işverence karşılanması gereken sosyal sigorta primleri ile sigorta primi alt sınır artışından kaynaklanan fark ve bu farklara ait işsizlik ödeneği yükleniciye ödenir.” şeklinde düzenlenmiştir.

İhale dokümanında; ihale konusu işin 50 işçi ile yapılacağı, temizlik malzemeleri ile makine ve ekipmanların yüklenici tarafından karşılanacağının belirtildiği de dikkate alındığında, 4734 sayılı Kamu İhale Kanuna Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların 7 inci maddesi; fiyat farkının hesaplanma formülündeki sabit katsayılardan biri, birkaçı veya tamamının, ihale konusu hizmetteki oranı dikkate alınmak suretiyle ve bir’e (1) eşit olacak şekilde ihaleden önce idarece belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesini zorunlu kılınmıştır.

Fiyat farkı ödenebilmesi için anılan Esasların 7 nci maddesindeki formülde yer alacak; a1 (Sözleşme kapsamındaki işlerin yapılmasında kullanılacak ve bu Esasların 8 inci maddesine göre artış farkı ödenecek olan asgari ücrete dayalı işçiliklerin oranını temsil eden ve formülde artış ön görülmeyen sabit katsayı), b2 (Sözleşme kapsamındaki işlerin yapılmasında kullanılacak akaryakıtın dışındaki malzemelerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı) ve d (Sözleşme kapsamındaki işlerin yapılmasında kullanılacak makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı) sabit katsayıları ve ihale konusu hizmetteki oranı belirlenmeden, idare tarafından İdari Şartname ve Sözleşme Tasarısında hizmetin gerçekleştirilmesinde sadece işçilik yüklenici tarafından karşılanacakmış gibi fiyat farkının “…eski ve yeni asgari ücretler arasındaki fark, ayrıca bu farktan doğan ve işverence karşılanması gereken sosyal sigorta primleri ile sigorta primi alt sınır artışından kaynaklanan fark ve bu farklara ait işsizlik ödeneği yükleniciye ödenir” şeklinde yapılan bu düzenleme, 4734 sayılı Kamu İhale Kanuna Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların 7 inci maddesine aykırılık oluşturmaktadır.

Fiyat farkına ilişkin olarak tespit edilen mevzuata aykırılığın, İhale Onay Belgesi, İdari Şartname ve Sözleşme Tasarısında yer almış olması ve zeyilname düzenlenebilmesi için Kanunda öngörülen sürenin geçirilmiş olması nedeniyle düzeltici işlemle giderilemeyeceği anlaşılmıştır.

2) Devlet Hava Meydanları İşletmesi Yönetim Kurulunun 25.07.2003 tarih ve 16 sayılı toplantısında alınan 83 sayılı kararla İhale Komisyonunun aşağıdaki isimlerden oluşturulduğu ve ihale onay belgesinde de bu isimlere yer verildiği,

 

Komisyondaki Görevi

Adı SOYADI

Unvanı

 

Komisyon Başkanı

Hasan KOCAGÖZ

Malzeme Daire Başkanı

 

Üye

Mustafa KARPUZCU

Mali İşler D. Başkanı

 

Üye

Cihangir ÜÇOK

İşletme D. Başkan V.

 

Üye

Erhan ŞENER

Hukuk Müşaviri

 

Üye

A.Fuat EMRE

İç Ted. Şb. Müd. V.

 

Üye

Ahmet KAYA

Mal. Muh. Şb. Md.

 

Üye

Semiha HANDANOĞLU

Meydan İşl. Müd.

 

Üye

Ebru KIZIKURAN

Tahakkuk Şefi

 

Üye

Doğan DEĞERLİ

Uzman

 

Yedek Üye

Sefer ACIBAL

Gen. Muh. Şb. Md.

 

Yedek Üye

Oğuz ALTUN

İhl. İşl. Şefi

 

Yedek Üye

Ethem ÇELİKER

Ödenek Şefi

 

Yedek Üye

Sibel ADABAĞ

Şef

 

Yedek Üye

Bayram CEYLAN

Memur

Söz konusu Kararda ve ihale onay belgesinde İhale Komisyonunda Başkan olarak yer alan üyelerin ihale günü bulunmaması durumunda yerlerine bakan vekillerin, diğer üyelerin bulunmaması halinde ise yedek üyelerin katılması ön görülmüştür.

DHMİ’nin, Hava Limanı ve Hava Meydanlarındaki Alım Satım ve İhale Komisyonlarının Teşekkülü, Çalışma Esasları, Görevleri ve Yetki Limitine İlişkin 01.01.2003 tarihli Yönetmeliğin İhale ve Satınalma Komisyonu Çalışma Esaslarının düzenlendiği 13 üncü maddesinde “Alım Satım ve İhale Komisyon toplantılarına Başkan ve üyelerin bizzat kendilerinin katılması esastır. Ancak; Başkan ve üyelerin bulunmaması halinde komisyonlarda yerlerine bakan görevliler vekaleten iştirak eder. Komisyonlar üye tam sayısı ile Komisyon Başkanının daveti ile toplanır. Komisyon Başkanının isteği üzerine gerekli hallerde Satınalma Komisyonlarında yeteri kadar ihtisas elemanı üye olarak görevlendirebilir…” hükmünün yer aldığı,

Şikayete konu ihale dosyasının tetkikinden İhale Komisyonunun 26.08.2003 tarihli toplantısına ihale komisyon üyesi veya yedek üye sıfatını taşımayan Hukuk Müşaviri Ali KOÇ ve Mali İşler Dairesi Başkan Vekili Muhsin KARAKURT’un katıldığı, ayrıca Hukuk Müşaviri Ali KOǒun 22.09.2003 tarihli ihale komisyon karar tutanağını ve 16.10.2003 tarihinde ihale işlemlerine devam edilmesi yönünde alınan ivedilik kararını ihale komisyon üyesi olarak imzaladığı,

Görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “İhale Komisyonu” başlıklı 6 ncı maddesinde yer alan “İhale yetkilisi, biri başkan olmak üzere, ikisinin ihale konusu işin uzmanı olması şartıyla, ilgili idare personelinden en az dört kişinin, genel ve katma bütçeli kuruluşlarda maliye memurunun, diğerlerinde ise muhasebe veya malî işlerden sorumlu bir personelin katılımıyla kurulacak en az beş ve tek sayıda kişiden oluşan ihale komisyonunu, yedek üyeler de dahil olmak üzere görevlendirir.İhale komisyonu eksiksiz olarak toplanır. …” hüküm ile ihale komisyonuna görevlendirilecek personelin isim olarak belirlenmesi, ihale komisyonunun asil üyelerinin bulunmaması halinde ise yedek üyelerle ve eksiksiz olarak toplanılması öngörülmüş olmasına rağmen;

a) İhale komisyonu 9 asil ve 5 yedek üyeden oluşturulduğu halde asil üyeler Mustafa KARPUZCU ve Erhan ŞENER’in yerlerine katılması gereken yedek üyelerin ikisinin toplantıya katılmamış olduğu,

b) İhale komisyon toplantılarında komisyon üyesi olmayan kişilerin katılımıyla karar alındığı,

c) Komisyon üyesi sıfatını taşımayan kişilerin komisyon toplantılarına katılması suretiyle ihale komisyonunun eksiksiz olarak toplanmasına ilişkin Kanun hükmüne aykırı hareket edilerek, Kanunun öngördüğü tarzda toplanmayan İhale Komisyonunun aldığı kararların yetki yönünden hukuka aykırı olacağı,

Değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle;

1- İhale sürecinde yapılan ve yukarıda mevzuata aykırılığı tespit edilen işlemlerin 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin (b) bendi uyarınca düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğundan, belirtilen ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,

2- İdareye ayrıca Kurul Kararının gerektirdiği işlem ve eylemleri Kararın bildirim tarihinden itibaren en geç 7 gün içinde yapmak ve bu uygulamaları, uygulama tarihinden itibaren 5 gün içinde Kuruma bildirmek zorunda olduğunun bildirilmesine,

oyçokluğu ile karar verildi.

Karşı Oy Gerekçesi:

Başvuruya konu ihale ve DHMİ Genel Müdürlüğü’nün yakın tarihlerde yapılan 10 un üzerinde benzer ihalesinde; 9 üyeden oluşan ihale komisyonunda iki asil üyenin toplantıya iştirak etmemesi üzerine, bu üyelerin yerine önceden belirlenen yedek üyelerin katılması gerekirken, asli görevlerine vekalet eden ve komisyon üyesi olarak önceden belirlenmeyen iki kişinin toplantıya üye sıfatıyla iştirak ettirilmesi, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa aykırı olduğu temel gerekçesiyle ihale işlemlerinin iptaline karar verilmiştir.

İlgili idarenin ihale komisyonunun teşkiline ilişkin işlemleri irdelendiğinde; Yönetim Kurulunun 25.07.2003 tarih ve 16 sayılı toplantısında alınan 83 sayılı kararıyla ihale komisyonunun 9 asil 4 yedek üyeden oluşturulduğu; ihale komisyonun başkanlarının ihale günü bulunmaması durumunda yerlerine bakan vekillerin, diğer üyelerin bulunmaması halinde ise yedek üyelerin toplantılara katılmasının karar altına alındığı görülmektedir.

Diğer taraftan, daha üst bir hukuk normu olan ve muhtemelen Resmi Gazetede yayımlattırılarak yürürlüğe konulan “Merkez, Hava Limanı ve Hava Meydanlarındaki Alım Satım ve İhale Komisyonlarının Teşekkülü, Çalışma Esasları, Görevleri ve Yetki Limitine İlişkin 01.01.2003 tarihli Yönetmeliğin” İhale ve Satın alma Komisyonu Çalışma Esaslarını düzenleyen 13 üncü maddesinde; alım satım ve ihale komisyon toplantılarına başkan ve üyelerin bizzat kendilerinin katılmasının esas olduğu, herhangi bir nedenle başkan ve üyelerin bulunmaması halinde komisyonlarda yerlerine bakan görevlilerin vekaleten iştirak edecekleri hükmü mevcuttur. Yürürlükteki bir yönetmelik hükmünün, idarenin diğer organlarını olduğu kadar Yönetim Kurulu’nu da bağlayacağı açıktır. Ayrıca idare hukuku açısından vekil, asilin tüm yetki ve sorumluluklarını taşır. Bir göreve vekaleten atanan memurun hangi görevleri yapacağı ayrı bir görevlendirme onayı ile belirlenmez. Daha önce asil memura ya da görevli olduğu makama verilen o memurun ayrılması ve yerine başka bir memurun atanması ile tüm yetki ve görevleri yeni atanana verilmiş olur.

Bu itibarla; ihale komisyon toplantılarının, ilgili Yönetmelik hükmüne uygun olarak yapılmasında, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu dışında ilgili idarenin tabi olduğu mevzuata herhangi bir aykırılık değil, bu mevzuat açısından zorunluluk bulunmaktadır. Kaldı ki ihale komisyonlarının teşkili idarelerin kendi mevzuatları ile ilgili olup, kanun koyucu 4734 sayılı Kanunla bu hususu idarelerin takdirine bırakmıştır.

Söz konusu Yönetmelikle getirilen düzenleme ve bu paralelde yapılan uygulamanın, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa uyarlılığı irdelendiğinde ise; özellikle DHMİ gibi kamu iktisadi teşebbüsü olarak teşkilatlanmış kamu kuruluşlarında mal veya hizmet üretimi belli bir ihtisaslaşmayı zorunlu kıldığından, ihale komisyonlarının teşkilinde bu ihtisaslaşmanın göz önüne alınması gerekmektedir. Bu nedenle, mal veya hizmet alımının niteliği dikkate alınarak oluşturulan komisyonlarda toplantıya katılamayan üyenin yerine bu göreve vekalet eden üyenin katılması, işlemlerin daha sağlıklı yürütülmesi, alımın en uygun şartlarla en uygun yerden yapılmasına katkı sağlamaktadır.

Komisyonun asli üyesi olduğu halde toplantıya katılamayan üyelerden biri Mali İşler Dairesi Başkanı, diğeri hukuk müşaviridir. Bilindiği üzere, ülkemizdeki nerdeyse bütün KİT’lerde mali işler daire başkanları ile hukuk müşavirleri ihalelerin mevzuata ve kurum menfaatine uygun olarak sonuçlandırılmasını teminen bu komisyonlara üye yapılamaktadır. Alımın niteliğine göre diğer üyeler değişse de bu iki üyenin genelde önem arz eden bütün ihalelerde üye olarak bulundurulduğu göz ardı edilmemelidir.

Netice itibariyle, ihale komisyonlarının teşkili ve çalışma esaslarına ilişkin olarak yukarda açıklanan yönetmelik hükmünün 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa aykırılığı açık ve kesin değildir. Bu aykırılık kesinleşmiş olsa dahi, karara konu ihalede tüm komisyon kararlarının “oybirliği” ile alındığı dikkate alındığında; Kanun uyarınca katılması gerektiği kabul edilen iki yedek üyenin katılması ve her ikisinin de karşı oy kullanması durumunda da ihalenin sonucu hiçbir şekilde değişmemekte, ihale işlemleri hiçbir şekilde bu durumdan etkilenmemektedir.

Açıklanan nedenlerle; ihale sonucunu etkilemeyen bir idari işlem esas alınarak, ihale işlemlerinin iptaline karar verilemeyeceği gerekçesiyle, bu sonucu öngören çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.

                 Hakkı USTAÖMER                                         Muzaffer EREN                                        Bilal KARACA

                         Kurul Üyesi                                                   Kurul Üyesi                                              Kurul Üyesi

                                                                                                                                                                        II. Başkan

—— • ——

Kamu İhale Kurumundan:

KAMU İHALE KURULU KARARI

 

Toplantı No

: 2003/109

 

Gündem No

: 14

 

Karar Tarihi

: 17.11.2003

 

Karar No

: 2003/UK.Z-753

Toplantıya Katılan Üyeler:

Başkan : II. Başkan Bilal KARACA

Üyeler : V. Arif ŞİMŞEK, Muzaffer EREN, Hakkı USTAÖMER,

Namık DAĞALP, Adnan ZENGİN, H.Hüseyin GÜRHAN, K. Nejat ÜNLÜ

Şikayetçi:

Şikayetçi vekili: Avukat M. Murat KIYMAK

Şair Eşref Bulvarı Karaahmetoğlu İş Merkezi No:22 K:5/501 Montrö/İZMİR

Sefam Tur. Tem. Tab. İlç. Elk. Elektro. İnş. Taah. San.ve Tic. Ltd. Şti.

Atatürk Mah. Lienz Caddesi No:7 Selçuk/İZMİR

İhaleyi yapan idare:

DHMİ Genel Müdürlüğü

Konya Yolu Üzeri No: 66 06330 Etiler/ANKARA

Başvuru tarih ve sayısı:

30.10.2003/29415

Başvuruya konu ihale:

Adnan Menderes Hava Limanı Temizlik Hizmetleri Alımı İşi

Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:

DHMİ Genel Müdürlüğünce 09.09.2003 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan Adnan Menderes Hava Limanı Temizlik Hizmetleri Alımı İşi ihalesine Sefam Tur. Tem. Tab. İlç. Elk. Elektro. İnş. Taah. San.ve Tic. Ltd. Şti.nin 09.10.2003 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, İdarenin 17.10.2003 tarih ve 8855-15177 sayılı yazısıyla reddi üzerine 30.10.2003 tarih ve 29415 sayı ile kayda alınan dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuru dilekçesinde özetle; söz konusu ihaleye istekli olarak katıldıkları, tekliflerinin başarısız bulunduğu, 4734 sayılı Kanun gereğince idareden açıklama taleplerinin cevaplandırıldığı, İdarenin yazısında ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda tekliflerinin 13 üncü sırada olduğunun belirtildiği, İdareye yapılan şikayette “ihalenin aşırı düşük bir teklife verildiği, aşırı düşük teklifin Kanun hükümleri çerçevesinde değerlendirilmediği, ihaleyi alan isteklinin teklifinin yol ve yemek bedellerini karşılamadığının gerçeği yansıtmadığı, maliyet unsurunun esaslı bir parçası olan yol ve yemek bedellerinin İdari Şartnamede yer almasının rekabete zarar verdiği, teklif fiyatı belirlenirken bu rakamların teklif sahiplerini yanıltır mahiyette olduğunun” belirtildiği, İdarenin şikayetçiye cevabında şartnameye atıfta bulunularak yüklenici firmanın yılda iki kez iş elbisesi, iş ayakkabısı, günde bir öğün yemek ve personelin işe geliş gidişi için taşımanın yapılacağının belirtildiği, yol ve yemek bedellerinin nakdi olarak ödenmesi durumunda 26 gün için 56.000.000.-TL yol, 44.000.000.-TL yemek bedeli ödeneceği hususunun sabit olduğunun bildirildiği ve sözleşme taslağına atıfla da bu ödemelerin ya fatura edileceği ya da bordroda gösterileceğinin belirtildiği, ihale dosyası incelendiğinde kabul edilen teklifin matematiksel olarak maliyetleri karşılamasının imkansız olduğunun açık olarak anlaşılacağı, kağıt üzerinde şartnameye uygunluğun yeterli görülmesinin 4734 sayılı Kanuna aykırı olduğu, ayrıca ihale ilanında Kanundaki sürelere ve kurallara aykırı davranıldığı, yol ve yemek bedellerine İdari Şartnamede yer verilerek yaklaşık maliyetin gizliliği kuralına aykırı davranıldığı, bu şekilde rekabete zarar verildiği hususlarına yer verilmiştir.

Başvuruya ilişkin olarak Daire Başkanlığının 03.11.2003 tarih ve 08.04.22/1 sayılı onayı ile esasın incelenmesine geçilmiştir. Kurulun 30.10.2003 tarih ve 2003/AK.H-2003/406.1 sayılı kararı uyarınca ihale süreci başka bir şikayet başvurusu üzerine durdurulduğundan ihale sürecinin tekrar durdurulmasına ilişkin Ön İnceleme Raporu düzenlenmemiştir.

13.11.2003 tarih ve 08.0120/2003-19E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Aynı ihaleye ilişkin Ulu İnş. Güv. Gıd. Tem. Teks. Turz. Eğt. İç ve Dış Tic. San. Limited Şirketinin 20.10.2003 tarihli itirazen şikayet dilekçesi üzerine hazırlanan 06.11.2003 tarih ve 08.0120/2003-16E Esas İnceleme Raporunun Kurulca müzakeresi sonucunda alınan 10.11.2003 tarih ve 2003/UK.Z-697 sayılı kararla; ihale sürecinde yapılan işlemlerin 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin (b) bendi gereğince, düzeltici işlemle giderilemeyecek şekilde bu Kanuna ve ilgili mevzuata aykırı işlemler niteliğinde olduğu anlaşılmış olup, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline karar verildiğinden yeniden bir karar verilmesine gerek bulunmadığına karar verilmesi gerektiği,

Hususlarına yer verilmiştir.

Karar:

13.11.2003 tarih ve 08.0120/2003-19E sayılı Esas İnceleme Raporu ve ekleri ile ihale dosyası incelendi:

İhale dosyasının incelenmesinden, DHMİ Genel Müdürlüğünce yapılan Adnan Menderes Hava Limanı Temizlik Hizmetleri Alımı İşi ihalesine teklif veren Ulu İnş. Güv. Gıd. Tem. Teks. Turz. Eğt. İç ve Dış Tic. San. Limited Şirketi tarafından Kuruma yapılan 20.10.2003 tarih ve 27953 sayılı başvuru üzerine ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucu tanzim edilen 06.11.2003 tarih ve 08.0120/2003-16E sayılı Esas İnceleme Raporu üzerine Kurulun 10.11.2003 tarih ve 2003/UK.Z-697 sayılı kararıyla, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle;

Aynı ihale ile ilgili esas inceleme yapılmış ve karar verilmiş olduğundan yeniden karar verilmesine yer olmadığına,

oybirliğiyle karar verildi.

—— • ——

Kamu İhale Kurumundan:

KAMU İHALE KURULU KARARI

 

Toplantı No

: 2003/109

 

Gündem No

: 15

 

Karar Tarihi

: 17.11.2003

 

Karar No

: 2003/UK.Z-754

Toplantıya Katılan Üyeler:

Başkan : II. Başkan Bilal KARACA

Üyeler : V. Arif ŞİMŞEK, Muzaffer EREN, Hakkı USTAÖMER,

Namık DAĞALP, Adnan ZENGİN, H.Hüseyin GÜRHAN, K. Nejat ÜNLÜ

Şikayetçi:

ULU İnş. Güv. Gıd. Tem. Teks. Turz. Eğt. İç ve Dış Tic. San. Limited Şirketi

Bağlar Cad. 223/3 Büyükesat/ANKARA

İhaleyi yapan idare:

DHMİ Genel Müdürlüğü

Konya Yolu Üzeri No:66 06330 Etiler/ANKARA

Başvuru tarih ve sayısı:

23.10.2003 / 28606

Başvuruya konu ihale:

Samsun-Çarşamba Hava Meydanı Temizlik Hizmetleri Alımı İşi

Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:

DHMİ Genel Müdürlüğünce 26.08.2003 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan Samsun-Çarşamba Hava Meydanı Temizlik Hizmetleri Alımı İşi ihalesine katılan ULU İnş. Güv. Gıd. Tem. Teks. Turz. Eğt. İç ve Dış Tic. San. Limited Şirketinin 13.10.2003 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, İdarenin 17.10.2003 tarih ve 8857-15177 sayılı yazısıyla reddi üzerine, 23.10.2003 tarih ve 28606 sayı ile kayda alınan dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak Daire Başkanlığının 24.10.2003 tarih ve 08.04.13/2 sayılı onayı ile esasın incelenmesine geçilmiş ve İhalelere Karşı Yapılacak İdari Başvurulara Ait Yönetmelik hükümleri uyarınca 24.10.2003 tarih ve 08.0161/2003-9 sayılı Ön İnceleme Raporu düzenlenmiştir. Raporun Kurulca müzakeresi sonucu 30.10.2003 tarih ve 2003/AK.H-2003/413.1 sayılı karar gereğince; idarece ihale işlemlerine devam kararı alınmış olduğundan sözleşme imzalanması ile hizmet sunucusu, kamu, idare veya diğer isteklilerin telafisi güç ya da imkansız zararlarının doğma olasılığı bulunduğu dikkate alınarak ihale süreci durdurulmuştur.

Kurumun 24.10.2003 tarih ve 08.04.13/1-807-15560 sayılı yazısıyla İdareden ihale işlem dosyası istenmiş ve İdarenin gerekli bilgi ve belgeleri göndermesiyle düzenlenen 12.11.2003 tarih ve 08.0161/2003-9E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Şikayet başvurusunda yer alan iddialar ve bu iddialardan bağımsız olarak re’sen yapılan incelemeler sonucunda tespit edilen hususlar, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve ilgili diğer mevzuat çerçevesinde değerlendirilmiş ve şikayete konu ihalede tespit edilen aykırılıkların düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte olduğu anlaşıldığından ihale işlemlerinin iptal edilmesine karar verilmesinin uygun olacağı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Karar:

12.11.2003 tarih ve 08.0161/2003-9E sayılı Esas İnceleme Raporu ve ekleri ile ihale dosyası incelendi:

Şikayet dilekçesinde özetle; söz konusu ihaleye iştirak edildiği, komisyon tarafından aşırı düşük teklifler kabul edilerek ihalenin sözleşme aşamasına geldiği, Teknik Şartnamenin 6.16 maddesinde yemek ve yol giderlerinin nakdi ve 26 gün üzerinden hesaplandığının belirtildiği, halen yürürlükte olan 10.12.1998 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan Maliye Bakanlığı Genelgesinde şartnamelerde yol, yemek, ve giyecek için bir bedel ön görülmüş ise bu maliyetin altında verilen teklifler dikkate alınmayacaktır denildiği, ayrıca 11.09.2003 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde de yemek ve yol giderleri ile ilgili değişikliğin yapıldığı,

Hizmetin özgünlüğünden dolayı belirtilen yemek ve yol giderlerinin nakit olarak ödenmesi gerektiği, yasa gereği de nakdi yardımların %15 vergiye tabii olduğundan devlet geliri içerdiği, söz konusu Genelgenin devlet yararını gözetmek için uygulamaya alınmış bir Genelge olduğu,

Ayrıca, İdare Şartnamenin 30 uncu maddesi gereği “aşırı düşük teklifler red edilmeden önce” ibaresinin teklifin reddedilmeyeceği anlamına gelmediği, nitekim 11.09.2003 tarihinde yayımlanan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinde “istekli tarafından personele yemek, yol gibi giderlerin ödenmesi idarelerce ön görülür ise hesaplamalara; yol, yemek ve giyecek gibi giderlere ilişkin bedeller de eklenir ve bu giderlerin bedeli idari şartnamede gösterilir” denildiği, anılan Yönetmeliğin 72 nci maddesinin son fıkrasında “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde tekliflerin asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini (damga vergisi, varsa noter masrafı, KİK payı gibi) karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır” denildiği, dolayısıyla verilen tekliflerin maliyetin altında olduğundan iptal edilmesi gerektiği,

İdarenin kendisine ulaşan şikayet başvurularını ihaleye katılan diğer firmalara bildirmediği, yaklaşık maliyet hesaplanmasında Kanunun 10 uncu maddesinin (c) bendinde yer alan ilgili meslek odalarınca belirlenen fiyatlar dikkate alınarak aşırı düşük maliyet hesaplarının yeniden gözden geçirilmesi gerektiği,

Hususlarına yer verilmiştir.

A- Ulu İnş. Güv. Gıd. Tem. Teks. Turz. Eğt. İç ve Dış Tic. San. Limited Şirketinin Kuruma yaptığı itirazen şikayet başvurusunda ileri sürdüğü iddiaların değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru dilekçesinde söz konusu ihaleye verilen teklifler aşırı düşük olmasına rağmen İdare tarafından bu tekliflerin kabul edildiği iddia edilmiştir.

