20 Ocak 2016 ÇARŞAMBA

Resmî Gazete

Sayı : 29599

YÖNETMELİK

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumundan:

BANKALARIN LİKİDİTE KARŞILAMA ORANI HESAPLAMASINA İLİŞKİN

YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK

MADDE 1 – 21/3/2014 tarihli ve 28948 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bankaların Likidite Karşılama Oranı Hesaplamasına İlişkin Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin üçüncü ve beşinci fıkraları aşağıdaki gibi değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“(3) Konsolide olmayan toplam ve yabancı para likidite karşılama oranları sırasıyla, Türk Lirası ile yabancı para birimi toplamı ve yabancı para üzerinden günlük olarak hesaplanacak likidite karşılama oranlarının haftalık basit aritmetik ortalaması alınmak; konsolide toplam ve yabancı para likidite karşılama oranları sırasıyla, Türk Lirası ile yabancı para birimi toplamı ve yabancı para üzerinden günlük olarak hesaplanacak likidite karşılama oranlarının aylık basit aritmetik ortalaması alınmak suretiyle hesaplanır.”

“(5) Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının uygun görüşü alınarak Kurul, kalkınma ve yatırım bankaları için dördüncü fıkrada belirtilen oranlardan farklı oranlar belirleyebilir.”

“(6) Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ile yapılacak değerlendirme sonucunda finansal piyasaların genelinde likidite sıkışıklığı yaşandığı kanaatine varılması halinde, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının uygun görüşü alınarak, yüksek kaliteli likit varlıkların kullanılması suretiyle likidite karşılama oranlarının dördüncü fıkrada belirtilen oranların altında kalmasına Kurul tarafından izin verilebilir.”

MADDE 2 – Aynı Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (d) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“d) Kullanımını, satışını, transfer edilmesini, tasfiye edilmesini engelleyen yasal, düzenleyici,  sözleşmeye dayanan, operasyonel veya bunların dışında herhangi bir kısıtlama bulunmamalı.”

MADDE 3 – Aynı Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (ç) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“b) Merkez Bankası politikalarının likidite sıkışıklığı zamanlarında bankaların kullanımına izin verdiği tutar kadarıyla sınırlı olmak üzere merkez bankaları nezdindeki vadeli ve vadesiz serbest hesaplar ile zorunlu karşılıklar.”

“ç) T.C. Hazine Müsteşarlığınca ya da Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca Türk Lirası cinsinden ihraç edilen borçlanma araçlarının tamamı ile bunlar tarafından yabancı para cinsinden ihraç edilen borçlanma araçlarının, bankanın aynı para birimi cinsinden, varlık ve yükümlülükleri üzerinden bu Yönetmelik kapsamında hesaplanacak net nakit çıkışları kadarlık kısmı.”

“(2) Birinci fıkranın (b) bendinin uygulanmasında yurtdışı şubeler ile konsolide edilen yurtdışında yerleşik kredi kuruluşları ve finansal kuruluşların bulunduğu ülkelerdeki merkez bankaları nezdindeki hesaplar için uygulanan dikkate alınma oranlarının daha ihtiyatlı olması durumunda bu oranlar uygulanır.”

MADDE 4 – Aynı Yönetmeliğin 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (ç) ve (d) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“ç) Borsada işlem gören ve merkezi takasa tabi olan hisse senetlerinden BIST100 endeksi içerisinde olan veya yurtdışı şubelerin bulunduğu ülkelerin ana endeksleri içerisinde ve ulusal para birimleri cinsinden olan hisse senetleri.”

“d) Konsolide likidite karşılama oranı hesaplamasına münhasır olarak, ana ortaklık bankaların konsolide ettiği yurtdışında yerleşik kredi kuruluşları veya finansal kuruluşların bulunduğu ülkelerin borsalarında işlem gören ve merkezi takasa tabi olan hisse senetlerinden bu ülkelerin ana endeksleri içerisinde olan ve ulusal para birimleri cinsinden olan hisse senetleri.”

