4 Temmuz 2014 CUMA

Resm Gazete

Say : 29050

YNETMELK

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlndan:

BORU HATLARI LE PETROL TAIMA A.. GENEL MDRL (BOTA)
HAM PETROL VE DO
AL GAZ BORU HATTI TESSLERNN YAPIMI VE

LETLMESNE DAR TEKNK EMNYET VE EVRE YNETMEL

BRNC BLM

Ama, Kapsam, Dayanak, Tanmlar ve Ksaltmalar

Ama

MADDE 1 (1) Bu Ynetmeliin amac, 18/4/2001 tarihli ve 4646 sayl Doal Gaz Piyasas Kanunu ve 4/12/2003 tarihli ve 5015 sayl Petrol Piyasas Kanununa tabi faaliyetler kapsamna giren BOTAޒa ait ham petrol ve doal gaz boru hatt tesislerinin ulusal ve/veya uluslararas standartlara uygun olarak tasarm, inas ve gvenli iletilmesine ilikin usul ve esaslar belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 (1) Bu Ynetmelik, Doal Gaz Piyasas Kanunu ve Petrol Piyasas Kanununa tabi faaliyetler kapsamna giren; BOTAޒa ait ham petrol ve doal gazn (LNG dahil) iletimi ve depolanmasna ait tesislerin tasarm, inas ve gvenli iletilmesine dair gerekli evre ve teknik gvenlik kurallar ile boru hatlar gzergh boyunca oluan imar planlama almalar, yaplama, tesis kurma, ruhsatlandrma gibi durumlar iin dikkate alnmas gereken emniyet veya yaklam mesafelerini kapsar.

Dayanak

MADDE 3 (1) Bu Ynetmelik, 19/2/1985 tarihli ve 3154 sayl Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlnn Tekilat ve Grevleri Hakknda Kanunun 28 inci maddesine dayanlarak hazrlanmtr.

Tanmlar ve ksaltmalar

MADDE 4 (1) Bu Ynetmelikte geen;

a) Bakanlk: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanln,

b) BOTA: Boru Hatlar ile Petrol Tama A.. Genel Mdrln,

c) evre: Canllarn hayatlar boyunca ilikilerini srdrdkleri ve karlkl olarak etkileim iinde bulunduklar biyolojik, fiziksel, sosyal, ekonomik ve kltrel ortam,

) ED raporu: evresel etki deerlendirme raporunu,

d) Depolama: Gnlk ve mevsimlik deiiklikleri karlamak ve doal gaz temininin azalmas veya durmas ile meydana gelen doal gaz an gidermek amacyla doal gazn, svlatrlm doal gaz (LNG) veya gaz olarak depolanmasn veya ham petroln tanklarda depolanmasn,

e) Depolama tesisi: retimde yararlanlan tesisler hari olmak zere, bir tzel kiinin mlkiyet veya iletmesinde bulunan ve doal gaz, LNG veya gaz olarak depolamaya mahsus tesisi veya ham petroln tanklarda depolanmasna dair tesisi,

f) Doal gaz: Yerden karlan gaz halindeki doal hidrokarbonlar ile bu gazlarn piyasaya sunulmak zere eitli yntemlerle svlatrlm, basnlandrlm veya fiziksel ilemlere tabi tutulmu, svlatrlm petrol gaz - LPG hari dier hallerini,

g) D snr: Bu Ynetmelikte bahsedilen blge veya tesislerin etrafnda bulunan evre duvar, tel rg veya benzeri engelle belirlenen snr, herhangi bir engelin bulunmad durumlarda ise; kamulatrma yaplm yerlerde kamulatrma snrn, kamulatrma yaplmam yerlerde kadastro parsel snrn, kadastro yaplmam yerlerde ise, yaplarn en d noktalarnn birletirilmesi ile elde edilecek snr,

) Emniyet eridi: Boru hatt gzergh boyunca tanmlanan emniyet mesafesini ieren alan,

h) Emniyet mesafesi: Yer alt veya yer st boru hatlar tesisleri iin BOTA adna kamulatrlm ve irtifak hakk olarak tescil edilmi gzergh snrna, nc ahslarn planlayp yapmak istedii kalc tesislerin asgari uzaklk mesafesini,

) EPDK: Enerji Piyasas Dzenleme Kurumunu,

i) Gzergh (mecra) eridi: Petrol ve doal gaz tamaclnda kullanlan eitli aplardaki elik malzemeden yaplan borularn, yer alt veya yer stnden getii ve BOTA adna kamulatrlm, ilgili kurumdan izin alnm veya tescil edilmi kesintisiz arazi koridorunu,

j) Ham petrol: Yerden karlan veya karlabilen sv haldeki doal hidrokarbonlar,

k) letim: retime mahsus toplama hatlar ve datm ebekeleri haricindeki gaz boru hatt ebekesi veya svlatrlm doal gaz (LNG) tama vastalaryla gerekletirilen doal gaz naklini ve ham petroln elik boru hatlar ile tanmasn,

l) letim hatt: BOTAޒn mlkiyet ve iletimindeki doal gaz ve petrol boru hattn,

m) rtifak hakk: Kamulatrlmasna karar verilen gzergh alanndan yararlanma veya bu alan kullanma yetkisini,

n) Geici irtifak eridi: Sadece boru hatt ve tesislerinin inaat sresince snrl olarak kullanlacak ve i bitiminde eski haline getirilmek zere malikinin tasarrufuna braklmas gerekecek olan ve malikinden geici olarak kiralanan arazi eridini,

o) Kamulatrma: Devlet ve kamu tzel kiileri tarafndan kamu yarar iin gerekli olan zel kiilere ait tanmazlarn ve kaynaklarn, kanunla gsterilen esas ve usullere gre yetkili organlarca verilen karar uyarnca ve paras denmek suretiyle mlkiyetinin alnmas veya mal zerinde irtifak kurulmas ilemini,

