31 Aralk 2014 ARAMBA

Resm Gazete

Say : 29222

YNETMELK

Gda, Tarm ve Hayvanclk Bakanlndan:

TARIMSAL ARAZLERN MLKYETNN DEVRNE

LKN YNETMELK

BRNC BLM

Ama, Kapsam, Dayanak ve Tanmlar

Ama

MADDE 1 (1) Bu Ynetmeliin amac; tarmsal arazilerin devri, miras yolu ile intikali, deerlemesi, yeter gelirli arazi bykl ve ekonomik btnlne ilikin hkmler ile ehil mirasya ait niteliklerin tespitine ilikin usul ve esaslar belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 (1) Bu Ynetmelik; tarmsal arazilerin devri, miras yolu ile intikali, deerlemesi, yeter gelirli arazi bykl ve ekonomik btnlne ilikin hkmler ile ehil mirasya ait niteliklerin tespitine ilikin usul ve esaslar kapsar.

Dayanak

MADDE 3 (1) 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayl Toprak Koruma ve Arazi Kullanm Kanununun 8 ila 8/K maddelerine dayanlarak hazrlanmtr.

Tanmlar

MADDE 4 (1) Bu Ynetmelikte geen;

a) Asgari tarmsal arazi bykl: retim faaliyet ve girdileri rasyonel ve ekonomik olarak kullanld takdirde, bir tarmsal arazide elde edilen verimliliin, sz konusu tarmsal arazinin daha fazla klmesi hlinde elde edilemeyecei Bakanlka belirlenen en kk tarmsal parsel bykln,

b) Bakanlk: Gda, Tarm ve Hayvanclk Bakanln,

c) Dikili tarm arazisi: Mutlak ve zel rn arazileri dnda kalan ve zerinde yre ekolojisine uygun ok yllk aa, aak ve al formundaki bitkilerin tarm yaplan, lkesel, blgesel veya yerel nemi bulunan arazileri,

) Ehil miras: Kiisel yetenek ve durumlar gz nnde tutulmak suretiyle bu Ynetmelik hkmlerince belirlenen kriterlere uygun sulh hukuk mahkemesi tarafndan belirlenen miras veya miraslar,

d) Ekonomik btnlk: Mlkiyeti ayn kiiye ait birden fazla tarmsal arazinin tarmsal retim faaliyetine ekonomik bir deer katacak ekilde birbirine baml olarak iletildii Bakanlka tespit edilen arazileri,

e) Kanun: 5403 sayl Toprak Koruma ve Arazi Kullanm Kanununu,

f) Tarm arazisi: Toprak, topografya ve iklimsel zellikleri tarmsal retim iin uygun olup, hlihazrda tarmsal retim yaplan veya yaplmaya uygun olan veya imar, ihya, slah edilerek tarmsal retim yaplmaya uygun hale dntrlebilen arazileri,

g) Tarmsal gelir deeri: Tarm arazilerinden elde edilecek yllk ortalama net gelirin yirmi yl ile arpm sonucu hesaplanan deeri,

) rt alt tarm arazileri: klim ve dier d etkilerin olumsuzluklarnn kaldrlmas veya azaltlmas ve gerekli zel evre koullarnn yaratlmas iin cam, naylon veya benzeri malzeme kullanlarak alak ve yksek sistemler iinde tarmsal retim yaplan arazileri,

h) Sulu tarm arazisi: Tarm yaplan bitkilerin byme devresinde ihtiya duyduu suyun, su kaynandan alnarak yeterli miktarda ve kontroll bir ekilde karland arazileri,

) Yeter gelirli tarmsal arazi bykl: Blge farkllklar gz nnde bulundurularak il ve ilelerin Kanuna ekli (1) sayl listede belirlenen yeter gelirli tarmsal arazi byklklerini,

ifade eder.

KNC BLM

Tarm Arazilerinin Deerlemesi, Yeter Gelirli Tarmsal Arazi

Bykl ve Ekonomik Btnlk

Tarm arazilerinin deerlemesi

MADDE 5 (1) Tarmsal arazilerin gelir deeri, deerleme tarihinde, arazilerin optimum koullarda iletilmesi halinde elde edilecek yllk ortalama net gelirine gre hesaplanr.