MADDE 5 – Aynı Yönetmeliğin 12 nci maddesinin beşinci fıkrasının (c) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“c) Alacaklısının her an talep etme hakkı bulunmayan ve ödenmesi bankanın inisiyatifinde olan ancak ödenmemesi halinde bankanın itibar riskine maruz kalacağı borçlar,”

MADDE 6 – Aynı Yönetmeliğin 13 üncü maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(1) Likidite karşılama oranı hesaplamasında, gerçek kişilerin ticari işlemlere konu olmayan sigortalı mevduat/katılım fonlarından düzenli nakit girişi ve çıkışı olanlar veya banka ile sağlam ilişkileri olması sebebiyle çekilme olasılığı çok düşük olanlar teminatsız borç sınıfında, istikrarlı mevduat/katılım fonu olarak dikkate alınır. Kurulca farklı bir değerlendirme yapılmadıkça bu fıkra kapsamındaki yabancı para mevduat/katılım fonu düşük istikrarlı mevduat/katılım fonu olarak dikkate alınır.”

MADDE 7 – Aynı Yönetmeliğin 14 üncü maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(2) Likidite karşılama oranı hesaplamasında, perakende müşterilerin sigortalı mevduatları/katılım fonlarından düzenli nakit girişi ve çıkışı olanlar veya banka ile sağlam ilişkileri olması sebebiyle çekilme olasılığı çok düşük olanlar teminatsız borç sınıfında, istikrarlı mevduat/katılım fonu olarak dikkate alınır.”

MADDE 8 – Aynı Yönetmeliğin 15 inci maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, dördüncü fıkrasına aşağıdaki bent eklenmiş, dokuzuncu fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir. 

“(3) Bankaca mevduatın/katılım fonunun operasyonel olup olmadığının belirlenemediği veya Kurumca yapılan değerlendirmeler sonucunda operasyonel mevduat/katılım fonuna konu işlemlerin Yönetmelikte belirtilen şekilde gerçekleştirdiğinin onaylanmadığı durumlarda bu mevduat/katılım fonu operasyonel mevduat/katılım fonu olarak değerlendirilemez.”

“ç) Mevduatın/katılım fonunun, az sayıda müşteri tarafından sağlanmaması.”

“(9) Takas, saklama ve nakit yönetimi hizmetleri için tutulması gerekenin üzerinde tutulan işlemler bankaca oluşturulan bir metodoloji çerçevesinde değerlendirilir ve fazla tutulan tutarlar operasyonel mevduat/katılım fonu olarak değerlendirilmez.”

“(10) Muhabir bankacılık işlemlerinden veya portföy yönetimi faaliyetlerinden kaynaklanan mevduat/katılım fonu operasyonel mevduat/katılım fonu olarak değerlendirilmez.”

MADDE 9 – Aynı Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(3) Likidite karşılama oranı hesaplanırken, aşağıda belirtilen durumlarda konsolide edilen ortaklıklar ile yurtdışındaki şubeler nezdindeki gerçek kişi müşteriler ile perakende müşterilerin mevduat/katılım fonları için Ek-1 ve Ek-2’de belirtilen dikkate alınma oranları uygulanır. Bunların dışında kalan durumlarda ilgili ülkelerin dikkate alınma oranları uygulanır.

a) Gerçek kişi müşteriler ile perakende müşterilerin mevduat/katılım fonu için likidite karşılama oranı kapsamında bir dikkate alınma oranı belirlenmemiş olması,

b) Konsolide edilen ortaklıkların ya da yurtdışındaki şubelerin bulunduğu ülkelerde likidite karşılama oranı düzenlemesi bulunmaması,

c) Bu Yönetmelik uyarınca gerçek kişi müşteriler ile perakende müşterilerin mevduat/katılım fonu için belirlenen dikkate alınma oranlarının daha ihtiyatlı olması.”

MADDE 10 – Aynı Yönetmeliğin 18 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 18 – (1) Doğrudan banka tarafından ihraç edilen varlığa dayalı menkul kıymetler, ipotek teminatlı menkul kıymetler ve diğer yapılandırılmış finansal araçlardan kaynaklanan nakit çıkışları yapılandırılmış finansal araçlardan borçlar sınıfında nakit çıkışı hesaplamasına dahil edilir. Nakit çıkışı hesaplamasında bunlarla sınırlı olmamak üzere, vadesi gelen finansal araçların yeniden finanse edilememesi veya otuz gün içerisinde dayanak varlıkların ihraççı tarafından bankaya geri verilmesi ya da bankadan söz konusu varlıkların bedelinin temininin istenmesi gibi opsiyonlar bulunması hususları dikkate alınır.