) Kamulatrma eridi: Boru hatt gzerghnda, boru hattnn inas ve iletmesinin salanmas amacyla kamulatrlan alan,

p) Kalite uygunluk belgesi (TSEK markas kullanma hakk): lgili Trk standard yaymlanmam konularda imalata yeterlilik belgesi almaya hak kazanm firmalarn sz konusu rnlerinin ilgili uluslararas standartlar, benzeri Trk standartlar, dier lkelerin milli standartlar ve teknik literatr esas alnarak Trk Standartlar Enstits tarafndan kabul edilen kalite faktr ve deerlerine uygunluunu belirten ve akdedilen szleme ile TSEK markas kullanma hakk verilen firma adna dzenlenen ve zerinde TSEK markas kullanlacak rnlerin ticari markas, cinsi, snf, tipi ve trn belirten geerlilik sresi bir yl olan belgeyi,

r) Kamu yarar karar: 4/11/1983 tarihli ve 2942 sayl Kamulatrma Kanununun 5 inci maddesinde saylan kamu idareleri ve kamu tzel kiilerince verilen bir tanmazn kamulatrlmas gerekliliini tespit eden karar,

s) Lisans: Tzel kiilere doal gaz ve ham petrol piyasa faaliyetinde bulunabilmeleri iin Kanun uyarnca EPDK tarafndan her bir piyasa faaliyeti iin verilen izin belgesini,

) Mahallin en byk mlki idare amiri: llerde valiyi, bykehir belediyesi hudutlar iinde kalanlar dhil ilelerde kaymakam,

t) Mcavir alan: mar mevzuat bakmndan belediyelerin kontrol ve mesuliyeti altna verilmi olan alanlar,

u) Mlkiyet hakk: Kamulatrlmasna karar verilen gzergh alan zerinde kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisini,

) zel gvenlik blgeleri: 18/12/1981 tarihli ve 2565 sayl Askeri Yasak Blgeler ve Gvenlik Blgeleri Kanunu hkmlerine gre kamu ve zel kurululara ait stratejik deeri haiz her trl yer ve tesislerin d snrlarndan itibaren en fazla 400 metreye kadar geen noktalarn birletirilmesiyle veya sz konusu Kanun erevesinde belirlenen ve Bakanlar Kurulu kararna istinaden tespit edilen alanlar,

v) Prosedr: TS EN ISO 9001; BOTA Kalite Ynetim Sistemi, TS EN ISO 14001; BOTA evre Ynetim Sistemi ve TS 18001; BOTA Sal ve Gvenlii Ynetim Sistemi prosedrlerini,

y) Sertifika: Doal gaz faaliyeti yapan tzel kiilerin sistemde yer alacak tesislerinin tasarm, yapm, revizyonu, bakm, onarm, kontrol, mavirlii ve benzeri hizmetlerde bulunacak gerek ve tzel kiilerin yeterliliini gsteren ve EPDK tarafndan verilen izni,

z) Svlatrlm doal gaz (LNG) tesisi: Doal gazn sv olarak tanmas ve depolanmas amacyla svlatrlmas, boaltlmas, depolanmas ve tekrar gaz haline getirilmesi iin kullanlan tesisleri,

aa) Standart: zerinde mutabakat salanm olan, kabul edilmi bir kurulu tarafndan onaylanan, mevcut artlar altnda en uygun seviyede bir dzen kurulmasn amalayan ortak ve tekrar eden kullanmlar iin rnn zellikleri, ileme ve retim yntemleri ve bunlarla ilgili terminoloji, sembol, ambalajlama, iaretleme, etiketleme ve uygunluk deerlendirmesi ilemleri hususlarndan biri veya birkan belirten ve uyulmas ihtiyari olan dzenlemeyi,

bb) Tesis: Doal gazn svlatrlmas, gazlatrlmas, zenginletirilmesi, arndrlmas, iletilmesi, depolanmas ve datlmas ile ilgili kullanlan tm boru hatlar, ekipman, tesisat, bina ve nakliye vastalarn ve ham petrol boru hatlar ve buna bal ekipman, depolama tankl, bina ve tesisat,

cc) Tipik izim: Boru hatlar ve tesislerinin inaat ve gvenli iletimi iin teknik standartlar ve prosedrler gz nne alnarak BOTA mhendislik birimleri tarafndan hazrlanan teknik izimleri,

ifade eder.

KNC BLM

Boru Hatlar ile Tesislerinde Uygulanacak Mevzuat ve Ykmllkler, Mecra ve

Gvenlik eridi zel Gei Kurallar, zel Gvenlik Blgesi Kapsamna Alnma,

Gzergh Seimi ve Gvenli letim

Boru hatlar ile tesislerinde uygulanacak mevzuat ve BOTAޒn ykmllkleri

MADDE 5 (1) Petrol ve doal gaz boru hatt tesislerinde kesintisiz ak ve arz gvenlii ile kaak olmamasna dayal, srdrlebilir, evreyle uyumlu bir gvenlik kural ve politikas yrtlmesi esastr. Boru hatlarnda yllk bazda kaak ve arza skln srekli azaltan bir program gelitirilmesi zorunludur. Bu amala her bir boru hatt iin, boru hatlar ile ilgili her bir ube/iletme mdrl; kendi grev alan iinde kalan faaliyetleri, bteleri ve zamanlamalar ieren planlar gelitirir. Bu planlar, bir nceki ylda boru hattnn maruz kald arza sonularyla dorudan ilgili olur.