(2) retim dnemlerine ait gayrisafi retim deerlerinin hesaplanmasnda, ifti eline geen rn fiyatlar ile verimler dikkate alnr. ifti eline geen rn fiyatlarnda Trkiye statistik Kurumu (TK) verileri esas alnr. rn deseni ve verimlerin hesabnda, deerlemesi yaplacak arazinin veya bu arazilere benzer zellik arz eden yredeki dier arazilerin Bakanlk sistemlerindeki son be yllk kaytlar esas alnarak belirlenir.

(3) Deerleme yaplan yl iinde ifti eline geen rn fiyatlaryla rnlerin son be yllk verim ortalamalar arplarak araziden elde edilen yllk ortalama gayrisafi retim deeri hesaplanr. Deerleme yaplan retim dnemi iin Bakanlk l ve le Mdrlklerince belirlenecek blgede yetitirilen hakim rnler iin yaplan ortalama yllk retim masraflarnn yllk ortalama gayrisafi retim deerinden kartlmas sonucu, arazinin yllk ortalama net geliri tespit edilir. Tespit edilen yllk ortalama net gelirin yirmi yl ile arplmas sonucu oluan deer, tarmsal arazilerin gelir deeridir.

(4) Tarmsal gelir deerine yaplacak itirazlar; hesaplamada kullanlan arazilerdeki rn deseni ve verimleri, rn maliyetleri ve ifti eline geen fiyatlar zerinden yeniden deerlendirilir. Arazilerin rn desenine, maliyetlerine ve ifti eline geen fiyatlara yaplacak itirazlarda Bakanlk ve TK sistemlerindeki kaytlar esas alnr.

Yeter gelirli tarmsal arazi bykl

MADDE 6 (1) l ve ilelerin yeter gelirli tarmsal arazi byklkleri blge farkllklar gz nnde bulundurularak Kanun ile belirlenmitir. Tarmsal araziler Kanuna ekli (1) sayl listede belirlenen yeter gelirli tarmsal arazi byklklerinin altnda ifraz edilemez, blnemez. Tarmsal arazilerin bu nitelii tapunun beyanlar hanesine erh konulmak zere Bakanlk tarafndan ilgili tapu mdrlne bildirilir.

(2) Yeter gelirli tarmsal arazi byklklerinin hesaplanmasnda, ayn kiiye ait ve Bakanlka aralarnda ekonomik btnlk bulunduu tespit edilen tarm arazileri birlikte deerlendirilir.

(3) Yeter gelirli arazi byklklerinin hesaplanmasnda, ayn kiiye ait tarmsal arazilerin farkl snflarda olmas halinde, her ile iin Kanun ile farkl snftaki araziler iin belirlenmi yeter gelirli tarmsal arazi byklklerinin birbirlerine oranlamas ile elde edilen snflar aras dntrme katsaylar dikkate alnr.

Ekonomik btnlk

MADDE 7 (1) Ayn kiiye ait tarmsal araziler arasndaki ekonomik btnlk olup olmadnn tespiti aadaki kriterlere gre belirlenir:

a) rt alt tarm arazilerinde bir dekar, dikili tarm arazilerinde be dekar, sulu ve kuru tarm arazilerinde on dekarn altnda olan tarm arazileri ekonomik btnlk arz etmez.

b) Ayn kiiye ait snrda olmayan tarm arazilerinin aralarndaki mesafe on kmden az ve rt alt tarm arazilerinde bir dekar, dikili tarm arazilerinde be dekar, sulu ve kuru tarm arazilerinde on dekarn zerinde ise bu araziler arasnda ekonomik btnlk bulunduu kabul edilir.

c) Mlkiyeti ayn kiiye ait, snrda olan tarmsal arazilerin ekonomik btnlk tekil ettii kabul edilir.

) Ayn kiiye ait tarmsal arazilerden birinin veya birkann payl olmas durumunda kiinin tarm arazisi iindeki pay miktar dikkate alnarak ekonomik btnlk deerlendirmesi yaplr.

(2) 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayl Bankaclk Kanununa tabi Trkiyede kurulu mevduat bankalar, katlm bankalar, kalknma ve yatrm bankalar, yurtdnda kurulu bu nitelikteki kurulularn Trkiyedeki ubeleri, finansal holding irketleri, 21/11/2012 tarihli ve 6361 sayl Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman irketleri Kanununa tabi finansal kiralama, faktoring ve finansman irketleri ile tarm kredi kooperatiflerinin farkl kiilerden alacaklarna mahsuben mlkiyetine geirdikleri tarmsal araziler arasnda ekonomik btnlk bulunmaz. Bu kurulularn, ayn kiilerden elde ettikleri tarmsal arazilerde bu madde hkmne gre ekonomik btnlk deerlendirmesi yaplr.