İdarenin 26.08.2003 tarihinde yaptığı Samsun Çarşamba Hava Meydanı temizlik hizmetleri alımı ihalesine ilişkin İdari Şartnamenin Teklif Fiyata Dahil Olan Masraflar başlıklı 26.1 inci maddesi “Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderlerinin tamamının, isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil olması gerekmektedir” ve Sözleşme Tasarısının Sözleşme Bedeline Dahil Olan Giderler başlıklı 7 nci maddesi “Taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin tüm giderler ile ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri sözleşme bedeline dahildir” şeklinde düzenlenmiştir.

İhale Komisyonunca geçerli kabul edilen 13 teklifin tamamı yaklaşık maliyetin altında kalmış olmasına rağmen İdare en düşük teklif sahibi Enşanlı Temizlik Taah. Tic. Ltd. Şti. ve en düşük 2 nci teklif sahibi Medi-Tem İnş. Med. Mak. Sos. Hiz. Elek. Öz. Güv. Hiz. San. Ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifi için aşırı düşük teklif sorgulaması yapmış, firmaların açıklamaları yeterli görülmüş, ancak ihaleye en düşük teklif veren Enşanlı Temizlik Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin yasaklı olup olmadığının teyidi neticesinde söz konusu firmanın 19.09.2003 tarihinden 19.09.2004 tarihine kadar yasaklı olduğunun anlaşılması üzerine ihalenin Medi-Tem İnş. Med. Mak. Sos. Hiz. Elek. Öz. Güv. Hiz. San. Ve Tic. Ltd. Şti.’nde bırakılmasına karar verilmiştir.

İhale üzerinde kalan firmanın aşırı düşük teklif sorgulamasına cevaben yaptığı açıklamada; yol ve yemek gideri için firmalardan taahhüt alındığı belirtilmiş, kıyafet gideri, malzeme, ekipman, vergi, resim, harç ve diğer giderler için ayrı bir açıklama yapılmış ve yapılan bu açıklama İdare tarafından yeterli bulunmuştur.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

 a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

 b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

 c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

 Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” denilmiştir.

İhale üzerinde kalan firmanın açıklamasında yol ve yemek gideri için firmalardan taahhüt alındığı belirtilmiş olmasına rağmen, bu hususlara ait belgeler açıklamaya eklenmeyerek aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin hususlar belgelendirilmeden yapılan açıklamayı kabul etmek suretiyle Kanunun anılan hükmüne aykırı değerlendirme yapılmıştır.

B- Re’sen yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1) İdari Şartnamenin Fiyat Farkı Ödenmesi başlıklı 48 inci maddesinde ve Sözleşme Tasarısının 15.2 maddesinde sadece asgari ücret ve sigorta primi alt sınır artışından kaynaklanan farkın yükleniciye ödeneceği belirtilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına Ait Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların 7 nci maddesinde fiyat farkının hesaplanma formülü gösterilmiş ve bu formüldeki sabit katsayılardan biri, birkaçı veya tamamının, ihale konusu hizmetteki oranı dikkate alınmak suretiyle ve toplamları bire (1) eşit olacak şekilde ihaleden önce idarece belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesi zorunlu kılınmıştır.

Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esaslar doğrultusunda, hizmeti oluşturan bileşenlerin hizmetin toplam değeri içindeki oranının hesaplanması ve bu oranların ilgili formülde kullanılması yoluyla fiyat farkı ödenmesi esas olup, bu nedenle sabit katsayıların, temsil ettikleri bileşenlerin hizmetteki oranlarının dikkate alınmak suretiyle idarece belirlenmesi ve fiyat farkının da bu formüle göre hesaplanması zorunludur. Sözleşme kapsamındaki işlerin yapılmasında kullanılacak olan temizlik malzemeleri ile makine ve ekipman amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit katsayıların toplamının sıfır olması, bir başka deyişle kullanılacak olan temizlik malzemeleri ile makine ve ekipmanının İdarece karşılanıyor olması ya da sabit katsayıların sadece asgari ücretten oluşması durumunda sadece asgari ücret ve sigorta primi alt sınır artışı için fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme yapılabilir.

Dolayısıyla, adı geçen Esasların 4 üncü maddesinde yer alan, “İdarelerin, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre ihale edecekleri hizmet alımlarında fiyat farkı hesaplayabilmeleri için, söz konusu ihalelerin idari şartname ve sözleşmelerine bu esaslarda yer alan hükümleri koymaları zorunludur.” hükmü ve aynı Esasların 7 nci maddesinde yer alan hususlara uyulmaksızın sadece asgari ücret ve sigorta primi alt sınır artışından kaynaklanan farkın ödeneceğinin öngörülmesi hususu Fiyat Farkı Kararnamesine aykırıdır.

2) Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü Yönetim Kurulunun 25.07.2003 tarih ve 16 sayılı toplantısında alınan 83 sayılı kararıyla ihale komisyonu 9 asil ve 5 yedek üyeden oluşturulmuş, İhale Komisyonunda Başkan olarak yer alan üyelerin ihale günü bulunmaması durumunda yerlerine bakan vekillerin, diğer üyelerin bulunmaması halinde ise yedek üyelerin katılması öngörülmüştür.

DHMİ Genel Müdürlüğü’nün Merkez, Hava Limanı ve Hava Meydanlarındaki Alım Satım ve İhale Komisyonlarının Teşekkülü, Çalışma Esasları, Görevleri ve Yetki Limitine İlişkin 01.01.2003 tarihli Yönetmeliğin İhale ve Satınalma Komisyonu Çalışma Esaslarının düzenlendiği 13 üncü maddesinde “Alım Satım ve İhale Komisyon toplantılarına Başkan ve üyelerin bizzat kendilerinin katılması esastır. Ancak; Başkan ve üyelerin bulunmaması halinde komisyonlarda yerlerine bakan görevliler vekaleten iştirak eder. Komisyonlar üye tam sayısı ile Komisyon Başkanının daveti ile toplanır. Komisyon Başkanının isteği üzerine gerekli hallerde Satınalma Komisyonlarında yeteri kadar ihtisas elemanı üye olarak görevlendirebilir…” hükmü yer almaktadır.

Şikayete konu ihalede İhale Komisyonunun 22.09.2003, 26.08.2003 ve 17.10.2003 tarihli toplantılarına Hukuk Müşaviri Erhan ŞENER’in yerine Hukuk Müşaviri Ali KOÇ, ayrıca 26.08.2003 tarihli ihale komisyonu toplantısına komisyon üyesi Mali İşler Dairesi Başkanı Mustafa KARPUZCU’nun yerine de Mali İşler Dairesi Başkan Vekili Muhsin KARAKURT katılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “İhale Komisyonu” başlıklı 6 ncı maddesinde; “İhale yetkilisi, biri başkan olmak üzere, ikisinin ihale konusu işin uzmanı olması şartıyla, ilgili idare personelinden en az dört kişinin, genel ve katma bütçeli kuruluşlarda maliye memurunun, diğerlerinde ise muhasebe veya malî işlerden sorumlu bir personelin katılımıyla kurulacak en az beş ve tek sayıda kişiden oluşan ihale komisyonunu, yedek üyeler de dahil olmak üzere görevlendirir. … İhale komisyonu eksiksiz olarak toplanır. …” hükmü yer almıştır.

4734 sayılı Kanun, ihale komisyonuna seçilecek kişilerin, çalıştıkları idarelerdeki (genel ve katma bütçeli kuruluşlarda maliye memuru ve diğer kuruluşlarda muhasebe veya mali işlerden sorumlu personel hariç) kadro/pozisyonlarına göre değil, isim olarak belirlenmesini; ihale komisyonunun asil üyelerinin bulunmaması halinde ise yedek üyelerle ve eksiksiz olarak toplanmasını öngörmüştür.

Kanunun bu açık hükmüne rağmen;

  1. İhale komisyonu 9 asil ve 5 yedek üyeden oluşturulduğu halde asil üyeler Mustafa KARPUZCU ve Erhan ŞENER’in yerlerine yedek üyelerden ikisinin toplantıya katılmadığı,

  2. Komisyon üyesi olmayan kişilerin katılımıyla karar alındığı,

  3. Komisyon üyesi sıfatını taşımayan kişilerin komisyon toplantılarına katılması suretiyle ihale komisyonunun eksiksiz olarak toplanmasına ilişkin Kanun hükmüne aykırı hareket edildiği,

Anlaşıldığından, Kanunun öngördüğü tarzda çalışmayan İhale Komisyonunun aldığı kararlar yetki yönünden hukuka aykırıdır.

Açıklanan nedenlerle;

1) İhale sürecinde yapılan ve yukarıda mevzuata aykırılığı tespit edilen işlemler 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin (b) bendi gereğince, düzeltici işlemle giderilemeyecek şekilde bu Kanuna ve ilgili mevzuata aykırı işlemler niteliğinde olduğundan, belirtilen ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,

2) İdareye ayrıca Kurul Kararının gerektirdiği işlem ve eylemleri Kararın bildirim tarihinden itibaren en geç 7 gün içinde yapmak ve bu uygulamaları, uygulama tarihinden itibaren 5 gün içinde Kuruma bildirmek zorunda olduğunun bildirilmesine,

oybirliği ile karar verildi.

—— • ——

Kamu İhale Kurumundan:

KAMU İHALE KURULU KARARI

 

Toplantı No

: 2003/109

 

Gündem No

: 16

 

Karar Tarihi

: 17.11.2003

 

Karar No

: 2003/UK.Z-755

Toplantıya Katılan Üyeler:

Başkan : II. Başkan Bilal KARACA

Üyeler : V. Arif ŞİMŞEK, Muzaffer EREN, Hakkı USTAÖMER,

Namık DAĞALP, Adnan ZENGİN, H.Hüseyin GÜRHAN, K. Nejat ÜNLÜ

Şikayetçi:

Doğuş Sosyal Hizmetler İnşaat Taşımacılık Dağıtım ve San. Tic. Limited Şirketi

Turgut Reis Mah. Cengiz Topel Cad. No: 70/6 Atışalanı/ İSTANBUL

İhaleyi yapan idare:

İstanbul Anadolu Yakası PTT Başmüdürlüğü

Acıbadem Cad. No:133 Üsküdar/ İSTANBUL

Başvuru tarih ve sayısı:

10.10.2003/ 26864

Başvuruya konu ihale:

Tekel Dışı Posta Malzemelerinin Taşıma, Dağıtımı İçin Araç Kiralama ihalesi

Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:

Doğuş Sosyal Hizmetler İnşaat Taşımacılık Dağıtım ve San. Tic. Limited Şirketi tarafından, İstanbul Anadolu Yakası PTT Başmüdürlüğü’nce 30.09.2003 tarihinde yapılan Tekel Dışı Posta Malzemelerinin Taşıma, Dağıtımı İçin Araç Kiralama ihalesine ilişkin şikayet başvurusunun, İdarenin 30.09.2003 tarih ve 59012 sayılı yazısıyla reddi üzerine, 10.10.2003 tarih ve 26864 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuş ve Daire Başkanlığının 15.10.2003 gün ve 782-14955 sayılı yazısı ile ilgili idareden ihale işlem dosyası istenmiş, 21.10.2003 tarih ve 28238 sayı ile ihale işlem dosyanın Kurum kayıtlarına girmesini takiben hazırlanan 24.10.2003 tarih ve 08.0148/2003-16 sayılı dosyanın Kurul’da görüşülmesi neticesinde verilen 30.10.2003 tarih ve 2003/AK.H-2003/372.2 sayılı Kurul kararı ile iddiaların incelenmesine geçilmiştir.

İşin esasının incelenmesi sonucunda düzenlenen 13.11.2003 tarih ve 08.0148/2003-29E sayılı Esas İnceleme Raporunda; şikayet başvurusunda yer alan iddialar ve bu iddialardan bağımsız olarak re’sen yapılan yapılan incelemeler sonucunda,

İhale sürecine ilişkin işlemlerin 4964 sayılı Kanun ile değişik 4734 sayılı Kamu İhale Kanununu, 11.09.2003 gün ve 25226 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’ne ve adı geçen Yönetmeliğin 21 inci maddesinde düzenlenen ve ekinde yer alan Standart Formlara, Açık İhale Usulü İle İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Tip İdari Şartnameye, Hizmet Alımları Tip Sözleşmesine aykırı olduğunun tespitine,

Bu işlemler dolayısıyla gerekli inceleme ve /veya soruşturma yapılmak üzere konunun idarenin bağlı veya ilgili olduğu Bakanlığa bildirilmesinin uygun olacağı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Karar:

13.11.2003 tarih ve 08.0148/2003-29E sayılı Esas İnceleme Raporu ve ekleri ile ihale dosyası incelendi :

Şikayet dilekçesinde özetle; 4964 sayılı Kanun 15.08.2003 tarihinde yürürlüğe girdiği halde, İdarenin 20.08.2003 tarihinde ihale ilanını geçerliliğini yitirmiş belgelerle yayımlandığı, değişen Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve 12 No’lu Kamu İhale Tebliği 11.09.2003 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe girdiği halde firmalarının uyarı mahiyetindeki 26.09.2003 tarihli başvurusunun reddedildiği, yapılan ihalenin Kanun’a, Yönetmeliğe ve 12 No’lu Tebliğe aykırı olduğu iddia edilerek başvuru hakkında inceleme yapılması talep olunmuştur.

Şikayet dilekçesi üzerine hazırlanan ön inceleme dosyasının Kurul’da görüşülmesi neticesinde verilen 30.10.2003 tarih ve 2003/AK.H-2003/372.2 sayılı Kurul kararı ile özetle “İhale ilanına 20.08.2003 tarihinde çıkıldığı, ihale dokümanının ise 26.08.2003 tarihinde başvuru sahibince satın alındığı buna rağmen idareye 15 gün içinde başvurulmadığı, bu durumda da Kuruma süresi içerisinde itirazen şikayet başvurusunda bulunmadığından, itirazen şikayet başvurusunun reddine ve İhalelere Karşı Yapılacak İdari Başvurulara Ait Yönetmeliğin 34 üncü maddesinin (b) bendinde belirtilen şekilde iddialar somut ve ciddi nitelikte bulunduğundan, aynı Yönetmeliğin 39 uncu maddesi uyarınca iddiaların incelenmesine geçilmesine,” kararı verilmiştir.

A) Doğuş Sosyal Hizmetler İnşaat Taşımacılık Dağıtım ve San. Tic. Limited Şirketi’nin Kuruma verdiği dilekçede ileri sürdüğü iddiaların değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1- İlana ilişkin olarak yapılan incelemede;

a) 4734 sayılı Kanun’da değişiklik yapan 4964 sayılı Kanun 15.08.2003 tarihinde yürürlüğe girdiği halde 30.09.2003 tarihinde yapılan inceleme konusu ihaleye ait İdari Şartname ve ihale ilanında geçici teminat mektubu oranının anılan Kanun’un (değişik4964/ 20.md.) 33 üncü maddesine göre teklif edilen bedelin %3 ‘ ünden az olmaması gerekirken, teklif edilen bedelin %2’sinden az %4 ‘ünden fazla olmamak üzere isteklilerin kendi belirleyecekleri oranda geçici teminat verilmesi öngörülmüş, ihale dokümanının bu konuya ilişkin hükmünde bir değişiklik yapılmamıştır.

b) Değişiklikten önceki düzenlemelere göre ihale ilanında konsorsiyumlara ilişkin bir düzenleme zorunluluğu bulunmazken, yeni düzenlemelere göre konsorsiyumların ihaleye teklif verip veremeyeceği ihale ilanında bulunması gereken zorunlu hususlar arasında sayılmıştır ( 4964 sayılı Kanun ile değişik 24 üncü madde). İhale ilanında konsorsiyumlara dair düzenleme yapılmamıştır. Bu husus Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ekinde yer alan ihale ilanına ilişkin Standart Forma da aykırıdır.

c) 11.09.2003 gün ve 25226 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ekinde yer alan Açık İhale Usulünde Uygulanacak İhale İlan Formu (Standart Form- KİK002.0/H) 4.4. maddesi benzer iş tanımının yapılması, 5. maddesi ekonomik açıdan en avantajlı teklifin hangi kriterlere göre belirleneceğinin ihale ilanında bulunması gerektiğini düzenlediği halde; İdare tarafından 20.08.2003 tarihinde yapılan ihale ilanında benzer iş tanımı yapılmamış, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinde hangi kriterin esas tutulacağı belirlenmemiştir.

2- İdari Şartnameye İlişkin olarak;

a) Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ekinde yer alan Açık İhale Usulü İle Uygulanacak Tip İdari Şartnamenin 7.1. maddesinin (d) bendi ‘’Bu Şartnamenin 10 uncu maddesinin (a), (b), (c), (d), (e), ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olunmadığına ilişkin, ihale tarihinden önceki üç ay içinde alınmış belgeler ile buna ilişkin yazılı taahhütnamenin istenileceği öngörüldüğü halde, İdari Şartnamenin (d), (e), ve (f) bentlerinin, Tip İdari Şartnamenin ilgili 7.1.(d) bendine aykırı olduğu anlaşılmıştır.

b) Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 38 inci maddesi Bankalardan temin edilecek belgeleri düzenlerken, teklif edilen bedelin % 5 inden az olmamak üzere istekli tarafından belirlenecek tutarda, belgelerin istenmesini zorunlu tutarken, yeni düzenlemeler dikkate alınmadan yürürlükten kaldırılan H.A.İ.U.Y.’nin 40 ıncı maddesi uyarınca İdari Şartnamenin 7.2.1.maddesinde, bankalardan temin edilecek belgelerde teklif edilecek bedelin % 5’inden az, % 20 ‘sinden fazla olmamak üzere oran belirlenmiştir.

c) Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 39 uncu maddesi; isteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosunun veya bilançonun gerekli görülen bölümlerinin, yoksa bunlara eşdeğer belgelerin istenmesini zorunlu tutup, bir yıllık ortalama değer aradığı halde, İdari Şartnamenin 7.2.2. maddesinde İsteklinin bilançosuna ilişkin olarak ihaleden önceki son iki yıla ait yıl sonu bilançosu istenmiştir.

d) İdari Şartnamenin 7.3.2 maddesinde, İş deneyim belgeleri yürürlükten kalkmış olan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 44 üncü maddesi uyarınca, İsteklinin son beş yıl içinde yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde sözleşme bedelinin en az %70 ‘i oranında gerçekleştirdiği idarece kusursuz kabul edilen ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin istenilmesinin zorunlu tutulduğu, Oysa 11.09.2003 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 42 nci maddesinde, İsteklinin son beş yıl içinde yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde sözleşme bedelinin en az % 70 ‘i oranında gerçekleştirdiği veya en az % 50’si oranında denetlediği veyahut yönettiği idarece kusursuz kabul edilen ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili deneyimini gösteren belgelerin istenilmesini zorunlu tutmuştur. Ayrıca; hangi nitelikteki iş ya da işlerin benzer iş kabul edileceğinin idarece belirlenerek, ihale dokümanı ile ihale ilanında belirtileceği gerek yürürlükten kalkan Yönetmelikte gerekse yeni Yönetmelikte belirtildiği halde, İdari Şartnamede benzer iş tanımı yapılmış, ihale ilanında benzer iş tanımı yapılmamıştır.

e) İdari Şartnamede, yürürlükten kaldırılan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 46 ncı maddesinde olduğu gibi makine ve diğer ekipmanın kendine ait olduğuna dair belgelerin aslı ya da noterden onaylı sureti istenmiş, kiralanacak araçlar için ise ruhsat aslı veya noter tasdikli fotokopi ile birlikte noter onaylı kira sözleşmesi veya taahhütname aranmıştır. Oysa 11.09.2003 tarihli Yönetmeliğin 44 üncü maddesinde ruhsat aslı veya noter tasdikli sureti yanında, isteklinin kendi malı olan makine ve diğer ekipmanın kendisine ait olduğunun yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilebileceği; taahhüt edilerek temin edilebileceklerde ise noter onaylı taahhütname yeterli bulunmuştur. Bu haliyle anılan Yönetmeliğe aykırılık mevcuttur.

f) İdari Şartnamenin ‘’İhale Kararının Onaylanması ‘’ başlıklı 38.1 maddesinde Tip İdari Şartnamenin aynı maddesindeki ‘’İhale kararları ihale yetkilisince onaylanmadan önce idareler ihale üzerinde kalan isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının Kamu İhale Kurumundan teyit ettirerek buna ilişkin belgeyi ihale kararına ekler’’ hükmünden farklı olarak istekliden Şartnamenin 10 uncu maddesinin (a), (b), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadıklarına dair kanıtlayıcı belgelerin isteneceği öngörülmüştür. Bu durum 4964 sayılı Kanun ile değişik Kamu İhale Kanunu’nun 40 ıncı maddesine de aykırılık teşkil etmektedir.

g) İdari Şartnamenin kesinleşen ihale kararının bildirilmesine ilişkin 39.1 maddesindeki on dört günlük süre 4964 sayılı Kanun ile değişik Kamu İhale Kanununun 41 inci maddesine aykırıdır.

h) İdari Şartnamenin ‘’ Ekonomik Açıdan En Avantajlı İkinci Teklif Sahibine Bildirim’’ başlıklı 43.1 maddesinde Tip İdari Şartnamenin 43.1 maddesinde yer alan ‘’ bu durumda ihale yetkilisinin uygun görme onayından önce ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin bu Şartnamenin 38.1 inci maddesine göre yasaklı olup olmadığı teyit ettirilir.’’ hükmüne yer verilmemiştir.

3- Sözleşme Tasarısı İle İlgili Olarak;

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve ekleri 11.09.2003 gün ve 25226 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdiği halde, yürürlükten kaldırılan Hizmet Alımları Tip Sözleşmesi ile ihaleye devam edilmiştir.

B) Başvuru sahibinin iddiaları dışında, dosya muhteviyatından yapılan re’sen incelemeler sonucunda;

1. İhale Onay Belgesine İlişkin Olarak;

18.06.2003 tarihinde düzenlenen ihale onay belgesinin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ekinde yer alan Standart form-KİK001.0/H’ a aykırı olarak, yaklaşık maliyet eşik değerin üstünde olduğu halde yerli istekliler lehine %15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanıp sağlanmayacağına ilişkin açıklama yapılmadığı görülmüştür.

2) Birim Fiyat Teklif Mektupları 11.09.2003 gün ve 25226 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ekinde yer alan Standart form KİK019.0/H ‘a aykırı hazırlanmıştır.

İddiaların incelenmesi niteliğindeki kararlarda herhangi bir iptal, düzeltici işlem veya ihalenin sürecine ilişkin bir karar verilmesi mümkün bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle;

İhale sürecine ilişkin işlemlerin 4964 sayılı Kanun ile değişik 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa, 11.09.2003 gün ve 25226 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’ne, adı geçen Yönetmeliğin ekinde yer alan Standart Formlara, Açık İhale Usulü İle İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Tip İdari Şartnameye, Hizmet Alımları Tip Sözleşmesine aykırı olduğunun tespitine,

İncelemeye konu ihalede yukarıda tespit edilen mevzuata aykırılıkların değerlendirilmesi, gerekiyorsa inceleme ve/veya soruşturulması hususunun idarenin bağlı olduğu Ulaştırma Bakanlığına bildirilmesine,

oybirliğiyle karar verildi.

—— • ——

Kamu İhale Kurumundan:

KAMU İHALE KURULU KARARI

 

Toplantı No

: 2003/109

 

Gündem No

: 17

 

Karar Tarihi

: 17.11.2003

 

Karar No

: 2003/UK.Z-756

Toplantıya Katılan Üyeler:

Başkan : II. Başkan Bilal KARACA

Üyeler : V. Arif ŞİMŞEK, Muzaffer EREN, Hakkı USTAÖMER,

Namık DAĞALP, Adnan ZENGİN, H.Hüseyin GÜRHAN, K. Nejat ÜNLÜ

Şikayetçi:

A.Kaya Güv. Tem. Nak. İnş Yem. Hiz. Taah. Tic. Ltd. Şti.

Tuna Cad. Halk Sok. No.19/9 Kızılay/ANKARA

İhaleyi yapan idare:

Dr. Abdurrahman YURTASLAN Ankara Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi

12. Cadde Demetevler / ANKARA

Başvuru tarih ve sayısı:

06.10.2003 / 26344

Başvuruya konu ihale:

2004 yılı Genel Periyodik Temizlik ve Haşere İle Mücadele İhalesi

Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:

Dr. Abdurrahman YURTASLAN Ankara Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesince 28.10.2003 tarihinde açık ihale usulü ile yapılacak 2004 yılı Genel Periyodik Temizlik ve Haşere İle Mücadele İhalesine ilişkin olarak, A.Kaya Güv. Tem. Nak. İnş Yem. Hiz. Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin 19.09.2003 tarihinde idareye yaptığı şikayet başvurusunun, 30.09.2003 tarihli yazı ile reddi üzerine 06.10.2003 tarihinde 26344 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak, 09.10.2003 tarihli ön inceleme tutanağı düzenlenmiş ve İhalelere Karşı Yapılacak İdari Başvurulara Ait Yönetmeliğin 25 inci maddesi gereğince dilekçenin aynı Yönetmeliğin 9 uncu maddesinde yer alan şekil unsurlarına aykırılığın giderilmesi hususunda 09.10.2003 tarihinde şikayetçiye tebligat çıkartılmıştır. Şikayetçi 14.10.2003 tarihinde eksikliklerini gidermek için Kuruma tekrar başvurmasına rağmen, belirtilen eksikliklerin Yönetmelik hükümlerine uygun olarak giderilmemesi üzerine, düzenlenen 04/11/2003 tarih ve G013/2003-9 sayılı Ön İnceleme Raporunun müzakeresi sonucunda; 06.11.2003 tarih ve 2003/AK.H -2003/347.1 sayılı Kurul kararı ile başvuru sahibinin, Yönetmeliğin 9 uncu maddesinde belirtilen aykırılığı gidermediği anlaşıldığından 27 nci maddesinin (c) bendi uyarınca, başvurunun reddine, başvuru sahibinin iddiaları somut ve ciddi nitelikte olduğundan 27 nci maddesinin son fıkrası gereğince iddiaların incelenmesine geçilmesine, karar verilmiştir.

