|
Gümrük ve Ticaret Bakanlığından:
KOOPERATİFLERİN KURULUŞ VE ANASÖZLEŞME DEĞİŞİKLİK
İŞLEMLERİ
İLE KURUCU ORTAK SAYILARI VE ÇALIŞMA BÖLGELERİNİN
BELİRLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç ve
kapsam
MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin amacı; kuruluş, işleyiş ve denetim
hizmetlerine ilişkin düzenlemeleri Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca yürütülen
kooperatif ve kooperatif üst kuruluşları için faaliyet konularına göre
çalışma bölgeleri ve asgari kurucu ortak sayıları ile kuruluş ve
anasözleşme değişikliği izin işlemlerine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
Dayanak
MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ, 24/4/1969 tarihli ve 1163 sayılı
Kooperatifler Kanununun 2 nci maddesinin birinci fıkrasına dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3 – (1) Bu Tebliğde geçen;
a) Bakanlık: Gümrük ve Ticaret Bakanlığını,
b) Çalışma bölgesi: Kooperatif veya kooperatif üst
kuruluşlarının esas faaliyetini göstermesi ve/veya ortak kaydetmesi için
belirlenen alanı,
c) Genel Müdürlük: Kooperatifçilik Genel Müdürlüğünü,
ç) İl Müdürlüğü: Ticaret İl Müdürlüğünü,
d) Kanun: 24/4/1969 tarihli ve 1163 sayılı
Kooperatifler Kanununu,
e) Kurucu: Kurulacak kooperatif veya kooperatif üst
kuruluşunun anasözleşmesinde belirtilen ortaklık şartlarını taşıyan ve
kuruluş için irade beyanını ortaya koyan gerçek ya da tüzel kişiyi,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Kuruluş ve Anasözleşme Değişiklik İşlemleri
İzin
mercii
MADDE 4 – (1) Kooperatiflerin kuruluş ve anasözleşme
değişikliği izin işlemleri Genel Müdürlük tarafından yürütülür. Bu yetki
Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslar dâhilinde İl Müdürlüklerince de
kullanılabilir.
Kuruluş
izin işlemleri
MADDE 5 – (1) Kuruluş izin başvuruları esnasında istenilecek
gerekli bilgi, belge ve dilekçe örnekleri Genel Müdürlük internet sitesinde
yayımlanır.
(2) Kooperatif kuruluş izni almak için sırasıyla;
a) Kooperatif anasözleşmesi Merkezi Sicil Kayıt
Sisteminde (MERSİS) düzenlenerek bu sistem üzerinden ticaret sicili
müdürlüğüne gönderilir.
b) Bakanlıkça belirlenen sayıda anasözleşme ticaret
sicili müdürlüğünde yetkilendirilmiş personel huzurunda kurucu ortaklarca
imzalanır.
c) Kuruluş talebini içeren bir dilekçe ekinde
anasözleşme ve gerekli diğer belgeler ile izin merciine başvurulur.
(3) İzin mercii, gerekli gördüğü hallerde ilgili
kamu kurum ve kuruluşları ile özel hukuk tüzel kişilerinden bilgi, belge ve
görüş isteyebilir.
Düzeltme
beyanı
MADDE 6 – (1) Anasözleşmenin ticaret sicili müdürlüğünde
yetkilendirilmiş personel huzurunda imzalanması ve mühürlenmesinden sonra
anasözleşmede değişiklik yapılmasının istenilmesi halinde, kurucularca izin
merciine anasözleşme nüshası adedince düzeltme beyanı verilir.
(2) Kuruluşun usulüne uygun olarak tamamlanmasını
teminen izin merciince düzeltme istenilmesi halinde düzeltme beyanı,
anasözleşmenin “ilk yönetim kurulu” başlıklı maddesinde adı geçenlerin
çoğunluğu tarafından ticaret sicili müdürlüğünde yetkilendirilmiş personel
huzurunda imzalanır.
Anasözleşme
değişikliği izin işlemleri
MADDE 7 – (1) Kooperatiflerde anasözleşme değişiklikleri
kuruluştaki usul ve esaslara tabidir.
