|
Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığından:
EVRENSEL POSTA HİZMETLERİ YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam,
Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, evrensel posta hizmeti
gelirlerinin tahsili ve giderlerinin yapılması ile evrensel posta
hizmetinin sağlanmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, evrensel posta hizmeti gelirlerinin
tahsili ve giderlerinin yapılması, net maliyetin belirlenmesi, ödeme şekli
ile evrensel posta hizmet sağlayıcısının belirlenmesi, evrensel posta
hizmet yükümlüsü ya da sağlayıcısının evrensel posta hizmetine ilişkin
yükümlülükleri ve bu işlemlere ilişkin uygulama ve denetimleri kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik; 9/5/2013
tarihli ve 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanununun 13 üncü ve 15 inci
maddeleri ile 26/9/2011 tarihli ve 655 sayılı Ulaştırma, Denizcilik ve
Haberleşme Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin 13 üncü ve 34 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında 6475 sayılı
Kanunun 3 üncü maddesindeki tanımlar yanında;
a) Kanun: 9/5/2013 tarihli
ve 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanununu,
b) Kurum: Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunu,
c) Sözleşme: Bakanlık ile evrensel posta hizmet
yükümlüsü veya evrensel posta hizmet sağlayıcısı arasında imzalanan
sözleşmeyi,
ç) Posta işyeri: Posta hizmetleri sunan merkez,
şube ve acentelikleri,
d) Yerleşim birimi: Bucak, belde, köy ile
büyükşehir statüsünde olan illerde, ilçe belediye sınırları içinde kalan ve
yerleşim özellikleri bakımından kaymakamlığın bulunduğu yer ile bütünlük
arz etmeyen mahallelerin idari sınırlarını,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Evrensel Posta
Hizmet Sağlayıcısının Belirlenmesi
Evrensel
posta hizmet sağlayıcısının belirlenmesi
MADDE 5 – (1) Bakanlık, evrensel posta hizmet sağlayıcısını belirlemeye,
buna ilişkin usul ve esaslar ile Sözleşme düzenlemeye yetkilidir.
(2) Evrensel posta hizmet
sağlayıcılığına talip olan hizmet sağlayıcılar; posta hizmetlerine ilişkin
mevcut ve planlanmış posta şebekesi alt yapısına, hizmet türlerine,
maliyetlerine, tarifelerine, planlanmış gelirleri ve bunların toplam
gelirler içindeki dağılımına, hizmet kalitesine ve evrensel posta hizmetine
dayalı olarak planladığı iş kapsamı ile ilgili mali ölçütlere ve benzeri
hususlara ilişkin bilgi ve belgeleri Bakanlığa verir.
(3) İkinci fıkrada belirtilen bilgi ve belgeler
dışında, Bakanlık gerekli gördüğü diğer hususlara ilişkin bilgi ve
belgeleri de isteyebilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Evrensel Posta
Hizmetinin Kapsamı, Yürütülmesi ve Gelirleri
Evrensel
posta hizmetinin kapsamı
MADDE 6 – (1) Evrensel posta hizmeti;
a) İki kilograma kadar olan posta gönderilerinin,
b) Yirmi kilograma kadar olan posta koli veya
kargolarının,
c) Basılmış kâğıtların,
ç) Görme engellilere özgü yazıların,
kabulü, toplanması, işlenmesi, sevki, dağıtımı ve
teslimini kapsar.
(2) Evrensel posta hizmetinin kapsamı, Türkiye’nin
coğrafi, sosyal, kültürel, ekonomik ve ticari şartları göz önünde
bulundurularak Kurumun görüşlerini alarak Bakanlıkça yapılacak teklif
üzerine Bakanlar Kurulunca yeniden belirlenebilir.
(3) Görme engellilere özgü yazı içeren gönderiler
ile askerî öğrencilerin, sözleşmeli erbaş ve erler ile uzman erbaşlar hariç
erbaş ve erlerin 100 grama kadar ağırlıktaki gönderileri, özel hizmet
ücretleri hariç, posta ücretinden muaftır.