(3) Ekonomik btnlk deerlendirmesi yukardaki kriterler dorultusunda il veya ile mdrlkleri tarafndan yaplr. Toporafik koullar ve kullanm glnden kaynaklanan dier mcbir nedenlerden dolay bu kararlara kar yaplan itirazlar Bakanlka deerlendirilerek karara balanr.

NC BLM

Tarmsal Arazilerin Devir lemleri ve Ehil Mirasya Ait Kriterler

Tarmsal arazilerin devri

MADDE 8 (1) Tarmsal arazilerin her trl mlkiyeti devir taleplerinde aadaki ilemler uygulanr.

a) Tanmaz malikinin ayn ile snrlar iinde tarmsal nitelikli tek arazisi olmas durumunda bu tanmazn devri yaplabilir.

b) Tanmaz malikinin ayn ile snrlar iinde birden fazla tarmsal arazisinin bulunmas durumunda, bu arazilerin tamamnn mlkiyeti devir ilemine konu olmas halinde, bu tanmazlarn devri yaplabilir.

c) Ayn kiiye ait birden fazla tarmsal arazi olmas halinde, 7 nci madde hkmlerine gre yaplan ekonomik btnlk deerlendirmesi sonrasnda tarmsal arazilerin ekonomik btnle haiz olmayan ksmlarnn devrine izin verilebilir.

) Ekonomik btnlk arz eden tarmsal arazilerde, yeter gelirli tarmsal arazi byklklerinin zerinde olan ve yeter gelirli arazi byklklerinin altnda ifraz gerektirmeyen arazilerin devrine izin verilir.

d) Payl tarm arazilerinde, payn tamamnn bir veya birden fazla paydaa devri halinde bu arazilerin devrine izin verilir.

Mirasa konu tarmsal arazilerde devir

MADDE 9 (1) Mirasa konu tarmsal arazi ve yeter gelirli tarmsal arazilerde mlkiyetin devri esastr.

(2) Miraslar mirasa konu tarm arazilerinin mlkiyeti devir ilemlerini mirasn almasndan itibaren bir yl iinde aada belirtilen ekillerde gerekletirebilir.

a) Asgari tarmsal arazi bykl ve yeter gelirli arazi bykl kriterleri dikkate alnarak bir veya birden fazla mirasya devrini kararlatrabilir.

b) 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayl Trk Meden Kanununun 373 ila 385 inci maddelerine gre noter senedi ile aile mallar ortakl veya kazan payl aile mallar ortakl kurabilirler. Noter senedinin bir rnei tapu mdrlne ibraz edilerek, sz konusu ortaklk tapu ktnn beyanlar hanesine ilenir.

c) Miraslarn tamamnn miras pay orannda hissedar olduklar 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayl Trk Ticaret Kanunu hkmlerine gre limited irketi kurabilirler.

) Miraslar, mirasa konu tarm arazilerinin nc kiilere satn gerekletirebilirler.

(3) Miraslar tarafndan tarmsal arazilere ilikin mlkiyet devirlerinin bir yl iinde tamamlanmamas ve yetkili sulh hukuk mahkemesi nezdinde dava almamas durumunda, Bakanlk tarafndan miraslara Kanun hkmlerinin uygulanmas iin aylk sre verilir.

(4) Bu sre sonunda da devir ilemlerinin tamamlanmamas durumunda, Bakanlk resen veya bildirim zerine bu yerlerin istemde bulunan ehil mirasya, ehil miras olmamas durumunda en fazla teklifi veren istekli mirasya devri, aksi hlde nc kiilere satlmas iin ilgili sulh hukuk mahkemesi nezdinde dava aabilir.

(5) Miras veya Bakanlk tarafndan dava almas durumunda sulh hukuk hkimi;

a) Tarmsal arazi veya yeter gelirli tarmsal arazi mlkiyetinin; Kiisel yetenek ve durumlar gz nnde tutulmak suretiyle 10 uncu madde ile tespit edilen ehil mirasya tarmsal gelir deeri zerinden devrine, birden ok ehil mirasnn bulunmas hlinde, ncelikle asgari geimini bu yeter gelirli tarmsal arazilerden salayan mirasya, bunun bulunmamas hlinde bu miraslar arasndan en yksek bedeli teklif eden mirasya devrine, ehil miras olmamas hlinde, miraslar arasndan en yksek bedeli teklif eden mirasya devrine karar verir. Tarmsal gelir deeri, davann al tarihi dikkate alnarak hesaplanr.

