|
Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığından:
DEMİRYOLU ALTYAPI ERİŞİM VE KAPASİTE TAHSİS
YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; serbest, adil, şeffaf
ve sürdürülebilir bir rekabet ortamında ulusal demiryolu altyapı ağına
erişimin sağlanması amacıyla demiryolu altyapı erişim ücretlerinin
belirlenmesi ve demiryolu altyapı kapasitesinin tahsisi ile ilgili olarak
uygulanacak usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik hükümleri;
a) Demiryolu altyapı erişim ücretlerinin
belirlenmesine dair usulleri ve demiryolu altyapı kapasitesinin tahsisi ile
ulusal demiryolu altyapı ağında verilen hizmetler ile ulusal demiryolu
altyapı ağına bağlı olmayan ancak ikinci bir demiryolu tren işletmecisi
tarafından altyapı kapasite tahsisi talep edilmesi halinde söz konusu
demiryolu altyapısında verilen hizmetleri kapsar.
b) Ulusal demiryolu altyapı ağına bağlı olmayan
demiryolu altyapısında verilen şehir içi ve banliyö hizmetleri ile ulusal
demiryolu altyapı ağı kullanılmadan sadece ilgili demiryolu altyapısı
sahibinin kendi faaliyet ve iştigal alanı için yük taşımacılığında
kullanılan demiryolu altyapısını kapsamaz.
Dayanak
MADDE 3 –
(1) Bu Yönetmelik; 26/9/2011
tarihli ve 655 sayılı Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının
Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 8 inci
maddesinin birinci fıkrasının (a), (ğ) ve (k) bentleri ile 28 inci
maddesine ve 24/4/2013 tarihli ve 6461 sayılı Türkiye Demiryolu
Ulaştırmasının Serbestleştirilmesi Hakkında Kanunun 1 inci maddesinin
birinci fıkrasının (a) bendi, 2 nci maddesi ve 3 üncü maddesinin ikinci
fıkrasının (b) ve (c) bentlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 –
(1) Bu Yönetmeliğin
uygulanmasında;
a) Alternatif güzergâh: Demiryolu tren
işletmecisiyle ilgili olarak yük ve yolcu hizmetinde kullanılan bir güzergâh
için ikame edilebilirliği olan söz konusu güzergah ile aynı kalkış ve varış
noktası arasında başka bir güzergâhı,
b) Altyapı erişim ücret tarifesi: Demiryolu altyapı
işletmecilerinin demiryolu taşımacılık hizmetinin sunulması karşılığında
demiryolu tren işletmecilerinden alacağı altyapı erişim ücretlerini içeren
cetveli,
c) Altyapı kapasite tahsisi: Bir demiryolu altyapı
işletmecisi tarafından bir erişim sözleşmesiyle belirli bir süre için,
belirli bir demiryolu altyapı kapasitesinin bir demiryolu tren
işletmecisinin kullanımına verilmesini,
ç) Bakan: Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme
Bakanını,
d) Bakanlık: Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme
Bakanlığını,
e) Banliyö hizmetleri: Ulusal demiryolu altyapı
ağına bağlı olan bir şehir merkezi veya şehirleşmiş bölge, il ve civar
bölgeleri arasında metro, hafif raylı ve benzeri sistemleri güvenli bir
şekilde işleterek yolcu taşımacılığı hizmeti sunan kamu tüzel kişilerinin
ve şirketlerin verdiği hizmetleri,
f) Barınma hatları: Demiryolu çeken ve çekilen
araçlarının iki görev arasında geçici olarak park yapması için demiryolu
altyapı işletmecileri tarafından belirlenmiş hatları,
g) Çerçeve anlaşması: Bir demiryolu tren
işletmecisi ile bir demiryolu altyapı işletmecisi arasında kamu hukuku veya
özel hukuk uyarınca akdedilen, akit tarafların hak ve yükümlülüklerini, bir
şebeke bildiriminde belirtilen tahsis döneminden daha uzun bir dönem
boyunca uygulanacak ücretleri belirleyen ve hukuki bağlayıcılığı bulunan
anlaşmayı,
ğ) Demiryolu altyapısı: Demiryolunu oluşturan
zemin, balast, travers ve ray ile elektrifikasyon, sinyalizasyon ve
haberleşme tesisleriyle bunların tamamlayıcısı her türlü sanat yapısı,
tesis, gar ve istasyonları, lojistik ve yük merkezleri ve bunların
eklentileri ile iltisak hatlarını,
h) Demiryolu altyapı işletmecileri: Tasarrufundaki
demiryolu altyapısını güvenli bir şekilde işletmek ve demiryolu tren işletmecilerinin
hizmetine sunmak hususunda Bakanlıkça yetkilendirilmiş kamu tüzel
kişilerini ve şirketlerini,
ı) Demiryolu altyapı kapasitesi: Belirli bir zaman
aralığında ve belirli bir hat kesiminde trafik ve hattın altyapı
nitelikleri yönünden işletilebilecek azami tren sayısını,
i) Demiryolu tren işletmecileri: Ulusal demiryolu
altyapı ağı üzerinde yük ve/veya yolcu taşımacılığı yapmak üzere Bakanlık
tarafından yetkilendirilmiş kamu tüzel kişilerini ve şirketleri,
j) Emniyet belgesi: Demiryolu ulaştırma hizmetlerinin
tüm süreçlerinin emniyetli bir şekilde yönetildiğini gösteren, demiryolu
tren ve şehir içi raylı toplu taşıma işletmecisinin Emniyet Yönetim Sistemi
kurduğunu ve ilgili emniyet standartları ve kurallarına uyum
gösterebildiğini kanıtlayan ve Bakanlık tarafından bu işletmecilere verilen
belgeyi,
k) Emniyet yönetim sistemi: Demiryolu altyapı ve
tren işletmecilerinin emniyetli çalışmasını sağlayacak, tehlikelerin ve
kazaların azaltılmasına, risklerin düşürülmesine yönelik önlemlerin
sistematik olarak belirlenmesi ve buna göre kuralların, talimatların,
süreçlerin oluşturulmasını ve bunların devamlı takip edilerek gerektiğinde
revize edilebilmesini sağlayan ve ilgili ulusal mevzuata uyan
organizasyonel yapıyı,
l) Erişim sözleşmesi: Altyapı kapasite tahsis
başvurusu olumlu sonuçlanan demiryolu tren işletmecisi ile altyapı kapasite
tahsisi yapan demiryolu altyapı işletmecisi arasında yapılan ve şebekeye
erişimi sağlayan sözleşmeyi,
m) Eşik değerler: Demiryolu tren işletmecilerinin
planlanan ve gerçekleşen tren seferleri, planlanan süreler ve gecikme gibi
önemli parametrelerle ilgili performanslarını değerlendirmek üzere