(2) Birinci fıkrada sayılan işlemlerin özel amaçlı kuruluşlar gibi kuruluşlar aracılığı ile gerçekleştirilmesi durumunda özel amaçlı kuruluşların konsolide edilip edilmediğine bakılmaksızın bu işlemler nakit çıkışı olarak dikkate alınır.”

MADDE 11 – Aynı Yönetmeliğin 22 nci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(2) Birinci fıkrada belirtilen işlemler veya diğer yükümlülükler için, alınan teminatların bankanın tekrar likidite temini için kullanabilmesinde herhangi bir yasal veya operasyonel sınırlama bulunmaması halinde, verilen teminatlar alınan teminatlar ile aynı karşı taraf bazında netleştirilebilir. Netleştirme yapılırken alınan teminatlar Ek-1 ve Ek-2’de yer alan cetvelde, ilgisine göre birinci kalite likit varlıklar, 2A kalite likit varlıklar veya 2B kalite likit varlıklar için belirlenen dikkate alınma oranları üzerinden, verilen teminatlar tamamı üzerinden dikkate alınır.”

MADDE 12 – Aynı Yönetmeliğin 27 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 27 – (1) Cayılamaz veya şarta bağlı olarak cayılabilir diğer bilanço dışı borçlara ilişkin nakit çıkışları, likidite karşılama oranı hesaplamasında beşinci, altıncı ve yedinci fıkralarda yer alan taahhütler hariç olmak üzere, yükümlülüğün karşı tarafına göre dikkate alınır.

(2) Bu Yönetmelik uygulamasında cayılamaz veya şarta bağlı olarak cayılabilen diğer bilanço dışı borçlar;

a) Müşterilerin finansal piyasalardan temin edilmiş borçları için verilen ödeme taahhütleri,

b) Müşterilerin finansal piyasalardan henüz temin edilmemiş borçları için verilen ödeme taahhütleri ile garanti, kefalet ve taahhütler dahil bilanço dışı diğer yükümlülükler,

olarak sınıflandırılır.

(3) Müşterilerin finansal piyasalardan temin edilmiş borçları için verilen ödeme taahhütleri, müşterinin temin ettiği borcun vadesine otuz gün veya daha az süre kalan tutarı üzerinden nakit çıkışı hesaplamasına dahil edilir. Temin edilen borcun vadesine otuz günden fazla süre kalan kısmı için verilen ödeme taahhütleri hesaplamada dikkate alınmaz. Finansal piyasalardan henüz temin edilmemiş borçlar için verilen ödeme taahhütleri ile garanti, kefalet ve taahhütler dahil bilanço dışı diğer yükümlülükler taahhüt tutarı üzerinden vadesine bakılmaksızın nakit çıkışı hesaplamasına dahil edilir.

(4) Cayılamaz veya şarta bağlı olarak cayılabilir diğer bilanço dışı borçlar, yüksek kaliteli likit varlıklar ile teminatlandırılmış olmaları ya da yükümlülük nakde dönüştüğünde bu türden teminatların bankaya verileceğine ilişkin bir sözleşmenin bulunması, teminatların banka tarafından tekrar likidite temin etme işlemlerinde kullanılmasına yönelik herhangi bir yasal veya operasyonel sınırlama bulunmaması, yükümlülüğün nakde dönüşmesi ihtimali ile teminatın piyasa değeri arasında yüksek bir korelasyon bulunmaması ve likidite karşılama oranı hesaplamasında teminatların yüksek kaliteli likit varlık olarak dikkate alınmamış olması durumunda alınan teminatlar ile netleştirilebilir.