İddiaların incelenmesine karar verilmesi üzerine, Daire Başkanlığının 06.11.2003 yazısı ile ihale dosyası istenmiş ihale dosyasının idare tarafından gönderilmesi üzerine başvuru dilekçesi ve ekleri ile ihale dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin değerlendirilmesi sonucunda düzenlenen 13.11.2003 tarih ve 08.G013/2003-9E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

İtirazen şikayet dilekçesinde belirtilen iddialar ve re’sen yapılan inceleme sonucunda kamu ihale mevzuatına aykırı hususlar tespit edilerek, idarenin yapmış olduğu mevzuata aykırı işlemler hakkında, bu işlemler dolayısıyla gerekli inceleme ve/veya soruşturma yapılmak üzere konunun idarenin bağlı veya ilgili olduğu Bakanlığa bildirilmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.

Karar:

Başvuru dilekçesi ile 13.11.2003 tarih ve 08.G013/2003-9E sayılı Esas İnceleme Raporu ve ihale dosyasının incelenmesi sonucunda;

28.10.2003 tarihinde açık ihale usulü ile Dr. Abdurrahman YURTASLAN Ankara Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliğince yapılan 2004 yılı Genel Periyodik Temizlik ve Haşere İle Mücadele İhalesine ilişkin olarak, 06.10.2003 tarihli itirazen şikayet dilekçesinde özetle:

1- İdari Şartnamenin 7.3.4 maddesinde belirtilen “Benzer iş olarak ihale tarihi itibari ile son iki yıl içerisinde 190 işçi çalıştıran 600 yataklı bir hastane veya bu kapasitede bir yataklı kuruluştaki temizlik hizmet işi kabul edilecektir.” hükmünün rekabeti engelleyici husus olduğu,

2- İdari Şartnamenin 7.3.6 maddesinde “İsteklinin organizasyon yapısına ve ihale konusu işi yerine getirmek için yeterli sayıda ve nitelikte personel çalıştırdığına ilişkin belgeler;

İhale konusu hizmet işinde isteklinin yönetici kadrosu ile işi yönetecek teknik personelinin eğitimi ve mesleki yeterliliğini gösteren belgeler (istekli yöneticilerinden veya çalışanlarından en az dört personeli faaliyet ve kalite ile ilgili hizmet eğitimi aldığına dair sertifika veya diploma suretleri, istekli bu personelleri kendi bünyesinde çalıştırdığına dair iki bin üç yılının ikinci dönem bordrosunda belgeleyecektir.)” hükmünün yer aldığı,

3- Sosyal güvenlik prim borcu olmadığına dair belgenin istenmesinde belge muhatabının, gerçek kişi mi yoksa tüzel kişi mi? olacağı konusunda tereddüt oluştuğu,

4- İdari Şartnamenin 7.3.8 maddesinde “İsteklilerin ilaçlama hizmetleri ile ilgili yetkili olduklarına dair TSE den alınmış belgeyi vermeleri; (TSE kriterlerince çalışanlarla ilgili (1.1.3.1)) maddesi gereği kendi bünyesinde ilgili ziraat mühendisi çalıştırdıklarına dair 2003 yılının ikinci dönem bordosunda belgelemeleri)” ibaresinin yer aldığı,

5- İdari Şartnamenin 7.3.9 maddesinde “İsteklinin Hıfzısıhha Kanunun 180. maddesi ile 4857 sayılı İş Kanunun 81 inci maddesi gereğince ihale tarihi itibari ile bünyesinde tabip çalıştırdığına dair tabipler odasınca onaylı sözleşmenin aslını vermeleri” ibaresinin yer aldığı,

İddiaları ileri sürülerek Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuştur.

İhalelere Karşı Yapılacak İdari Başvurulara Ait Yönetmeliğin 25 inci maddesi gereğince dilekçenin aynı Yönetmeliğin 9 uncu maddesinde yer alan şekil unsurlarına aykırılığın giderilmesi hususunda 09.10.2003 tarihinde şikayetçiye tebligat çıkartılmıştır. Şikayetçi 14.10.2003 tarihinde eksikliklerini gidermek için Kuruma tekrar başvurmasına rağmen, belirtilen eksikliklerin Yönetmelik hükümlerine uygun olarak giderilmemesi üzerine, düzenlenen 04/11/2003 tarih ve G013/2003-9 sayılı Ön İnceleme Raporunun müzakeresi sonucunda; 06.11.2003 tarih ve 2003/AK.H -2003/347.1 sayılı Kurul kararı ile başvuru sahibinin, Yönetmeliğin 9 uncu maddesinde belirtilen aykırılığı gidermediği anlaşıldığından 27 nci maddesinin (c) bendi uyarınca, başvurunun reddine, başvuru sahibinin iddiaları somut ve ciddi nitelikte olduğundan 27 nci maddesinin son fıkrası gereğince iddiaların incelenmesine geçilmesine, karar verilmiştir.

A- Şikayetçinin iddiaları incelendiğinde;

1- Şikayetçinin İdari Şartnamenin 7.3.4 maddesinde belirtilen “Benzer iş olarak ihale tarihi itibari ile son iki yıl içerisinde 190 işçi çalıştıran 600 yataklı bir hastane veya bu kapasitede bir yataklı kuruluştaki temizlik hizmet işi kabul edilecektir.” hükmü idare tarafından tarihsiz ve 3 nolu zeyilname ile değiştirilerek İdari Şartnamenin 7.3.4 maddesi “Benzer iş olarak ihale tarihi itibari ile son beş yıl içerisinde en az hastanemiz kapasitesinin 3’de 2’si oranında işçi ve yataklı hastane veya muadili yataklı bir kuruluştaki temizlik işi kabul edilecektir. Bu rakam en az 130 işçi ve 400 yatak olarak değiştirilmiştir.” şeklinde düzenlenmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 42 nci maddesi “Yaklaşık maliyeti 4734 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinin (b) bendinin 2 nci alt bendinde hizmet alımları için öngörülen üst limit tutarına eşit veya bu tutarı aşan hizmet alımı ihalelerinde; isteklinin, son beş yıl içinde yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde sözleşme bedelinin en az % 70’i oranında gerçekleştirdiği veya en az % 50’si oranında denetlediği veyahut yönettiği idarece kusursuz kabul edilen ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili deneyimini gösteren belgelerin istenilmesi zorunludur.

İş deneyimi olarak, istekli tarafından teklif edilen bedelin % 25’inden az ve % 50’sinden fazla olmamak üzere idarece belirlenecek bir oranda, ihale konusu hizmet veya benzer hizmetlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim belgesinin ibrazı istenir.” olarak düzenlenmiştir.

Şikayete konu ihaleye ilişkin olarak, sözleşme bedeli üzerinden yukarıda belirtilen kriterleri karşılayan iş deneyim belgesi sunarak ihaleye katılacak isteklilerin, İdarenin (3) nolu zeyilnamesi ile değişik benzer işte tarif edilen 130 işçi çalıştırma ve 400 yataklı hastane veya kuruluşta temizlik işi yapmış olmak şartını karşılayamamaları halinde, ihaleye katılmaktan vazgeçmelerine veya teklif veren isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması sonucu ile karşılaşacaklarıdır.

Benzer iş tanımı yapılırken, istekliler tarafından sunulacak iş deneyim belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili Yönetmelik hükümlerindeki kriterler ağırlaştırılacak şekilde düzenlenemez. Hastane temizliği dışındaki temizlik işlerinin benzer iş olarak kabul edilmesi halinde, sadece yapılacak işle aynı kapasitede bir işin benzer iş olarak kabulü doğru değildir. Hastane temizliğinin teknik, hijyenik, usul yönüyle taşıdığı hassasiyet nedeniyle, Yönetmeliğin 42 nci maddesinde belirtilen “İş deneyiminde değerlendirilecek benzer işler; ihale konusu hizmet veya hizmetin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan hizmetlerdir” hükmü dikkate alınarak benzer iş tanımının düzenlenmesi gerekmektedir. Bu nedenlerle;

İdari Şartnamenin 7.3.4 maddesinde yapılan düzenleme, 4734 sayılı Kanunun temel ilkeleri ile Yönetmeliğin 42 nci maddesine aykırılık yanında, aynı Yönetmeliğin 35 inci maddesinde belirtilen “İsteklilerin ekonomik ve mali yeterlikleri ile mesleki ve teknik yeterliklerinin değerlendirilmesi amacıyla idarelerce istenilecek her türlü bilgi, belge, doküman ve değerlendirme kriterleri rekabeti engelleyici sonuç doğuracak şekilde belirlenemez. Ayrıca yeterlik değerlendirmesinde kullanılacak kriterler, ihale konusu işin özelliğine göre söz konusu hizmetin istekli tarafından gerçekleştirilebilirliğini ölçecek nitelikte olmalıdır” hükmüne de aykırılık taşımaktadır.

2-) İdari Şartnamenin 7.3.8 maddesinde “İsteklilerin ilaçlama hizmetleri ile ilgili yetkili olduklarına dair TSE den alınmış belgeyi vermeleri;(TSE kriterlerince çalışanlarla ilgili (1.1.3.1) maddesi gereği kendi bünyesinde ilgili ziraat mühendisi çalıştırdıklarına dair 2003 yılının ikinci dönem bordosunda belgelemeleri)” hükmü, 29.09.2003 tarih ve 2 nolu zeyilname ile “İstekliler ilaçlama hizmetleri ile ilgili yetkili olduklarına dair TSE den alınmış vizeli belgeleri vermek zorundadır” şeklinde değiştirilmiştir.

Yukarıda ileri sürülen iddialara ilişkin olarak İdare tarafından zeyilname ile ihale dokümanında değişiklik yapılmak istenmiştir. Ancak isteklilerin ekonomik ve mali yeterliğinin tespiti için, İdarece yapılan bu düzenleme; ilan yapıldıktan sonra ihale dokümanında yapılan maddi veya teknik hata veya eksikliklerden kaynaklanan bir değişiklik olmayıp, yeni kriterler içerdiği için ihaleye katılacak istekli sayısını etkileyebilecek ve bu yolla ihale sonucunu tamamen değiştirebilecek nitelikte bir düzenleme olduğu, bu nedenle; 4734 sayılı Kanunun 29 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu değişikliğin yapılmasını zorunlu kılan sebep ve zorunluluklar bir tutanakla tespit edilmek suretiyle önceki ilanın geçersiz sayılarak ilanın yeniden Resmi Gazetede yayımlanması gerektiği,

Aynı zamanda, yapılan bu değişikliğin Resmi Gazetede yayınlanmaması nedeniyle, bu değişiklikten sadece ihale dokümanı satın alanlar ile idarenin çeşitli yollarla bildirdiği kişi ve kurumlar dışında diğer ilgililerin bilgi sahibi olamamaları nedeniyle ihalede rekabet ortamının oluşmasının engellendiği, bu nedenle, idarece tesis edilen bu işlemin 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesi ile 29 uncu maddesinin birinci fıkrasına aykırıdır.

3- İdari Şartnamenin 7.3.13 ile “şirket ortaklarının bağlı oldukları sosyal güvenlik kurumuna prim borcu olmadığına dair belge” istenmiş olmakla birlikte, Yönetmeliğin ihale dışı bırakılma hususunu düzenleyen 51 maddesinin (c) bendinde “Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olan,” hükmü doğrultusunda Tip İdari Şartnamenin 7.2. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler başlıklı bölümünün nasıl doldurulacağına ilişkin dip notta “İdareler, bu ihalelerde, isteklilerin ekonomik ve mali yeterliği ile mesleki ve teknik yeterliliğinin belirlenmesine ilişkin olarak 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde belirtilen; şekli ve içeriği ise Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde düzenlenen bilgi ve belgelerden ihalelerin özelliklerine uygun olarak isteyecekleri belgeler ile bu belgelerin taşıması gereken kriterleri belirleyerek (7.2.) ve (7.3.) maddelerine yazacaklardır” şeklinde belirtilmiştir. İsteklilerin gerçek kişi olması durumunda kendilerinden, tüzel kişi olması durumunda tüzel kişilik adına sosyal güvenlik prim borcu olmadığına dair belgenin istenilmesi gerekmektedir.

Ticaret Kanununun 137 nci maddesinde “Ticaret şirketleri hükmi şahsiyeti haiz olup şirket mukavelesinde yazılı işletme mevzuunun çevresi içinde kalmak şartıyla bütün hakları ve borçları iltizam edebilir” hükmüne yer verilmiştir. Bir tüzel kişilik olan şirketlerin yaptıkları faaliyetlerden doğan haklar ve borçlar bu hükümden de anlaşılacağı üzere, asıl olarak tüzel kişilik adına doğmaktadır. Bu nedenle belirtilen İdari Şartname hükmünde şirket ortaklarından sosyal güvenlik prim borcu olmadığına dair belgeyi ibraz etmelerinin istenmesi Yönetmelik ve Tip İdari Şartname hükümleri ile Ticaret Kanunundaki Ticaret Şirketine Genel Hükümlere de aykırılık taşımaktadır.

4- İdarenin 7.3.9 maddesinde “İsteklinin Hıfzısıhha Kanunun 180. maddesi ile 4857 sayılı İş Kanunun 81 inci maddesi gereğince ihale tarihi itibari ile bünyesinde tabip çalıştırdığına dair tabipler odasınca onaylı sözleşmenin aslını vermeleri” hükmü her kadar İş Kanununun 81 inci maddesinde düzenlenen “Devamlı olarak en az elli işçi çalıştıran işverenler, Sosyal Sigortalar Kurumunca sağlanan tedavi hizmetleri dışında kalan, işçilerin sağlık durumunun ve alınması gereken iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin sağlanması, ilk yardım ve acil tedavi ile koruyucu sağlık hizmetlerini yürütmek üzere işyerindeki işçi sayısına ve işin tehlike derecesine göre bir veya daha fazla işyeri hekimi çalıştırmak ve bir işyeri sağlık birimi oluşturmakla yükümlüdür.” hükmü ile birlikte değerlendirdiğinde İhale mevzuatı dışındaki emredici bir hükme İdari Şartnamede yer verilmek istendiği düşünülmüş ise de, söz konusu ihaleyi alan isteklinin ihale mevzuatı dışındaki İş Kanunundan kaynaklanan yasal zorunluluk gereği, 190 işçi çalıştırmaya başlaması ile birlikte işyeri hekimi çalıştırması zorunlu hale gelecektir.

İhale dokümanı ile, isteklilere daha önceden sözleşmeli doktor çalıştırıyor olma şartı getirilerek, İsteklilerin, ihale mevzuatında ve ihale dokümanında istenen yeterlilik kriterlerini sağlamış olmasına rağmen, ihale tarihine kadar yapmış olduğu işlerde 50 işçi çalıştıramamış olması nedeniyle işyeri hekimi çalıştıramayan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olacağından; ihalede işyeri hekiminin anahtar personel olmadığı da dikkate alındığında belirtilen şartname hükmünün ihale mevzuatı öngörülmeyen şekilde düzenlenmesi suretiyle 4734 sayılı Kanun temel ilkelerine aykırı düzenleme yapıldığı tespit edilmiştir.

B- Re’sen yapılan inceleme sonucunda;

1- İdari Şartnamenin 7.3.5 maddesinde “İsteklinin asgari 130 (yüz otuz) işçiyi ihale tarihi itibari ile son iki yıl içerisinde ihale konusu temizlik hizmetlerinde tek sözleşmeye bağlı olarak bir iş yerinde sürekli (bordrolu bir dönemde 120 şer gün kesintisiz iki dönem olarak çalıştırılan işçi sayısı) çalıştırdığına dair dört aylık sigorta primleri bordrosu aslı veya noterden tasdikli suretini vermeleri; dönem bordrolarında yazılı işyeri unvan ve adresine kesilen sekiz aylık faturalarda dönem bordrolarıyla ilişkilendirilmiş şekilde noter tasdikli olarak verilecektir.” hükmü, Şikayetçinin başvurusu üzerine 29.09.2003 tarih ve 2 nolu zeyilname ile idarece değiştirilerek anılan Yönetmeliğin 43 üncü maddesinde belirtilen %40 oranını aşmayacak şekilde düzenlenmiştir. Ancak 43 üncü aynı maddedeki “ihale tarihinden önceki beş (5) yıl içerisinde temizlik hizmetinde en az 120 gün kesintisiz olarak personel çalıştırıldığına dair 4 aylık sigorta prim bordrosu istenebilir.” hükmünde belirtilen son beş yıl şartının idari şartnamede son iki yıl olarak belirtmek suretiyle Yönetmeliği 43 üncü maddesine aykırı olarak düzenleme yapıldığı anlaşılmıştır.

Tespit edilen bu husus aynı zamanda; yukarıda ayrıntılı olarak açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesi ile ve 29 uncu maddesinin birinci fıkrasına da aykırılık taşımaktadır.

2- a) İhale ilanının 2.1 ve İdari Şartnamenin 7.2.1 maddesinde “Teklif edilen bedelin en az %10, en fazla %20 (en az %10, en fazla % 20 si kadar) kullanılmamış nakit kredi mektubu veya kullanılmamış teminat mektubu kredisi:

Bu belgeler ilgili bankanın Genel Müdürlüğünden teyit ettirilir. Faks ile yapılan teyitler, banka şubesinin en az iki yetkilisinin imzasını taşımalıdır. Ortak girişimlerde bu belgeler hisseleri oranına bakılmaksızın ortaklarca müştereken karşılanabilir” şeklinde düzenlenmiştir. Anılan Yönetmeliğin konuyu düzenleyen 38 inci maddesinde “….teklif edilen bedelin % 5’inden az olmamak üzere istekli tarafından belirlenecek tutarda, bankalar nezdindeki kullanılmamış nakit kredisi veya kullanılmamış teminat mektubu kredisini gösterir, yerli veya yabancı bankalardan alınacak belgelerin (standart formlar KİK030.0/H, KİK030.1/H) istenilmesi zorunludur.” hükmüne yer verilmiştir. Nakit kredi mektubu ve kullanılmamış teminat mektubu kredisi ile ilgi husus % 5 den az olmamak üzere şeklinde düzenlenmesi gerekirken, ilanda ve İdari Şartnamede en az %10, en fazla %20 olarak düzenlenmesi Yönetmelik hükmüne aykırılık taşımaktadır.

b) İdari Şartnamenin 7.2.2 maddesinde isteklinin bilançosu veya eşdeğer belgelerinin istenmesi hükmünde Yönetmeliğin 39 uncu maddesinde belirtilen “Yeterlik kriterleri olarak öngörülür ve sayılan üç kriter birlikte aranır. Bu şartları bir önceki yılda sağlayamayan istekliler, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler, bu takdirde belgeleri sunulan son iki yılın ortalaması üzerinden asgari değerlerin sağlanıp sağlanmadığına bakılır” hükmüne yer verilmemiştir.

c) İdari Şartnamenin 7.2.3 ve ilanın 2.3 maddesinde “İhale konusu iş ile ilgili taahhüdü altındaki ve bitirdiği iş miktarını gösterir belgeler” bölümünde “Bu belgeler yıllık ortalama değerlerin toplam ciro için isteklinin teklif edeceği bedelin % 15 (onbeş) ile %20 (yirmi)’si, ihale konusu temizlik hizmet işleri ile ilgili gelirleri için ise isteklinin teklif edeceği bedelin % 10 (on) ile %15 (onbeş)’i arasındaki bir oranda olacaktır.

İstekliler her iki ciro değerini birlikte sunmalıdır. İsteklilerin ön görülen bu kriterlerden birini sağlaması yeterli kabul edilir.” şartı getirilmiştir.

Yönetmeliğin 40 ıncı maddesine göre ciro için istekliler tarafından, getirilen kriterlerin birinin sunulması yeterli iken Yönetmelik hükmüne aykırı olarak “İstekli her iki ciro değerini birlikte sunmalıdır” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

d) İhale ilanı ve İdari Şartnamenin 7.3.1 maddesinde “İhale konusu iş veya benzer iş ile ilgili iş bitirme ve iş durum belgesi, bu belge isteklinin teklif edeceği bedelin en az % 45’ inden az olamaz.” şeklinde düzenleme yapılmış olmasına rağmen İdare tarafından düzenlenen (3) nolu zeyilname ile asgari iş deneyimi %50 olarak değiştirilmiştir.

e) İdari Şartnamenin 36 maddesinde ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklifin değerlendirilmesinde fiyat dışı unsurların dikkate alınacağı belirtilerek fiyat dışı unsurlara ilişkin kriterler belirlenmiş olmasına rağmen, İdare tarafından düzenlenen (3) nolu zeyilname ile bundan vazgeçilerek ekonomik açıdan en avantajlı teklifin en düşük fiyat esasına göre belirleneceği belirtilerek aynı teklifin verilmesi durumunda uygulanacak fiyat dışı unsurlar ile ilgili düzenleme yapılmıştır.

Yukarıda belirtilen hususlarda (1), (2), (3) nolu zeyilnameler ile ihale mevzuatı hükümlerine aykırılıklar giderilmeye çalışılmış ve bir kısım değişiklikler yapılmış ise de; bu düzenlemeler, ilan yapıldıktan sonra ihale dokümanında yapılan maddi veya teknik hata veya eksikliklerden kaynaklanan bir değişiklik olmayıp, yeni kriterler içerdiği için ihaleye katılacak istekli sayısını etkileyebilecek ve bu yolla ihale sonucunu tamamen değiştirebilecek nitelikte değişiklikler olması nedeniyle; 4734 sayılı Kanunun 29 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu değişikliğin yapılmasını zorunlu kılan sebep ve zorunluluklar bir tutanakla tespit edilmek suretiyle önceki ilanın geçersiz sayılarak ilanın yeniden Resmi Gazetede yayımlanması gerekmektedir.

Aynı zamanda, yapılan bu değişikliğin Resmi Gazetede yayınlanmaması nedeniyle, bu değişiklikten sadece ihale dokümanı satın alanlar ile idarenin çeşitli yollarla bildirdiği kişi ve kurumlar dışında, diğer ilgililerin bilgi sahibi olamamaları nedeniyle ihalede rekabet ortamının oluşmasının engellenmesi sonucuna neden olmaktadır. Dolayısıyla bu işlemler 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesi ile 29 uncu maddesinin birinci fıkrasına aykırılık taşımaktadır.

3- İdari Şartnamenin 2 inci maddesinde düzenlenen İhale Konusu İşe İlişkin Bilgiler bölümü Tip İdari Şartnameye aykırı olarak yapılacak işin miktarını ve iş yerini tarif edecek şekilde düzenlenmemiştir.

4- İdari Şartnamenin 24 üncü maddesine Tip İdari Şartnameye uygun olarak 24.3 “Ortak girişim olarak teklif veren isteklilerin teklif mektuplarının, ortakların tamamı tarafından veya yetki verdikleri kişilerce imzalanması gerekir” şeklinde düzenleme yapılması gerekirken, bu hususta bir açıklama yapılmamıştır.

5- İhale Komisyonu anılan Kanunun 6 ncı maddesinin 3 üncü fıkrasında belirtilen “Gerekli incelemeyi yapmalarını sağlamak amacıyla ihale işlem dosyasının birer örneği, ilân veya daveti izleyen üç gün içinde ihale komisyonu üyelerine verilir.” hükmü dikkate alındığında ilandan itibaren üç gün içinde ihale komisyonunun kurulması gerekmektedir. İhale ilan tarihi olan 16.09.2003 tarihinden itibaren yaklaşık 20 gün sonra 10.10.2003 tarihinde ihale komisyonun oluşturulması ve buna ilişkin olurda da muhasebe ve mali işlerden sorumlu personel isminin boş bırakılması, anılan Kanun hükmüne aykırılık taşımaktadır.

Açıklanan nedenlerle;

İtirazen şikayet dilekçesinde belirtilen iddialar ve re’sen yapılan inceleme sonucunda kamu ihale mevzuatına aykırı hususların söz konusu olduğu anlaşılmakla birlikte; iddiaların incelenmesi sonucunda herhangi bir iptal, düzeltici işlem veya ihale sürecine ilişkin bir karar verilmesi mümkün bulunmadığından;

İdarenin yapmış olduğu mevzuata aykırı işlemlerin değerlendirilmesi gerekiyorsa, inceleme ve/veya soruşturulmasını temin etmek üzere konunun idarenin bağlı olduğu Sağlık Bakanlığına bildirilmesine,

oyçokluğu ile karar verildi.

Karşı Oy Gerekçesi:

Çoğunluk görüşü ile “İddiaların incelenmesi” usulünde herhangi bir iptal, düzeltici işlem veya ihalenin sürecine ilişkin bir karar verilmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle “İhale sürecine ilişkin işlemlerin 4734 Sayılı Kanunun 37 nci maddesi ile Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin belgelerin sunuluş şeklini düzenleyen 30 ve 20 inci maddelerine aykırı olduğunun tespitine” karar verilmiştir.

Yapılan inceleme sonucu, şikayetçinin şikayetinde haklı olduğu hususunda herhangi bir kuşku bulunmamaktadır.