(2) Tm boru hatt tesisleri iin aada saylan hususlar dikkate alnr.

a) EPDK tarafndan yaymlanan boru hatt tesislerine ait ynetmeliklere, tebli ve Kurul kararlarna uyulur.

b) Doal gaz ve ham petrol piyasa faaliyetlerinin gerekletirilecei tm tesislerin tasarm, yapm ve montaj, test ve kontrol, iletmeye alma ve iletilmesi, bakm, onarm ve tesislerde asgari emniyetin salanmas ile ilgili olarak; EN (Avrupa Standartlar), TS (Trk Standartlar), TSE (Trk Standardlar Enstits), ISO (Uluslararas Standardizasyon Kuruluu), IEC (Uluslararas Elektroteknik Komisyonu), Amerikan Milli Standartlar Enstits (ANSI), Amerika Makine Mhendisleri Dernei (ASME), Amerikan Gaz Birlii (AGA), Amerikan Petrol Enstits (API) ve Ulusal Yangndan Korunma Birlii (NFPA) standartlarndan herhangi birine veya bu standartlarda yoksa TSE tarafndan kabul gren dier standartlara ve/veya dokmanlara uyulmas zorunludur. Yukardaki hususlarla ilgili standartlarn balcalar Ek-1de yer alr. Bu faaliyetlerde Ynetmelik ekinde yer alan BOTA tipik izimlerine uyulur. Bu Ynetmelik ierisinde geen tm yasa, ynetmelik, standart ve BOTA tipik izimlerinin gncel halleri geerli olacaktr.

c) Ayrca, doal gaz ve ham petrol tama ve depolama faaliyetlerinin gerekletirilecei tm bina ve tesislerin projelendirilmesi ve hesap yntemlerinin belirlenmesinde 6/3/2007 tarihli ve 26454 sayl Resm Gazetede yaymlanan Deprem Blgelerinde Yaplacak Binalar Hakknda Ynetmelik hkmleri esas alnr. Tesislerde hibir ekilde standart d malzeme ve ekipman kullanlamaz. Ancak standard bulunmayan malzeme ve ekipman iin kalite uygunluk belgesine sahip olma art aranr.

) Boru hatt tesislerinin alma mr boyunca teknik ve evre gvenlii salanr.

d) Tm faaliyetler; 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayl Sal ve Gvenlii Kanunu ve bu Kanuna dayanarak hazrlanan ynetmeliklere, 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayl evre Kanunu ve bu Kanuna dayanarak hazrlanan ynetmeliklere ve ayrca; TS EN ISO 9001 baznda hazrlanan BOTA Kalite Ynetim Sistemi, TS EN ISO 14001 baznda hazrlanan BOTA evre Ynetim Sistemi ve TS 18001 temel alnarak hazrlanan BOTA Sal ve Gvenlii Ynetim Sistemi adndaki prosedrlere uygun olarak gerekletirilir. Bu prosedrler, asgari olarak salk, gvenlik, evre ve emniyet kalitesi, denetim ve gzden geirme, tesis idaresi, standartlatrma ve eitim konularnda ortak ve/veya boru hattna zel politikalar ierir.

e) BOTA tarafndan bu Ynetmelik kapsamndaki tesislerin fenni usullere, endstriyel standartlara, genel kabul grm teknik kurallara ve mevzuatlara uygun olarak yapm ve iletilmesi amacyla ham petrol ve doal gaz boru hatt tesisleri teknik emniyet ve evre uygulama el kitaplar hazrlanr.

f) 15/6/2005 tarihli ve 25846 sayl Resm Gazetede yaymlanan Petrol Piyasasnda Sigorta Ykmllkleri Hakknda Tebli hkmlerine gre; faaliyetlerinin nc kiiler nezdinde oluturaca bedeni ve maddi zarar veya ziyanlar tazmin etmek iin, BOTA gerekli mali sorumluluklara ilikin sigorta veya sigortalar yaptrmakla ykmldr. Ayrca BOTA, petrol tesisleri ile mlkiyet veya emanetlerinde bulunan petrol, sahiplerince sigortalanmam ise tm risklere kar sigortalatmakla ykmldr. Bunun yannda, LNG ve doalgaz tesislerinde gerekletirilen hizmet ve varlklarn trne gre olas risklere kar da BOTA tarafndan sigorta yaptrlr.

g) Doal gaz boru hatt tesislerine ait yapm ve hizmet faaliyetleri, sertifika sahibi yklenici, alt yklenici veya taeron gibi gerek veya tzel kiilere yaptrlr. Bu hususlarn ihalenin teklif verme aamasnda bilindii kabul edilir. BOTA, bu faaliyetleri kendisi de gerekletirebilecei gibi sz konusu faaliyetlerin ilgili mevzuat erevesinde yrtlp yrtlmediine ilikin test ve/veya kontrolleri bu ie uygun baka bir sertifika sahibine de yaptrabilir. Ayn alma alann paylaan iverenler, i sal ve gvenlii ile ilgili hususlar koordinasyon ierisinde yrtrler. Yaplan test ve kontrollere ilikin her trl kayt ve raporlar ile tesislerin iletme, bakm ve onarm kaytlar yklenici firma ve/veya BOTA tarafndan tutulur.

) BOTA, kendi tesis ve faaliyetlerini nemli lde tehdit eden veya olumsuz ynde etkileyen bir durum olutuunda, kamunun can, mal ve evre gvenliini dikkate alarak bata mahallin en byk mlki idare amirini olmak zere ilgili kamu kurumlarn ve bundan etkilenme ihtimali bulunan dier kurulular haberdar eder. Ayrca tehdidin nitelii ve nicelii ile bunu nlemek zere alnmakta olan tedbirleri EPDKya bildirir ve evreye zarar vermemek iin gerekli dier tedbirleri alr. alanlarn i sal ve gvenliini etkileyecek bir durum olduunda, hayati tehlike tespitinde; bu tehlike giderilinceye kadar tehlikeden doabilecek riskin etkileyebilecei alanda i durdurulabilir ve alanlarn hayati tehlike bulunan yerlere girmemesi iin gerekli tedbirler alnr.

h) Bu Ynetmeliin uygulanmas sonucu tutulacak saysallatrlm gzergh haritalar, pig ve katodik koruma lm sonu ve deerlendirme raporlar gibi kaytlarn ilgili birimlerde muhafazasndan, ham petrol boru hatt tesislerine ait Mecra ve Emniyet eridi Dosyasnn EPDKya onaylattrlmasndan, BOTA Genel Mdrlnn kurumsal kalite, boru hatlarnn teknik emniyeti ve gvenlikli iletimi faaliyetlerini yrten daire bakanl sorumludur.