(5) Bu maddenin uygulanmasında, banka müşterisinin açığa satış işlemlerinden kaynaklanan pozisyonunu başka bir müşterinin yüksek kaliteli likit varlık niteliğinde olmayan bir teminatı ile karşılanmasından kaynaklanan cayılamaz taahhütler, müşterinin teminatını çekme, bu nedenle bankanın söz konusu pozisyonu banka dışından temin etme zorunluluğu ihtimaline karşı doğabilecek nakit çıkışı olarak dikkate alınır.

(6) Dış ticaretin finansmanı ile finansal ürünler dahil mal ve hizmet alımına ilişkin ödeme/alım/aracılık taahhütleri ile bu amaçla verilen diğer gayrinakdi krediler işlemin karşı tarafına bakılmaksızın diğer cayılamaz veya şarta bağlı olarak cayılabilir bilanço dışı borç olarak değerlendirilir.

(7) Cayılamaz veya şarta bağlı olarak cayılabilir diğer bilanço dışı borçlardan yukarıda yer alan fıkralar kapsamında değerlendirilemeyenler ile bankanın konsolide etmediği ancak asli likidite sağlayıcısı olduğu azınlık paylarının veya iştiraklerinin likidite gereksinimleri, diğer cayılamaz veya şarta bağlı olarak cayılabilir diğer bilanço dışı borçlar olarak nakit çıkışına konu edilir. Azınlık payları veya ortak girişimlere ilişkin nakit çıkış tutarları, bankanın iç denetim birimi tarafından onaylanan bir yöntem ile belirlenir.”

MADDE 13 – Aynı Yönetmeliğin 29 uncu maddesinin sekizinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“(8) Yatırımcıların alım satıma konu varlıklarının korunmasına ilişkin düzenlemeler çerçevesinde yatırım kuruluşlarının varlıklarından ayrı hesaplarda izlenen yatırımcı hesaplarında yer alan varlıkların serbest bırakılan kısmı ancak yüksek kaliteli likit varlık niteliğini haiz olması halinde nakit girişi olarak dikkate alınır.” 

“(9) Beşinci, altıncı, yedinci ve sekizinci fıkralarda belirtilen işlem ve varlıklar dışındakiler teminatlı olup olmadıklarına bakılmaksızın işlemin karşı tarafına göre nakit girişi hesaplamasına dâhil edilir.”

MADDE 14 – Aynı Yönetmeliğin 31 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 31 – (1) Haftalık bazda raporlanacak konsolide olmayan toplam ve yabancı para likidite karşılama oranlarına ilişkin Ek-1’de yer alan cetvel ile aylık bazda raporlanacak konsolide toplam ve yabancı para likidite karşılama oranlarına ilişkin Ek-2’de yer alan cetvel Kurulca belirlenecek sürelerde Kuruma gönderilir.”

MADDE 15 – Aynı Yönetmeliğin 32 nci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(1) Toplam ve yabancı para likidite karşılama oranlarının 4 üncü maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen oranlardan düşük olması veya düşük olmasının beklenmesi halinde nedenlerin ve alınması planlanan önlemlerin Kuruma ivedilikle bildirilmesi zorunludur.”

MADDE 16 – Aynı Yönetmeliğin geçici 2 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“GEÇİCİ MADDE 2 – (1) 4 üncü maddenin üçüncü ve dördüncü fıkralarının uygulanmasında konsolide toplam likidite karşılama oranı ile konsolide yabancı para likidite karşılama oranı 1/1/2017 tarihine kadar ayın son günü itibarıyla hesaplanır.”

MADDE 17 – Aynı Yönetmeliğin Ek-1’inde yer alan Konsolide Olmayan Likidite Karşılama Oranı Bildirim Cetveli Ek-A’daki şekilde değiştirilmiştir.

MADDE 18 – Aynı Yönetmeliğin Ek-2’de yer alan Konsolide Likidite Karşılama Oranı Bildirim Cetveli Ek-B’deki şekilde değiştirilmiştir.

MADDE 19 – Bu Yönetmelik 31/3/2016 tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 20 – Bu Yönetmelik hükümlerini Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu Başkanı yürütür.

Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete'nin

Tarihi

Sayısı

21/3/2014

28948

Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete'nin

Tarihi

Sayısı

20/8/2015

29541

Ekler için tıklayınız