İhalelere karşı yapılacak İdari Başvurulara Ait Yönetmeliğin 5 inci maddesi yapılacak şikayetlerin başvuru yollarını tarif etmekte olup bunlardan birisi de “İddiaların incelenmesi” usulüdür. Yani şikayetlerin incelenerek nihai kararın alınması yönünden “İtirazen şikayet” usulü ile “İddiaların incelenmesi” usulü arasında hiçbir fark yoktur. Nitekim anılan Yönetmeliğin ikinci bölümü “İddiaların incelenmesi” bölümü olup bu bölümün 38 inci maddesinde; “Nihai karar şikayet incelemesi için bu yönetmelikle belirlenen usul ve esaslar uygulanmak suretiyle verilir” hükmü mevcut olup keza yine aynı madde de “Karar taraflara bildirilir ve bildirime çıkarıldığı gün ihale dosyasıyla birlikte Kuruma gönderilir. İddiaların incelenmesi talebinin gönderilmesi üzerine idarece alınan karar Kurum tarafından öncelikle ihale sürecinin durdurulması gerekip gerekmediği yönünden incelenir ve itirazen şikayet incelemesi için bu Yönetmelikle öngörülen ön inceleme dışındaki usul ve esaslar çerçevesinde nihai karar verilir” hükümleri de yer almaktadır. Bu hükümlerden anlaşıldığı üzere “İddiaların incelenmesi” usulünde takip edilecek yolun ve alınacak kararların, “İtirazen şikayet” usulünde alınacak kararlardan hiçbir farkı yoktur.

Açıklanan nedenlerle; “İddiaların incelenmesi” usulünde 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinde öngörülen kararlardan birinin alınması mümkün olduğundan, “İddiaların incelenmesi” usulünde herhangi bir iptal, düzeltici işlem veya ihale sürecine ilişkin bir karar verilmesinin mümkün olmadığı şeklindeki çoğunluk kararında yer alan gerekçeye katılmıyorum.

 

K.Nejat ÜNLÜ

Kurul Üyesi

—— • ——

Kamu İhale Kurumundan:

KAMU İHALE KURULU KARARI

 

Toplantı No

: 2003/109

 

Gündem No

: 18

 

Karar Tarihi

: 17.11.2003

 

Karar No

: 2003/UK.Z-757

Toplantıya Katılan Üyeler:

Başkan : II. Başkan Bilal KARACA

Üyeler : V. Arif ŞİMŞEK, Muzaffer EREN, Hakkı USTAÖMER,

Namık DAĞALP, Adnan ZENGİN, H.Hüseyin GÜRHAN, K. Nejat ÜNLÜ

Şikayetçi:

Bu-Ha Enerji, İnşaat, Tekstil İth. İhr. Taah. San. Ltd. Şti.

Boğaz Sok. No.8/11 Gaziosmanpaşa/ANKARA

İhaleyi yapan idare:

TEDAŞ Elektrik Dağıtım Müessesi Müdürlüğü / SAMSUN

Başvuru tarih ve sayısı:

05.11.2003 / 30287

Başvuruya konu ihale:

Abonelerin Endeksinin Endeksörle Okunması İhalesi

Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:

Bu-Ha Enerji, İnşaat, Tekstil İth. İhr. Taah. San. Ltd. Şti.’nin 05.11.2003 tarihli dilekçesi, 05.11.2003 tarih ve 30287 sayı ile Kurum kayıtlarına girmiştir. Şikayetçinin dilekçesi ve eklerinden idare tarafından ihalenin iptal edildiği anlaşılmıştır. Daire Başkanının 07.11.2003 tarihli Görevlendirme Onayı ve esasın incelenmesine geçilmesi oluru üzerine, İdareden 07.11.2003 tarih ve 16258 sayılı yazıyla ihale işlem dosyası istenmiş ve idareden gelen 10.11.2003 tarihli yazı ve eki ihale komisyon kararlarından da, söz konusu ihalenin gerekli rekabetin sağlanmadığı gerekçesiyle 4734 sayılı Kanunun 39 uncu maddesine göre iptal edildiği tespit edilmiştir.

İhale işlem dosyası, şikayet dilekçesi ve eklerinin incelenmesi sonucunda düzenlenen 13.11.2003 tarih ve 08.G013/2003-10 E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Söz konusu ihalenin 4734 sayılı Kanunun 39 uncu maddesinde yer alan hüküm doğrultusunda iptal edildiğinin anlaşıldığı, 

4734 sayılı Kanunun 39 uncu maddesi uyarınca, ihale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbest olduğundan ve ihalenin iptalinin, ihale sürecini sona erdiren ve bu süreçte tesis edilmiş idari işlemleri tesis tarihi itibariyle ve tüm sonuçlarıyla birlikte ortadan kaldıran bir işlem niteliğinde olduğundan, dolayısıyla bu aşamada bir ihaleden ve bu ihaleye ilişkin bir süreçten bahsedilemeyeceğinden, iptal edilen ihaleye ilişkin başvuru hakkında karar verilmesine yer olmadığı,

Hususlarına yer verilmiştir.

Karar:

13.11.2003 tarih ve 08.G013/2003-10E sayılı Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 39 uncu maddesinde; ihale yetkilisinin onayından önceki herhangi bir aşamada, ihale komisyonu kararı üzerine idarenin verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal edebileceği belirtilmiştir. Bu haliyle ihalenin iptali, ihale sürecini sona erdiren ve bu süreçte tesis edilmiş idari işlemleri tesis tarihi itibariyle ve tüm sonuçlarıyla birlikte ortadan kaldıran bir işlem niteliğinde bulunmaktadır.

Başvuruya konu ihale, 09.09.2003 tarihli kararı ile ihale komisyonunca iptal edildiğinden ve ihale komisyonunun iptal kararı ihale yetkilisi tarafından 11.09.2003 tarihinde onaylandığından, bu aşamada bir ihale ve bu ihaleye ilişkin bir süreçten bahsedilemeyeceğinden iptal edilen ihaleye ilişkin başvuru hakkında karar verilmesine yer olmadığına,

oybirliğiyle karar verildi.

—— • ——

Kamu İhale Kurumundan:

KAMU İHALE KURULU KARARI

 

Toplantı No

: 2003/109

 

Gündem No

: 19

 

Karar Tarihi

: 17.11.2003

 

Karar No

: 2003/UK.Z-758

Toplantıya Katılan Üyeler:

II.Başkan: Bilal KARACA,

Üyeler : V. Arif ŞİMŞEK, Muzaffer EREN, Hakkı USTAÖMER,

Namık DAĞALP, Adnan ZENGİN, H.Hüseyin GÜRHAN, K. Nejat ÜNLÜ

Şikayetçi:

Kemal Çağlar İnşaat Güv.Tic.San. Ltd. Şti

Bahçelievler Cengiz Topel Cad. Kahraman Sok. Şafak Apt. No.1/1 ŞANLIURFA

İhaleyi yapan idare:

Tekirdağ Devlet Hastanesi

Orta Cami Sokak/TEKİRDAĞ

Başvuru tarih ve sayısı:

17.10.2003 / 27886

Başvuruya konu ihale:

Temizlik İhalesi İşi

Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:

Tekirdağ Devlet Hastanesince 16.06.2003 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan Her Türlü Malzemesiz Temizlik Alımı İşi İhalesine katılan Kemal Çağlar İnşaat Güv. Tic. San. Tur. Ltd. Şti.’nin 23.09.2003 tarihinde idareye yaptığı şikayet başvurusunun 06.10.2003 tarihli yazı ile reddi üzerine 17.10.2003 tarihinde 27886 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya dilekçesinin değerlendirilmesinde, İhalelere Karşı Yapılacak İdari Başvurulara Ait Yönetmelik çerçevesinde Daire Başkanlığının 21.10.2003 tarih ve 15231 sayılı yazıları ile şikayetçiye eksikliklerin giderilmesi için 25.10.2003 tarihli tebliğ yapılmış, süresi içerisinde eksikliklerin giderilmesi üzerine Yönetmeliğin 25 inci maddesi uyarınca Daire Başkanlığının 07.11.2003 tarihli olurları ile esasın incelenmesine geçilmiştir.

Başvuru dilekçesi ve ekleri ile ihale dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin değerlendirilmesi sonucunda düzenlenen 13.11.2003 tarih ve 08.G013/2003-11E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

İtirazen şikayet dilekçesinde belirtilen iddialar yerinde görülmediği ve re’sen yapılan inceleme sonucunda Kamu İhale mevzuatına aykırı bir husus söz konusu olmadığı anlaşıldığından; 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ( c ) bendi gereğince itirazen şikayetin uygun bulunmadığına,

Karar verilmesinin uygun olacağı sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.

Karar:

Başvuru dilekçesi ile 13.11.2003 tarih ve 08.G013/2003-11E sayılı Esas İnceleme Raporu ve ihale dosyasının incelenmesi sonucunda;

Şikayetçi tarafından, 16.06.2003 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan Tekirdağ Devlet Hastanesi Temizlik İhalesinde firmalarının en avantajlı teklif olarak seçildiği ve ihale kararının kesinleştiği, Onaran İnşaat Güv. Tem. Tur. Ltd. Şti.’nin başvurusu üzerine 26.08.2003 tarih ve 2003/UK.Z-366 sayılı Kurul Kararı doğrultusunda İdare tarafından ihalenin Tam-Sil firması üzerinde bırakıldığı, İdare tarafından kendilerine verilen yazılı cevapta, adı geçen Kurul Kararının Resmi Gazete ve internet sitesinde yayınlanan karar metni aynı olmasına rağmen tebliğ edilen metin arasında bir takım değişik ifadelerin yer aldığı, bu hususta Kuruma başvurduklarını ve verilecek cevaba göre uygulama hatası var ise ne yapmaları gerektiğinin sorulduğunun, belirtildiği ifade edilmiştir.

Şikayetçi, başvurusunun dayanağı olarak 26.08.2003 tarih ve 2003/UK.Z-366 sayılı Kurul kararının Resmi Gazetede ve Kurumun internet sitesinde yayımlanan metni ile tebliğ edilen karar arasında farklı ifadelere yer verildiğini, Resmi Gazetede “Açıklanan nedenlerle; 1-Tekirdağ Devlet Hastanesince 16.06.2003 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan Her Türlü Malzemesiz Temizlik Alımı İşi İhalesine ilişkin kesinleşen ihale kararının iptaline,” şeklinde yer aldığını, tebliğ edilen kararda ise “1- Tekirdağ Devlet Hastanesince 16.06.2003 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan Her Türlü Malzemesiz Temizlik Alımı İşi İhalesinde; Kemal Çağlar İnş.Güv.Tic.ve San. Limited Şirketinin en avantajlı teklif olarak seçildiği ihalenin, anılan firma üzerinde kaldığını gösterir kesinleşen ihale kararının iptaline,” şeklinde yer aldığını, belirtmiştir.

Resmi Gazetede yayımlanan metinde “Aşırı düşük teklife ilişkin olarak idarenin isteklilerden yazılı açıklama istemesi ve bu açıklamaları şartnameye uygun olarak değerlendirmeden alınan ihale kararı, Kanunun 40 ıncı maddesinde belirtilen 37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır” şeklinde karar da yer alan açıklamanın, tebliğ edilen kararda ise “Aşırı düşük teklife ilişkin olarak idarenin isteklilerden yazılı açıklama istemesi üzerine en düşük teklifi veren Tam-Sil Ltd.Şti’ nin yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde en avantajlı teklifi verdiği halde, İhale komisyon kararının bu haliyle Kanunun 40 ıncı maddesinde belirtilen 37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır” şeklinde yazıldığını, yine açıklanan nedenlerle kısmından sonra yer alan 2 inci bentteki ifadesinde Resmi Gazetede “Aşırı düşük tekliflerin şartnamedeki yükümlülükler paralelinde belirlenecek kriterler çerçevesinde yeniden değerlendirilerek ihale işlemlerinin sonuçlandırılmasının, anılan Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi gereğince düzeltici işlem olarak ilgili idareye bildirilmesine,” şeklinde yer almasına rağmen, tebliğ edilen kararda “Diğer istekliler birlikte aşırı düşük tekliflerin belirlenen ölçütler çerçevesinde yeniden değerlendirilmesi ve ihale işlemlerinin sonuçlandırılmasının anılan Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi gereğince düzeltici işlem olarak ilgili idareye bildirilmesine,” şeklinde yazıldığı ileri sürülmüştür.

İdari Şartnamenin 26 ncı maddesinde yemek yol bedelinin istekli tarafından karşılanacağına ilişkin hükmün şartnameye dahil edildiğini, Teknik Şartnamede bu hususa yer verilmemesine rağmen yaklaşık maliyet hesabında da bu kalemler üzerinden hesaplama yapıldığı iddia edilmektedir.

Şikayetçi, Resmi Gazetede çıkan karara itirazları olmadığını, ancak tebliğ edilen karar doğrultusunda firmalarının değerlendirilmeye alınmayarak Kurul kararı gereğince ihalenin Tam-Sil firmasına verilmesinin yanlış uygulama olduğunu belirterek Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunmuştur.

Şikayetçinin iddialarının incelenmesi sonucunda;

Şikayetçi tarafından, Kurulun 26.08.2003 tarih ve 2003/UK.Z-366 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan kararı ile tebliğe çıkartılan kararı arasında çelişkiler bulunduğu ileri sürülmüş ise de; iki karar arasında esasa etkili bir farklılık bulunmadığı, tespit edilmiştir.

26.08.2003 tarih ve 2003/UK.Z-366 sayılı Kurul Kararının yazımı ile yayımı arasında geçen sürede, yayıma gönderilen karar ile tebliğe çıkartılan karar arasında, kararın yazımından sonra yapılan redaksiyon işlemlerinin işlenmeden sehven tebliğe çıkartıldığı anlaşılmıştır. Kararın formatı üzerinde yapılan düzeltmeler sonucunda Kurul tarafından imzalanan karar ile Resmi Gazetede yayımlanan kararın aynı olduğu belirlenmiştir. Kararının formatında sonradan yapılan düzeltmeler esasa ilişkin olmayıp şekle ilişkin düzeltmelerdir. Bu hususta idarenin 19.09.2006 tarih ve 2539 sayılı yazısına, Daire Başkanlığının 13.10.2003 ve B.62.0.KİK.0.08.00.00/688-742-14672 sayılı yazısı ile cevap verilmiştir. Belirtilen yazıda; “Resmi Gazetede yayımlanmış karar ile Kurul tarafından imzalanan karar aynı olup, Kurum içinde yapılan düzeltmelerin işlenmemiş hali tarafınıza tebliğ edilmiştir. İdareye tebliğ edilen karar ile yayımlanan karar arasında kelime değişiklikleri dışında esasa etkili bir husus tespit edilmemiştir. Resmi Gazetede yayınlanan, ekte gönderilen Karar gereğinin yapılması,” hususu idareye bildirilmiştir.

Şikayetçinin Kurul kararı doğrultusunda firmalarının değerlendirme dışı bırakıldığı iddiası incelendiğinde; şikayetçinin ihalede değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin bir hususa her iki kararda yer verilmemiştir. Adı geçen diğer firmanın en düşük teklifi verdiğinin tespitine ilişkin tebliğ edilen kararda belirtilen ifade ise İdareyi yönlendirme niteliğinde olmayıp, ihale işlem dosyası içeriğinden tespit edilen bir durumdur. Kaldı ki şikayetçi tarafından iddia edildiğinin aksine Kurul Kararında “Açıklanan Nedenlerle” kısmından sonra belirtilen, her iki kararın sonuç ve idareler tarafından asıl uygulama bölümünün içerik olarak değerlendirilmesinde; 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi gereğince düzeltici işlem olarak İdare tarafından idari şartnamede belirtilen ölçütler (kriterler) çerçevesinde yeniden değerlendirilmesi karara bağlanmıştır.

İdare bu konuda, yukarıda belirtilen hususlar ışığında Kanun ve ilgili mevzuat hükümleri ile ihale dokümanlarında belirlediği kriterler çerçevesinde değerlendirme yaparak işlem yapacaktır.

Şikayetçi tarafından bu noktada, belirtilen kararın özü yanlış yorumlanarak, karar içeriğindeki sadece basit düzeltmelerden kaynaklanan ve esasa etkili olmayan şekli hatalardan dolayı farklı değerlendirmede bulunulduğu anlaşıldığından şikayetçinin kararla ilgi başvurusu yerinde görülmemiştir.

Şikayetçinin iddialarının aksine İdari Şartnamenin ne 26 ncı maddesinde ne de bütün ihale dokümanında yemek ve yol bedelinin istekli tarafından karşılanmasına ilişkin bir hükme rastlanmamıştır. Bu nedenle şikayetçinin bu husustaki iddiaları yerinde görülmemiştir.

İhale Komisyonu tarafından adı geçen Kurul Kararı doğrultusunda yapılan değerlendirme neticesinde; 16.09.2003 tarihinde en avantajlı teklif sahibi Tam-Sil firması ikinci en avantajlı teklif Pey-Tem firmasının seçildiğine ilişkin ihale komisyonu kararının Kanun ve ilgili mevzuata aykırılık taşımadığı ve belirtilen kararda şikayetçinin de istekli sıfatıyla teklif verdiği açıkça görülmüş olup, ihale komisyonu tarafından da isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle şikayetçinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığına ilişkin iddiası da yerinde görülmemiştir.

Aynı ihaleye ilişkin olarak Onaran İnşaat Güv.Tem.Tur. Ltd. Şti. tarafından verilen 22.09.2003 tarihli itirazen şikayet dilekçesi ve ihale dosyasının incelenmesi ve yapılan değerlendirmeler sonucunda düzenlenen 22.10.2003 tarih ve 08.G.013/8-E sayılı Esas İnceleme Raporunun Kurul tarafından müzakeresi sonucunda alınan 27.10.2003 tarih ve 2003/UK.Z-599 sayılı karar ile ihale işleminde Kanun ve ilgili mevzuata aykırı bir durum olmadığından bahisle itirazen şikayet başvurusunun da reddine karar verilmiştir.

İdare tarafından 23.10.2003 tarihinde ihale işlemlerinin sözleşmeye bağlandığı tespit edilmiştir.

Açıklanan nedenlerle;

Yapılan itirazen şikayetin 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi gereğince uygun bulunmadığına,

oybirliği ile karar verildi.

—— • ——

Kamu İhale Kurumundan:

KAMU İHALE KURULU KARARI

 

Toplantı No

: 2003/109

 

Gündem No

: 20

 

Karar Tarihi

: 17.11.2003

 

Karar No

: 2003/UK-Z-759

Toplantıya Katılan Üyeler:

Başkan : II. Başkan Bilal KARACA

Üyeler : V. Arif ŞİMŞEK, Muzaffer EREN, Hakkı USTAÖMER,

Namık DAĞALP, Adnan ZENGİN, H.Hüseyin GÜRHAN, K. Nejat ÜNLÜ

Şikayetçi:

Akten Özel Sağlık Hizmetleri Taah. Ticaret Limited Şirketi

Veli Ahmet mah. İnönü Cad. No:91/5 İZMİT

İhaleyi yapan idare:

Elektrik Üretim A.Ş Genel Müdürlüğü (Malzeme Yönetimi ve Ticaret D.Başkanlığı)

Başvuru tarih ve sayısı:

23.10.2003 / 28552

Başvuruya konu ihale:

Seyit Ömer Termik Santralı İşletme Müdürlüğü’nün, Değirmen, Transport, Periyodik, Yağlama Kırıcı, Elek, İzalosyon, Sıhhı Tesisat Bakımı ve Onarım İşi

Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:

Akten Özel Sağlık Hizmetleri Taah. Ticaret Limited Şirketi Elektrik Üretim A.Ş Genel Müdürlüğü Malzeme Yönetimi ve Ticaret Dairesi Başkanlığı’nın 12.09.2003 tarihinde yapmış olduğu, Seyit Ömer Termik Santralı İşletme Müdürlüğü’nün, Değirmen, Transport, Periyodik, Yağlama Kırıcı, Elek, İzalosyon, Sıhhi Tesisat Bakım ve Onarım İşi ihalesi ile ilgili olarak 22.09.2003 tarihli dilekçeyle İdareye başvuruda bulunduğu, İdarenin 17.10.2003 tarih 13529 sayılı yazı ile başvuruyu reddettiği, bu kararın -her ne kadar şikayetçi kendisine tebliğ edilmediğini beyan etse de- 23.10.2003 tarihinde Akten firmasına tebliğ edildiği, bu kararın tebliğ edildiği aynı gün Şikayetçinin 4734 sayılı Kanunun 55 inci maddesinin 6 ncı fıkrasına uygun bir şekilde kararın bildirim tarihinden itibaren 15 gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu, ön inceleme konuları bakımından bir aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, İhalelere Karşı Yapılacak İdari Başvurulara Ait Yönetmeliğin 27 nci maddesinin 2 nci fıkrası uyarınca 24.10.2003 tarih ve 08.04.14/2 sayılı onayı ile esasın incelemesine geçilmiştir.

27.10.2003 tarih ve 08.G016/2003-10 sayılı Ön İnceleme Raporunun Kurulca müzakeresi sonucu, 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin 1 inci fıkrasının (b) bendinin 2 numaralı alt bendi ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin aynı konuyu düzenleyen 42 nci maddesi gereğince, İdare tarafından istenilen, ihale üzerinde kalan firmanın ibraz ettiği temizlik işine ait iş bitirme belgesinin iş deneyiminde değerlendirilmek üzere kabulü, bu iş bitirme belgesinin benzer iş kabul edilmesi, hangi iş veya işlerin benzer iş kabul edileceğinin ihale dokümanı ve ilanda belirtilmesinin zorunlu olduğu, Kanunun ve Yönetmeliğin amir hükümlerine rağmen benzer iş ve işlerin ayrıca belirlenmediği, temizlik işinin, anılan Yönetmeliğin 42 nci maddesine aykırı olarak benzer işlerden kabul edilmesi ayrıca aynı maddenin 6 ncı fıkrasında benzer iş tanımı yapılarak ihale ve ön yeterlik dökümanında belirtilmesinin zorunlu olduğu, bu tanımın yapılmaması nedeniyle mevzuatın emredici hükümlerine, rekabet ve eşit muamele ilkelerine aykırı biçimde işlem tesis edildiği anlaşıldığından, Kurul tarafından yapılan müzakere sonucu 06.11.2003 tarih 2003/AK.H-2003/414.1 sayılı kararla ihale süreci durdurulmuştur.

Kurumun 24.10.2003 tarih 15559 sayılı yazısıyla istenen ihale dosyasının gönderilmesiyle düzenlenen 13.11.2003 tarih ve 08.G016/2003-10E sayılı esas inceleme raporunda;

Şikayet başvurusunda yer alan iddialar ve bu iddialardan bağımsız olarak re’sen yapılan incelemeler sonucunda tespit edilen hususlar, 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirilmiş ve şikayete konu ihalede tespit edilen aykırılıkların düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte olduğu anlaşıldığından ihale işlemlerinin iptal edilmesine, karar verilmesinin uygun olacağı sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.

Karar:

13.11.2003 tarih ve 08.G016/2003-10E sayılı Esas inceleme raporu ve ekleri ile ihale dosyası incelendi.

Şikayet dilekçesinde özetle; Akten Özel Sağlık Hizmetleri Taah. Ticaret Limited Şirketi, Elektrik Üretim A.Ş (EÜAŞ) Genel Müdürlüğü Malzeme Yönetimi ve Ticaret Dairesi Başkanlığı’nın, Seyit Ömer Termik Santralı İşletme Müdürlüğü’nün, Değirmen, Transport, Periyodik, Yağlama Kırıcı, Elek, İzalosyon, Sıhhı Tesisat Bakımı ve Onarım İşine ait, 12.09.2003 tarihinde yapmış olduğu İhaleye İstekli sıfatıyla katıldığını,

Elektrik Üretim A.Ş Genel Müdürlüğü’nün,16.09.2003 tarih ve 04838 sayılı yazıları ile 12.09.2003 tarihinde yaptığı ihalenin, Hisar Ticaret İnş.Paz.Ltd. Şti. üzerinde kaldığının bildirildiği, idarenin bu yazısına 20.09.2003 tarihli dilekçesi ile itirazda bulunduğu, bu itirazlarının idare tarafından dikkate alınmaması üzerine, Kuruma İtirazen Şikayet başvurusunda bulunarak, 22.10.2003 tarihli dilekçesinde;

İdari şartnamenin, 7.3.2.nci maddesinde yer alan iş bitirme belgeleri kısmında, ifade edilen, ibraz edilen iş deneyim belgelerine ilişkin, iş bitirme belgesinde, “bu belgenin ihale konusu iş için istekli tarafından teklif edilen bedelin % 40’ı oranında tek sözleşmede yerine getirilmesi zorunludur”.düzenlenmesinin bulunduğu, bu duruma göre ihale üzerinde kalan firmanın, teklif ettiği ihale bedeline ait (649.000.000.000.TL./yıl) 259.600.000.000.TL. aynı veya benzer işe ait tek sözleşmede kamu veya özel sektörde böyle bir iş bitirme belgesinin olmadığı, ihale üzerinde kalan firmanın temizlik işine ait iş bitirme belgesinin olduğu, alınan ihale kararının idari şartnamenin 7.3. maddesine ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 42. nci maddesine aykırı olduğunun belirtildiği,

İhale işlemlerinin yürütülmesinin durdurulması ve ihalenin Hisar Ticaret İnşaat Pazarlama Tic. Ltd. Şti.’ine verilmesine ilişkin 12.09.2003 tarih 34 sayılı ihale kararının iptali gerektiği,

İddialarıyla, itirazen şikayet başvurusunda bulunmuştur.