) nc ahslarn Ynetmelikte yer alan gzergh eridi ve emniyet mesafesi kurallarna uymalarn salama, bu kurallara uyulmasnn takibi ve Ynetmelikte yer alan boru hatlarnn teknik emniyeti ve gvenli iletimi ile ilgili alnacak dier tedbirler konusunda, tara tekilatnda grev yapan ham petrol, doal gaz ve LNG iletmeleri de sorumludur.

i) BOTA boru hatt tesislerinin mhendislik almalar srasnda ilgili mevzuata uygun olarak gerekli ED raporu veya proje tantm dosyas hazrlanr. Boru hatt yapm aamasnda ED raporu alnan gzerghn evresel izlemesi yaplr.

j) Petrol ve doal gaz boru hatt tesislerinin yangna kar korunmasnda 27/11/2007 tarihli ve 2007/12937 sayl Bakanlar Kurulu Karar ile yrrle konulan Binalarn Yangndan Korunmas Hakknda Ynetmelik ve 18/6/2013 tarihli ve 28681 sayl Resm Gazetede yaymlanan yerlerinde Acil Durumlar Hakknda Ynetmelik hkmlerine ve BOTA Genel Mdrlne ait acil durum prosedrlerine uygun tedbirler alnr.

k) Eskiden yaplm veya yeni yaplacak tm ham petrol ve doal gaz boru hatlar, bunlara ait tesislerin yerleri ve boru hatt gzerghlarnn kamulatrma planlarna uygunluu salanr. Bu tesislere ait her trl haritalar, harita bilgileri, konum bilgileri Corafi Bilgi Sistemi (GIS) veri tabanna aktarlarak muhafaza edilir.

l) Boru hatlarnn tamam SCADA ve telekomnikasyon sistemleri ile donatlarak, bu sistemlerin boru hatlarnn inaat sonrasnda bitirilmesi ve iletmeye alnmas salanr. Bu kapsamda boru hatlarnn tm iin kaak tespit programlar kullanlr.

Ham petrol boru hatt tesislerinde mecra ve emniyet eridi, iaret levhalar ve hat vanalar

MADDE 6 (1) BOTA ham petrol boru hatlar ve tesisleri evresindeki planlama ve imar uygulama almalarnda uyulmas gereken koullar ve teknik emniyet kriterleri aada belirtilmitir.

a) BOTA adna kamulatrlm ya da irtifak hakk alnm olan gzergh eridi snrlar ierisinde hibir ekilde yaplamaya msaade edilmez.

b) 10/9/2004 tarihli ve 25579 sayl Resm Gazetede yaymlanan Petrol Piyasasnda Uyulacak Teknik Kriterler Hakknda Ynetmelik ile 2/11/1985 tarihli ve 18916 sayl Resm Gazetede yaymlanan Planl Alanlar Tip mar Ynetmelii hkmleri esas alnr.

c) Yeni ina edilecek ham petrol boru hatlar iin ASME B31.4 ve BS 8010 standartlarnda belirtilmi olan dizayn kriterleri esas alnmakla birlikte, boru hatlarnn yerleim alanlarna olan emniyet mesafelerine ilikin olarak aada belirtilen hususlar uygulanr.

1) Mcavir alanlar dnda nfus younluu seyrek olan alanlarda, boru hatt aksndan itibaren bina yaklam mesafeleri belirlenmesinde, BS 8010 standardnda kabul gren formllerden yararlanlarak gerekli emniyet mesafeleri hesaplanr.

2) Ham petrol boru hattna ait tesisler, pompa istasyonlar, pig istasyonlar, hat vanalar ve benzeri ile evre tesisler ve kentsel yaplar, patlayc, parlayc, yanc, yakc ve andrc madde bulunduran, imal eden, kullanan atlye, depo, ardiye, imalathane, fabrika gibi tesisler arasndaki emniyet mesafeleri iin Ek-2de verilen tablodan yararlanlr.

3) Mcavir alanlar iinde veya ehir ii blgelerden gemenin zorunlu olduu durumlarda Ek-3te yer alan tablo kullanlarak boru hatt apna gre uygun emniyet mesafesi belirlenir. Ancak zorunlu durumlarda, gerekli risk deerlendirmesi yaplarak ve uygun risk azaltma yntemleri uygulanarak bu mesafe azaltlabilir. Ayrca bina yaklam mesafelerinin belirlenmesinde ehir ii planlama ve ina kurallar geerli olacaktr.

(2) Ham petrol boru hatt tesislerinde de, doal gaz datm hatlarnn ve donanmlarnn tannmas ve yerlerinin belirlenmesi iin kullanlan iaret levhalarnn ayns kullanlr. Bu iaret levhalar iin kullanlan TS 10874 standardnn yannda Amerikan Petrol Enstits tarafndan hazrlanan API RP 1109 Sv Petrol Boru Hatt Tesislerinin aretlenmesi standard da dikkate alnr. Ancak baz blgelerde ve durumlarda boru hatlarnn gizlenmesine karar verilebilir. Bu gibi durumlarda gizli iaretleme metotlar uygulanr.

(3) Ham petrol boru hatlarnn getii gzerghlardaki bina saylar ve buna bal nfus younluu, corafi koullar ve zel geiler dikkate alnarak BS 8010 ve ASME Standartlarnda belirtilmi gzergh snflandrmas yapldktan sonra tasarm faktrleri tespit edilir ve bu tasarm faktr gz nne alnarak kullanlacak borularn et kalnlklar hesaplanr. Ayrca, kullanlacak borularn et kalnlklarnn belirlenmesinde ASME/ANSI B 36.10 standardndan yararlanlr.