demiryolu altyapı işletmecileri tarafından şebeke bildiriminde belirtilen
performans planı kapsamındaki performans değerlerini,
n) Hizmet sağlayıcıları: Demiryolu tren
işletmecilerine yakıt temini, yükleme/boşaltma, manevra ve benzeri
demiryolu altyapı işletmecilerinin vermediği veya veremediği hizmetleri
yapmak üzere Bakanlık tarafından yetkilendirilen kamu tüzel kişilerini ve
şirketlerini,
o) Hizmet tesisi: Bu Yönetmeliğin Ek-2 bölüm
1,2,3,4'te belirtilen bir veya daha fazla hizmetin tamamı veya bir kısmının
tedarik edilmesine izin veren özellikle düzenlenmiş alan, bina veya ekipman
dahil tesisleri,
ö) Kamu hizmeti yükümlülüğü: Belirli bir hat
üzerinde herhangi bir demiryolu tren işletmecisinin ticari şartlarda
veremediği bir demiryolu yolcu taşımacılığı hizmetinin verilmesini sağlamak
amacıyla ve hizmetin süresini, taşımacılık yapılacak hat boyunu, yapılacak
tren sefer sayılarını, uygulanacak yolcu taşımacılığı bilet ücretleri ile
ödeme usullerini belirleyen bir sözleşmeye dayalı olarak Bakanlığın
görevlendirmesi üzerine yerine getirilen demiryolu yolcu taşımacılığı
hizmet yükümlülüğünü,
p) Kapasite analiz raporu: Demiryolu altyapısı
üzerindeki kapasite isteklerinin yeterince karşılanamaması durumunda,
kapasite kısıtlılıklarını belirleyerek sıkışıklığı hafifletmek ve varsa
ilave istekleri karşılamak için kısa ve orta vadede alınabilecek önlemler
konusunda kapasite analizlerini içeren raporu,
r) Kapasite geliştirme planı: Altyapının bir
bölümünün 'sıkışık altyapı' olarak ilan edilmesine yol açan kapasite
kısıtlarını hafifletmek amacıyla alınacak önlemlerin uygulanması için
yapılan planları,
s) Kaza: Maddi hasar, ölüm, yaralanma gibi zararlı
sonuçları olan, istenmeyen, beklenmedik, ani ve kasıtsız bir olay veya
olaylar zincirini,
ş) Mücbir sebep: Görevin, taahhüdün ve sorumluluğun
yerine getirilmesine engel teşkil edebilecek nitelikte, önüne geçilmesi
olanaksız, irade dışı beklenmedik deprem, sel ve benzeri doğal afetler ile
yangın ve bunlara benzer olayları,
t) Olay: İstenmeyen, beklenmedik, demiryolu
sisteminin işleyişini ve/veya emniyetini etkileyen, kaza tanımı dışında
kalan durumları,
u) Orer planı: Belirli bir şebeke veya hat
kesiminde bir takvim yılı içinde işletilmesi planlanan trenlerin hareketleriyle
ilgili güzergahı, kalkış ve varış zamanlarını, tren sefer sayılarını içeren
ve tren çizgilerinden oluşan planı,
ü) Performans raporu: Demiryolu altyapı
işletmecilerinin bir önceki orer planı döneminde sunduğu kapasite ve
hizmetlerin tüm kriterleriyle kullanım verimliliğini tespit eden raporu,
v) Sıkışık altyapı: Demiryolu altyapı kapasite
tahsisi için farklı isteklerin koordinasyonundan sonra söz konusu
isteklerin bir bölümünün altyapı kapasite tahsis talebine tam olarak cevap
verilememesini,
y) Şebeke: Bir demiryolu altyapı işletmecisinin
sahip olduğu ve/veya onun tarafından yönetilen ve ulusal demiryolu altyapı
ağı içinde yer alan tüm demiryolu altyapı ağını,
z) Şebeke bildirimi: Demiryolu altyapı
işletmecileri tarafından hazırlanan, altyapı kapasite tahsis başvurularını
mümkün kılmak için ücretlendirme ve kapasite tahsis planlarına yönelik
genel kurallar, süreler, prosedürler ve kriterler de dahil olmak üzere
gerekli diğer tüm bilgileri ayrıntılarıyla belirleyen ve Bakanlık
tarafından onaylanarak yayımlanan bildirimi,
aa) Şirket: 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk
Ticaret Kanununa göre tutulan ticaret siciline kayıtlı şirketi,
bb) Taşımacılık yetki belgesi: Bakanlık tarafından
bir işletmeciye verilen ve demiryolu ulaştırma hizmetleri sunabilmek,
altyapı ve tren işletebilmek için önkoşulların sağlandığını gösteren
belgeyi,
cc) Trans-Avrupa demiryolu taşımacılık şebekesi:
Avrupa Birliği Komisyonu tarafından üye ülkelerin demiryolu altyapısının
entegrasyonu ve karşılıklı işletilebilirliğini amaçlamak ve bu çerçevede
teknik standartlar ve öncelikli ortak çıkar projeleri tespit edilerek, bu
projeler için finansman imkanları geliştirilmesini sağlamak ve uyumlu bir
Avrupa demiryolu altyapı sistemi oluşturmak için geliştirilen Avrupa
demiryolu taşımacılık koridoru ağını,
çç) Tren çizgisi: Belirli bir şebeke üzerinde bir
trenin iki yer arasında belirli bir zaman diliminde işletilmesi için tahsis
edilebilecek demiryolu altyapı kapasitesini,
dd) Ulusal demiryolu altyapı ağı: Türkiye sınırları
içerisinde bulunan il ve ilçe merkezleri ve diğer yerleşim yerleri ile
limanlar, hava meydanları, organize sanayi bölgeleri, lojistik ve yük
merkezlerini birbirine bağlayan, kamuya veya şirketlere ait bütünleşik demiryolu
altyapısı ağını,
ee) Ulusal yolcu taşımacılık hizmeti: Tüm
vagonların veya tren setinin ülke sınırlarını geçmemeleri koşuluyla yolcu
trenleriyle verilen demiryolu ulaştırma hizmetini,
ff) Ulusal yük taşımacılık hizmeti: Trenine eklenti
yapılabilen ve/veya treni bölünebilen, tüm vagonların ülke sınırlarını
geçmemeleri koşuluyla farklı bölümlerin farklı hareket ve varış noktaları
olabilen, yük trenleriyle verilen demiryolu ulaştırma hizmetini,
gg) Uluslararası yolcu taşımacılık hizmeti: Trenin
tüm vagonlarının veya setin Türkiye sınırlarını en az bir kez geçtiği,
farklı vagonların farklı hareket ve varış noktaları olabilen demiryolu
ulaştırma hizmetini,
ğğ) Uluslararası yük taşımacılık hizmeti: Trenin
tüm vagonlarının Türkiye sınırlarını en az bir kez geçtiği, trenine eklenti
yapılabilen ve/veya treni bölünebilen, farklı vagonların farklı hareket ve
varış noktaları olabilen demiryolu ulaştırma hizmetini,
ifade eder.