Akten Özel Sağlık Hizmetleri Taah. Ticaret Limited Şirketi’nin Kuruma yaptığı itirazen şikayet başvurusunda ileri sürdüğü iddiaların değerlendirilmesi ve Re’sen yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1) 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde "İhaleye Katılımda Yeterlilik Kuralları" başlığı ile düzenlenen, (b) fıkrasının 2 nci bendi gereğince, "isteklinin ihale konusu iş veya benzer işlerde; mal ve hizmet alımları için son beş yıl içinde, yapım işleri için ise son onbeş yıl içinde kamu veya özel sektörde sözleşme bedelinin en az % 70'i oranında gerçekleştirdiği veya % 50'si oranında denetlediği veyahut yönettiği idarece kusursuz kabul edilen benzeri işlerle ilgili deneyimini gösteren belgeler," istenebileceği, yine Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 44 üncü maddesinin 1 inci ve 2 nci fıkralarında düzenlenen İş deneyim başlığı altında “…. isteklinin, son beş yıl içinde yurt içinde ve yurt dışında kamu veya özel sektörde sözleşme bedelinin en az % 70'i oranında gerçekleştirdiği veya en az % 50 si oranında denetlediği veyahut yönettiği idarece kusursuz kabul edilen ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili deneyimini gösteren belgelerin istenilmesi zorunludur." Yine 2 nci fıkrasında “iş deneyimi olarak, istekli tarafından teklif edilen bedelin %25'inden az ve %50'sinden fazla olmamak üzere idarece belirlenecek oranda, ihale konusu hizmet veya benzer hizmetlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim belgesinin ibrazı istenir." düzenlemeleri bulunmaktadır.

Buna göre şikayetçi firmanın ileri sürdüğü iddialar, yukarıda ifade edilen Kanun ve Yönetmelik hükümlerine göre değerlendirildiğinde; İdari Şartnamenin, 7.3. maddesinde mesleki ve teknik yeterliliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler başlığı altında, 7.3.2. maddesinde belirtilen İş Bitirme belgeleri, “İsteklinin ihale konusu hizmet alımı için son beş (5) yıl içinde kamu veya özel sektörde sözleşme bedelinin en az % 70’i oranında gerçekleştirdiği, idarece kusursuz kabul edilen benzer işlerle ilgili deneyimini gösteren (aslı) belgeler vermeleri zorunludur.(bu belgenin ihale konusu iş için istekli tarafından teklif edilen bedelin %40’ı oranında tek sözleşmede yerine getirilmesi zorunludur.)” düzenlemeleri bulunmaktadır.

Bu durumda, ihale üzerinde kalan Hisar Ticaret İnşaat Pazarlama Ltd. Şti.’nin iş deneyim belgeleri ihale işlem dosyasından incelendiğinde; 4 adet iş deneyim belgesinin ibraz edildiği, bunlar sırasıyla;

1) Tunçbilek Termik Santrali İşletme Müdürlüğünden alınmış, luvo öncesi ve sonrası baca gazı kanallarının bakım ve onarım işine ait, 19.10.2001 sözleşme tarihli, 6.377.942.250 TL bedelli, 07.03.2002 kabul tarihli,

2) Tunçbilek Termik Santrali İşletme Müdürlüğünden alınmış, EÜAŞ Termik santrali bünyesinde bulunan tesislerde azami 18 elemanla kaynak hizmetleri yapım işine ait, 01.02.2002 sözleşme tarihli, 84.758.268.372 TL bedelli, 30.06.2002 kabul tarihli,

3) Tunçbilek Termik Santrali İşletme Müdürlüğünden alınmış, EÜAŞ Termik santrali bünyesinde bulunan tesislerde azami 18 elemanla kaynak hizmetleri yapım işine ait, 30.05.2002 sözleşme tarihli, 100.089.105.941 TL bedelli, bir yıl süreli,

4) EÜAŞ Seyit Ömer Termik Santrali İşletme Müdürlüğü’nden alınmış, yemekhane işletmeciliği, genel temizlik hizmetleri, çevre tanzim ve temizliği işine ait 17.06.2003 sözleşme tarihli, 505.000.000.000.(beşyüz beş milyar) TL. bedelli, iki yıl süreli,

İş deneyim belgeleri ibraz edilmiştir.

Bu iş deneyim belgelerinden, dördüncüsü olan yemekhane işletmeciliği işine ait iş deneneyim belgesinin, Yönetmeliğin 42 nci maddesinin 5 inci fıkrasında ifade edilen, "İş deneyiminde değerlendirilecek benzer işler; ihale konusu hizmet veya hizmetin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan hizmetlerdir." düzenlemesine göre, kabul edilmesi Yönetmelik ve Yasaya aykırı olduğu gibi ihale konusu iş ile ibraz edilen iş bitirme belgesi arasında benzer iş tanımı yönünden herhangi bir benzerlik bulunmamaktadır.

Yukarıda açıklandığı üzere ihale üzerinde kalan Hisar firmasının İdari Şartnameye göre tek sözleşmede bitirdiği iş bitirme belgesinin teklif edilen bedelin %40’ını karşılamak zorunluluğu bulunduğu, bu durumda teklif edilen bedelin %40’ı olan 259.600.000.000.TL bedeli karşılamayan iş bitirme belgesine sahip Hisar firması üzerine ihalenin bırakıldığı anlaşılmıştır.

Hisar firmasının idareye ibraz ettiği, (1), (2) ve (3) nolu başlık altında ifade edilen iş bitirme belgelerinin ihale konusu iş ile aralarında benzerlik olduğu kabul edilse dahi (2) ve (3) deki iş bitirme belgeleri TEFE üzerinden güncelliğinde; Tunçbilek Termik santrali İşletme Müdürlüğü’nden alınmış 100.089.105.941 TL bedelli bir yıllık hizmet alım işine ait iş deneyim belgesinin 145.882.194.375 TL bedele karşılık geldiği, yine aynı İşletme Müdürlüğünden alınmış 84.758.268.372 TL. bedelli kaynak hizmetleri işinin 123.537.142.882 TL. bedele karşılık geldiği, anlaşılmıştır.

Bu duruma göre, güncellenmiş iş bitirme belgeleri; teklif edilen (649.000.000.000.TL.) bedelin %40’ı olan 259.600.000.000 TL bedeli karşılamadığından Yönetmeliğin bu amir hükmüne ve İdari şartnamenin 7.3.2. maddesine aykırı hareket edilmiştir.

İdarenin, ihale üzerinde kalan Hisar firmasının, iş deneyim belgelerini kabul etmesi, Yönetmeliğin 42 maddesinin 2 nci fıkrası ve idari şartnamenin ilgili maddesini açık bir şekilde ihlal ederek ihale komisyon kararını onaylaması, mevzuatın emredici hükümlerine, kamu yararına, rekabet ve eşit muamele ilkelerine, açıkça aykırıdır.

2) İdari Şartnamede, hangi iş yada işlerin benzer iş kabul edileceği düzenlenmemiştir. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 42 nci maddesinin 6 ncı fıkrasında ifade edilen, “Tanımlarda belirtilen esaslara uygun biçimde, hangi nitelikteki iş ya da işlerin benzer iş kabul edileceği ilgili idarece tespit edilerek ihale veya ön yeterlik dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilan veya davet belgelerinde belirtilir.” düzenlemesine rağmen, İdari Şartnamede benzer iş düzenlemesinin yapılmaması Yönetmeliğin emredici hükmüne aykırıdır.

3) 4734 sayılı Kanunun 24 üncü maddesinin (d) fıkrasında düzenlenen ihale ilanlarında bulunması zorunlu unsur olan “ihale konusu işe başlama ve işi bitirme tarihi” ihale ilanında belirtilmemiş ayrıca Kanunun 26 ncı maddesinde “ilanın uygun olmaması” başlığı altında ifade edilen düzenlemeye göre, 13, 24 ve 25 inci maddelere uygun olmayan ilanların geçersiz olduğu, bu durumda ilan bu maddelere uygun bir şekilde yenilenmedikçe ihale veya ön yeterliğin yapılamıyacağı, 24 ve 25 inci maddelere uygun olmayan ilanlar için 10 gün içinde düzeltme ilanın yapılması hükme bağlanmış, 10 günlük düzeltme ilan süresi geçirildiğinden ihalenin yapılamayacak olması kanunun bu hükmünde kayıt altına alınmış düzeltici işlemle yapılan hatanın giderilmesi mümkün olmadığından, ilan edilen ihale Kanunun bu emredici hükmüne aykırıdır.

Açıklanan nedenlerle;

1) Sözkonusu ihalede tespit edilen mevzuata aykırı işlemlerin 4734 sayılı Kanun’un 56 ncı maddesinin 2 inci fıkrasının (b) bendi ile İhalelere Karşı Yapılacak İdari Başvurulara Ait Yönetmeliğin 30 uncu maddesinin (g) bendi gereğince, düzeltici işlemle giderilmesi mümkün olmadığından, belirtilen ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,

2) İdareye bu Kurul Kararının gerektirdiği işlem ve eylemleri kararın bildirimi tarihinden itibaren en geç 7 gün içinde yapmak ve bu uygulamaları uygulama tarihinden itibaren 5 gün içinde Kuruma bildirmek zorunda olduğunun bildirilmesine,

oybirliği ile karar verildi.

—— • ——

Kamu İhale Kurumundan:

KAMU İHALE KURULU KARARI

 

Toplantı No

: 2003/109

 

Gündem No

: 21

 

Karar Tarihi

: 17.11.2003

 

Karar No

: 2003/UK.Z-760

Toplantıya Katılan Üyeler:

Başkan : II. Başkan Bilal KARACA

Üyeler : V. Arif ŞİMŞEK, Muzaffer EREN, Hakkı USTAÖMER,

Namık DAĞALP, Adnan ZENGİN, H.Hüseyin GÜRHAN, K. Nejat ÜNLÜ

Şikayetçi:

Özyol Turizm İnşaat Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi

Cami Şerif Mah. 5238 Sok. No:8 MERSİN

İhaleyi yapan idare:

Erdemli Milli Eğitim Müdürlüğü Erdemli/MERSİN

Başvuru tarih ve sayısı:

25.09.2003 / 25075

Başvuruya konu ihale:

Yemek İhalesi

Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:

13.11.2003 tarih ve 08.G016/2003-7E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Özyol Turizm İnşaat Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi 25.09.2003 tarih ve 25075 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan başvurusu üzerine Başkan Yardımcısının 26.09.2003 tarih ve 08.03.28/1 sayılı görevlendirme yazılarına istinaden gerekli incelemeye başlanılmıştır. Yapılan inceleme sonucunda başvurunun İhalelere Yapılacak İdari Başvurulara Ait Yönetmeliğin 9 ve 25 inci maddelerine aykırılığına ilişkin 09.10.2003 tarihli Ön İnceleme Tutanağı düzenlenmiş, başvuru sahibine eksikliklerin giderilmesi için Daire Başkanlığının 09.10.2003 tarih ve 14557 sayılı yazısı tebliğe çıkartılmış, 13.10.2003 tarihinde tebliğ edilmiş olmasına rağmen, başvuru sahibi tarafından süresi içerisinde eksiklikler giderilmemiştir.

Özyol Turizm İnşaat Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi tarafından 29.09.2003 tarihinde yapılan Erdemli Milli Eğitim Müdürlüğü'nün Yemek ihalesi ile ilgili olarak 24.09.2003 tarihinde İdareye verdiği dilekçeyle yaptığı şikayet başvurusunun, İdarenin şikayetçiye herhangi bir cevap vermeden 25.09.2003 tarihinde ihaleyi iptal etmiş bu iptal kararı başvurana bildirilmemiş, şikayetçi idarenin ceabi yazısını beklemeden 26.09.2003 tarih ve 25321 sayı ile Kurum kayıtlarına giren dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuştur.

Şikayet dilekçesi ve eklerinin incelenmesi sonucu Daire Başkanlığının 9.10.2003 tarih ve 08.3.28/1 sayılı yazısı ile Yönetmeliğin 9 uncu maddesi gereğince şekil aykırılıklarının giderilmesi için tebligat çıkarılmış, bu tebligat şikayetçiye 13.10.2003 tarihinde tebliğ edilmiş buna rağmen şikayetçi eksiklikleri gidermemiştir.

Şikayetçi temsilcisinin dilekçesinden, Özyol Turizm İnşaat Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi’nin ihaleye teklif verip vermediği, Erdemli Milli Eğitim Müdürlüğü’nün Yemek ihalesi ile ilgili olarak, istekli mi yoksa ihale dökümanını satın alan aday mı olduğu, Kurumumuza bildirilen dilekçe içeriğinden anlaşılamamış, bu dilekçesine başvuru ehliyetine haiz olduğuna dair belgelerin aslı veya onaylı örneği eklenmediği gibi başvuru bedeli yatırılmamıştır.

Şikayetçinin, şekil aykırılıklarını gidermemesi sebebiyle 05.11.2003 tarih ve G016/2003-7 sayılı Ön İnceleme Raporu düzenlenmiş, bu raporda başvuru sahibinin Daire Başkanlığının 9.10.2003 tarih ve 08.3.28/1 sayılı yazısı ile Yönetmeliğin 9 uncu maddesi gereğince şekil aykırılıklarını giderilmesine ilişkin tebligata rağmen bu eksiklikleri gidermediği anlaşıldığından, adı geçen Yönetmeliğin 27 nci maddesinin (c) bendi uyarınca başvurunun reddine İddiaların somut ve ciddi nitelikte bulunduğu anlaşıldığından, Yönetmeliğin 27 nci maddesinin son fıkrası gereğince iddiaların incelenmesine geçilmesine, Kurulca 6.11.2003 tarih ve 2003/AK.H-2003/328.1 sayı ile karar verilmiştir.

İdareden ihale dosyasının istenilmesine ilişkin 06.11.2003 tarih ve 16259 sayılı yazıya cevaben alınan 07.11.2003 tarih ve 8861 sayılı yazı ve ekinde yer alan ihale komisyonu kararlarından söz konusu ihalenin 4734 sayılı Kanunun 39 uncu maddesi uyarınca ihale yetkilisinin onayı ile iptal edildiğinin anlaşıldığı, bu nedenle söz konusu şikayete ilişkin olarak karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesinin uygun olacağı,

Hususlarına yer verilmiştir.

Karar:

13.11.2003 tarih ve 08.G016/2003-7E sayılı Esas İnceleme Raporu ve eklerinin incelenmesi sonucunda;

Kurulun 6.11.2003 tarih 2003/AK.H-2003/328.1 sayılı Kararı ile İddiaların incelenmesine karar verilmiş, İncelenen ihalede, İdarenin 07.11.2003 tarih ve 8861 sayılı yazısı ve ekinde yer alan ihale komisyonu kararlarından söz konusu ihalenin 4734 sayılı Kanunun 39 uncu maddesi uyarınca ihale yetkilisinin onayı ile iptal edildiği, anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun 39 uncu maddesi uyarınca, ihale komisyonu kararı üzerine verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal eden İdarenin bu işlemi, ihale sürecini sona erdiren bir işlem niteliğinde olduğundan ve dolayısıyla bu aşamada bir ihaleden ve bu ihaleye ilişkin bir süreçten bahsedilemeyeceğinden, iptal edilen ihaleye ilişkin başvuru hakkında karar verilmesine yer olmadığına,

oybirliğiyle karar verildi.

—— • ——

Kamu İhale Kurumundan:

KAMU İHALE KURULU KARARI

 

Toplantı No

: 2003/109

 

Gündem No

: 22

 

Karar Tarihi

: 17.11.2003

 

Karar No

: 2003/UK.Z-761

Toplantıya Katılan Üyeler:

Başkan : II. Başkan Bilal KARACA

Üyeler : V. Arif ŞİMŞEK, Muzaffer EREN, Hakkı USTAÖMER,

Namık DAĞALP, Adnan ZENGİN, H.Hüseyin GÜRHAN, K. Nejat ÜNLÜ

Şikayetçi:

Arı-Tem İnş. Tem. Güv. Yem. Ür. Hiz. Zirai İlaç Taah. Tic. Ltd. Şti.

İstasyon Cad. Hattapoğlu Sitesi C-Blok No:1/7 DİYARBAKIR

İhaleyi yapan idare:

Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi

Başvuru tarih ve sayısı:

15.10.2003 / 27440

Başvuruya konu ihale:

Diyarbakır Yenişehir ve Sur Belediyelerinin sınırları dahilinde bulunan 35 adet cadde ve bulvarların temizlik hizmetlerinin yapılması ihalesi

Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:

Arı-Tem İnşaat Temizlik Güvenlik Yemek Üretim Hiz. Zirai İlaç Taah. Tic. Ltd. Şti tarafından, Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanlığınca 17.04.2003 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan cadde ve bulvar temizlik ihalesine ilişkin olarak 29.09.2003 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, İdarenin 07.10.2003 tarih ve 348 sayılı yazısıyla reddi üzerine 15.10.2003 tarih ve 27440 sayı ile kayda alınan dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuş ve Daire Başkanlığının 17.10.2003 tarih ve 08.03.90/2 sayılı onayı ile esasın incelenmesine geçilmiştir.

Başvuruya ilişkin olarak düzenlenen 20.10.2003 tarih ve 08.0134/2003-17 sayılı Ön İnceleme Raporunun Kurulca müzakeresi sonucu 21.10.2003 tarih ve 2003/AK.H-2003/390.1 sayılı Kurul Kararı ile ihale sürecinin durdurulmasına gerek olmadığına karar verilmiştir.

Kurumun 20.10.2003 tarih ve 777-15133 sayılı yazısıyla istenen ihale işlem dosyasının gönderilmesiyle düzenlenen 13.11.2003 tarih ve 08.0134/2003-17E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Şikayet başvurusunda yer alan iddialar ve bu iddialardan bağımsız olarak re’sen yapılan incelemeler sonucunda, yapılan itirazen şikayetin 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi uyarınca uygun bulunmadığına karar verilmesinin uygun olacağı sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.

Karar:

13.11.2003 tarih ve 08.0134/2003-17E sayılı Esas İnceleme Raporu ve ekleri ile ihale dosyası incelendi:

Diyarbakır Büyükşehir Belediyesince yapılan temizlik hizmetleri ihalesi 17.04.2003 tarihinde yapılmış söz konusu ihalede iş deneyim belgelerindeki mevzuata aykırılıklar nedeniyle değerlendirme dışı bırakılan Arı-Tem Ltd. Şti. nin Kuruma yaptığı itirazen şikayet başvurusu sonucu Kurulun 20.08.2003 tarih ve UK.Z-345 sayılı karar ile ihale kararının hükümsüzlüğüne, iş deneyim belgelerinin ilgili mevzuata uygunluğunun kontrol edilerek tekliflerin yeniden değerlendirilmek suretiyle ihale sürecinde devam edilmesinin düzeltici işlem olarak belirlenmesine karar verilmiştir.

Bu karar üzerine ilgili idare, düzeltici işlemler tesis ederek Arı-Tem firmasının iş deneyim belgelerinin gerekli idari kuruluşlardan teyidi hususunda 04.09.2003 tarihli ihale komisyon kararı alınmıştır. Gerek Arı-Tem firması gerekse iş deneyim belgelerinin alındığı kurumlarla yapılan yazışmalar sonucunda 15.09.2003 tarihli ihale komisyon kararı ile Arı-Tem firmasının teklifi geçerli teklif olarak kabul edilmiş ancak bu firmanın teklifi aşırı düşük teklif olarak kabul edilerek Arı-Tem firmasından 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesince teklifine açıklık getirmesi konusunda 15.09.2003 tarih ve 317 sayılı yazı ile tebligat yapılmıştır. Bu tebligat ile idare yazı eklerinde gönderilen yaklaşık maliyete esas hizmetlerin fiyatlandırılarak bu fiyatlara ait belgeler ile birlikte ihale komisyonuna verilmesi istenmiştir. Arı-Tem firması 17.09.2003 tarihinde idarenin istediği fiyat açıklamasına dair yazıyı hazırlamış ve bu açıklamada istenilen malzemelerin çoğunluğunun daha önce Van Belediyesi işini bitirdiklerinden dolayı stoklarında mevcut olduğunu belirtip fiyat açıklaması yapmamışlardır.

18.09.2003 tarihli ihale komisyon kararında, Arı-Tem firmasının yaptığı fiyat açıklamasından bu firmanın ihale konusu işi yapabilecek yeterlikte olmadığına karar verilmiştir. Arı-Tem firmasının asgari ücretin altında işçi çalıştıracağının anlaşıldığı belirtilmiş ve ihalenin Vurallar firmasına verilmesi kararlaştırılmıştır. 19.09.2003 tarihinde Arı-Tem firmasına kesinleşen ihale kararı bildirilmiş ve 22.09.2003 tarihinde Arı-Tem firması tekliflerinin uygun görülmeme gerekçesinin bildirilmesini talep etmiş, İdare de 24.09.2003 tarih ve 355 sayılı yazı ile yapılan sorgulama sonucunda tekliflerinin aşırı düşük bulunduğu firmalarınca yapılan açıklamanın ihale komisyonunca yeterli görülmediği belirtilmiştir.

29.09.2003 tarihinde Arı-Tem firması İdareye şikayet başvurusunda bulunmuş, İdare 07.10.2003 tarih ve 348 sayılı yazı ile şikayeti reddetmiş, red yazısı 10.10.2003 tarihinde firma tarafından tebellüğ edilmiştir. İdare 08.10.2003 tarih ve 351 sayılı yazı ile ihale konusu işte ivedilik ve kamu yararı olduğu gerekçesiyle ihale işlemlerine devam edilmesi ve sözleşme yapılması hususunda ihale yetkilisinden onay alarak bu kararı 09.10.2003 tarih ve 357 sayılı yazı ile Arı-Tem firmasına bildirmiş, firma 10.10.2003 tarihinde tebellüğ etmiş ve söz konusu işin sözleşmesi 27.10.2003 tarihinde imzalanmıştır.

Yapılan incelemede:

1- İlgili İdarenin 4734 sayılı Kanunun sürelerle ilgili 41, 42 ve 55 inci maddelerine uyarak sözleşme imzaladığı anlaşılmıştır.

2- Söz konusu ihale ilanının Resmi Gazetede yayımlandığı 21.03.2003 tarihinde bir işçinin işverene olan maliyetinin 379.667.901 TL olduğu, 01.04.2003 tarihinden itibaren SSK taban aylığının 393.099.960 TL ye yükseltilmesinden dolayı bir işçinin işverene olan maliyetinin bu tarihten itibaren 403.581.485 TL olduğu ancak şikayetçi firmanın teklifini ihale tarihinde (17.04.2003) vermesine rağmen 01.04.2003 tarihinden önce bir işçinin işverene olan 379.667.901 TL maliyeti esas alarak teklif verdiği, İdare tarafından bu teklifin aşırı düşük teklif olarak kabul edildiği ve şikayetçiye ait bu teklifin ihale komisyonu tarafından yeterli görülmeyerek değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmış olup, idare tarafından yapılan bu işlemin yerinde olduğu kanaat ve sonuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle;

Yapılan itirazen şikayetin 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi uyarınca uygun bulunmadığına,

oybirliğiyle karar verildi.

—— • ——

Kamu İhale Kurumundan:

KAMU İHALE KURULU KARARI

 

Toplantı No

: 2003/109

 

Gündem No

: 23

 

Karar Tarihi

: 17.11.2003

 

Karar No

: 2003/UK.Z-762

Toplantıya Katılan Üyeler:

Başkan: II. Başkan Bilal KARACA

Üyeler : V. Arif ŞİMŞEK, Muzaffer EREN, Hakkı USTAÖMER,

Namık DAĞALP, Adnan ZENGİN, H.Hüseyin GÜRHAN, K. Nejat ÜNLÜ

Şikayetçi:

Atılım Mühendislik İnşaat ve Taahhüt San.ve Tic. Ltd. Şti.

Cumhuriyet Mahallesi Beylikdüzü Sanayi Sitesi B-2 Blok Kat:2 No:376 34500 Büyükçekmece / İSTANBUL

İhaleyi yapan idare:

Gürpınar Belediye Başkanlığı Büyükçekmece / İSTANBUL

Başvuru tarih ve sayısı:

05.09.2003 / 23273

Başvuruya konu ihale:

Pınarkent Sahil II. Etap, Sayaca Cad., Osmanlı Cad., Yavuz Sultan Selim Bulvarı II. Etap Aydınlatma Çalışmaları ile Gürpınar Spor Kompleksi Saha, Çevre Aydınlatması ve Ses Düzeni Yapılması İşi

Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:

Gürpınar Belediyesi tarafından 26.08.2003 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan Pınarkent Sahil II. Etap, Sayaca Cad., Osmanlı Cad., Yavuz Sultan Selim Bulvarı II. Etap Aydınlatma Çalışmaları ile Gürpınar Spor Kompleksi Saha, Çevre Aydınlatması ve Ses Düzeni Yapılması İşi ihalesine ilişkin olarak, Atılım Mühendislik İnşaat ve Taahhüt San.ve Tic. Ltd. Şti.’nin 05.09.2003 tarih ve 23273 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile söz konusu ihaleye ait ihale dokümanının, bedeli yatırılmasına rağmen ihale konusu işin daha önce yapıldığı belirtilerek, idarece kendilerine verilmediği iddialarıyla ilgili olarak Kuruma başvuruda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak düzenlenen 12.09.2003 tarih ve 06.0119/2003-6 sayılı Değerlendirme Raporunun Kurulca müzakeresi sonucu, Kamu İhale Kurulunun 17.09.2003 tarih ve 2003/AK.Y-2003/72.1 sayılı kararıyla başvuruya konu ihaleye yönelik iddiaların incelenmesine, başvuru dilekçesi ile Kararın bir örneğinin idareye gönderilmesine karar verilmiştir.

Kurul Kararının idareye tebliğ tarihi olan 26.09.2003 tarihinden sonra idarenin, şikayet hakkında nihai kararını İhalelere Karşı Yapılacak İdari Başvurulara Ait Yönetmelikte belirlenen usul ve esaslar uygulanmak suretiyle vermesi ve ihale dosyası ile birlikte Kurumumuza göndermesi gerekirken, idarece bir cevap verilmemesi üzerine 21.10.2003 tarihli yazımız ile, idareden Kurul Kararına ilişkin yapılan işlemler ve alınan karar ile ihale dosyası istenilmiştir. İdarenin 23.10.2003 tarihli yazısı ekinde ihale dosyası Kuruma gönderilmiştir.