(4) 31/12/2004 tarihli ve 25687 sayl Resm Gazetede yaymlanan Su Kirlilii Kontrol Ynetmeliine gre yeni boru hatt gzerghlar ime ve kullanma suyu havzas snrlar dndan geirilir.

(5) Ham petrol boru hatt zerinde bulunan btn hat vanalarnn uzaktan kumandal olmas zorunludur. Ayrca, deniz, gl, nehir, su havzas, orman saylan alanlar, korunan alanlar, baraj gibi evre kirlenmesi ve ekolojik denge bakmndan hassas alanlarn yaknndan veya zerinden zorunlu hallerde hat gemesi durumunda, geilerin giri ve k noktalar ile dier uygun yerlere uzaktan kumandal hat vanalar yerletirilir. Ayrca hat vanalar arasndaki azami mesafenin belirlenmesinde, blgenin ASME standartlarna gre snflandrlmas yapldktan sonra Ek-4te belirtilen tablodan yararlanlr. Mevcut ham petrol boru hatlar yaknna baraj ve hidroelektrik santrali gibi projeler yaplmak istenmesi durumunda, masraflar talep eden kurum veya kurulularca karlanmak kayd ile risk deerlendirmesi yaptrlr ve ilave risklerin azaltlmas iin uygun grlen nlemler aldrlr. Yeni duruma ve blgenin corafi koullarna uygun emniyet mesafesi BOTA tarafndan belirlenir.

(6) Ham petrol boru hatlarnn ve tesislerinin inaat, bakm, onarm ve iletilmesinin yaplabilmesi iin gerekli gzergh eridi Ek-3te yer alan BOT-TYP-PL-0010-1/1-Rev. 2-22/01/2013 ve ham petrol boru hatt kanal ile toprak geri doldurma ebatlar ise; Ek-5te yer alan BOT-TYP-PL-0015-1/1-Rev. 2-22/01/2013 numaral BOTA tipik izimlerinde yer alan tablolar dikkate alnarak belirlenir.

(7) Ham petrol boru hatlarnn getii gzergh boyunca imara sonradan alan blgeler ile tarmsal arazi ve orman arazilerinde sonradan yaplamaya alacak ksmlar iin, boru hattnn gzergh imar uygulayan belediyelerin imar planlarna ilettirilerek, boru hatt gzergh eridinin cadde ortasndaki refjlerde, park ve yeil alanlarda braklmas salanr. Sonradan imara alacak bu blgelerde yanc ve patlayc madde bulundurmamak koulu ile yaplmas planlanan konut projeleri iin bina yaklam mesafeleri; Boru apna gre borunun sol veya sa tarafnda belirlenmi kalc gzergh eridi genilii + imar mevzuatna gre bina ekme mesafesi + her kat iin 0,5 metre formlne gre hesaplanr. Formlde belirtilen apa gre sol ve sa kalc gzergh genilii, Ek-3te yer alan tablodan belirlenir. mar mevzuatna gre bina ekme mesafesi ise ilgili belediyenin imar mevzuat ve uygulama imar plan gerei bina ekme mesafesi olarak tanmlanan parsel snr ile yap arasndaki mesafedir. Bina ekme mesafesi belirlenirken, Planl Alanlar Tip mar Ynetmeliinde yer alan hkmler esas alnr.

(8) Ham petrol boru hatlarnn getii kamulatrlm veya irtifak hakk alnm gzergh eridi dnda kalan ksmlara, patlayc, parlayc, yanc, yakc, andrc madde bulunduran, imal eden, kullanan atlye, depo, ardiye, imalathane, fabrika gibi tesisler, akaryakt ve LPG istasyonlarnn yaplmak istenilmesi durumunda; bu tr tesislerin boru hattna yaklama mesafesi belirlenirken Petrol Piyasasnda Uyulacak Teknik Kriterler Hakknda Ynetmelik hkmleri esas alnr. Bu Ynetmelie gre; ham petrol iletim hatlarnn aks ile bu tr tesislerde bulunan yer alt ve yer st tanklar, datclar veya tehlikeli maddenin bulunduu ekipmanlar arasndaki mesafe 50 metreden aa olamaz. Bu tr tesislerin idari ve sosyal binalarna ait yaklam mesafeleri hesaplanrken yedinci fkrada belirtilen forml ile Ek-3te yer alan tablo dikkate alnr. Ancak BOTAޒa ait ham petrol boru hatlar 2565 sayl Askeri Yasak Blgeler ve Gvenlik Blgeleri Kanunu kapsamnda olduundan, terr veya hrszlk riski yksek olan blgelerde bu tr tesislerin boru hattna olan yaklam mesafelerinin belirlenmesinde, 2565 sayl Askeri Yasak Blgeler ve Gvenlik Blgeleri Kanununun hkmlerinden yararlanlr.

(9) Ham petrol boru hatlar iin boru hatt kanal ile toprak geri doldurma ebatlar Ek-5teki (BOT-TYP-PL-0015-1/1-Rev.2-22/01/2013) numaral BOTA tipik iziminde yer alan tablodan yararlanlarak belirlenir. Boru hattnn zerindeki toprak kalnlnn belirlenmesinde Ek-5te yer alan tablonun yannda BS 8010 standardnda belirtilen minimum toprak rts kalnl lleri dikkate alnr. zel geiler (akarsu, otoyol, demiryolu ve benzeri) olmas durumunda ise BS 8010 standardnda belirtilen zel geiler iin minimum toprak rts kalnlk lleri dikkate alnr.