(2) Birinci fıkrada yer almayan terimler için 6461
sayılı Türkiye Demiryolu Ulaştırmasının Serbestleştirilmesi Hakkında
Kanundaki tanımlar esas alınır.
İKİNCİ BÖLÜM
Altyapı Tahsisi ve Ücretlendirmesi Koşulları
Genel Şartlar ve Şebeke Bildirimi
Genel
şartlar
MADDE 5 – (1) Geçerli bir taşımacılık yetki belgesi almış
olan demiryolu tren işletmecilerinin altyapı kapasite tahsisi için başvuru
yapmadan önce ilgili ulusal mevzuat kapsamında tanımlanan bir emniyet
yönetim sistemini kurması ve Bakanlıktan emniyet belgesi alması zorunludur.
(2) Ücretlendirme ve altyapı kapasite tahsisi
planları tüm işletmecilere eşit ve ayrımcı olmayan erişim hakkı
tanımalıdır. Bu kurala aykırılık olduğunun iddia edilmesi halinde,
ihtilafların çözümüne yönelik Bakanlık karar alır.
(3) Demiryolu altyapısının ayrımcı olmayan adil ve
şeffaf kullanımı ile ilgili mevzuatın uygulanma denetimini Bakanlık yapar.
(4) Demiryolu altyapı işletmecileri, birden fazla
altyapı şebekesinden geçen uluslararası yük ve yolcu taşımacılık
hizmetlerinin verimli yürütülmesini sağlamak için diğer demiryolu altyapı
işletmecileri ile işbirliği yapar.
(5) Demiryolu altyapı işletmecileri, demiryolu
taşımacılığında ulusal demiryolu altyapı ağının etkin kullanımını ve
rekabet ortamının oluşmasını sağlarlar. Bu amaçla diğer demiryolu altyapı
işletmecileri ile işbirliği ve ortak faaliyetler tesis edilebilir. Herhangi
bir işbirliği veya ortak faaliyetler bu Yönetmelikte belirlenen kurallara
bağlı kalınarak yürütülür.
(6) Demiryolu altyapı işletmecileri uygulanmakta
olan altyapı erişim ücret tarifesinin, kendi şebekelerinin tümü üzerinde
aynı ilkelere dayalı olmasını sağlarlar.
(7) Bu maddenin uygulanmasında ikili anlaşmalar,
uluslararası sözleşmeler ve 7/12/1994 tarihli ve 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun hükümleri saklıdır.
Şebeke
bildirimi
MADDE 6 – (1) Demiryolu tren işletmecilerinin serbest, adil,
şeffaf ve sürdürülebilir bir rekabet ortamında demiryolu altyapısına
erişimlerini sağlamak ve erişim haklarını kullanabilmelerine imkân vermek
için gerekli tüm bilgiler demiryolu altyapı işletmecileri tarafından
hazırlanarak yıllık şebeke bildiriminde yayımlanır.
(2) Şebeke bildirimi Ek-1’de yer alan formata uygun
olarak hazırlanır ve her yıl altyapı kapasite tahsis talepleri için son
başvuru tarihinden en az dört ay önce yayımlanır. Yayımlanma tarihinden en
az 30 gün önce Bakanlık onayına gönderilir.
(3) Şebeke bildirimi, geçerlilik süresini
kapsayacak şekilde ve en az bir yıl uygulanmak üzere yayımlanır.
(4) Şebeke bildirimi, demiryolu tren
işletmecilerinin erişebilecekleri demiryolu altyapı ağının teknik özelliklerini
ortaya koyar.
(5) Demiryolu altyapı işletmecileri şebeke
bildirimini internet ortamında yayımlamak zorundadır.
(6) Şebeke bildirimi güncel halde bulundurulur ve
gerektiğinde değişiklik yapılır. Güncellenen şebeke bildirimi Bakanlığın 15
günlük inceleme ve onayından sonra yayımlanır.
(7) Demiryolu tren işletmecilerince bu Yönetmelikte
belirlenen şartlara riayet edilmediği durumlarda, demiryolu altyapı
işletmecileri durumu Bakanlığa bildirir. Bakanlık tarafından böyle bir
durumun gerçekliğinin belgelenmesi ve demiryolu tren işletmecisinin
gerekliliklerini artık yerine getiremeyeceğine kanaat getirilmesi halinde;
ilgili mevzuat uyarınca taşımacılık yetki belgesi askıya alınır veya iptal
edilir. Taşımacılık yetki belgesi askıya alındığında veya iptal
edildiğinde, kullanılacak olan tren çizgilerinin sıkışık altyapıda olması
halinde tren çizgileri diğer demiryolu tren işletmecilerine kullandırılır.
Askıya alınan süre boyunca, askıya alınma nedeniyle boşalan altyapı
kapasitesi bir başka demiryolu tren işletmecisi tarafından kullanılana
kadar altyapı erişim ücretlerinin yarısı, taşımacılık yetki belgesine işlem
yapılan demiryolu tren işletmecisinden tahsil edilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Ücretlendirme İlkeleri, Sunulacak Hizmetler,
Altyapı Erişim
Ücretlerinin Belirlenmesi ve Tahsili
Ücretlendirme
ilkeleri
MADDE 7 – (1) Demiryolu altyapı işletmecileri şebekenin
benzer bir parçasında aynı nitelikteki hizmetleri gerçekleştiren farklı
demiryolu tren işletmecileri için eşdeğer, ayrımcı olmayan bir ücret
tarifesini uygular ve uygulanan ücretlerin şebeke bildiriminde belirtilen
kurallara uygun olmasını sağlarlar. Ücretlendirme sistemi, demiryolu tren
işletmecilerinin verim artışlarını destekleyecek şekilde düzenlenir. Şebeke
bildirimi yayımlandıktan sonra, dönemi içinde ücret artırımı ve indirimi
yapılamaz.
(2) Ek-2.1’de açıklanan asgari erişim paketindeki
hizmetler ve Ek-2.2’de belirtilen hizmet tesislerine erişim için istenecek
ücretler, bakım-onarım dahil altyapı işletme giderleri ve diğer ulaştırma
türleri dikkate alınarak belirlenir.
(3) Altyapı erişim ücreti altyapının sıkışık olduğu
dönemlerde kapasite azlığını yansıtan ilave bir ücret içerebilir.
(4) Ek-2.1’de açıklanan asgari erişim paketindeki
hizmetler erişim ücreti içerisinde yer alır.
(5) Ek-2.2, Ek-2.3 ve Ek-2.4’de belirtilen
hizmetler için alınacak ücretler, altyapı erişim ücreti kapsamına girmez.
Söz konusu hizmetlere ilişkin ücretler ayrıca belirlenir ve tahsil edilir.
Ücretlendirme, fiili kullanım miktarı üzerinden yapılır.
(6) Demiryolu altyapı işletmecileri, demiryolu tren
işletmecileri tarafından kendilerine sağlanan bilgilerin ticari gizliliğine
riayet eder. Demiryolu tren işletmecileri, demiryolu altyapı
işletmecilerinden diğer tren işletmecileri ile ilgili bilgileri talep
edemez.