b) Birden fazla ehil miras olmas ve bu miraslarn miras d tarmsal arazilere sahip olmas durumunda, bu miraslarn mevcut arazilerini yeter gelirli bykle ulatrmak veya bu arazilerin ekonomik olarak iletilmesine katk salamak amacyla hkim, tarm arazilerinin yeter gelir bykln aramakszn bu miraslara devrine karar verebilir. Hakim, miraslarn mevcut arazileri ile devri yaplacak mirasa konu araziler arasnda ekonomik btnlk ve yeter gelir arazi bykl kriterlerini dikkate alarak karar verir.

c) Mirasa konu yeter gelirli tarmsal arazinin kendisine devrini talep eden miras bulunmad takdirde, hkim satna karar verir. Bu suretle yaplacak sat sonucu elde edilen gelir, miraslara paylar orannda paylatrlr.

) Yeter gelirli tarmsal araziler birden ok yeter geliri salayan tarmsal arazi byklne blnebiliyorsa, sulh hukuk hkimi bunlardan her birinin mlkiyetinin, yukarda belirtilen hkmler erevesinde miraslara ayr ayr devrine karar verebilir.

(6) Mahkeme karar kesinleinceye kadar, miraslarn Kanunun ngrd ekilde anlamaya vardklarn yazl olarak Mahkemeye sunmalar durumunda, dava anlama hkmlerine gre sulh yolu ile sonlandrlr.

Ehil mirasya ait kriterler

MADDE 10 (1) Ehil mirasnn belirlenmesinde aadaki kstaslar dikkate alnarak yaplan hesaplama sonucunda elli puan ve yukarsna sahip olan miras veya miraslar ehil miras olarak kabul edilir. Miraslardan;

a) Geimini mirasa konu tarm arazilerinden salayanlara yirmi puan,

b) Tarm d geliri bulunmayanlara on puan,

c) Ei fiilen tarmsal faaliyette bulunanlara on puan,

) Tarmsal arazileri ileyebilecek mesleki bilgi ve beceriye sahip olanlara on puan,

d) Mirasa konu arazilerin bulunduu ile snrlar iinde alt yla kadar ikamet edenlere be puan, alt yl ve daha uzun sre ikamet edenlere on puan,

e) Herhangi bir sosyal gvencesi olmayanlara on puan,

f) Sosyal Gvenlik Kurumu (SGK) kapsamnda tarm sigortas olanlara be puan,

g) Bakanln mevcut kayt sistemlerine kaytllk sreleri alt yla kadar olanlara be puan, alt yl ve daha uzun sre olanlara on puan,

) Tarmsal rgtlere kaytllk sreleri alt yla kadar olanlara iki puan, alt yl ve daha uzun sre olanlara be puan,

h) Tarm alet ve donanmlarna sahip olanlara be puan,

) Kadn olanlara be puan verilir.

Mirasa konu tarmsal arazilerde deer art

MADDE 11 (1) Yeter gelirli tarmsal arazi mlkiyetinin miraslardan birine devredilmesinden itibaren yirmi yl iinde bu arazilerden tamamnn veya bir ksmnn tarm d kullanm nedeniyle deerinde art meydana gelmesi durumunda; devir tarihindeki arazinin parasal deeri tarm d kullanm izni verilen tarihe gre yeniden hesaplanr. Bulunan deer ile arazinin tarm d kullanm nedeni ile oluan yeni deeri arasndaki fark, dier miraslara paylar orannda arazinin mlkiyetini devralan miras tarafndan denir

(2) Tarm arazilerinin Kanun hkmlerine gre mahkeme karar ile miraslardan birine tarmsal gelir deeri zerinden devri halinde, devir ileminden itibaren yirmi yllk sre iinde tarm d amala kullanm izni sonucu oluacak deer artndan dier miraslarn hak sahibi olaca konusunda tapu ktnn beyanlar hanesine erh konulur.

(3) erh konulan tarm arazilerinin yirmi yllk erh sresi dolmadan tarmsal amal kullanlmak zere sata konu edilmesi durumunda, dier miraslarn muvafakati alnd takdirde erh kaldrlarak; muvafakati alnmad takdirde erhli olarak sat yaplabilir. Tanmaz erhli olarak satn alan nc kiiler, ayn sre iinde tarm d kullanm nedeniyle oluacak deer artlarndan dier miraslara kar sorumludur.