(10) Ham petrol boru hatlar gzergh boyunca, 4/6/1985 tarihli ve 3213 sayl Maden Kanunu kapsamnda kurulmas planlanan her trl maden retim ve iletim tesislerinin boru hattna olan emniyet mesafesi 200 metreden aa olamaz. Bu tr tesislerin dinamit veya dier tr patlayclarla yapacaklar patlatmal almalar iin (m > k q) forml kullanlarak boru hattna olan gerekli emniyet mesafesi belirlenir. Bu formlde k sabit bir deer olup 50 alnr. Bu formle gre 25 kg dinamite edeer bir patlamann boru hattna olan asgari uzaklk mesafesi, m > 5025 (q=kg) asgari 250 metre olur. zel durumlarda BOTA bu emniyet mesafesini yeterli bulmayabilir. Bu durumda, gerekesiyle birlikte mahallin en byk mlki idare amiri bilgilendirilir ve dinamit, anfo gibi patlayc maddeler ile yaplabilecek patlatmalar, beton kazk akma veya benzeri vibrasyon faaliyetlerinin boru hattna ve tesislerine etkisi, enine ve boyuna gerilmeler ile rezonans titreim lmleri yaptrlarak bulunur. Yaplan lm sonular dorultusunda gerekli grlen tedbirlerin alnmas ve lm masraflar talep sahibince karlanr.

(11) Yeni ina edilen ham petrol boru hatlarnn mevcut otoyol, demiryolu ve karayollarndan geirilmek istenildii durumlarda Amerikan Petrol Enstits tarafndan hazrlanan API RP 1102 elik Boru Hatlarnn Demiryollar ve Karayollar Geii standardndan yararlanlr. Ayrca bu Ynetmeliin 8. maddesinin 3. bendinde yer alan maddeler de gz nne alnr. Mevcut boru hatlarnn yaknndan veya zerinden otoyol, demiryolu veya karayolu geirilmek istenildiinde BOTA ve ilgili Kurum arasnda taraflarn sorumluluklarn aka bildiren bir protokol yaplr. Sz konusu projeler (otoyol, demiryolu, karayolu ve benzeri) ile boru hatlarnn kesimesi durumunda, boru hatlarnn zerine etki edebilecek dinamik ve statik yklerin dalmasn salayarak boru hatlarnn zarar grmesini nleyecek, BOTA tarafndan uygun grlen koruyucu yaplar, ilgili talep sahibine yaptrlr. Kesime noktasnda yaplacak tm almalar BOTA nezaretinde yaplr ve almalar kapsamnda yaplan harcamalar talep sahibi tarafndan karlanr.

(12) Ham petrol boru hatlarnn getii akarsularda, boru hatt aksnn solundan ve sandan 400 metre mesafe ierisinde kum alnmas, kum oca almas veya akarsu tabannn doal yapsnda deiiklie sebep olabilecek faaliyetler yaplmasna msaade edilmez. Ancak bu tr faaliyetlerin boru hattnn gei noktasnda akarsu doal yapsn bozarak boru hatt teknik emniyetini olumsuz etkilediinin anlalmas durumunda, boru hattna olan mesafesine baklmakszn bu tr faaliyetler en ksa srede sonlandrlacak veya faaliyeti yrten taraflar tm maliyetlerini de karlayarak BOTAޒn uygun grn alarak gerekli tedbirleri alacaklardr.

(13) BOTA ham petrol boru hatlarna ait kamulatrma eridi zerine yeil alan, yry ve bisiklet yolu, park gibi bina nitelii tamayan ak tesis projeleri BOTAޒtan uygun gr alnmak suretiyle gerekletirilebilir. Bu tarz projeler gerekletirilmeden nce yaplacak protokollerde BOTA bakm ve onarm ekiplerinin iletme aamasnda her zaman hattn bakm, onarm ve kontrol iin dzenleme sahasna girme yetkisi bulunduu gz nnde bulundurulur. Ayrca boru hatt gzergh eridi zerine ak tesis projeleri yaplrken almalar BOTA nezaretinde yaplr.

(14) Ham petrol boru hatlarnn Ek-3te verilen gzergh eridi zerinde boru hattna zarar verecek ekilde kkl bitki ve aa dikilmemesi koulu ile ekin ve benzeri tarmsal faaliyet yaplmasna msaade edilebilir. Ancak tarmsal alanlarda anz yaklmasna msaade edilmez. Mevcut aalandrlm alandan boru hatt geirilmesinin zorunlu olduu durumlarda aa gvdesi ile boru hatt kanal kenar arasndaki mesafe en az 5 metre olmaldr.

(15) Ham petrol boru hatt gzergh eridi evresinde yaplmak istenen, elle kaz dnda hafriyat, sondaj, artezyen, su kuyusu ama gibi almalar boru hatt aksndan itibaren en az 30 metre uzaklkta yaplmaldr.

(16) Boru hatt gzerghnn deniz, gl, nehir, su havzas, korunan alanlar, baraj, youn sanayi ve ticari kurulular tarafndan evrili olmas, Organize Sanayi Blgeleri (OSB), Endstri Blgeleri ve Sanayi Siteleri ierisinden getii, toporafik ve jeolojik yapnn msait olmad, fay hatlar ve heyelan blgelerinin yer seimini zorlatrd, hlihazrdaki mevcut boru hatlar, enerji blgeleri ve teknik alt yap tesislerinin konumlarnn getirecei engeller nedeni ile yukarda yer alan emniyet mesafelerinin daraltlmasna BOTA tarafndan izin verilebilir. Sz konusu blge ile ilgili risk deerlendirmesi yaptrlr ve mevcut riski artrmayacak tedbirler alnr. Ancak, emniyet mesafesinin daraltlmas talebinde bulunan kii veya kurulu tarafndan hazrlanacak projenin BOTA tarafndan uygun grlmesi ve bu projenin BOTA gzetiminde yaplmas, bu ve benzeri teknik tedbirlerden doacak masraf demeyi taahht etmesi arttr.

(17) BOTAޒa ait veya kontrolndeki telekom-SCADA yer alt kablolarnn boru hatt ile beraber tesis edilmesi halinde, boru hatt iin kazlan kanal iine Ek-5te yer alan tipik izimde belirtildii ekilde; mevcut boru hatt yanna tesis edilmesi halinde ise boru hatt aksnn asgari 3 metre paraleline ve Ek-5te belirtilen derinlie tesis edilecektir.