(2) Anasözleşme değişiklik başvurusunda istenilecek
gerekli bilgi, belge ve dilekçe örnekleri Genel Müdürlük internet sitesinde
yayımlanır.
(3) Anasözleşme değişiklik izni talep edilmesi
halinde sırasıyla;
a) Yönetim kurulunca, anasözleşmenin tamamının veya
bazı maddelerinin değiştirilmesi talebine ilişkin gerekçeli karar alınır.
Bazı maddelerin değiştirilmesinin talep edildiği durumlarda bu maddelerin
numaraları yönetim kurulu kararında açıkça belirtilir.
b) İzin talebini içeren bir dilekçe ekinde
değişiklik kararının sureti ve gerekli diğer belgeler ile izin merciine
başvurulur.
Tescil ve
ilan
MADDE 8 – (1) Kuruluş izin işlemi tamamlandıktan sonra
ticaret sicili müdürlüğünde kooperatifin kuruluşu Kanunun 3 üncü maddesine
göre tescil ettirilerek bu maddede belirtilen hususlar Türkiye Ticaret
Sicili Gazetesinde ilan ettirilir.
(2) Anasözleşme değişikliği izin işlemi
tamamlandıktan sonra izin verilen değişiklikler kooperatif genel kurulunda
görüşülür. Genel kurulca kabul edilen değişiklikler ticaret sicili
müdürlüğünde tescil ettirilir.
(3) Anasözleşmenin bazı maddelerinin değiştirilmesi
halinde yapılan değişiklikler arasında Kanunun 3 üncü maddesinde belirtilen
hususlar varsa ilan ettirilir. Anasözleşmenin bütünüyle değiştirildiği
durumlarda ise ilan bu maddenin birinci fıkrası hükmüne göre yapılır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Kurucu Ortak Sayıları, Çalışma Bölgeleri ve Diğer
Şartlar
Ortak
sayısı ve çalışma bölgesi
MADDE 9 – (1) Bu Tebliğ ile asgari kurucu ortak sayısı ve
çalışma bölgesi belirlenenler dışında kalan kooperatifler en az 7 ortak
tarafından kurulur ve anasözleşmede belirlenebilecek çalışma bölgesinde
faaliyet gösterir.
Esnaf ve
sanatkârlar kredi ve kefalet kooperatifi
MADDE 10 – (1) Esnaf ve sanatkârlar kredi ve kefalet
kooperatifi, bu maddenin ikinci fıkrasının (c) bendi kapsamındaki çalışma
bölgeleri ile Ek-1’de yer alan çalışma bölgelerinde en az 1.250, büyükşehir
belediyesi olan illerin diğer ilçelerinde en az 750, büyükşehir belediyesi
olmayan illerin merkez ilçesinde en az 750, diğer ilçelerinde ise en az 400
esnaf veya sanatkâr tarafından kurulur.
(2) Esnaf ve sanatkârlar kredi ve kefalet
kooperatifi; anasözleşmede açıkça belirtilmek şartıyla ve tek bir çalışma
bölgesinde faaliyet göstermek üzere, büyükşehir belediyesi olan illerde
çalışma bölgesi dâhilindeki bir ilçe merkezinde; bunların dışında kalan
illerde ise merkez ilçe de dâhil olmak üzere çalışma bölgesini oluşturan
ilçe merkezinde kurulabilir.
a) Büyükşehir belediyesi olan illerin Ek-1’de yer
alan ilçeleri o ilin bir çalışma bölgesini, bunların dışında kalan
ilçelerinin her biri ayrı bir çalışma bölgesini oluşturur.
b) Büyükşehir belediyesi olmayan illerin merkez
ilçesi bir çalışma bölgesi, diğer ilçelerinin her biri ise ayrı bir çalışma
bölgesidir.
c) İstanbul ilinin Avrupa yakasında bulunan
ilçelerinin tamamı bir çalışma bölgesini, Anadolu yakasında bulunan
ilçelerinin tamamı ise ayrı bir çalışma bölgesini oluşturur.
ç) Esnaf ve sanatkârlar kredi ve kefalet kooperatifi
bulunmayan ilçede kurulacak kooperatifin çalışma bölgesi, aynı ilin
kooperatif bulunmayan diğer sınır ilçelerini kapsayacak şekilde
genişletilebilir.