(7) Bakanlık, bu Yönetmelik kapsamındaki
faaliyetlerle ilgili piyasadaki ücretlerin; ülke ekonomisi ve/veya kamu
yararı aleyhine sonuç vermesi ve/veya aşırı ücret uygulanması ve/veya
rekabet ortamının bozulması hallerinde ve gerektiğinde söz konusu faaliyetler
için belirli bir süreyle sınırlı taban ve/veya tavan ücret tarifesi
uygulaması getirir.
(8) Demiryolu altyapı işletmecileri, altyapıyı ve
trenleri kategorilere ayırarak altyapı erişim ücretlerini şebeke
bildiriminde belirterek farklılaştırabilir.
(9) Bakanlık, altyapı erişim ücretiyle ilgili tüm
bilgileri demiryolu altyapı işletmecilerinden talep edebilir.
Sunulacak
hizmetler
MADDE 8 –
(1) Demiryolu tren işletmecileri,
Ek-2.1 ve Ek-2.2’de açıklanan hizmet tesisleri için ayrımcı olmayan bir
asgari erişim paketi ve hizmet tesislerine erişim hakkına sahip olurlar.
(2) Demiryolu altyapı işletmecileri, talep sahibi
demiryolu tren işletmecileri için Ek-2.2’de belirtilen hizmetleri şeffaf ve
adil bir rekabet ortamında yerine getirir. 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanunun 6 ncı maddesi hükümleri saklı olmak üzere; demiryolu tren
işletmecilerinin Ek-2.2’de belirtilen hizmetleri alternatif hizmet
sağlayıcılardan temin imkanı bulması halinde, demiryolu altyapı
işletmecileri bu hizmetleri vermeyi reddetme kararı alabilir. Demiryolu
altyapı işletmecileri aynı zamanda bu hizmetlerin varsa ilgili alternatif
hizmet sağlayıcıları tarafından temin edilmesini engelleyemezler. Reddetme
kararı yazılı olarak bildirilir.
(3) Demiryolu altyapı işletmecileri Ek-2.3'te
belirtilen ek hizmetleri sağlayabiliyorsa, demiryolu tren işletmecisinin
talebi üzerine bu hizmetleri vermek zorundadır.
(4) Demiryolu tren işletmecileri, Ek-2.4'te
belirtilen diğer yardımcı hizmetleri, demiryolu altyapı işletmecileri veya
diğer hizmet sağlayıcılardan talep edebilirler. Demiryolu altyapı
işletmecileri bu hizmetleri temin etmekle yükümlü değillerdir.
Altyapı
erişim ücretlerinin belirlenmesi ve tahsili
MADDE 9 – (1) Altyapı kullanım ücreti ve tahsili, bu
Yönetmelikte belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde yayımlanacak şebeke
bildiriminde belirlenir. Şebeke bildirimi Bakanlık onayına tabidir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Performans Değerlendirme, Kapasite Hakları ve
Tahsisli
Kapasitenin Kullanılmaması
Performans
değerlendirme
MADDE 10 – (1) Demiryolu altyapı erişim ücretlendirme
sistemi, performans değerlendirme kuralları aracılığıyla demiryolu tren ve
altyapı işletmecilerini demiryolu altyapı ağının performansını artırmaya
teşvik eder. Performans değerlendirme kuralları, şebeke işletimini aksatan
eylemler için idari yaptırımlar ve aksamadan zarar gören işletmeler için
tazminat içerir. Performans değerlendirme kuralları, demiryolu altyapı ve
tren işletmecilerinin görüşleri de alınarak Bakanlık tarafından yayımlanır.
(2) Kapasite performans raporu, her yıl sonunda
demiryolu altyapı işletmecileri ve Bakanlık tarafından ortak olarak
hazırlanır ve yayımlanır.
(3) Performansı ölçmeye yönelik yöntemin temel
ilkeleri şebekenin tamamı için geçerlidir.
(4) Demiryolu altyapı işletmecileri tarafından,
altyapı kapasite tahsisi ve kapasite kullanım oranlarını gösteren orer
planı yazılım programına bir arayüz oluşturularak, programa Bakanlığın
sürekli erişimi sağlanır. Bakanlık bu arayüz ile kapasitenin şeffaf, etkin
ve adil rekabet koşullarına uygun olarak tahsis edilip edilmediğine ilişkin
her türlü denetim ve kontrolü yapma yetkisine sahiptir.
Kapasite
hakları
MADDE 11 – (1) Altyapı kapasite tahsisi için başvurular,
altyapı kapasitesini kullanmak isteyen demiryolu tren işletmecileri
tarafından yapılır.
(2) Bir demiryolu tren işletmecisine tahsis edilmiş
altyapı kapasitesi, demiryolu altyapı işletmecileri tarafından diğer
demiryolu tren işletmecilerine kullandırılamaz.
(3) Tahsis edilmiş altyapı kapasitesinin herhangi
bir şekilde demiryolu tren işletmecileri arasında alımı, satımı,
kiralanması veya başka bir yolla devri yapılamaz. Bu kurala aykırı olarak
yapıldığı tespit edilen her tren seferi için, demiryolu altyapı ve tren
işletmecilerine ayrı ayrı olmak üzere 655 sayılı Ulaştırma Denizcilik ve
Haberleşme Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin 28 inci maddesi çerçevesinde Demiryolu Düzenleme Genel Müdürü
veya yetkilendirdiği personel tarafından 25.000 (yirmibeşbin) Türk Lirası
idari para cezası karar tutanağı düzenlenir.
(4) Demiryolu tren işletmecisine tren çizgisi
şeklindeki belirli altyapı kapasitesini kullanma hakkı en fazla bir orer planı
dönemi için verilir.
(5) Bir orer planı döneminden daha uzun bir dönem
boyunca ilgili demiryolu altyapısı üzerinde kapasite kullanımı için,
demiryolu altyapı işletmecileri ile demiryolu tren işletmecileri arasında
bir çerçeve anlaşması yapılır.
(6) Demiryolu altyapı işletmecileri, demiryolu tren
işletmecilerinden faaliyet seviyesiyle orantılı bir mali teminat
isteyebilir. Bu mali teminatın miktarı şebeke bildiriminde belirtilir.
Tahsisli
kapasitenin kullanılmaması
MADDE 12 – (1) Demiryolu tren işletmecilerine tahsis edilen
tren çizgilerinin kullanılmaması halinde; demiryolu altyapı işletmecileri
tarafından şebeke bildiriminde belirtilen usule göre ücret tahsil edilir.
(2) Demiryolu altyapı işletmecileri, bir demiryolu
tren işletmecisine tahsis edilen ve kullanılmayan altyapı kapasitesi
hakkında diğer demiryolu tren işletmecilerine gerekli duyuruları en kısa
sürede kendisine ait internet sitesinde yayınlar ve söz konusu kapasiteleri
diğer demiryolu tren işletmecilerine kullandırabilir.