Başvuru dilekçesi ile ihale dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin değerlendirilmesi sonucu düzenlenen 14.11.2003 tarih ve 06.00.0119/2003-6 sayılı Esas İnceleme Raporunda;

İhale sürecine ilişkin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve ilgili mevzuatına aykırılıkların tespit edildiği ancak, başvuru konusu ihaleye ilişkin sözleşmenin imzalanmış olması nedeniyle ihale işlemlerinin iptalinin mümkün olmadığı düşünüldüğünden, Kanuna aykırı ihale işlemleriyle ilgili olarak gerekli inceleme ve/veya soruşturma yapılmak üzere konunun ihaleyi yapan idarenin bağlı veya ilgili olduğu Bakanlığa bildirilmesine, ihale doküman bedelini yatıran şikayet sahibine ihale dokümanının verilmemesi hususunda, 4734 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesi gereğince, ilgili Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına,

Karar verilmesinin uygun olacağı sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.

Karar:

14/11/2003 tarih ve 06.00.0119/2003-6 sayılı Esas İnceleme Raporu ve

ekleri ile ihale dosyasının incelendi.

Şikayetçi tarafından, Gürpınar Belediyesi’nin Pınarkent Sahil II. Etap, Sayaca Cad., Osmanlı Cad., Yavuz Sultan Selim Bulvarı II. Etap Aydınlatma Çalışmaları ile Gürpınar Spor Kompleksi Saha, Çevre Aydınlatması ve Ses Düzeni Yapılması işi ihalesine ait ihale dokümanını görmek ve satın almak üzere Fen İşleri Müdürlüğüne defalarca gitmelerine rağmen, ihale konusu işin aciliyetinden dolayı daha önce yapıldığı belirtilerek dosyanın gösterilmediği, dosya bedeli yatırılmasına rağmen ihale dokümanının verilmediğinin noter marifetiyle tespit ettirildiği, bu durumun ayrıca 25.08.2003 tarihli dilekçe ile idareye bildirildiği halde söz konusu ihalenin gerçekleştirildiği, ihale konusu işin daha önce yapılıp yapılmadığının incelenerek ihalenin iptal edilmesi istemiyle Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuru sahibinin, ihale doküman bedelini yatırmış olması nedeniyle, başvuru sahibinin istekli olabilecek sıfatını taşıdığı anlaşıldığından, daha önce iddiaların incelenmesi istemi olarak değerlendirilen başvurunun, itirazen şikayet başvurusu niteliğinde olduğu belirlenmiştir.

Gürpınar Belediye Başkanlığı’nın Pınarkent Sahil II. Etap, Sayaca Cad., Osmanlı Cad., Yavuz Sultan Selim Bulvarı II. Etap Aydınlatma Çalışmaları ile Gürpınar Spor Kompleksi Saha, Çevre Aydınlatması ve Ses Düzeni Yapılması işinin birim fiyat teklif almak suretiyle ihaleye çıkarıldığı, ihale dokümanının İntes İnşaat Tesis Ticaret Ltd. Şti. tarafından satın alındığı, 26.08.2003 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye adı geçen isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonunca teklifin yeterli bulunduğu ve ihalenin anılan firmanın üzerinde bırakıldığı, ihale kararının 27.08.2003 tarihinde onaylandığı, sözleşmenin 28.08.2003 tarihinde imzalandığı, 03.09.2003 tarihinde yer teslimi yapıldığı anlaşılmıştır.

A. Başvuru sahibinin iddialarının incelenmesi sonucunda;

Başvuru konusu ihaleye ait ihale dokümanının, bedeli yatırılmasına rağmen, idarece şikayet sahibine verilmediğinin 22.08.2003 tarihinde noter marifetiyle tespit ettirildiği, başvuru sahibinin bu konuyla ilgili olarak 25.08.2003 tarih ve 29386/2266 sayı ile idare kayıtlarına alınan dilekçesi ile ilgili olarak idarece herhangi bir işlem tesis edilmediği belirlenmiştir.

Bu konuyla ilgili olarak idarece Kuruma gönderilen 23.10.2003 tarih ve 3127 sayılı yazıda; başvuru sahibinin ihale dosyasını almak için belediyeye müracaat ettiği gün dosyanın başkanlık makamında bulunduğundan gösterilemediği, ortamın halihazır durumunun noter marifetiyle tespit edildiği, dosyanın ilgili firmaya verilmediği yönündeki iddiaların doğru olmadığı belirtilmiş ise de idarece, doküman bedeli ödenmesine rağmen ihale dokümanının başvuru sahibine verilmemesi yönünde tesis edilen işlem 4734 sayılı Kanunun 28 inci maddesine aykırıdır.

İhalede tek bir firmanın ihale dokümanı satın almış ve ihaleye teklif vermiş olması hususu da göz önünde bulundurulduğunda, başvuru konusu ihalede katılımın ve rekabetin engellendiği anlaşılmaktadır.

Şikayetçinin ihale konusu işin ihale tarihinden önce yapılmış olabileceği hususundaki iddiasının, ihale dosyası içeriğindeki bilgi ve belgelerden tespit edilmesi mümkün bulunmamaktadır.

B- Başvuranın iddialarından bağımsız olarak ihale işlemlerinin re’sen incelenmesi sonucunda;

1- Söz konusu işe ait sözleşmenin 28.08.2003 tarihinde taraflarca imzalanmasına ve yer tesliminin 03.09.2003 tarihinde yapılmasına rağmen, istekliden kesin teminatın 17.09.2003 tarihinde alınması, 4734 sayılı Kanunun 43 üncü maddesinin 1 inci fıkrasına aykırıdır.

2- İşin idari şartnamesinin 44 üncü maddesinde sözleşmenin ihale yetkilisi ve yüklenici tarafından imzalanarak notere onaylattırılacağı belirtildiği halde sözleşmenin notere onaylattırılmaması, 4734 sayılı Kanunun 46 ncı maddesinin son fıkrasında yer alan ihale dokümanında belirtilen şartlara aykırı sözleşme düzenlenemeyeceği hükmüne aykırıdır.

3- İntes İnşaat Tesis Ticaret Ltd.Şti.’ne ait kesin teminat mektubunda geçerlilik süresi belirtilmediğinden, kesin teminat mektubunun şeklinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ekinde yer alan KİK029.1/Y nolu Kesin Teminat Mektubu standart formuna uygun olmaması, 4734 sayılı Kanunun 35 inci maddesi ile Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 61 inci maddesine aykırılık teşkil etmektedir.

4- İhale konusu işin mahiyeti ve teknik özellikleri uygulama projesi üzerinden anahtar teslimi götürü bedel teklif almak suretiyle ihale yapılmasını gerekli kılmakta iken, idarece 4734 sayılı Kanunun 62. maddesinin (c) bendi hükmüne aykırı biçimde  ihalenin birim fiyat teklif almak suretiyle yapılmasının, Kamu İhale Kurulu Üyeleri K.Nejat ÜNLÜ ve Hakkı USTAÖMER’in “Kanunun ilgili maddesi sadece bina inşaatları için zorunluluk getirdiğinden, idarenin bu tercihinin Kanuna aykırılığı iddia edilemeyeceği” karşı oylarıyla, anılan Kanun hükmüne aykırı olduğu belirlenmiştir. 

5- Söz konusu işe ait idari şartnamenin 6 ncı maddesinde ihale dokümanını oluşturan belgeler arasında teknik şartname de sayılmasına rağmen, teknik şartnameye ihale dokümanı kapsamında yer verilmemesi anılan  Kanunun 27 nci maddesine aykırıdır. 

6- İhale ilanı ve idari şartnamede teklif edilen bedelin %50 si oranında ihale konusu iş veya benzer işlere ait iş deneyimini gösteren belgeler istenilmiş olmasına rağmen, hangi işlerin benzer iş olarak kabul edileceğinin tanımlanmaması, 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi ile anılan Yönetmeliğinin 40 ıncı maddesine aykırılık teşkil etmektedir.

7- Kamu İhale Kurulu Üyesi H.Hüseyin GÜRHAN’ın sözleşmenin imzalandığı tarihten sonra Kurum nezdinde başlatılan itirazen şikayet başvurusu hakkında Kurulca değerlendirme yapılmasının mümkün olamayacağı yönündeki karşı oyuyla birlikte; başvuru sahibinin 25.08.2003 tarih ve 29386/2266 sayı ile idare kayıtlarına alınan şikayet başvurusu ile ilgili olarak idarece herhangi bir işlem tesis edilmeden, 4734 sayılı Kanunun 55 inci maddesinin 5 inci fıkrasında yer alan; “Şikâyet sunulduktan sonra, ihale yetkilisince ivedilik ve kamu yararı bulunması nedeniyle ihale işlemlerine devam edilmesi gerektiği onaylanmadıkça idare sözleşme imzalayamaz.” hükmü ile İhalelere Karşı Yapılacak İdari Başvurulara Ait Yönetmeliğin 40 ıncı maddesinin 1 inci fıkrasında yer alan; “İdare, şikayet üzerine verdiği nihai kararları en geç 7 gün içinde bütün adaylar ve isteklilere bildirir. Son bildirim tarihini izleyen günden itibaren 15 gün içinde Kuruma itiraz edilmemişse, kararının gerektirdiği eylem ve işlemleri yerine getirir.” hükmüne aykırı olarak, 28.08.2003 tarihinde sözleşme imzalandığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle,

1- İdarece tesis edilen söz konusu işlemlerin 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi ile İhalelere Karşı Yapılacak İdari Başvurulara Ait Yönetmeliğin 30 uncu maddesinin (g) bendi gereğince, düzeltici işlemle giderilemeyecek şekilde bu Kanuna ve ilgili mevzuata aykırı işlemler niteliğinde olması nedeniyle ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,

2- İdareye Kurul Kararının gerektirdiği işlemleri kararın bildirim tarihinden itibaren en geç 7 gün içinde yapmak ve yapılan uygulamaları uygulama tarihinden itibaren 5 gün içinde Kuruma bildirmek zorunda olduğunun bildirilmesine,

3- Başvuru konusu ihalede, ihale doküman bedelini yatıran şikayet sahibine, ihale dokümanının verilmemesi hususunda, 4734 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesi gereğince, Kamu İhale Kurulu Üyesi Hakkı USTAÖMER’in “idarenin bağlı olduğu Bakanlığa bildirilmesinin yeterli olacağı” yönündeki karşı oyuyla, ilgili Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına, ayrıca konunun değerlendirilerek gerekiyorsa inceleme ve/veya soruşturulmasını temin etmek üzere İçişleri Bakanlığına bildirilmesine,

oyçokluğu ile karar verildi.

—— • ——

Kamu İhale Kurumundan:

KAMU İHALE KURULU KARARI

 

Toplantı No

: 2003/109

 

Gündem No

: 24

 

Karar Tarihi

: 17.11.2003

 

Karar No

: 2003/UK.Z-763

Toplantıya Katılan Üyeler:

Başkan: II. Başkan Bilal KARACA

Üyeler :V. Arif ŞİMŞEK, Muzaffer EREN, Hakkı USTAÖMER,

Namık DAĞALP, Adnan ZENGİN, H.Hüseyin GÜRHAN, K. Nejat ÜNLÜ

Şikayetçi:

Yapı-Kur İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.

Sultan Orhan Mah. İlyas Bey Cad. No:1 D: 14 Gebze / KOCAELİ

İhaleyi yapan idare:

Gümüşhane Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü GÜMÜŞHANE

Başvuru tarih ve sayısı:

13.10.2003 /27087

Başvuruya konu ihale:

Kelkit Merkez 18 Derslik İlköğretim Okulu Yapım İşi

Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:

Gümüşhane Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından, 26.08.2003 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan Kelkit Merkez 18 Derslik İlköğretim Okulu Yapım İşi ihalesine ilişkin olarak, Yapı-Kur İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 24.09.2003 tarihinde idareye yaptığı şikayet başvurusunun, 02.10.2003 tarih ve 11798 sayılı işlem ile reddi üzerine, 13.10.2003 tarih ve 27087 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak düzenlenen 21.10.2003 tarih ve 06.0075/2003-15 sayılı Ön İnceleme Raporunun müzakeresi sonucu, Kamu İhale Kurulunun 23.10.2003 tarih ve 2003/AK.Y-2003/124.1 sayılı kararıyla başvuruya konu ihale , sözleşme imzalanarak tamamlandığından ihale sürecinin durdurulmasının mümkün olmadığına karar verilmiştir.

Bu karar üzerine idareden yapılacak incelemeye esas olmak üzere ihale işlem dosyasının onaylı bir suretinin Kuruma gönderilmesi istenilmiş, idare 26.09.2003 tarih ve 13056 sayılı yazı ekinde onaylı ihale işlem dosyasını göndermiştir. İhale işlem dosyasında yapılan incelemede; sözleşme tasarısının, taraflarca imzalanmış sözleşmenin, sözleşmeye davet yazısının, ihale ilanının ve ihale süresince isteklilere ve yükleniciye yapılan tebligatların dosya muhteviyatında bulunmadığı tespit edilerek, 28.10.2003 tarih ve 15883 sayılı yazı ile yürütülen incelemenin sonuçlandırılabilmesi için söz konusu belgelerin gönderilmesi istenilmiştir. Söz konusu eksik belgeler, 04.11.2003 tarih ve 13553 sayılı yazı ekinde Kurum’a gönderilmiştir.

Başvuru dilekçesi ve ekleri ile ihale dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin değerlendirilmesi sonucu düzenlenen 06.11.2003 tarih ve 06.00.0075/2003-15E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Şikayet konusu hususla ilgili olarak idarenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve ilgili diğer mevzuata aykırı bir işlem gerçekleştirdiğinin tespit edildiği, ancak idarece 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatta öngörülen sürelere uyularak sözleşmeye bağlanan ihale konusunda Kamu İhale Kurumunun herhangi bir karar alma yetki ve görevi bulunmadığından başvuru konusu ihale ilgili olarak herhangi bir karar almanın mümkün olmadığına, anılan Kanunun 53 üncü maddesi uyarınca tespit edilen mevzuata aykırı ihale işleminin değerlendirilmek ve gerekiyorsa inceleme ve/veya soruşturma yapmak üzere konunun idarenin bağlı olduğu Bakanlığa bildirilmesine, 

Karar verilmesinin uygun olacağı sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.

Karar:

06/11/2003 tarih ve 06.00.0075/2003-15E sayılı Esas İnceleme Raporu ve

ekleri ile ihale dosyasının incelenmesi sonucunda;

Şikayetçi tarafından, Gümüşhane Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından ihalesi yapılan Kelkit Merkez 18 Derslik İlköğretim Okulu Yapım İşine ilişkin olarak ihaleye teklif verdikleri, ancak Kamu İhale Kanununda yer alan özel sektörde yapılan işler için iş deneyim belgesi alınabileceği hükmü uyarınca yapmış oldukları işlere ilişkin ilgili belediyeden aldıkları iş deneyim belgesinin ihale komisyonu tarafından standart formlara uygun olmadığı nedeniyle kabul edilmediği ve tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, bu konuda idareye şikayet başvurusunda bulundukları, ancak idarenin söz konusu başvuruyu süresinde yapılmadığı ve sözleşmenin imzalanmış olduğundan bahisle reddettiği, kendi tekliflerinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olduğu, başvurularının süresinde yapılmış olduğu ve ihale komisyonunun mevzuata aykırı davrandığı iddialarıyla Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuştur.

Gümüşhane Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 26.08.2003 tarihinde gerçekleştirilen Kelkit Merkez 18 Derslik İlköğretim Okulu Yapım İşi ihalesine 16 isteklinin teklif verdiği, Yapı Kur İnşaat’ın teklifinin iş bitirme belgesinin eksik olması sebebiyle geçersiz olduğunun açıklandığı, Alpay KARAMAN İnş. San. Ltd. Şti.’nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olduğu belirlenerek ihalenin sonuçlandırıldığı, ihale kararının 01.09.2003 tarihinde ihale yetkilisince onaylandığı, 05.09.2003 tarihinde kesinleşen ihale kararının şikayetçiye posta yolu ile bildirildiği ve sözleşmenin 22.09.2003 tarihinde imzalandığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin iddialarının incelenmesi sonucunda;

1- Başvuruya konu ihalede, ihale komisyonunca, tekliflerin değerlendirilmesi sırasında, şikayetçinin sunduğu iş deneyim belgesinde parasal miktarların yazılmamış olması ve belge tutarı kısmının boş bırakılması hususunu bilgi eksikliği olarak değerlendirerek, istekliye tamamlattırılması yoluna gidilmeden teklifin değerlendirme dışı bırakılması işlemi 4734 sayılı Kanunun 36 ncı ve 37nci maddelerine aykırıdır.

2- İdareye yapılacak şikayet başvuruları, 4734 sayılı Kanunun 55 inci maddesinin 1 inci fıkrası uyarınca sözleşme imzalanmamışsa dikkate alınacağından, idare sözkonusu başvuruyu sözleşmenin imzalanmış olması sebebiyle reddetmiştir. Sözleşme imzalandıktan sonra idareye yapılan şikayet başvurusu üzerine Kamu İhale Kurumuna itirazen şikayet başvurusunda bulunulamayacağından, yapılan başvuru iddiaların incelenmesi kapsamında değerlendirilmiştir.

4734 sayılı Kanunun 41 inci maddesinde; “İhale sonucu, ihale kararlarının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil ihaleye teklif veren bütün isteklilere imza karşılığı tebliğ edilir veya iadeli taahhütlü mektup ile tebligat adresine postalanmak suretiyle bildirilir. Mektubun postaya verilmesini takip eden yedinci gün kararın isteklilere tebliğ tarihi sayılır.İhaleye katılan isteklilerden teklifi değerlendirmeye alınmayan veya uygun görülmeyenlerin tebliğ tarihini izleyen beş gün içinde yazılı talepte bulunmaları halinde, idare talep tarihini izleyen beş gün içinde yazı ile gerekçelerini bildirmek zorundadır.” hükmü, 42. maddesinde de; “41 inci maddenin ikinci fıkrasında belirtilen sürelerin bitimini veya Maliye Bakanlığının vizesi gereken hallerde bu vizenin yapıldığının bildirilmesini izleyen günden itibaren üç gün içinde ihale üzerinde kalan istekliye, tebliğ tarihini izleyen on gün içinde ihale üzerinde kesin teminatı vermek suretiyle sözleşmeyi imzalaması hususu imza karşılığı tebliğ edilir veya iadeli taahhütlü mektup ile tebligat adresine postalanmak suretiyle bildirilir. Mektubun postaya verilmesini takip eden yedinci gün kararın istekliye tebliğ tarihi sayılır.” hükmü yer almaktadır. İncelenen ihalede belirtilen bu hükümlere uygun olarak sözleşme imzalanmış olduğu görülmektedir.

Açıklanan nedenlerle,

1- 4734 sayılı Kanundaki usul ve sürelere uyularak sözleşmeye bağlandıktan sonra idareye yapılan şikayet ve daha sonra Kamu İhale Kurumuna yapılan başvuru nedeniyle herhangi bir karar almanın mümkün olmadığına,

2- 4734  sayılı Kanunun 53 üncü maddesinde yer alan “… bu kanuna aykırılık iddialarını da inceler ve sonuçlandırır.” hükmü gereğince incelenen ihalede yukarıda tespit edilen mevzuata aykırı ihale işleminin değerlendirilmek ve gerekiyorsa inceleme ve/veya soruşturma yapılmak üzere konunun idarenin bağlı olduğu Bakanlığa bildirilmesine,

oybirliği ile karar verildi.

—— • ——

Kamu İhale Kurumundan:

KAMU İHALE KURULU KARARI

 

Toplantı No

: 2003/109

 

Gündem No

: 25

 

Karar Tarihi

: 17.11.2003

 

Karar No

: 2003/UK.Z-764

Toplantıya Katılan Üyeler:

Başkan: II. Başkan Bilal KARACA

Üyeler : V. Arif ŞİMŞEK, Muzaffer EREN, Hakkı USTAÖMER,

Namık DAĞALP, Adnan ZENGİN, H.Hüseyin GÜRHAN, K. Nejat ÜNLÜ

Şikayetçi:

Yapı-Kur İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.

Sultan Orhan Mah. İlyas Bey Cad. No:1 D: 14 Gebze / KOCAELİ

İhaleyi yapan idare:

Gümüşhane Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü GÜMÜŞHANE

Başvuru tarih ve sayısı:

13.10.2003 /27085

Başvuruya konu ihale:

Torul İlçesi Namık Kemal 18 Derslik İlköğretim Okulu Yapım İşi

Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:

Gümüşhane Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından, 26.08.2003 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan Torul İlçesi18 Derslik İlköğretim Okulu Yapım İşi ihalesine ilişkin olarak, Yapı-Kur İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 24.09.2003 tarihinde idareye yaptığı şikayet başvurusunun, 02.10.2003 tarih ve 11797 sayılı işlem ile reddi üzerine, 13.10.2003 tarih ve 27085 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak düzenlenen 21.10.2003 tarih ve 06.0075/2003-16 sayılı Ön İnceleme Raporunun müzakeresi sonucu, Kamu İhale Kurulunun 23.10.2003 tarih ve 2003/AK.Y-2003/128.1 sayılı kararıyla başvuruya konu ihale , sözleşme imzalanarak tamamlandığından ihale sürecinin durdurulmasının mümkün olmadığına karar verilmiştir.

Bu karar üzerine idareden yapılacak incelemeye esas olmak üzere ihale işlem dosyasının onaylı bir suretinin Kuruma gönderilmesi istenilmiş, idare 26.09.2003 tarih ve 13055 sayılı yazı ekinde onaylı ihale işlem dosyasını göndermiştir. İhale işlem dosyasında yapılan incelemede; sözleşme tasarısının, taraflarca imzalanmış sözleşmenin, sözleşmeye davet yazısının, ihale ilanının ve ihale süresince isteklilere ve yükleniciye yapılan tebligatların dosya muhteviyatında bulunmadığı tespit edilerek, 28.10.2003 tarih ve 15884 sayılı yazı ile yürütülen incelemenin sonuçlandırılabilmesi için söz konusu belgelerin gönderilmesi istenilmiştir. Söz konusu eksik belgeler, 04.11.2003 tarih ve 13552 sayılı yazı ekinde Kurum’a gönderilmiştir.

Başvuru dilekçesi ve ekleri ile ihale dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin değerlendirilmesi sonucu düzenlenen 11.11.2003 tarih ve 06.00.0075/2003-16E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Şikayet konusu hususla ilgili olarak idarenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve ilgili diğer mevzuata aykırı bir işlem gerçekleştirdiğinin tespit edildiği, ancak idarece 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatta öngörülen sürelere uyularak sözleşmeye bağlanan ihale konusunda Kamu İhale Kurumunun herhangi bir karar alma yetki ve görevi bulunmadığından başvuru konusu ihale ile ilgili olarak herhangi bir karar almanın mümkün olmadığına, anılan Kanunun 53 üncü maddesi uyarınca tespit edilen mevzuata aykırı ihale işleminin değerlendirilmek ve gerekiyorsa inceleme ve/veya soruşturma yapmak üzere konunun idarenin bağlı olduğu Bakanlığa bildirilmesine, 

Karar verilmesinin uygun olacağı sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.

Karar:

11/11/2003 tarih ve 06.00.0075/2003-16E sayılı Esas İnceleme Raporu ve

ekleri ile ihale dosyasının incelenmesi sonucunda;

Şikayetçi tarafından, Gümüşhane Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından ihalesi yapılan Torul İlçesi Namık Kemal 18 Derslik İlköğretim Okulu Yapım İşine ilişkin olarak ihaleye teklif verdikleri, ancak Kamu İhale Kanununda yer alan özel sektörde yapılan işler için iş deneyim belgesi alınabileceği hükmü uyarınca yapmış oldukları işlere ilişkin ilgili belediyeden aldıkları iş deneyim belgesinin ihale komisyonu tarafından standart formlara uygun olmadığı nedeniyle kabul edilmediği ve tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, bu konuda idareye şikayet başvurusunda bulundukları, ancak idarenin söz konusu başvuruyu süresinde yapılmadığı ve sözleşmenin imzalanmış olduğundan bahisle reddettiği, kendi tekliflerinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olduğu, başvurularının süresinde yapılmış olduğu ve ihale komisyonunun mevzuata aykırı davrandığı iddialarıyla Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuştur.

Gümüşhane Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 26.08.2003 tarihinde gerçekleştirilen Torul İlçesi Namık Kemal 18 Derslik İlköğretim Okulu Yapım İşi ihalesine 18 isteklinin teklif verdiği, Yapı Kur İnşaat’ın teklifinin iş bitirme belgesinin eksik olması sebebiyle geçersiz olduğunun açıklandığı, Muammer BÜLBÜLOĞLU’nun teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olduğu, en avantajlı ikinci teklifin ise Dağbağlar İnş.’ın teklifinin olduğu belirlenerek ihalenin sonuçlandırıldığı, ihale kararının 01.09.2003 tarihinde ihale yetkilisince onaylandığı, idarenin 02.09.2003 tarih ve 10127 sayılı yazısı ile şikayetçi firmaya, şirket ortaklarının hisse durumlarını gösterir Ticaret gazetesindeki eksiklikler, iş deneyim belgesindeki gerekli kriterlerin belli olmaması, teknik personel taahhütnamesinin eklerinin olmaması, mali durum bildirisinde para biriminin belirtilmemesi ve yazı ile yazılmaması nedenleriyle tekliflerinin değerlendirilmediğinin bildirildiği, 05.09.2003 tarihinde kesinleşen ihale kararının şikayetçiye posta yolu ile bildirildiği ve sözleşmenin 17.09.2003 tarihinde imzalandığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin iddialarının incelenmesi sonucunda;

1- Başvuruya konu ihalede, ihale komisyonunca, tekliflerin değerlendirilmesi sırasında, şikayetçinin sunduğu iş deneyim belgesinde parasal miktarların yazılmamış olması ve belge tutarı kısmının boş bırakılması hususunu ve yukarıda belirtilen diğer eksiklikleri bilgi eksikliği olarak değerlendirerek, istekliye tamamlattırılması yoluna gidilmeden teklifin değerlendirme dışı bırakılması işlemi 4734 sayılı Kanunun 36 ncı ve 37nci maddelerine aykırıdır.