Evrensel
posta hizmetinin sunumu
MADDE 7 – (1) Bakanlık, evrensel posta hizmetinin sunumuna
ilişkin hususları bu Yönetmelik hükümlerine aykırı olmayacak şekilde
evrensel posta hizmet sağlayıcısı ile imzalayacağı sözleşmede belirler.
(2) Evrensel posta hizmet yükümlüsü ya da
sağlayıcısı, evrensel posta hizmetinin sağlanmasına ilişkin Kabul ve
Dağıtım Yönergesini Bakanlık onayına sunar. Yönergede dağıtıcının gün
içerisinde gideceği yerleşim birimleri planlaması, bir günde yapacağı masrafa
ilişkin öngörü, teslimatın hangi usul ile yapılacağı ve alıcının konutta
olmaması halinde ne yapılacağı gibi hususlar yer alır. Bakanlık gerekli
gördüğü diğer hususlara ilişkin bilgi ve belgeleri de isteyebilir.
(3) Bakanlık, ilgili kurum ve kuruluşların da
görüşünü alarak sosyal desteğe ihtiyacı olanları belirlemek suretiyle
Kurumun görüşünü alarak bu gruplara hizmetin uygun ve indirimli fiyatlarla
sunulmasını sağlayabilir.
Evrensel
posta hizmetinin sunum kriterleri
MADDE 8 – (1) Evrensel posta hizmeti kapsamında posta kabul
ve dağıtım işleri aşağıdaki şekilde yürütülür:
a) Büyükşehir statüsünde olan
illerde, ilçe belediye sınırları içinde kalan ve yerleşim özellikleri
bakımından kaymakamlığın bulunduğu mahal ile bütünlük arz eden yerler ile
büyükşehir olmayan illerde, il belediyesi ve ilçe belediyeleri sınırları
dâhilindeki yerlerde kabul ve dağıtım hizmetleri posta işyerleri
vasıtasıyla haftada en az beş iş günü mesai saatleri içerisinde sunulur.
b) Kabul işleri, nüfusu 2000
(dâhil)’e kadar olan yerleşim birimlerinde dağıtım hizmetini ifa eden
personel tarafından dağıtım hizmetleri ile aynı gün olacak şekilde haftada
en az bir iş günü, nüfusu 2001 ve üzeri olan yerleşim birimlerinde ise en
az bir posta işyeri vasıtasıyla haftada en az beş iş günü gerçekleştirilir.
c) Dağıtım işleri, nüfusu 2000 (dâhil)’e kadar olan
yerleşim birimlerinde haftada en az bir iş günü, nüfusu 2001 ila 5000
arasında olan yerleşim birimlerinde haftada en az iki iş günü, nüfusu
5000’den fazla olan yerleşim birimlerinde ise haftada en az üç iş günü
gerçekleştirilir.
(2) Nüfus bilgileri olarak, Türkiye İstatistik
Kurumu verileri dikkate alınır.
(3) Yıl içerisinde, mücbir sebep veya turizm, göç,
mevsimsel ve benzeri sebepler nedeniyle nüfus değişikliklerinin olduğu
yerleşim birimlerinde, birinci fıkrada belirtilen dağıtım veya kabul
günlerinde değişiklik gerekmesi durumunda, evrensel posta hizmet yükümlüsü
ya da evrensel posta hizmet sağlayıcısı, sunulacak hizmete ilişkin
önerisini gerekçesi ile birlikte Bakanlık onayına sunar.
(4) Bu maddenin uygulanması sırasında, 4 üncü
maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde yer alan yerleşim birimi tanımı
ile ilgili tereddüt oluşması durumunda Bakanlık görüşü esas alınır.