Tütün
üretim ve pazarlama kooperatifi
MADDE 11 – (1) Tütün üretim ve pazarlama kooperatifi en az
250 tütün üreticisi gerçek kişi tarafından kurulur.
(2) Tütün üretim ve pazarlama kooperatifi için her
ilçe bir çalışma bölgesidir. Ancak tütün üretim ve pazarlama kooperatifi
bulunmayan ilçede kurulacak kooperatifin çalışma bölgesi, kooperatif
bulunmayan diğer sınır ilçeleri kapsayacak şekilde Bakanlıkça genişletilebilir.
(3) Her çalışma bölgesinde en fazla bir
kooperatifin kurulması esastır. Ancak gerekçeli olarak talep edilmesi
halinde; Bakanlıkça, üretim kapasitesi, ekonomik ve sosyal şartlar göz
önünde bulundurarak aynı çalışma bölgesinde birden fazla tütün üretim ve pazarlama
kooperatifinin kuruluşuna izin verilebilir.
Yenilenebilir
enerji üretim kooperatifi
MADDE 12 – (1) Yenilenebilir enerji üretim kooperatifleri,
aynı dağıtım bölgesi ve aynı tarife grubunda yer alan elektrik tüketim
aboneleri tarafından kurulur.
(2) Sanayi ve ticarethane tarife gruplarında yer
alan abonelerin kuracağı yenilenebilir enerji üretim kooperatiflerinde, en
yüksek sözleşme gücüne sahip ortağın sözleşme gücü en düşük sözleşme gücüne
sahip ortağın sözleşme gücünün her durumda en çok 20 katına eşit olabilir.
(3) Bakanlıkça uygun görülmesi halinde, ilgili
mevzuat uyarınca tüketim birleştirmesini yaparak gerekli altyapıyı
oluşturup enerji üretmeye başlayan yenilenebilir enerji üretim
kooperatifleri için, bu maddenin ikinci fıkrasında belirlenen oran
arttırılabilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Kooperatif Üst Kuruluşları
Kooperatif
birlikleri ve kooperatifler merkez birlikleri
MADDE 13 – (1) Faaliyet konuları aynı veya birbiriyle ilgili
nitelikte olan en az 7 kurucunun bir araya gelmesi şartıyla, kooperatifler
tarafından kooperatif birliği, kooperatif birlikleri tarafından ise
kooperatifler merkez birliği kurulabilir.
(2) Bakanlık tarafından bölgeler belirlendiği
takdirde, bir bölgede aynı çalışma konularına sahip birden fazla kooperatif
birliği kurulamaz. Belirlenen bölgeler Genel Müdürlük internet sitesinde
yayınlanır.
(3) Aynı çalışma konularına sahip kooperatif
birlikleri birden fazla kooperatif merkez birliği kuramazlar.
(4) Kooperatif birlikleri ve kooperatif merkez
birliklerinin kuruluş ve anasözleşme değişikliği izin işlemleri bu Tebliğin
İkinci Bölümünde belirlenen usul ve esaslara göre yürütülür.
Türkiye
Milli Kooperatifler Birliği
MADDE 14 – (1) 7/1/1992 tarihli ve 2939 sayılı Türkiye
Ticaret Sicili Gazetesinde kuruluşu ilan olunan Türkiye Milli Kooperatifler
Birliğinin anasözleşme değişikliği izin işlemleri bu Tebliğin İkinci
Bölümünde belirlenen usul ve esaslara göre yürütülür.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Tarım
satış kooperatif ve birliklerine uygulanacak hükümler
MADDE 15- (1) Tarım satış kooperatifleri ve birliklerine bu
Tebliğin, 1/6/2000 tarihli ve 4572 sayılı Tarım Satış Kooperatif ve
Birlikleri Hakkında Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan örnek
anasözleşmelere aykırı olmayan hükümleri uygulanır.
Yürürlük
MADDE 16 – (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 17 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Gümrük ve Ticaret Bakanı
yürütür.
Eki için tıklayınız.
|