Doal gaz boru hatt tesislerinde mecra ve emniyet eridi, iaret levhalar ve hat vanalar

MADDE 7 (1) BOTA doal gaz boru hatlar ve tesisleri evresindeki planlama ve imar uygulama almalarnda uyulmas gereken koullar ve teknik emniyet kriterleri aada yer almaktadr.

a) Kamulatrlarak BOTA adna snrl ayni hak tesis edilmi olan gzergh eridi zerinde yaplamaya izin verilmez.

b) Mcavir alanlar dnda yeni ina edilecek boru hatlarnn gzergh almalar yaplrken, mcavir alanlarn dndaki sahalarda yerleim blgelerine ve konutlara en yakn mesafeler konusunda ANSI/ASME B31.8 standardnda dzenlemeler bulunmadndan, teknik gvenliin artrlmas amacyla genel olarak BS 8010 Standardnda kabul gren kurallar esas alnr. Ancak her durumda aada belirtilen asgari mesafeler korunmaldr.

1) Boru hatt aksndan itibaren konut tr, idari bina, sosyal tesis ve benzeri yaplara olmas gerekli asgari emniyet mesafeleri dokuzuncu fkraya gre belirlenir.

2) Doal gaz boru hatt ile patlayc, yanc, yakc, andrc madde bulunduran, imal eden, kullanan atlye, depo, ardiye, imalathane, fabrika gibi tesisler ile akaryakt istasyonlar, sktrlm doal gaz (CNG), LPG ve LNG stasyonlar, doal gaz evrim santralleri arasnda asgari 50 m yaklama mesafesi salanmaldr. Boru hatt yaklama mesafesi; boru aks ile istasyonlarda bulunan yer alt ve yer st tanklar, datclar veya tehlikeli maddenin bulunduu ekipmanlar arasndaki mesafedir. Bu tesisler zerindeki idari ve sosyal yaplara olmas gereken mesafeler dokuzuncu fkraya gre hesaplanr. Dinamit, anfo gibi patlayc maddeler ile yaplacak patlatmalar iin onbirinci fkra hkmleri geerlidir.

3) Doal Gaz Boru Hatt Tesisleri (basn drme ve lm istasyonlar, kompresr istasyonlar, pig istasyonlar, hat vanalar ve benzeri) evre yaplar arasnda Ek-2deki tabloda verilen asgari yap yaklama mesafeleri salanmaldr. Bu tesisler ile zerindeki idari ve sosyal yaplara olmas gereken mesafeler dokuzuncu fkraya gre hesaplanr.

c) Yeni ina edilecek doal gaz boru hatlar ve tesislerinin mcavir alan snrlar ierisinden, yaplama blgelerinden ve/veya ehir ii blgelerden geirilmemesi esastr. Ancak, sz konusu blgelerden geirilmesinin zorunlu olduu durumlarda, ehir ii planlama ve ina kurallar geerli olmakla birlikte;

1) Boru aksndan itibaren konut tr, idari ve sosyal tesisler, okul, hastane, cami ve benzeri d snrna yaklama mesafesi 7 metreden az olamaz.

2) Boru hatt tesisleriyle ilgili olarak; giri veya k basnc en fazla 25 bar (25 bar dahil) olan tesislerde; tesisin Tehlikeli Alan Snflandrma Planlarnda belirtilen tehlike blgesi (zone 0 ve zone 1) tesis alan iinde olmak koulu ile, d tel it ile en yakn evre bina aras 10 m den az olamaz. Giri veya k basnc 25 bar ile 100 bar (100 bar dahil) arasnda olan tesislerde; tesisin Tehlikeli Alan Snflandrma Planlarnda belirtilen tehlike blgesi (zone 0 ve zone 1) tesis alan iinde olmak koulu ile, d tel fens ile en yakn evre bina aras 20 m den az olamaz.

(2) Boru hatlarnn getii gzerghlarda bulunan mevcut artlar, nfus younluu veya bina says, geiler gibi hususlar dikkate alnarak, geerli standart (ANSI/ASME B31.8) baznda gzergh snflandrlmas yapldktan sonra tasarm faktrleri tespit edilerek, buna mukabil olarak denen boru hatlarnda kullanlacak borularn et kalnlklar bu mevcut artlara uygun olarak hesaplanr.

(3) ehir ii mevcut hatlarn konumu ve korunmas BOTAޒa ait mevcut kamulatrma alan ile snrldr. Ancak, kamulatrma yaplamayan yol, yeil alan gibi arazilerde hat imar planna ve kadastro paftasna ilenerek korunur.

(4) Sonradan imara alan blgelerde BOTAޒa ait boru hatlarnn gzerghlar, imar uygulayan belediyenin imar planlarna ilettirilerek cadde ortalarndaki refjlerde, park ve yeil alanlarda braklmas salanr ve bu tesisler belediye tarafndan alt yap emniyet mesafeleri mevzuatnca korunur.

(5) Patlayc, parlayc, yanc, yakc, andrc madde bulunduran, imal eden, kullanan atlye, depo, ardiye, imalathane, fabrika gibi tesisler, akaryakt istasyonlar, LPG ve CNG istasyonlar, doal gaz evrim santrallerinin boru hattna yaklama mesafesi; boru aks ile istasyonlarda bulunan yer alt ve yer st tanklar, dispenserler veya tehlikeli maddenin bulunduu ekipmanlar arasndaki mesafe 50 metreden aa olamaz. stasyon zerindeki dier idari ve sosyal tesislere olmas gereken mesafe dokuzuncu fkraya gre hesaplanr. Bu konuda ayrca TS 12820 ve TS 11939 sayl akaryakt istasyonlar ile ilgili standartlar ile zel gvenlik blgesi ilan edilen BOTA tesislerinde 2565 sayl Kanun ve Askeri Yasak Blgeler ve zel Gvenlik Blgeleri Ynetmelii hkmleri uygulanr. Dinamit, anfo gibi patlayc maddeler ile yaplacak patlatmalar iin bu maddenin onbirinci fkra hkmleri geerlidir.