(3) Demiryolu tren işletmecilerine mücbir sebeplere
bağlı olarak kullandırılamayan tahsisli altyapı kapasitesi için ücret
tahsil edilmez.
(4) Demiryolu altyapı işletmecileri mücbir
sebeplere veya beklenmedik bir duruma bağlı olarak, demiryolu tren
işletmecilerine kullandırılamayan tahsisli altyapı kapasitesi için mümkünse
alternatif güzergâh önerir. Demiryolu tren işletmecisinin alternatif
güzergâh nedeniyle doğan ilave maliyetleri, kusurları oranında demiryolu
altyapı işletmecileri ve/veya diğer demiryolu tren işletmecileri tarafından
karşılanır.
(5) Demiryolu altyapı işletmecileri veya demiryolu
tren işletmecilerinin kusurlarından dolayı beklenmedik bir durum oluşur ve
alternatif güzergâh önerilemezse, tahsisli altyapı kapasitesini
kullanamayan diğer demiryolu tren işletmecileri, şebeke bildiriminde
belirlenen kriterlere göre kusurları oranında demiryolu altyapı
işletmecileri ve/veya diğer demiryolu tren işletmecilerinden tazminat
alırlar.
(6) Demiryolu altyapı işletmecileri veya demiryolu
tren işletmecilerinin kusurlarından dolayı beklenmedik bir durum oluşması
halinde, tahsisli altyapı kapasitesini gecikmeli kullanan diğer demiryolu
tren işletmecileri ve/veya demiryolu altyapı işletmecileri şebeke
bildiriminde birim saat geciktirme başına belirlenen ücreti, kusurları
oranında demiryolu altyapı işletmecilerinden ve/veya diğer demiryolu tren
işletmecilerinden tazminat olarak alırlar/verirler.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Birden Fazla Altyapı Ağı Üzerindeki Altyapı
Kapasite Tahsisi
Birden
fazla altyapı ağı üzerindeki altyapı kapasite tahsisi
MADDE 13 –
(1) Demiryolu altyapı
işletmecileri, kendi tasarruflarındaki altyapı ağının dışında bir demiryolu
ağının kullanımını da gerektiren demiryolu taşımacılık faaliyetlerine
ilişkin altyapı kapasite tahsisini sağlamak için diğer demiryolu altyapı
işletmecileri ile işbirliği yaparlar.
(2) Demiryolu altyapı işletmecileri, Avrupa
Birliği’ne yönelik demiryolu taşımacılık faaliyetlerini; Trans-Avrupa
demiryolu taşımacılık şebekesi kullanım kuralları çerçevesinde düzenlerler
ve bunu sağlamak için uygun olan süreçleri oluştururlar.
(3) Demiryolu altyapı işletmecileri, uluslararası
demiryolu taşımacılık faaliyetlerine yönelik altyapı kapasite tahsislerini
önceden garanti edilmiş işbirliği kuralları çerçevesinde yapar ve
kullandırırlar.
(4) Bu madde kapsamında yapılan işbirlikleri,
garanti altına alınan altyapı kapasitesi ve bu kapasitenin tahsisi ile
ilgili kurallar, demiryolu tren işletmecilerine ve kamuoyuna duyurulur.
ALTINCI BÖLÜM
Çerçeve Anlaşmaları ve Erişim Sözleşmesine İlişkin
Hükümler
Çerçeve
anlaşmaları ve erişim sözleşmesine ilişkin hükümler
MADDE 14 – (1) Bir çerçeve anlaşması, demiryolu tren
işletmecisine bir orer planı dönemini aşan süre için sunulacak altyapı
kapasitesinin genel özelliklerini belirtir ancak tren çizgilerini
belirlemez. Çerçeve anlaşmaları, anlaşmanın kapsamına giren altyapı üzerinde
haksız rekabet ve tekel oluşturacak, diğer demiryolu tren işletmecilerinin
veya hizmet sağlayıcılarının kullanımına engel oluşturacak şekilde olamaz.
(2) Çerçeve anlaşmaları bir erişim sözleşmesi ile
tamamlanır ve geçerli olur.
(3) Altyapı kapasite tahsisi başvurusu olumlu
sonuçlanan demiryolu tren işletmecisi, demiryolu altyapı işletmecisiyle bir
erişim sözleşmesi imzalar. Bir erişim sözleşmesinin asgari şartları Ek-3’te
yer almakta olup, Ek-3’e uygun bir örnek erişim sözleşmesi taslağı şebeke
bildirimi ekinde yayımlanır. Yapılan erişim sözleşmelerinin bir örneği
Bakanlığa gönderilir.
(4) Çerçeve anlaşmaları, demiryolu altyapısının
daha etkili kullanılabilmesini sağlamak amacıyla sınırlı olmak üzere
sözleşme maddelerinde değişiklik veya kısıtlama yapılmasına izin verir.
(5) Çerçeve anlaşmalarının tek taraflı
değiştirilmesi veya iptal edilmesi durumunda idari yaptırım uygulanır.
Ancak, bu yaptırımların niteliği ve nicelikleri şebeke bildiriminde
belirtilir.
(6) Çerçeve anlaşmaları, azami beş yıllık bir dönemi
kapsar ve anlaşma süresinin bitiminden 6 ay önce yenilenebilir.
(7) Ticari gizliliğe sadık kalmak kaydıyla, çerçeve
anlaşmalarının genel nitelikleri ilgili tarafların ulaşabileceği şekilde
açık erişime sunulur.
(8) Çerçeve anlaşması imzalanmasını müteakip bir
örneği Bakanlığa gönderilir.
YEDİNCİ BÖLÜM
Kapasite Tahsis Program Takvimi, Başvuru, Planlama
ve Koordinasyon Süreci
Kapasite
tahsis program takvimi
MADDE 15 – (1) Demiryolu altyapı işletmecileri altyapı
kapasite tahsisini, Ek-4’te belirtilen kriterlere göre hazırlanan kapasite
tahsis program takvimine uygun olarak yapar.
(2) Demiryolu altyapı işletmecileri taslak orer
planı hakkında istişareye başlamadan önce, uluslararası tren çizgileriyle
ilgili olarak diğer demiryolu altyapı işletmecileri ile mutabakat
sağlanmaması halinde Bakanlığın görüşü doğrultusunda hareket edilir.
Başvuru
MADDE 16 – (1) Demiryolu tren işletmecileri, demiryolu
altyapı işletmecilerine şebeke bildiriminde belirlenmiş kurallar
çerçevesinde, kendilerine demiryolu altyapısını kullanma hakkı
verilebilmesi için başvuru yaparlar. Başvurudan önce gerekli ön şartların
ve yeterliliklerin ilgili mevzuatta açıklandığı üzere sağlanması
zorunludur.
(2) Düzenli orer planı ile ilgili başvurular
Ek-4’te belirtilen kriterlere göre hazırlanan altyapı kapasite tahsis
program takvimine uygun olarak yapılır.