Evrensel
posta hizmetinin aksaması hali
MADDE 9 – (1) Kurumca, evrensel posta hizmetinin belirlenen
usul ve esaslara uygun olarak yürütülmemesi/yürütülememesinin tespit
edilmesi ve idari yaptırım uygulanmasına rağmen sorunun devam etmesi
halinde durum Bakanlığa bildirilir. Bakanlık, evrensel posta hizmet
sağlayıcısı tarafından sunulmakta olan evrensel posta hizmetinin tamamını
veya bir kısmını başka bir hizmet sağlayıcısına işlettirebilir veya
Sözleşmenin iptaline karar verebilir.
(2) Kurum, evrensel posta hizmetinin denetimine
ilişkin raporu Bakanlığa sunar.
Evrensel
posta hizmeti gelirleri ve tahsil esasları
MADDE 10
– (1) Evrensel posta hizmeti
gelirleri ve tahsil esasları aşağıda belirtilmiştir:
a) Hizmet sağlayıcılarınca; cari yılda üçer aylık
dönemlerde geçici kurumlar vergisi kapsamında vermiş oldukları beyanname
ekinde yer alan ve gelir tablosunun net satışlar kısmında belirtilen
tutardan şirketin posta hizmetlerinden elde ettiği net satış hasılatına isabet eden miktarın %2’si geçici kurumlar
vergisi beyannamesinin verildiği ayı takip eden ayın sonuna kadar,
b) Kurumca, Kanun uyarınca posta hizmetlerine
ilişkin verilen idari para cezalarının %20’si, tahsil edildiği ayı takip
eden ayın sonuna kadar,
Bakanlığa bildirilir. Bu meblağlar aynı süre
içinde, Bakanlığın merkez muhasebe birimi hesabına aktarılır ve bütçeye
evrensel posta hizmeti gelirleri adı altında gelir olarak kaydedilir.
Ayrıca, Kurumca Kanun kapsamında yapılan yetkilendirme nedeniyle merkez
muhasebe birimi hesabına yatırılan yetkilendirme ücretinin %25’i
yatırıldığı ayı takip eden ayın sonuna kadar bütçeye evrensel posta hizmeti
gelirleri adı altında gelir olarak kaydedilir.
(2) Birinci fıkranın (a) bendinde belirtilen süre
içinde ödenmeyen tutarlar, Bakanlığın ilgili vergi dairesine yapacağı
başvuru üzerine, 27/1/1953 tarihli ve 6183 sayılı
Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre takip ve
tahsil edilir. Vergi dairelerince yapılan tahsilatlar
ertesi ayın sonuna kadar Bakanlığın merkez muhasebe birimi hesabına
aktarılır. Süresinde ödenmeyen katkı paylarına, 6183 sayılı Kanunun 51 inci
maddesine göre gecikme zammı uygulanır.
(3) Bakanlar Kurulu, birinci fıkrada belirtilen
oranları iki katına kadar artırmaya veya yarısına kadar indirmeye veya
kanuni oranlarına getirmeye yetkilidir.
(4) Evrensel posta hizmet yükümlüsü ya da
sağlayıcısının evrensel hizmet sağlama yükümlülükleri nedeniyle ortaya
çıkan evrensel posta hizmetinin net maliyeti ile bu kapsamda yapılacak
diğer harcamaları karşılamak için Bakanlık bütçesinde her yıl evrensel
posta hizmet gelirleri tahmini kadar ödenek öngörülür. Evrensel posta
hizmetleri için ödenek ihtiyacının bu hizmet gelirleri tahmininden fazla
olması hâlinde yeterli ödenek Bakanlık bütçesinde öngörülür. Bu amaçla
konulan ödenek münhasıran Kanunla Bakanlığa verilen görevlerin yerine
getirilmesi için kullanılır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Evrensel Posta Hizmetlerinin Net Maliyeti, Net
Maliyetin Hesaplanması,
Bildirimi ve
Ödenmesi
Net
maliyet
MADDE 11
– (1) Evrensel posta hizmetinin
net maliyeti; evrensel posta hizmet yükümlüsü ya da sağlayıcısının, hizmetleri
evrensel posta hizmeti kapsamında karşılamadığı zaman ile evrensel posta
hizmet yükümlüsü ya da sağlayıcısı olarak karşıladığı zamanki net
maliyetleri arasındaki fark esas alınarak hesaplanır.