2- İdareye yapılacak şikayet başvuruları, 4734 sayılı Kanunun 55 inci maddesinin 1 inci fıkrası uyarınca, sözleşme imzalanmamışsa dikkate alınacağından, idare sözkonusu başvuruyu sözleşmenin imzalanmış olması sebebiyle reddetmiştir. Sözleşme imzalandıktan sonra idareye yapılan şikayet başvurusu üzerine Kamu İhale Kurumuna itirazen şikayet başvurusunda bulunulamayacağından, yapılan başvuru iddiaların incelenmesi kapsamında değerlendirilmiştir.

4734 sayılı Kanunun 41 inci maddesinde; “İhale sonucu, ihale kararlarının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil ihaleye teklif veren bütün isteklilere imza karşılığı tebliğ edilir veya iadeli taahhütlü mektup ile tebligat adresine postalanmak suretiyle bildirilir. Mektubun postaya verilmesini takip eden yedinci gün kararın isteklilere tebliğ tarihi sayılır.İhaleye katılan isteklilerden teklifi değerlendirmeye alınmayan veya uygun görülmeyenlerin tebliğ tarihini izleyen beş gün içinde yazılı talepte bulunmaları halinde, idare talep tarihini izleyen beş gün içinde yazı ile gerekçelerini bildirmek zorundadır.” hükmü, 42. maddesinde de; “41 inci maddenin ikinci fıkrasında belirtilen sürelerin bitimini veya Maliye Bakanlığının vizesi gereken hallerde bu vizenin yapıldığının bildirilmesini izleyen günden itibaren üç gün içinde ihale üzerinde kalan istekliye, tebliğ tarihini izleyen on gün içinde ihale üzerinde kesin teminatı vermek suretiyle sözleşmeyi imzalaması hususu imza karşılığı tebliğ edilir veya iadeli taahhütlü mektup ile tebligat adresine postalanmak suretiyle bildirilir. Mektubun postaya verilmesini takip eden yedinci gün kararın istekliye tebliğ tarihi sayılır.” hükmü yer almaktadır. İncelenen ihalede belirtilen bu hükümlere uygun olarak sözleşme imzalanmış olduğu görülmektedir.

Açıklanan nedenlerle,

1- 4734 sayılı Kanundaki usul ve sürelere uyularak sözleşmeye bağlandıktan sonra idareye yapılan şikayet ve daha sonra Kamu İhale Kurumuna yapılan başvuru nedeniyle herhangi bir karar almanın mümkün olmadığına,

2- 4734  sayılı Kanunun 53 üncü maddesinde yer alan “… bu kanuna aykırılık iddialarını da inceler ve sonuçlandırır.” hükmü gereğince incelenen ihalede yukarıda tespit edilen mevzuata aykırı ihale işleminin değerlendirilmek ve gerekiyorsa inceleme ve/veya soruşturma yapılmak üzere konunun idarenin bağlı olduğu Bakanlığa bildirilmesine,

oybirliği ile karar verildi.

—— • ——

Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkiler Piyasası Düzenleme Kurumundan:

Alkol ve Alkollü İçkilerin İç ve Dış Ticaretine İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmeliğin 14 üncü ve Geçici 5 inci Maddelerinin

Uygulanması ile İlgili Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkollü

İçkiler Piyasası Düzenleme

Kurulu Kararı

Karar Tarihi : 10.12.2003

Karar No      : 558

Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkiler Piyasası Düzenleme Kurulu;

A- 6/6/2003 tarihli ve 25130 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Alkol ve Alkollü İçkilerin İç ve Dış Ticaretine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 14 üncü ve Geçici 5 inci maddeleri gereğince 2004 yılında, 2003 yılı için belirlenen bandrol ve ürün satış belgesi hizmet bedellerinin aşağıdaki şekilde aynen uygulanmasını,

"Hizmet bedeli bandrol başına alkol ve distile alkollü içkiler için 20.000 TL, şarap ve özel biralar için 3.000 TL olup, bandrol tesliminde tahsil edilir. Bandrol uygulamasına geçilinceye kadar bu ürünler ve bandrol uygulanmayacak ambalaj boyutunda piyasaya arz edilen ürünler, biralar ve dökme alkoller için, bu Yönetmeliğin 15 inci maddesi uyarınca düzenlenen aylık satış raporuna göre beher litre başına ambalajlı alkol ve distile alkollü içkiler için 25.000 TL, şarap ve özel biralar için 3.750 TL, alkoller için 10.000 TL, biralar için 1.000 TL hizmet bedeli alınarak ürün satış belgesi düzenlenir."

B- Bu Kararın Resmi Gazete’de yayımlanmasını,

Oybirliği ile kabul etmiştir.

Sayfa Başı


YARGI BÖLÜMÜ

Anayasa Mahkemesi Kararları

Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:

Esas Sayısı : 2002/55

Karar Sayısı : 2003/8

Karar Günü : 11.3.2003

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Ankara 7. Asliye Ceza Mahkemesi

İTİRAZIN KONUSU : 4.1.1961 günlü, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 4369 sayılı Kanun ile değiştirilen 359. maddesinin (a) bendinin 2 sayılı alt bendinin “...altı aydan üç yıla kadar hapis cezası hükmolunur.” bölümünün, “Defter, kayıt ve belgeleri gizleyenler...” yönünden Anayasa’nın 2. ve 38. maddelerine aykırılığı savıyla iptali istemidir.

I- OLAY

Sanığın, vergi kanunlarına göre tutulması, düzenlenmesi, saklanması ve ibrazı mecbur kılınan defter, kayıt ve belgeleri vergi incelemesine yetkili kimselere ibraz etmemesi nedeniyle kaçakçılık suçundan cezalandırılması için açılan kamu davasında, 213 sayılı Kanun’un 359. maddesinin (a) bendinin 2 sayılı alt bendinin itiraz konusu bölümünün, Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için doğrudan başvurmuştur.

II- İTİRAZIN GEREKÇESİ

Başvuru kararının gerekçe bölümü şöyledir:

“Anayasanın 2. maddesi, Türkiye Cumhuriyeti toplumun huzuru milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde insan haklarına saygılı Atatürk Milliyetçiliğine bağlı başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan demokratik, laik ve sosyal bir Hukuk devleti şeklindedir.

Gerek başlangıç hükümlerinde gerekse 2. maddede belirtildiği gibi Egemenlik Kayıtsız Şartsız Türk Milletine ait olup, bunu millet adına kullanan hiç bir kişi ve kuruluşun bu Anayasada gösterilen Hürriyetçi Demokrasi ve bunun icapları ile belirlenmiş Hukuk düzeninin dışına çıkamaz.

Kuvvetler ayrılığı gereği üstünlük ancak Anayasa ve Kanunlarda bulunur. Uygulamada ulusal yasalar ile uluslararası sözleşmeler arasında birlik bulunması şarttır.

Devlet organları ve idare makamları Anayasanın 2. maddesinde belirtilen Hukuk Devleti ilkesinin Devletin tüm organları üstünde Hukukun mutlak egemenliğinin bulunması ve yasakoyucusunun da her zaman Anayasanın ve Hukukun üstün kuralları ile kendisini bağlı saymasını gerektirir.

Devlet her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurmak zorunluluğundadır.

Anayasanın 90. maddesi gereğince Türk hukuk sistemi içerisinde uygulanması gereken Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine ek olarak düzenlenen 4 numaralı protokol ayrı bir kanunla kabul edilmiş ve Türk Ceza Yargılamasında yerini almıştır.

Yine bu 4 numaralı protokol paralelinde 03.10.2001 tarih ve 3709 sayılı Yasanın 15. maddesi ile Anayasamızın 38. maddesi değiştirilmiş ve “idare kişi hürriyetinin kısıtlanması sonucunu doğuran bir müeyyide uygulayamaz” hükmünü getirmiştir.

Bir başka anlatımla sözleşmenin temel ilkesi ekonomik suça ekonomik ceza verilmesini kabul etmiştir.

Kaynağını yine Anayasadan alan Vergi Kanunları ile mükellef ile idare arasında yapılan sözleşmeler ile mükellef vergi vermekle, Devletin devamlılığını sağlamaktadır. Bu vergi tüm devletlerde temel ilkedir. Devletin vatandaş ile yaptığı bu sözleşme gereği mükellef yine yasada belirtilen şartlar ile bu vergi işleminin düzenini sağlamak için gerekli olan defterleri noterde tasdik ettirip bunu kullanmak yine bu defterleri talep halinde vergi memurlarına ibraz etmek zorundadır.

Vergi memurları tarafından istenilen defter ve belgeleri ibraz etmeyen kişiler hakkında Yasa 6 aydan 3 yıla kadar hapis cezasını gerektirmektedir.

Bu aşamada mükellefi üç ayrı ceza beklemektedir.

a-) Vergi suçu sanığı olarak idarece para cezasına çarptırılabilmektedir.

b-) İdare defter ve belgelerini ibraz etmeyen mükellefin KDV indirimlerini kabul etmeyerek resen KDV tahakkuk ettirip bunu icra yoluyla alabilmektedir.

c-) Son olarak konumuzu teşkil eden davada olduğu gibi mükellef hakkında C. Savcılığına suç duyurusunda bulunulabilmektedir.

Bir suça iki ayrı ceza verilmesi Hukukun Temel İlkesine aykırıdır.

Kaynağını Anayasanın 73. maddesinden alan vergi toplumsal bir sözleşmedir.

Yukarıda açıklandığı gibi hukukun temel ilkeleri ve Anayasanın eşitlik ilkesi ile 38. maddede belirtilen kişi hürriyetinin idarece kısıtlanması hükümlerine aykırılık olması, sanık hakkında uygulanan ve ekonomik bir sözleşme olan 213 sayılı Yasanın karşısında cezanın da ekonomik olması gerekir.

4 numaralı protokolün 1. maddesinde belirtilen “bir borcun ifa edilmemesinden dolayı hürriyeti bağlayıcı ceza verilemez” hükmü Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti tarafından ayrı bir Kanunla kabul edilmiştir.

Diğer bir ifade ile toplumsal bir sözleşme olan verginin alınması için belge ve defterlerin istenmesi sonucunda bunların ibraz edilmemesinden dolayı hapis cezası hükmedilmesi Anayasa’ya aykırıdır.

Yukarıda açıklandığı gibi 213 sayılı Yasanın değişik 359/a-2. maddesindeki “6 aydan 3 yıla kadar hapis cezası hükmolunur” maddesi Anayasa’nın 2 ve 38. maddelerine aykırı olduğu görüşü ile Anayasa’nın 152. maddesi gereğince yapılan başvurumuzun kabulü ve itirazen iptaline karar verilmesi saygı ile arz olunur.”

III- YASA METİNLERİ

A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı

213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 4369 sayılı Kanun ile değiştirilen itiraz konusu bölümü de içeren 359. maddesinin (a) bendinin 2 sayılı alt bendi şöyledir:

“Madde 359: a) Vergi Kanunlarına göre tutulan veya düzenlenen ve saklanma ve ibraz mecburiyeti bulunan;

...

2) Defter, kayıt ve belgeleri tahrif edenler veya gizleyenler (Varlığı noter tasdik kayıtları veya sair suretlerle sabit olduğu halde, inceleme sırasında vergi incelemesine yetkili kimselere defter ve belgelerin ibraz edilmemesi gizleme demektir.) veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenleyenler veya bu belgeleri kullananlar (Muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge, gerçek bir muamele veya duruma dayanmakla birlikte bu muamele veya durumu mahiyet veya miktar itibariyle gerçeğe aykırı şekilde yansıtan belgedir.)

Hakkında altı aydan üç yıla kadar hapis cezası hükmolunur.

Hükmolunan hapis cezasının para cezasına çevrilmesinde, hapis cezasının her bir günü için sanayi sektöründe çalışan onaltı yaşından büyük işçiler için hüküm tarihinde yürürlükte bulunan asgari ücretin bir aylık brüt tutarının yarısı esas alınır ve hükmolunan bu para cezası ertelenemez.”

B- Dayanılan Anayasa Kuralları

Başvuru kararında, Anayasa’nın 2. ve 38. maddelerine dayanılmıştır.

IV- İLK İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 8. maddesi gereğince Mustafa BUMİN, Haşim KILIÇ, Samia AKBULUT, Sacit ADALI, Nurettin TURAN, Fulya KANTARCIOĞLU, Rüştü SÖNMEZ, Ertuğrul ERSOY, Tülay TUĞCU, Ahmet AKYALÇIN ve Enis TUNGA’nın katılımlarıyla 9.4.2002 günü yapılan ilk inceleme toplantısında, dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine oybirliğiyle karar verilmiştir.

V- ESASIN İNCELENMESİ

Başvuru kararı ve ekleri, işin esasına ilişkin rapor, itiraz konusu Yasa kuralı, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Başvuru kararında, toplumsal bir sözleşme olan verginin alınması için, defter, kayıt ve belgelerin istenmesi ve bunların ibraz edilmemesi nedeniyle hapis cezasına hükmedilmesinin, Anayasa’nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti ilkesi ile 38. maddesinin sekizinci fıkrasında öngörülen hiç kimsenin yalnızca sözleşmeden doğan bir yükümlülüğü yerine getirememesinden dolayı özgürlüğünden alıkonulamayacağına ve onbirinci fıkrasında yer alan idarenin kişi hürriyetinin kısıtlanması sonucunu doğuran bir müeyyide uygulayamayacağına ilişkin düzenlemelerin aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

213 sayılı Yasa’nın 4369 sayılı Yasa ile değiştirilen 359. maddesinin (a) bendinin (2) sayılı alt bendinde, vergi denetimine esas defter, kayıt ve belgeleri gizleyenlere “...altı aydan üç yıla kadar hapis cezası” öngörülmüştür.

Anayasa’nın 38. maddesinin sekizinci fıkrasında, “Hiç kimse, yalnızca sözleşmeden doğan bir yükümlülüğü yerine getirememesinden dolayı özgürlüğünden alıkonulamaz.”, onbirinci fıkrasında, “İdare, kişi hürriyetinin kısıtlanması sonucunu doğuran bir müeyyide uygulayamaz.”; maddenin gerekçesinde de, “...4 nolu protokol gereği sözleşmeden doğan bir yükümlülük nedeniyle hiç kimsenin özgürlüğünden alıkonulamayacağı hükmü eklenmiştir. Sözleşmeden doğan yükümlülük içinde borçlar da vardır.” denilmektedir.

İtiraz konusu kuralla, vergi kanunlarına göre tutulan veya düzenlenen ve saklanma ve ibraz mecburiyeti bulunan defter, kayıt ve belgelerin vergi incelemesine yetkili kişilere ibraz edilme yükümlülüğünün yerine getirilmemesi eylemi müeyyideye bağlanmıştır. Kuralda belirtilen hürriyeti bağlayıcı ceza, devlet ile vergi mükellefi arasında sözleşmeden doğan bir yükümlülüğün değil, kanunda belirtilen şartların yerine getirilmemesinden doğan bir yaptırımdır. Kaldı ki, devlet ile vergi mükellefi arasındaki ilişkiyi toplumsal sözleşme olarak nitelemek suretiyle Anayasa’nın 38. maddesinin sekizinci fıkrasında sözü edilen sözleşme kavramıyla bağdaştırmak da mümkün değildir.

Diğer taraftan iptali istenen kuralla getirilen özgürlüğün kısıtlanması idarî bir uygulama sonucu olmayıp, kanunda belirtilen şartların yerine getirilmemesinden dolayı bağımsız yargı kararı ile hükme bağlanacak olan bir yaptırımdır

. Anayasa’nın, Cumhuriyetin nitelikleri başlıklı 2. maddesine göre, Türkiye Cumhuriyeti bir hukuk devletidir. Hukuk Devleti, insan haklarına saygılı ve bu hakları koruyan, toplum yaşamında adalete ve eşitliğe uygun bir hukuk düzeni kuran ve bu düzeni sürdürmekle kendini yükümlü sayan, bütün davranışlarında hukuk kurallarına ve Anayasa’ya uyan, işlem ve eylemleri yargı denetimine bağlı olan devlettir.

Vergi, devletin egemenlik gücüne dayanarak tek taraflı irade ile herhangi bir karşılığa bağlı olmadan belirli kurallara göre kişi ve kurumlardan aldığı iktisadi değerlerdir. Anayasa ve yasalarla kamu giderlerinin karşılanabilmesi için herkese ödev olarak öngörülen vergi ödeme yükümlülüğünün, zamanında ve eksiksiz yerine getirilmesi durumunda kanunlarla idareye yüklenen kamu hizmetlerinin aksatılmadan sürdürülmesi mümkün olacaktır. Bunun sağlanması için de Anayasa’nın 38. maddesi ve ceza hukukunun genel ilkeleri gözetilerek para cezaları yanında özgürlüğü bağlayıcı cezalar konulmasında hukuk devleti ilkesine aykırılık yoktur.

İtiraz konusu bölüm, Anayasa’nın 38. ve 2. maddelerine aykırı değildir. İsteminin reddi gerekir.

VI- SONUÇ

4.1.1961 günlü, 213 sayılı “Vergi Usul Kanunu”nun 4369 sayılı Yasa ile değiştirilen 359. maddesinin (a) bendinin (2) sayılı alt bendinin “... altı aydan üç yıla kadar hapis cezası hükmolunur.” bölümünün, “Defter, kayıt ve belgeleri gizleyenler” yönünden Anayasa’ya aykırı olmadığına ve itirazın REDDİNE, 11.3.2003 gününde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

 

Başkan

Mustafa BUMİN

Başkanvekili

Haşim KILIÇ

Üye

Yalçın ACARGÜN

 

Üye

Sacit ADALI

Üye

Ali HÜNER

Üye

Fulya KANTARCIOĞLU

 

Üye

Ertuğrul ERSOY

Üye

Tülay TUĞCU

Üye

Ahmet AKYALÇIN

 

Üye

Enis TUNGA

Üye

Mehmet ERTEN

—— • ——

Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:

Esas Sayısı : 2001/351

Karar Sayısı : 2003/10

Karar Günü : 11.3.2003

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Kartal 1. İş Mahkemesi

İTİRAZIN KONUSU: 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 92. maddesinin ikinci fıkrasının birinci ve ikinci tümcelerinin, Anayasa’nın 2, 5, 10, 11, 49, ve 61. maddelerine aykırılığı savıyla iptali istemidir.

I- OLAY

İş kazası ve yaşlılık aylığını birlikte almakta olan davacıdan, bu aylıkların eşitlenmiş olması nedeniyle, iş kazası aylığının tamamının, yaşlılık aylığının yarısının ödenmesi gerekirken tamamının ödendiği belirtilerek fazla ödenen kısmın iadesi istemiyle açılan davada, 506 sayılı Yasa’nın 92. maddesinin ikinci fıkrasının birinci ve ikinci tümcelerinin Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme iptali için başvurmuştur.

II- İTİRAZIN GEREKÇESİ

Başvuru kararının gerekçe bölümü şöyledir:

“...yasakoyucu iş kazası, meslek hastalığı, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları için ayrı ayrı prim oranı belirlemiş ve bu primler sigortalı ve sigortalı adına işveren tarafından kuruma yatırılması hüküm altına alınmıştır. Yürürlükte bulunan hukukumuza göre, sosyal sigorta primi, Sosyal Sigorta Kurumu aracılığı ile sağlanan sosyal sigorta güvenliğinin karşılığıdır. Daha açık anlatımla, bir tür sigorta ücretidir. Bu nedenle, durum, temel de özel sigortalardakinden ayrımsızdır. Sosyal sigorta primlerinin zorunluluğu ise, sosyal sigortanın zorunlu oluşunun nedenidir. Bu nedenle söz konusu primleri aralıksız olarak ödeyen sigortalının yasa ile hüküm altına alınan malullük veya yaşlılık durumunda da bu aylıklarının tamamını alması sigorta hukukunun bir gereğidir. Her iki aylığın birleşmesi durumunda duruma göre birinin tamının diğerinin yarısının verilmesi sigortanın amaçlarına da aykırı bulunmaktadır.

Anayasa’nın 2. maddesinde Türkiye Cumhuriyeti’nin sosyal bir hukuk Devleti olduğu belirtilmektedir. Sosyal devlet toplumdaki güçsüzleri güçlüler karsısında koruyan ve toplumsal denge ile eşitliği gerçekleştiren devlettir. Çalışma hayatında sürekli iş göremez halde bulunmasına rağmen daha fazla efor sarf ederek çalışmasını sürdüren ve yaşlılık aylığı hak kazanan bir sigortalı sürekli iş göremez durumda olmayan bir sigortalıya karşı daha çok güçsüz durumda bulunmakta olup, bu haliyle söz konusu sigortalının korunması sosyal devlet ilkesinin gereğidir. Halbuki olayımızda olduğu gibi sürekli iş göremez hale gelmesine rağmen, yaşlılık aylığına hak kazanıncaya kadar çalışmasını sürdürüp yaşlılık aylığı almaya hak kazanan sigortalının bu defa söz konusu aylıklarından birinin duruma göre tam diğerinin yarım ödenmesini öngören 92/2. fıkra hükmü Anayasa’nın 2. maddesine aykırı bulunmakta olup iptali gerekmektedir.

Ayrıca Anayasa’nın 5. maddesindeki, Devletin temel amaç ve görevinin kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleri ile bağdaşmayacak şekilde sınırlayan ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya çalışmak şeklindeki görevine aykırı olarak sınırlandırma doğru olmadığı gibi, yine 10. maddesindeki eşitlik ilkesine de aykırı bulunmaktadır. Zira yasalar önünde herkes eşit olup, yasaların kişilere eşit olarak uygulanması gerekmektedir. Yasa gereği kendisinden kesilen primler sonucu yine yasada belirtilen koşulların oluşması durumunda sigortalıya hem yaşlılık aylığı ve hem de malullük aylığının ödenmesi eşitlik ilkesinin bir gereği olması gerekir. Bu nedenle de iki maaşın birleşmesi durumunda maaşların birinin sınırlandırılmasının uygun bulunmadığı açık olup iptali gerekmektedir.

Anayasa’nın 49. maddesinde çalışmanın herkesin hakkı ve ödevi olduğu, devletin çalışanları korumak ve çalışmayı desteklemek ve işsizliği önlemeye elverişli ekonomik tedbirleri alacağı belirtilmektedir. İptali istenen 92/2. maddesinin varlığı ise Anayasa’nın söz konusu maddesine aykırı bulunmaktadır. Zira malul olan sigortalılar, yaşlılık aylığı almaya hak kazandığında maaşlarının birleşmesi nedeni ile duruma göre birisinin yarısının kesileceğini düşünerek emekli olmayı geciktirecek ve böylece devletin işsizliği önlemeye elverişli tedbirleri alma görevini ortadan kaldıracaklardır. Ayrıca da bu hale gelen bir sigortalının gelirinin yarısının kesilmesi yoluyla sigortalı cezalandırılmış olacak ve yasada öngörülen devletin çalışanları korumak görevine ters düşecektir. Sakat olarak çalışmasını yaşlılık aylığı alana kadar çalışan sigortalı cezalandırılmış olacaktır.

İptali istenen yasa maddesi Anayasa’nın 6l. maddesine de aykırı bulunmaktadır. Anayasa’nın 61. maddesinde "Devlet, sakatların korunmalarını ve toplum hayatına intibaklarını sağlayıcı tedbirleri alır. Yaşlılar, Devletçe korunur. Yaşlılara Devlet yardımı ve sağlanacak diğer haklar ve kolaylıklar kanunla düzenlenir." denmektedir. Görüldüğü gibi 61. madde sakatları ve yaşlıları koruma ilkesi getirmiş olup, 92. madde ise gerek yaşlıları gerekse sakatları koruma ilkesi bir tarafa açık olarak bunları cezalandırmaktadır. Zira malullük ve yaşlılık aylıklarının birleşmesi durumunda ikisinin birlikte aynı miktarda ödenmesi durumunda ancak Anayasa’nın 61. maddesi hükmüne uygun hareket edileceği açık olup, bunlardan olaya ve maaşa göre birinin tamamının diğerinin yarısının ödenmesi durumunda sakat ve yaşlı olan sigortalı az maaş almak suretiyle cezalandırılacağından 92/2. fıkrası Anayasa’nın 6l. maddesine de aykırı bulunmaktadır.”

III- YASA METİNLERİ

A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı

506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 92. maddesinin ikinci fıkrasının itiraz konusu birinci ve ikinci tümceleri şöyledir:

“Malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile iş kazalariyle meslek hastalıkları sigortasından hak kazanılan aylık ve gelirler birleşirse, sigortalıya veya hak sahibine bu aylık ve gelirlerden yüksek olanın tümü, eksik olanın da yarısı bağlanır. Bu aylık ve gelirler eşitse, iş kazalarıyla meslek hastalıkları sigortasından bağlanan gelirin tümü, malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarından bağlanan aylığın da yarısı verilir.”

B- Dayanılan ve İlgili Görülen Anayasa Kuralları

Başvuru kararında Anayasa’nın 2., 5., 10., 11., 49. ve 61. maddelerine dayanılmış, 60. ve 65. maddeleri ise ilgili görülmüştür.