(3) Bir çerçeve anlaşmasına sahip olan demiryolu
tren işletmecileri ise bu çerçeve anlaşmasına uygun olarak başvuruda
bulunurlar.
(4) Birden fazla şebekeden geçen tren çizgileri
için demiryolu tren işletmecisi, demiryolu altyapı işletmecisine başvurarak
altyapı kapasite tahsis talebinde bulunabilir. Bu durumda demiryolu altyapı
işletmecisi, demiryolu tren işletmecisi adına diğer ilgili demiryolu
altyapı işletmecileriyle söz konusu talebi karşılamak üzere iletişime
geçer.
Planlama
MADDE 17 – (1) Demiryolu altyapı işletmecileri, birden fazla
şebekeden geçen tren çizgileri için yapılan talepler de dahil olmak üzere,
kendi altyapısı için aldığı tüm talepleri kapasiteyi en yüksek düzeyde
kullandırarak karşılamaya çalışır. Ayrıca, uygulanacak kısıtlamalar
sebebiyle demiryolu tren işletmecisinin uğrayacağı ekonomik etkilerini de
göz önünde bulundurur.
(2) Demiryolu altyapı işletmecileri, planlama ve
koordinasyon süreci içinde belirli hizmetler için sadece 19 uncu ve 21 inci
maddelere göre öncelik verebilir.
(3) Demiryolu altyapı işletmecileri orer planı
taslağı hakkında demiryolu tren işletmecilerine danışır ve görüşlerini
sunmak üzere taraflara en az bir ay süre verir. Altyapı kapasite tahsisi
talebinde bulunmuş tüm demiryolu tren işletmecileri bu bir aylık süre
içinde orer planına ilişkin görüşlerini iletirler. Tüm bu içerik ve süreler
şebeke bildiriminde demiryolu altyapı işletmecilerince detaylandırılmak
zorundadır.
(4) Demiryolu altyapı işletmecileri, kendisine
iletilen herhangi bir sorunu gidermek için uygun tedbirleri alacaktır.
Demiryolu altyapı işletmecileri daha önceden tahmin edilen sıkıntılar ve
sık karşılaşılan sorunlar için kendi internet sayfasında veya hazırlanacak
bir rehberde bu sorunları ve çözüm yollarını açıklar.
Koordinasyon
süreci
MADDE 18 –
(1) Demiryolu altyapı
işletmecileri 17 nci maddeye göre yapılacak planlama sürecinde bir kısıtla
karşılaşılması halinde, tüm taleplere mümkün olan en iyi karşılığı veren
çözümü taraflar arası koordinasyon yoluyla sağlar.
(2) Koordinasyon gerektiren bir durum ortaya
çıktığında, demiryolu altyapı işletmecileri, talep edilen tren çizgisi
yerine çözüme yönelik olarak makul sınırlar içinde farklı bir tren çizgisi
önerme hakkına sahiptir.
(3) Herhangi bir anlaşmazlık durumunda demiryolu
altyapı işletmecileri, demiryolu tren işletmecileri ile istişare yoluyla
çözüm elde etmeye çalışır. Bu istişare aşağıdaki bilgilerin makul bir süre
içinde ücretsiz ve yazılı veya elektronik formatta açıklanmasına
dayandırılacaktır.
a) Aynı güzergâhlarda diğer demiryolu tren işletmecileri
tarafından talep edilen tren çizgileri,
b) Diğer demiryolu tren işletmecilerine tahsis
edilen tren çizgileri ve aynı güzergâhlara ilişkin bekleyen tren çizgisi
talepleri,
c) Diğer demiryolu tren işletmecilerine aynı
güzergâhlarda önceki orer planındaki gibi tahsis edilen tren çizgileri,
ç) İlgili güzergâhlar üzerinde mevcut kalan
kapasite,
d) Altyapı kapasite tahsisi sürecinde kullanılan
kriterler.
(4) Demiryolu altyapı işletmecisi tarafından
demiryolu tren işletmecisine diğer demiryolu tren işletmecilerinin
kimlikleri açıklanmadan sektörel ve/veya bu Yönetmeliğin uygulanmasıyla
ilgili hususlarda bilgilendirme yapılır.
(5) Koordinasyon sürecini yöneten ilkeler, şebeke
bildiriminde belirlenir. Burada ayrıca uluslararası tren çizgilerini
düzenlemedeki zorluklar da yansıtılır ve bu tren çizgilerinde yapılan
düzenlemelerin diğer ülkelerdeki demiryolu altyapı işletmecileri üzerindeki
etkileri de açıklanır.
(6) Altyapı kapasite tahsis taleplerinin
koordinasyon ile çözülemediği durumlarda demiryolu altyapı işletmecileri
tüm istekleri karşılamak için alternatif çözümler dahilinde girişimde
bulunur.
(7) Bu Yönetmeliğin 27 nci ve 28 inci maddelerinin
hükümleri saklı kalmak şartıyla, altyapı kapasitesinin tahsisinde yaşanacak
ihtilafların hızla çözülebilmesi için, şebeke bildiriminde açıklanacak
süreçlere göre çözüm önerileri oluşturulur. Öneriler, en geç 10 iş günü
içinde karara bağlanır. Önerilerin uygun bulunmaması halinde ilgili
taraflar Bakanlığa 10 iş günü içerisinde itiraz edebilir.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Sıkışık Altyapı, Program Dışı Talepler ve
Sınıflandırılmış Altyapı
Sıkışık
altyapı
MADDE 19
– (1) İstenen tren çizgilerinin
koordinasyonundan ve demiryolu tren işletmecileri ile istişare yapılmasından
sonra altyapı kapasitesi taleplerinin yeterince karşılanamaması durumlarında,
demiryolu altyapı işletmecileri altyapı kesiminde meydana gelen sıkışıklığı
derhal ilan etmek zorundadır. Bu, aynı zamanda yakın gelecekte yetersiz
kapasite yaşayabileceği öngörülmüş olan altyapı için de yapılır.
(2) Bir altyapı kesiminin sıkışıklığı ilan
edildiğinde ve 23 üncü maddede belirtilen bir kapasite geliştirme planının
bulunmadığı takdirde, demiryolu altyapı işletmecileri 22 nci maddede
belirtilen bir kapasite analizi yapar.
(3) 7 nci maddenin üçüncü fıkrası uyarınca ilave
ücretlere rağmen sıkışık altyapı kapasitesine karşı tatmin edici bir sonuç
elde edilemediği durumda, altyapı kapasitesinin tahsisi için demiryolu
altyapı işletmecileri şebeke bildiriminde yer alan öncelik sıralamasını
uygular.
(4) Demiryolu altyapı işletmecileri tarafından
kapasite tahsis edilirken, kamu yararını gözetecek, demiryolu ve kombine
yük taşımacılığının gelişimini teşvik edecek şekilde hizmetlere öncelik
verilmesini sağlamak için ayrımcı olmayan koşullarda gerekli tüm önlemler
alınır.