(4) Bu madde kapsamndaki tarmsal arazilere erh sresi iinde tarm d kullanm izni verilmesi durumunda, verilen izin on be gn iinde Bakanlk tarafndan dier miraslara bildirilir. Miraslarn, bildirimin yapld tarihten itibaren altm gnlk sre iinde deer artna istinaden talepte bulunmas zorunludur. Birinci fkraya gre hesaplanan fark miraslara denmedike tarmsal arazi zerindeki erh kaldrlmaz.

(5) Tarm d amala kullanm nedeniyle oluan deer art sonrasnda miraslar arasnda anlama salanmas halinde, miraslarn onay ile tapunun beyanlar hanesindeki erh kaldrlr. Miraslar arasnda anlama salanamamas durumunda, dier miraslara denecek deer art fark TK tarafndan belirlenen retici Fiyatlar Endeksi kullanlarak Sulh Hukuk Hakimi tarafndan belirlenir.

(6) Sulh Hukuk Hakimi tarafndan mirasa konu tarm arazilerinin ak artrma yolu ile satlmasna karar verilmesi veya miraslarn 9 uncu maddenin ikinci fkras hkmleri uyarnca anlamas durumunda, sz konusu arazilerde tarm d kullanm nedeniyle oluabilecek deer art konusunda yirmi yllk erh konulmaz.

(7) Yirmi yllk erh sresi tamamlandktan sonra erh kaldrlm saylr.

Dier miraslarn paylarnn denmesi

MADDE 12 (1) Sulh hukuk hkimi, mlkiyetin devrini uygun bulduu mirasya, dier miraslarn miras paylarnn bedelini mahkeme veznesine depo etmek zere alt aya kadar sre verir. Miras tarafndan talep edilmesi hlinde alt aya kadar ek sre verilebilir. Belirlenen sreler iinde bedelin depo edilmemesi ve devir hususunda istekli baka miras bulunmamas durumunda sulh hukuk hkimi, tarmsal arazinin veya yeter gelirli tarmsal arazinin ak artrmayla satlmasna karar verir.

(2) Kendisine yeter gelirli tarmsal arazi mlkiyeti devredilen miraslardan, dier miraslarn paylarnn karln z kaynaklar ile deyemeyecek durumda olanlarn bu demeleri gerekletirmek iin bankalardan kullanacaklar kredilere Bakanln ilgili yl btesine bu amala konulacak denekten karlanmak zere faiz destei verilebilir. Verilecek kredi miktar dier miraslarn paylar karl tutarn toplamndan fazla olamaz. Bu fkra uyarnca verilecek kredilere ve yaplacak faiz desteine ilikin usul ve esaslar Hazine Mstearlnn bal olduu Bakann ve Bakanln mterek teklifi zerine Bakanlar Kurulu tarafndan belirlenir.

(3) Miraslar arasnda anlama salanmas durumunda, dier miraslarn paylarnn karln z kaynaklar ile deyemeyecek durumda olanlar hakknda da ikinci fkra hkmleri uygulanr.

Tarmsal faaliyetin sonlandrlmas

MADDE 13 (1) Tarmsal arazi malikleri sahibi olduklar arazilerinin tamamn elden karmak suretiyle tarmsal faaliyetine son verebilir. Arazi maliki, bu durumda arazilerinin tamamn ayn anda olmak art ile yeter gelirli bykle ulatrmak amacyla talepte bulunan birden fazla arazi malikine satabilir. Arazilerin tamamnn alm iin istekli olmamas durumunda, malik bu durumu Bakanlk il veya ile mdrlne yazl olarak bildirir. Bakanlk, bu malike ait arazilerin en az % 50 sinden az olmamak art ile, mevcut arazilerini yeter gelirli bykle ulatrmak amacyla talepte bulunan maliklere satna izin verebilir. Sat yaplmayan dier tarmsal araziler ile ilgili olarak Kanunun 8/K maddesi hkmleri uygulanr.

DRDNC BLM

eitli ve Son Hkmler

Dzenleme yetkisi

MADDE 14 (1) Bakanlk, bu Ynetmeliin uygulamas ile ilgili olarak her trl alt dzenlemeyi yapmaya yetkilidir.

Yrrlk

MADDE 15 (1) Bu Ynetmelik yaym tarihinde yrrle girer.

Yrtme

MADDE 16 (1) Bu Ynetmelik hkmlerini Gda, Tarm ve Hayvanclk Bakan yrtr.