IV- İLK İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 8. maddesi gereğince Mustafa BUMİN, Haşim KILIÇ, Samia AKBULUT, Yalçın ACARGÜN, Sacit ADALI, Ali HÜNER, Fulya KANTARCIOĞLU, Rüştü SÖNMEZ, Ertuğrul ERSOY, Tülay TUĞCU ve Ahmet AKYALÇIN’ın katılımlarıyla 5.7.2001 günü yapılan ilk inceleme toplantısında işin esasının incelenmesine karar verilmiştir.

V- ESASIN İNCELENMESİ

Başvuru kararı ve ekleri, işin esasına ilişkin rapor, itiraz konusu Yasa kuralı, dayanılan ve ilgili görülen Anayasa kuralları ile bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Başvuran Mahkeme, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 92. maddesinin ikinci fıkrasının birinci ve ikinci tümceleri ile gerek yaşlıların, gerekse sakatların korunması bir yana, bunların cezalandırıldığını, malullük ve yaşlılık aylıklarının birleşmesi sonucu iki aylığın birlikte ödenmesi gerekirken birinin tamamının, diğerinin ise yarısının ödenmesinin Anayasa’ya aykırılık oluşturduğunu ileri sürmüştür.

2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Kanunu’nun 29. maddesinde, Anayasa Mahkemesi’nin; Kanunların, Kanun Hükmünde Kararnamelerin ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü’nün Anayasa’ya aykırılığı hususunda ilgililer tarafından ileri sürülen gerekçelere dayanmaya mecbur olmadığı, Anayasa Mahkemesi’nin taleple bağlı kalmak kaydıyla başka gerekçe ile de Anayasa’ya aykırılık kararı verebileceği hükme bağlanmıştır. Dava konusunun sosyal güvenlik hakkı ile ilgili görülmesi nedeniyle itiraz, Anayasa’nın 2. ve 5. maddelerinde belirtilen sosyal hukuk devleti ilkesini somutlaştıran 60. ve 65. maddeleri yönünden de incelenmiştir.

506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 92. maddesinin ikinci fıkrasının birinci ve ikinci tümcesinde; “Malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile iş kazalariyle meslek hastalıkları sigortasından hak kazanılan aylık ve gelirler birleşirse, sigortalıya veya hak sahibine bu aylık ve gelirlerden yüksek olanının tümü, eksik olanın da yarısı bağlanır. Bu aylık ve gelirler eşitse, iş kazalarıyla meslek hastalıkları sigortasından bağlanan gelirin tümü, malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarından bağlanan aylığın da yarısı verilir.” denilmektedir.

Sosyal güvenlik hakkını düzenleyen Anayasa’nın 60. maddesinde, herkesin sosyal güvenlik hakkına sahip olduğu devletin bu güvenliği sağlayacak gerekli tedbirleri alacağı ve teşkilatı kuracağı belirtilmiştir.

Sosyal devletin amaçlarından biri de kısmen ya da tamamen çalışamamaları nedeniyle gelir kaybına uğrayarak muhtaç duruma düşebileceklere, insan onuruna yaraşır asgarî bir hayat sürmeleri için gerekli olan geliri sağlamaktır. Böylece toplumdaki ekonomik eşitsizlikler bir ölçüde azaltılmış, sosyal devlet ve sosyal adalet ilkelerine uygunluk sağlanmış olur.

İş kazası veya meslek hastalığı sonucunda çalışma gücünün bir kısmını ya da tamamını kaybeden kişilerin diğer kişilere oranla daha fazla sosyal güvenliğe, bakıma ve korunmaya ihtiyaçları olduğu açık bulunmakla birlikte bu ihtiyaçlar giderilmeye çalışılırken, Anayasanın 4709 sayılı Yasa ile değişik 65. maddesinde yer alan “Devlet sosyal ve ekonomik alanlarda Anayasa ile belirlenen görevlerini, bu görevlerin amaçlarına uygun öncelikleri gözeterek malî kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirir” kuralı da gözetilerek gerekli düzenlemelerin yapılması zorunludur.

Sosyal Sigortalar Kanunu bir bütün olarak ele alındığında, iş kazalarıyla meslek hastalıkları sigortası ile malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları için kısmen sigortalıdan, kısmen de işverenden ayrı ayrı prim tahsil edilmesinin Kurumca sağlanan hizmetlerle aktueryal dengenin birlikte korunması gereğinin sonucu olduğu ortaya çıkmaktadır. Bu bağlamda, iş kazası ve meslek hastalıkları sigortası için tespit edilmiş bulunan prim oranlarının, Sosyal Sigortalar Kanununun itiraz konusu olan 92. maddesindeki esaslar gözönüne alınarak belirlendiği anlaşılmaktadır. İş kazalarıyla meslek hastalıkları sigortasının malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası ile birleşmesi halinde her iki sigorta türüne ait aylık ve gelirlerin tam olarak ödenmesi öngörülseydi, Kurumun aktueryal dengesini sağlamak amacıyla gerek sigortalılardan, gerekse işverenlerden tahsil edilen prim oranlarının artırılması gerekecekti.

Öte yandan, Anayasa’nın 4709 sayılı Yasa ile değişik 65. maddesine göre, Devlet, Anayasa ile belirlenen görevlerini malî kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirirken, bu görevlerin amaçlarına uygun öncelikleri de gözetmekle yükümlü kılınmıştır. Bu öncelikler Anayasa’nın kimi hükümlerinde açıkça öngörülmüştür. Anayasa’nın “Sosyal güvenlik bakımından özel olarak korunması gerekenler” başlıklı 61. maddesi, bu önceliklerden birini düzenlemektedir. İtiraz konusu kural, 506 sayılı Yasa’nın bütünlüğü içinde değerlendirildiğinde, Anayasa’nın 61. maddesinde öngörülen özel korumanın da yeterince gözetildiği anlaşılmaktadır.

Bir kere, malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile iş kazalarıyla meslek hastalıkları sigortasından hak kazanılan aylık ve gelirler birleştiğinde, sigortalıya bu aylık ve gelirlerin tamamı ödenmese de birinin tamamının ve diğerinin de yarısının ödenecek olması, yalnızca yaşlılık aylığı alan sağlam kişiye göre, sakat olanın koruma önceliğinin gözetilmiş olduğu anlamına gelmektedir.

Ayrıca 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 1186 sayılı Yasa ile değişik 20. maddesinin son fıkrası hükmü uyarınca sürekli kısmî veya sürekli tam iş göremez durumdaki sigortalı, başka birinin sürekli bakımına muhtaç ise, sürekli iş görememezlik geliri %50 artırılmak suretiyle ödenmektedir. Bu hüküm dikkate alındığında, iş kazalarıyla meslek hastalıkları sigortasıyla malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortası birleştiğinde, sigortalı bu aylık ve gelirlerden yüksek olanın tamamını, eksik olanın da yarısını alacak ve başkasının bakımına muhtaç olması durumunda sürekli iş görmezlik geliri %50 artırılarak verilecektir.

Açıklanan nedenlerle itiraz konusu Yasa kuralının, Anayasa’nın 60. maddesinde düzenlenen sosyal güvenlik hakkı ve 61. maddesinde sakatlar için öngörülen özel koruma görevi gözetilerek 65. maddede belirtilen biçimde Devletin malî olanaklarına bağlı ve bu görevlerin amaçlarına uygun olarak düzenlediği anlaşılmaktadır.

Anayasa’nın 10. maddesinde yer alan, “yasa önünde eşitlik ilkesi” hukuksal durumları aynı olanlar için sözkonusudur. Bu ilke ile eylemli değil, hukuksal eşitlik öngörülmüştür. Eşitlik ilkesinin amacı, aynı durumda bulunan kişilerin yasalar karşısında aynı işleme bağlı tutulmalarını sağlamak, ayrım yapılmasını ve ayrıcalık tanınmasını önlemektir. Bu ilkeyle, aynı durumda bulunan kimi kişi ve topluluklara ayrı kurallar uygulanarak yasa karşısında eşitliğin çiğnenmesi yasaklanmıştır. Yasa önünde eşitlik, herkesin her yönden aynı kurallara bağlı tutulacağı anlamına gelmez. Durumlarındaki özellikler, kimi kişiler ya da topluluklar için değişik kuralları ve uygulamaları gerektirebilir. Aynı hukuksal durumlar aynı, ayrı hukuksal durumlar farklı kurallara bağlı tutulursa Anayasa’da öngörülen eşitlik ilkesi zedelenmez. Bu nedenle sadece iş kazalarıyla meslek hastalıkları sigortasından gelir elde edenlerle malüllük, yaşlılık veya ölüm sigortasından aylık alıp bunun yanında iş kazası ya da meslek hastalığı sigortasından da aylık ve gelir alabilecek durumda olanlar aynı konumda bulunmadıklarından itiraz konusu kural Anayasa’nın 10. maddesine aykırı değildir.

Belirtilen nedenlerle itiraz konusu Yasa kuralı, Anayasa’nın 2., 5., 10., 11., 60., 61. ve 65. maddelerine aykırı değildir, 49. maddesi ile ilgisi görülmemiştir. İstemin reddi gerekir.

Bu görüşlere Ali HÜNER ve Fulya KANTARCIOĞLU katılmamışlardır.

VI- SONUÇ

17.7.1964 günlü, 506 sayılı “Sosyal Sigortalar Kanunu”nun 92. maddesinin ikinci fıkrasının birinci ve ikinci tümcelerinin, Anayasa’ya aykırı olmadığına ve itirazın REDDİNE, Ali HÜNER ile Fulya KANTARCIOĞLU’nun karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA, 11.3.2003 gününde karar verildi.

Başkan

Mustafa BUMİN

Başkanvekili

Haşim KILIÇ

Üye

Yalçın ACARGÜN

 

 

Üye

Sacit ADALI

Üye

Ali HÜNER

Üye

Fulya KANTARCIOĞLU

 

 

Üye

Ertuğrul ERSOY

Üye

Tülay TUĞCU

Üye

Ahmet AKYALÇIN

 

 

Üye

Enis TUNGA

Üye

Mehmet ERTEN

 

KARŞIOY YAZISI

 

17.7.1964 günlü, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 92. maddesinin ikinci fıkrasının birinci ve ikinci tümcelerinin iptali istemiyle yapılan başvuru sonucunda verilen 11.3.2003 günlü, E.2001/351, K.2003/10 sayılı itirazın reddine ilişkin çoğunluk kararına aşağıda açıklayacağım nedenlerle katılmıyorum.

Davacının 1979 yılında iş kazası geçirmesi nedeniyle, %37.2 oranında sürekli iş görememesi raporu ve kararı üzerine Sosyal Sigortalar Kurumu’nca, davacıya iş kazası ve meslek hastalığı aylığı bağlandığı; 1.2.1994 tarihinde de, emekli olması nedeniyle yaşlılık aylığına hak kazandığı; 1998 tarihine kadar hem iş kazası ve meslek hastalığı ve hem de emeklilik aylığının tam olarak ödendiği; davalı idarece, 506 sayılı Yasa’nın 92. maddesinin ikinci fıkrası ileri sürülerek iş kazası aylığı ile yaşlılık aylığının eşitlenmesi nedeniyle, iş kazası aylığının tamamı ile yaşlılık aylığının yarısının verilmesi gerektiği bildirilerek bu yönde işlem yapılması üzerine davacı vekilince açılan davada, iş kazasından ve yaşlılık aylığından dolayı tam olarak aylık bağlanması gerektiği ileri sürülmüştür.

İtiraz konusu 506 sayılı Yasa’nın 92. maddesinin ikinci fıkrasının 1. ve 2. tümcelerinde, “Malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile iş kazalarıyla meslek hastalıkları sigortasından hak kazanılan aylık ve gelirleri birleşirse, sigortalıya veya hak sahibine bu aylık ve gelirlerden yüksek olanın tümü, eksik olanın da yarısı bağlanır. Bu aylık ve gelirler eşitse, iş kazalarıyla meslek hastalıkları sigortasından bağlanan gelirin tümü, malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarından bağlanan aylığın da yarısı verilir.” kuralı yer almaktadır. Görüldüğü gibi birbirinden bağımsız biçimde primlerin ödendiği “iş kazalarıyla meslek hastalıkları sigortası” ile “malüliyet, yaşlılık ve ölüm sigortası” açısından ayrı ayrı ödenmeye hak kazanma söz konusu olmaktadır. Ancak itiraz konusu kural uyarınca, bu ödenmelerin tamamının değil, sadece birinin tamamının, diğerinin ise yarısının verilmesi öngörülmektedir. Aynı maddenin birinci fıkrasında ise, malüllük sigortası ile yaşlılık sigortasından aylığa hak kazanılması durumunda, bu aylıklardan yüksek olanı, eğer aylıklar eşit ise, yalnız yaşlılık aylığı bağlanmaktadır. Bu durumun nedeni de, haklı ve yerinde olarak malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortası için tek prim oranının ödenmesi olmasıdır. Oysa itiraz konusu kuralda ise, iş kazalarıyla meslek hastalıkları sigortaları ile yaşlılık sigortaları için ayrı ayrı prim ödendiği halde hak sahibine ödenecek aylık ise tam olarak ödenmemekte, birisinin tamamı, diğerinin ise yarısı ödenmektedir.

İtiraz konusu kuralla ilgili olarak bir hususa değinmek yerinde olacaktır. Gerek 1479 sayılı Bağ-Kur Sigortasına tabi olanlar ve gerekse 5434 sayılı Emekli Sandığına tabi olanların maruz kaldıkları iş kazaları veya meslek hastalıkları ile emeklilik aylığının birleşmesi halinde bu her iki sigorta için ayrı ayrı ödemeler yapılmamakta iştirakçilere sadece bir sigorta için ödeme yapılmaktadır. Bunun da sebebi olarak hem emeklilik ve hem de malüliyet sigortaları için tek bir karşılık olarak düşünülmesi, yani tek bir yönde prim ödenilmesi yapılmasıdır. Oysa yukarıda belirtildiği gibi Sosyal Sigortalar Kurumuna tabi olanlardan iş kazalarıyla meslek hastalıkları sigortaları ile malüllük ve yaşlılık sigortaları ayrı ayrı prime tabi tutulmaktadırlar. Her iki sigorta bakımından ayrı ayrı prim ödenilmektedirler. Bu nedenle her iki sigorta yönünden zarara uğrayan sigortalılara da her bir sigorta bakımından tam ödenmeye hak kazanmaları gerekmektedirler. Kısacası iş kazalarıyla meslek hastalıkları sigortası ile malüliyet, yaşlılık sigorta türünün birleşmesi halinde, bir oran nisbetinde değil her bir sigortaları için tamamının ödenmesi gerekmektedir.

Anayasa’nın “Sosyal güvenlik hakkı” başlıklı 60. maddesinde, “Herkes, sosyal güvenlik hakkına sahiptir. Devlet, bu güvenliği sağlayacak gerekli tedbirleri alır ve teşkilatı kurar” denilmektedir. Bu kural vatandaşlara yaşlılık, hastalık, kaza, ölüm ve malüllük gibi sosyal riskler karşısında asgari ölçüde bir yaşam düzeyi sağlama amacını gerçekleştirmeye yöneliktir. Sosyal güvenlik hakkı, çalışanların yaşamlarının ve yarınlarının güvencesidir. Maddenin ikinci fıkrasında, Devlete sosyal güvenliği sağlayacak gerekli önlemleri almak ve teşkilatı kurmak görevi verilmiştir. T.C. Emekli Sandığı, Bağ-Kur ve Sosyal Sigortalar kurumu, ülkemizde sosyal güvenliğin temelini oluşturan kurumlardır. Sosyal Sigortalar Kurumu, hizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işveren tarafından çalıştırılanlara, iş kazalarıyla meslek hastalıkları, hastalık, analık, malüllük, yaşlılık ve ölüm hallerinde sosyal sigorta yardımları yapan bir sosyal güvenlik kuruluşudur. Anayasa’nın 60. maddesinde yer alan kurallar, sosyal güvenliğin ve sosyal güvenlik kurumlarının dayanağı ve teminatıdır.

Sosyal Devlet, Anayasa’nın 2. maddesi uyarınca vatandaşın sosyal durumu ve refahı ile ilgilenen ve onlara asgari yaşam düzeyi sağlayan Devlettir. Anayasa’nın 5. maddesinde de, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak, sosyal hukuk Devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmanın Devletin temel amaç ve görevleri arasında sayılmıştır.

İtiraz isteminde bulunan Mahkeme, iptali istenen yasa hükmünün Anayasa’nın 61. maddesine aykırı olduğunu ileri sürmektedir. Anayasa’nın 4709 sayılı Yasa ile değişik 65. maddesine göre, Devlet Anayasa ile belirlenen görevlerini malî kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirirken, “bu görevlerin amaçlarına” uygun öncelikleri gözetileceği belirtilirken 61. maddede sayılan malûller ve sakatlar öncelikle sosyal güvenlik bakımından özel olarak korunması gereken kişilerdir. Anayasa’nın 61. maddesinde, Devletin harp vazife ve şehitlerinin dul ve yetimleriyle, malûl ve gazileri koruyacağı ve toplumda kendilerine yaraşır bir hayat seviyesi sağlayacağı, sakatların korunmalarını ve toplum hayatına intibaklarını sağlayıcı tedbirleri alacağı hükme bağlanmaktadır. 61. maddede sosyal güvenlik bakımından özel korumaya alınan malûller ve sakatlar hakkında düzenlenecek kurallarda, Anayasa’nın 65. maddesinde öngörülen Devletin malî kaynaklarının yeterliliğine dayanmak, sosyal Devlet ve sosyal güvenlik anlamlarına ve anlayışlarına tamamen ters kavramlardır. Kabulü mümkün görülemez.

İş kazaları ile meslek hastalıkları basit bir kaza sonucunda çalışma gücünün kısa bir süre kaybedildiği durumlarda olduğu gibi çok ciddi olan ve çalışma gücünün tamamen kaybını doğuran olaylara kadar değişiklik göstermektedir. Sakat kalma durumu, kişilerin özel yaşamları sırasında veya doğum ile ortaya çıkabileceği gibi, bir iş kazası sonucunda da ortaya çıkabilmektedir. Bu nedenle Anayasa’nın 61. maddesinin ikinci fıkrasında geçen “sakatlar” ifadesi sigortalı olarak çalışanlardan geçirdiği iş kazası veya meslek hastalığı sonucunda sakatlanan kişileri de kapsamaktadır.

Bu durumda sürekli iş göremezlik durumunda olan kişiler, toplumun özel olarak korunması ve gözetilmesi gereken kesimlerinden birini oluşturduğundan 61. maddenin ikinci fıkrası bu kişilere uygulanabilecektir.

İş kazası ve meslek hastalığı sonucunda sakat kalarak çalışma gücünün bir kısmını ya da tamamını kaybedenler Anayasa’nın bu hükmüne göre toplumun özel olarak korunması gereken bir kesimini oluşturmaktadır. İtiraz konusu yasa kuralı ise, bu kişileri özel olarak korumak bir yana, çalıştıkları iş kollarına göre kendileri adına işverenler tarafından yüzde 1.5 ilâ yüzde 7 arasında ödenen prim nedeniyle, iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortasından hak kazandıkları aylık ve gelirlerin, malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile birleşmesi halinde sadece yarısının ödenebilmesine olanak verebilmektedir. Bu sebeplerle, iş kazası ve meslek hastalığı sonucunda sakat kalanların Anayasa’nın 61. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, toplumun özel olarak korunması kabul edildiklerinden aylık ve gelirlerinin birleşmesi halinde bu aylıkların tam olarak ödenmesi gerekmektedir. Bu yönden de itiraz konusu kural Anayasa’nın 61. maddesine de aykırı bulunmaktadır.

Emeğinden ve sosyal güvenlik hakkından başka hiçbir güvenceye sahip olmayan işçinin, her iki sigortası için prim ödendiği halde iş kazasıyla meslek hastalıkları sigortası ile yaşlılık sigortası bir araya geldiğinde birinin tamamının, diğerinin de yarısının ödenmesinin gerekeceği yönündeki itiraz konusu kural, sosyal güvenlik hakkının özüne ve prime dayanan sigorta anlayışına aykırıdır.

Belirttiğim nedenlerle, itiraz konusu 506 sayılı Yasa’nın 92. maddesinin ikinci fıkrasının 1.ve 2. tümcelerinde yer alan kurallar, Anayasa’nın 2., 5., 60. ve 61. maddelerine aykırı olduğundan iptallerine karar verilmesi gerekirken, iptal isteminin reddine ilişkin çoğunluk görüşüne katılmıyorum.

 

 

Üye      

Ali HÜNER

 

 

KARŞIOY GEREKÇESİ

 

506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 92. maddesinin ikinci fıkrasının bir ve ikinci tümcelerinde, “Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile iş kazalarıyla meslek hastalıkları sigortasından hak kazanılan aylık ve gelirler birleşirse, sigortalıya veya hak sahibine bu aylık ve gelirlerden yüksek olanın tümü, eksik olanın da yarısı bağlanır. Bu aylık ve gelirler eşitse, iş kazalarıyla meslek hastalıkları sigortasından bağlanan gelirin tümü, malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarından bağlanan aylığın da yarısı verilir.” denilmektedir.

506 sayılı Yasa’nın 53. maddesine göre malûl sayılma nedenleri, herhangi bir sebeple çalışma gücünü üçte iki oranında kaybetme, herhangi bir hastalık sebebiyle çalışamayacak durumda olma ve iş kazası veya meslek hastalığı sonucunda meslekte kazanma gücünü yüzde altmış oranında kaybetmedir. Malûllük sigortası ile bu kayıpların karşılanması amaçlanmaktadır. Yaşlılık sigortasının nedeni ise yaşlanmaya bağlı olarak çalışma gücünün kaybı ile uğranılan gelir yoksunluğunun karşılanabilmesidir. Ölüm sigortası da ölüme bağlı olarak sigortalının yakınlarının uğradığı gelir kaybının önlenmesine yöneliktir. İş kazaları ve meslek hastalıkları sigortasıyla da diğer sigortalardan farklı olarak bir iş kazası ya da meslek hastalığı sonucunda gelir kaybına uğrayan sigortalıya ekonomik güvence sağlanmaktadır.

Sosyal Sigortalar Yasası uyarınca, malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları için tek bir prim alınmakta, iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortasında ise ayrı bir prim öngörülmekte ve bunun tamamı, Yasa’nın 73/A maddesine göre işverenler tarafından ödenmektedir.

Çalışma yaşamında, her işe ilişkin iş kazası ve meslek hastalığı riskleri aynı olmadığından bunların niteliğine göre primlerin oranı da farklılık göstermektedir.

Anayasa’nın 60. maddesinde, herkesin sosyal güvenlik hakkına sahip olduğu, Devlet’in bu güvenliği sağlayacak gerekli tedbirleri alacağı ve teşkilatı kuracağı 61. maddesinde, Devlet’in, sakatların korunmalarını ve toplum hayatına intibaklarını sağlayıcı tedbirleri alacağı, 65. maddesinde de Devlet’in, sosyal ve ekonomik alanlarda Anayasa ile belirlenen görevlerini, bu görevlerin amaçlarına uygun öncelikleri gözeterek mali kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getireceği belirtilmiştir.

Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile iş kazaları ve meslek hastalıkları sigortalarının ortak amacı kişilerin sosyal güvenliklerinin sağlanması ise de yukarıda belirtildiği gibi bu iki sigorta arasında korudukları hukuki yarar, üstlendikleri risk, amaçları, primlerin miktarı ve ödemekle yükümlü olanlar yönünden önemli farklılıklar bulunmaktadır.

Bu durumda, söz konusu sigortalar için prim, toplu ödeme ve aylık bağlama hesaplarının, tüm olasılıklar ve özellikler gözetilerek yapılacağı açıktır. Devlet’in ise öncelikleri dikkate alarak mali olanaklarının yeterliliği ile sınırlı olarak belirtilen koşullar çerçevesinde gerekli dengeleri kuracağında ve hesaplarını buna göre yapacağında duraksanamaz. Bu bağlamda aynı sosyal amaca yönelik olsa da farklı gereksinimlerin ortaya çıkardığı ve ayrı primlere bağlı tutulan sigortaların birleşmesi halinde dava konusu kuralda öngörüldüğü biçimde, bunlardan birinin tamamının diğerinin ise tümünün ödenmesiyle ortaya çıkan adaletsizliğe Devlet’in mali kaynaklarının yetersizliği gerekçe gösterilemez. Ayrıca kişi hakları arasında adil bir denge kurmakla yükümlü hukuk devletinde bu tür adaletsizlikler hoşgörü ile karşılanamaz.

Öte yandan, malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarından yararlananlarla iş kazaları ve meslek hastalıkları sigortalarından yararlananların, içinde bulundukları koşullar, iş ve beden gücü kayıpları, karşılaştıkları güçlükler bakımından aynı konumda oldukları düşünülemeyeceğinden bunlar arasında eşitlik ilkesi yönünden karşılaştırma yapılamaz. Dolayısıyla iki sigorta türünün aynı kişide birleşmesi halinde Yasa’da öngörülen kesintinin yapılmamasının bir taraf lehine sebepsiz zenginleşmeye neden olacağı görüşü kabul edilemez. Kaldı ki, her iki sigorta aynı kişide birleştiği halde yanlışlıkla tam ödeme yapılması nedeniyle aradaki farkın sigortalıdan istenmesi sonucunda çıkan uyuşmazlıklarda Yargıtay’ca hak sahibinin hilesi saptanamadığı sürece geri ödeme yapmasının gerekli olmadığına karar verilmektedir. (Utkan Araslı, Sosyal Güvenlik ve Sosyal Sigortalar Cilt 2. Sayfa 1252).

Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kuralların, Anayasa’nın 2., 60. ve 61. maddelerine aykırı olduğu ve iptali gerektiği düşüncesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyorum.

 

 

Üye                  

Fulya KANTARCIOĞLU

Sayfa Başı