(5) Öncelik sıralaması; banliyö hizmetleri,
uluslararası yolcu taşımacılık hizmetleri, kamu hizmeti yükümlülüğü
kapsamındaki yolcu taşımacılık hizmetleri, ulusal yolcu taşımacılık
hizmetleri, uluslararası yük taşımacılık hizmetleri, ulusal yük taşımacılık
hizmetleri şeklindedir.
(6) Demiryolu altyapı işletmecisi, işletmecilik
sırasında beşinci fıkrada yer alan tren sınıfları arasında toplam bekleme
sürelerini minimize edecek şekilde uygulama yapar.
(7) Bakanlık öncelik sıralamasını gözetmeksizin
sıkışık altyapıda yapılan altyapı kapasite tahsisinin yeniden düzenlemesini
isteyebilir.
Program
dışı talepler
MADDE 20
– (1) Demiryolu altyapı
işletmecileri, program dışı tren çizgisi taleplerine mümkün olduğunca çabuk
ve her durumda beş iş günü içinde cevap verir. Mevcut atıl veya fazla
kapasite ile ilgili bilgiler, kendi internet sitesinde bu kapasiteyi
kullanmak isteyebilecek olan tüm demiryolu tren işletmecilerinin erişimine
sunulur.
(2) Demiryolu altyapı işletmecileri program dışı
bakım-onarım ihtiyaçları ve program dışı kapasite tahsis taleplerine hızlı
cevap verebilmek amacıyla ihtiyaca göre kapasiteden belli bir pay ayırma ve
saklama hakkına sahiptirler. Demiryolu altyapı işletmecileri yedek
tutulması gereken kullanılabilir hat kapasiteleri için ihtiyaç
değerlendirmesi yaparlar.
Sınıflandırılmış
altyapı
MADDE 21
– (1) Uygun alternatif güzergâhlar
ve/veya aynı güzergâhta farklı zaman dilimi bulunduğu durumlarda demiryolu
altyapı işletmecileri, ilgili taraflarla istişareden sonra o güzergâh için
günün tamamında veya belirli zaman dilimlerinde izin verdiği ve belirlediği
tren sınıflarında kullanılmak üzere altyapı kapasitesi tahsis eder. Bu
sınıflandırma oluşturulduğu zaman, demiryolu altyapı işletmecileri altyapı
kapasitesi tahsisi yaparken tren güzergâhında izin verilen tren sınıfına
öncelik verir. Öncelik sıralamaları ve bu tren sınıflarına göre kodlar
şebeke bildiriminde açıklanır. Böyle bir kapasitenin atıl olduğu ve tren
dizisinin hat üzerinde işletilebilmesi için gerekli olan teknik özellikleri
sağladığı durumlarda, bu altyapının kullanımı önlenmeyecektir.
(2) Tren çizgisi tahsisi talebinde bulunan
demiryolu tren işletmecisi her türlü hizmetten faydalanabilecek şekilde
sınıflandırılmış altyapı kapasitesi planlama sürecine alınır.
DOKUZUNCU BÖLÜM
Kapasite Analiz Raporu ve Kapasite Geliştirme Planı
Kapasite
analiz raporu
MADDE 22
– (1) Kapasite analiz raporu,
demiryolu altyapı işletmecileri tarafından her yılın Aralık ayı sonuna
kadar hazırlanır. Bu rapor varsa altyapı kapasite tahsis taleplerinin
karşılanmasına engel teşkil eden kısıtlamaları/zayıf noktaları belirler ve
karşılanamayan taleplerin de karşılanmasını sağlayacak kısa ve orta vadede
alınabilecek tedbirleri, çözüm teklifleri ile hizmetleri yeniden
planlamayı, hız değişikliklerini ve altyapı iyileştirmelerini de içerir.
(2) Kapasite analiz raporunun bir örneği Bakanlığa
gönderilir.
Kapasite
geliştirme planı
MADDE 23
– (1) Demiryolu altyapı
işletmecileri, altyapının sıkışık olması durumunda kapasite analiz raporunun
tamamlanmasından sonraki altı ay içerisinde bir kapasite geliştirme planı
hazırlar.
(2) Kapasite geliştirme planı sıkışık altyapı
durumundan etkilenen demiryolu tren işletmecileri ile görüşüldükten sonra
hazırlanır.
(3) Kapasite geliştirme planı içerisinde aşağıdaki
unsurlar yer alır:
a) Sıkışıklığın sebepleri,
b) İlgili kısımdaki trafiğin gelecekteki gelişimi
ve değişimi hakkında tahminler,
c) Altyapının geliştirilmesini engelleyen
kısıtlamalar,
ç) Altyapı erişim ücret değişikliklerinin yıllık
değişimine ilişkin tahminler de dâhil olmak üzere kapasite geliştirmeye
yönelik alternatiflerin ve giderlerin hesaplanması.
(4) Kapasite geliştirme planına tespit edilen önlem
önerilerinin fayda-maliyet analizi ve önlemlerin ne zaman, nasıl
uygulanacağının takvimsel olarak açıklaması da eklenir.
(5) Kapasite geliştirme planı sonuçlandırılmadan
önce Bakanlığın görüşü alınır ve sonuçlandırılmış planın bir örneği
Bakanlığa gönderilir.
(6) Demiryolu altyapı işletmecileri, 7 nci maddenin
üçüncü fıkrası kapsamına giren ilave ücretin tahsiline aşağıdaki hallerde
son verir:
a) Bir kapasite geliştirme planı üretmemişse,
b) Kapasite geliştirme planında belirlenen çözüme
yönelik işlemler için hiçbir işlem yapılmamış, bu konuda ortaya bir irade
konulmamışsa.
(7) Demiryolu altyapı işletmecileri, Bakanlığın
onayını alarak 7 nci maddenin üçüncü fıkrası kapsamına giren ilave ücretin
tahsiline aşağıdaki hallerde devam eder:
a) Kapasite geliştirme planı demiryolu altyapı
işletmecilerinin kendi kontrolü dışındaki nedenlerden ötürü gerçekleştirilemiyorsa,
b) Kapasite geliştirme planında mevcut seçenekler
fayda/maliyet analizi sonucu ekonomik veya mali olarak uygulanabilir
değilse.
ONUNCU BÖLÜM
Tren Çizgilerinin Kullanımı, Bakım ve Onarım
Çalışması İçin Altyapı Kapasitesi
ve Trafik Kesintisi Durumunda Özel Önlemler
Tren
çizgilerinin kullanımı
MADDE 24
– (1) Demiryolu altyapı
işletmecileri, demiryolu tren işletmecilerine tahsis edilen tren
çizgilerinin üç aylık süre zarfında şebeke bildiriminde belirtilen eşik
değerler altında kullanılması halinde söz konusu tren çizgisinin kullanım
hakkını iptal eder. Mücbir sebep halleriyle ilgili hükümler saklıdır.