Net
maliyetin hesaplanma usulü
MADDE 12
– (1) Evrensel posta hizmet
yükümlülüğünün veya sağlayıcılığının getirdiği ilave maliyet yükünü ortaya
çıkaran hesaplama net maliyetler üzerinden yapılır.
(2) Evrensel posta hizmetinin net maliyeti, 8 inci
maddenin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde yer alan yerleşim
birimlerinde sunulan evrensel posta hizmeti için hesaplanır. Net maliyet
hesabında, söz konusu bentlerde ifade edilen asgari gün sayıları ve bu
yerleşim birimlerinde evrensel posta hizmeti kapsamında sunulan hizmetler
için yapılan gelir-giderler dikkate alınır.
(3) Evrensel posta hizmet yükümlüsü ya da
sağlayıcısı, evrensel posta hizmeti kapsamında yürüttüğü işlemler için ayrı
hesap tutar. Ayrıca, evrensel posta hizmet yükümlüsü tekele tabi ve tekel
dışı gönderiler için ayrı hesap tutmak zorundadır.
(4) Evrensel posta hizmetinin net maliyetinin
hesaplanmasında, evrensel posta hizmet yükümlüsü ya da sağlayıcısının
evrensel posta hizmeti kapsamındaki gönderilerden elde edeceği gelirler ile
evrensel posta hizmet yükümlüsü ya da sağlayıcısı olması dolayısıyla elde
edeceği diğer gelirler göz önüne alınarak değerlendirme yapılır.
(5) Bakanlık, evrensel posta hizmet yükümlüsü ya da
sağlayıcısına, evrensel posta hizmeti için ödenecek net maliyeti belirlemek
amacıyla Kurumdan evrensel posta hizmeti ile ilişkilendirilen maliyet
kalemleriyle ilgili görüş alabilir.
Net
maliyetin bildirimi
MADDE 13
– (1) Evrensel posta hizmet
yükümlüsü veya sağlayıcısı her yıla ait evrensel posta hizmeti kapsamındaki
hizmetleri karşılamanın net maliyetini Bakanlığa bildirir.
(2) Evrensel posta hizmet
yükümlüsü ya da sağlayıcısı, sunduğu evrensel posta hizmetinin mevcut ve
planlanmış alt yapısı, türleri, maliyetleri ve bu maliyetlerin toplam
maliyet içindeki payı, evrensel posta hizmeti ile doğrudan
ilişkilendirilebilen ortak ve genel maliyetler dâhil dağılımı, uyguladığı
tarifeler ve hizmet miktarları, elde ettiği gelirler, bu gelirlerin toplam
gelirleri içindeki dağılımı ve benzeri hususlar ile ilgili bilgi ve
belgeleri içeren bir önceki yıla ait yıllık raporu her yıl Haziran ayı sonuna
kadar Bakanlığa teslim eder.
Net
maliyetin ödenmesi
MADDE 14 – (1) Bakanlık,
net maliyetin gerçekleşip gerçekleşmediğine dair evrensel posta hizmet
yükümlüsünü ve evrensel posta hizmet sağlayıcısını hizmet yükümlüsü ve
sağlayıcısının sunduğu rapor, belge ve faturaları dikkate almak suretiyle
denetler veya masrafları evrensel posta hizmeti gelirlerinden karşılanmak
üzere bağımsız denetçiler tarafından denetlenmesini sağlar, evrensel posta
hizmetinin net maliyetini onaylar ve gerçekleşen net maliyeti evrensel
posta hizmetleri gelirleri hesabından öder.
(2) Bakanlık, konuya ilişkin olarak evrensel posta
hizmet yükümlüsü ve/veya sağlayıcısından her türlü bilgi ve belgeyi
isteyebilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Son Hükümler
Yürürlük
MADDE 15
– (1) Bu Yönetmelik yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 16
– (1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanı ve Maliye Bakanı birlikte
yürütür.
|