(2) Demiryolu altyapı işletmecileri, planlama
sürecinde şebeke bildiriminde belirlenen koşullarda tren çizgisi tahsis
işlemi için o tren çizgilerinin bir önceki yıla ait performans seviyelerini
de dikkate alır.
Bakım ve
onarım çalışması için altyapı kapasitesi
MADDE 25
– (1) Altyapı bakım ve onarım
işlemleri, hat kesimleri ve uygulama takvimi itibariyle ayrıntılı olarak
şebeke bildiriminde yayınlanır.
(2) Demiryolu tren işletmecilerinin talep ettiği
veya etmeyi planladığı tren çizgilerinde yapılacak hat bakımları için
demiryolu altyapı işletmecileri rekabeti engellemeyecek, ayrımcı olmayacak
şekilde önlemini alır.
(3) Demiryolu altyapı işletmecileri programlı
olmayan altyapı bakım çalışmalarının yapılmasına ihtiyaç duyulması halinde,
demiryolu tren işletmecilerini mümkün olduğunca çabuk ve her durumda 24
saat içinde bilgilendirir.
Trafik
kesintisi durumunda özel önlemler
MADDE 26
– (1) Tren hareketlerinin teknik
bir arıza veya kaza/olay gibi nedenlerle aksaması durumunda, normal işletme
şartlarına geri dönmek için demiryolu altyapı işletmecileri gerekli tüm
adımları planlı bir şekilde uygulamalıdır. Bu amaçla demiryolu altyapı
işletmecileri ciddi kaza veya tren hareketlerinde oluşacak kesinti
durumunda haber verilecek çeşitli kuruluşların listelendiği acil eylem
planı hazırlar.
(2) Demiryolu altyapı işletmecileri, acil ve çok
gerekli hallerde altyapıyı geçici olarak kullanılamaz hale sokan arıza
nedeniyle tahsis edilen tren çizgilerini herhangi bir uyarı yapmaksızın
geri çekebilir. Demiryolu altyapı işletmecileri, en kısa sürede sistemin
onarılıp tekrar normal hale getirilmesini sağlar.
(3) Demiryolu altyapı işletmecisi altyapıyı tekrar
en kısa sürede normal duruma geri getirmek üzere gerekli gördüğü takdirde,
demiryolu tren işletmecilerinden uygun kaynakların tarifesine göre ücreti
mukabil kendi kullanımına hazır hale getirmelerini talep etme hakkına
sahiptir.
ONBİRİNCİ BÖLÜM
İtiraz ve Şikâyet Hakkı ile Danışma ve Bilgi İsteme
Hakkı
İtiraz ve
şikâyet hakkı
MADDE 27
– (1) Bir demiryolu tren
işletmecisi kendisine haksız muamele edildiği, ayrımcılığa maruz kaldığı
veya başka bir şekilde zarar gördüğü kanaatindeyse Bakanlığa, demiryolu
altyapı işletmecisinin kararlarına karşı veya ilişkili demiryolu tren
işletmecisiyle ilgili olarak aşağıdaki hususlar çerçevesinde itiraz etme
hakkına sahiptir:
a) Şebeke Bildirimi,
b) Şebeke Bildirimindeki kriterler ve uygulamaları,
c) Kapasite tahsis süreci ve sonucu,
ç) Ücretlendirme şeması ve indirim şablonları,
d) Ödemesi gereken altyapı ücretlerinin düzeyi,
e) Serbest erişim ile ilgili düzenlemeler.
(2) Bakanlık, demiryolu altyapı işletmecileri
tarafından belirlenen ücretlerin kurallara uygun ve adil olmasını sağlar.
(3) Demiryolu altyapı işletmecileri ve demiryolu
tren işletmecileri arasında altyapı erişim ücretlerine yönelik
anlaşmazlıklarla ilgili müzakereler, Bakanlık gözetimi altında yapılır.
Bakanlık, müzakereler esnasında bu Yönetmelikte belirtilen kural ve ilkelere
aykırılık görülmesi halinde Bakanlığın görüşü doğrultusunda gerekli
düzeltmeler yapılır.
(4) Bakanlık, kendisine iletilen herhangi bir
şikâyeti değerlendirir ve 30 gün içerisinde ilgili taraflardan bilgi talep
ederek görüşmeleri başlatır. Her durumda tüm bilgilerin alınmasını müteakip
6 hafta içerisinde gerekçeli kararını taraflara bildirir.
(5) Bakanlığın itiraz veya şikâyet üzerine verdiği
kararlar, tüm taraflar için bağlayıcıdır.
(6) Bir demiryolu tren işletmecisinin altyapı
kapasite tahsis talebinin kabulü veya reddedilmesi ile ilgili olarak
Bakanlığa başvurması halinde; Bakanlık, demiryolu altyapı işletmecisinin
kararını doğrular veya belirlediği yönlendirmelere uygun olarak tadilini
ister.
Danışma
ve bilgi isteme hakkı
MADDE 28
– (1) Bakanlık, demiryolu piyasası
hakkında görüşlerini almak üzere demiryolu tren işletmecileriyle düzenli
olarak yılda en az bir defa danışma toplantıları yapar.
(2) Bakanlık ilgili taraflardan, her türlü bilgiyi
isteme yetkisine sahip olup talep edilen bilgiler Bakanlığa bir ay
içerisinde verilir. Ancak zorunlu hallerde bu süre iki hafta uzatılabilir.
9/10/2003 tarihli ve 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu hükümleri saklı
kalmak üzere Bakanlıkça sağlanacak olan bilgiler ise 27 nci maddenin ikinci
fıkrası uyarınca demiryolu hizmetlerinde piyasalardaki adil, şeffaf ve
sürdürülebilir rekabeti izleme ve sağlama görevi çerçevesinde gerekli tüm
verileri içerir. Buna istatistiksel ve piyasa gözlem amaçları için gerekli
olan veriler dahildir.
ONİKİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Sorumlu
hizmet birimi
MADDE 29
– (1) Bu Yönetmelik kapsamında
Bakanlıkça yerine getirilmesi gereken iş ve işlemler Demiryolu Düzenleme
Genel Müdürlüğü tarafından yerine getirilir.
Avrupa
Birliği mevzuatına uyum
MADDE 30
– (1) Bu Yönetmeliğin
hazırlanmasında, 21/11/2012 tarihli ve 2012/34/AB sayılı Tek Bir Avrupa
Demiryolu Alanı Tesis Edilmesine İlişkin Avrupa Parlamentosu ve Konsey
Direktifi dikkate alınarak hazırlanmıştır.
2015 ve
2016 yılı şebeke bildirimi
GEÇİCİ
MADDE 1 – (1) Türkiye Cumhuriyeti
Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü 2015 ve 2016 yılına ait
şebeke bildirimini bu Yönetmelikte belirtilen süreleri dikkate almadan
yapar ve yayımlar.
Yürürlük
MADDE 31
– (1) Bu Yönetmelik yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 32
– (1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanı yürütür.
Ekleri için tıklayınız.
|