(6) Doal gaz boru hatlarnn ve tesislerinin inaat, bakm, onarm ve iletilmesinin yaplabilmesi iin gerekli gzergh eridi Ek-3te yer alan BOT-TYP-PL-0010-1/1-Rev. 2-22/01/2013 ve doal gaz boru hatt kanal ile toprak geri doldurma ebatlar ise; Ek-5te yer alan BOT-TYP-PL-0015-1/1-Rev. 2-22/01/2013 numaral BOTA tipik izimleri ile bu izimlerde yer alan tablolar dikkate alnarak belirlenir.

(7) Doal gaz boru hatlarnn ve tesislerinin inaatnn yaplabilmesi iin gerekli geici gzergh eridi Ek-3te yer alan BOT-TYP-PL-0010-1/1-Rev. 2-22/01/2013 tipik izimindeki veriler dikkate alnarak belirlenir. Geici gzergh eridi; orman, koruma stats olan alan, tarmsal araziler ve dier tm sahalarda BOTAޒa ait olan boru hattnn inaat aamasnda ilgili mevzuatna gre geici irtifak hakk tesis edilen alma erididir.

(8) letme aamasnda ihtiya duyulan bakm ve onarm almalarnda srekli olarak kullanlmak zere daimi irtifak hakk veya mlkiyet hakk alnan eridin genilii boru aksnn ak ynnde sa ve sol taraf eit genilikte tutulur. Srekli olarak kullanlan gzergh eridinin genilii Ek-3te yer alan BOT-TYP-PL-0010-1/1 Rev.2-22/01/2013 numaral tipik izimde gsterilen A geniliinin iki katdr. Ek-3teki gzergh eridinin azami mi yoksa asgari mi (azaltlm) genilikte olacana detay mhendislik aamasnda saha artlar dikkate alnarak karar verilir.

(9) Ana iletim doal gaz boru hatlar iin tarmsal arazi ve orman arazilerinde sonradan yaplamaya alacak ksmlarda yanc ve patlayc madde bulundurmamak veya depolamamak koulu ile bina yaklam emniyet mesafeleri; apa gre sol veya sa kalc gzergh erit genilii + imar mevzuatna gre bina ekme mesafesi + her kat iin 0.5 metre formlne gre hesaplanr. Okul, hastane, ibadethane ve benzeri toplu yaam alanlar iin formle 10 metre ilave edilir. Formlde belirtilen apa gre sol veya sa kalc gzergh genilii Ek-3te yer alan tablodan boru hattnn apna gre belirlenir. mar mevzuatna gre bina ekme mesafesi ise ilgili belediyenin imar mevzuat ve uygulama imar plan gerei bina ekme mesafesi olarak tanmlanan parsel snr ile yap arasndaki mesafedir. Bina ekme mesafesi belirlenirken Planl Alanlar Tip mar Ynetmeliinde yer alan maddeler esas alnr.

(10) Doal gaz boru hatlarna ait tesislerin (vana, pig, kompresr, RM/A ve RM/B istasyonlar gibi ) yaknnda yaplacak dier altyap tesisleri ile patlayc, parlayc, yanc, yakc, andrc madde bulunduran, imal eden, kullanan atlye, depo, ardiye, imalathane, fabrika gibi tesisler iin uyulmas gereken emniyet mesafeleri Ek-2de yer alan tabloda belirtilmitir. Bu konuda ayrca 9uncu madde hkmleri dikkate alnr.

(11) Doal gaz boru hatlar gzerghlarnda yaplabilecek her trl dinamit patlatmalarnn doal gaz boru hattna olan emniyet mesafesi 200 metreden az olmamak zere; (m > k q) formlne gre hesap edilir. Burada k sabit bir deer olup, 50 alnr. Bu formle gre 25 kg dinamite edeer bir patlamann boru hatlarna uzaklk mesafesi m > 5025(q=kg) asgari 250 metre olmaldr. zel durumlarda BOTA bu emniyet mesafesini yeterli bulmayabilir. Bu durumda; dinamit, anfo gibi patlayc maddeler ile yaplabilecek patlatmalar, beton kazk akma veya benzeri vibrasyon faaliyetlerinin boru hattna ve tesislerine etkisi, enine ve boyuna gerilmeler ile rezonans titreim lmleri yaptrlarak bulunur. Yaplan lm sonular dorultusunda gerekli grlen tedbirlerin alnmas ve lm masraflar talep sahibince karlanr.

(12) Doal gaz boru hatlarnn deniz altndan geen ksmlarnda, DNV Standardnda (Offshore Standard - DNV-OS-F101) belirtildii zere herhangi bir risk deerlendirmesi yaplmam ise mevcut veya yeni yaplacak boru hattnn 500 metre sa ve 500 metre sol tarafnda;

a) Gemilerin demirlemesine, gemi trafiine ak her trl iskele ve benzeri tesis yaplmasna ve yk boaltlmasna msaade edilmemesi esastr. Bu hususta Ulatrma, Denizcilik ve Haberleme Bakanl Tersaneler ve Ky Yaplar Genel Mdrlnn gr de alndktan sonra nihai deerlendirme yaplr.

b) Boru hattna zarar verecek her trl balk avcl yaplmasna, deniz dibinde her trl aratrma yaplmasna, denizden veya kydan kum alnmasna, deniz ve gl tabanlarnn doal yapsnda deiiklik yaplmasna msaade edilmemesi esas olmakla birlikte, yasaklanacak faaliyetler ve su rnleri aratrmalar konusunda Gda, Tarm ve Hayvanclk Bakanlnn gr alnr.

c) Doal gaz boru hatlarnn karaya kt yerlerdeki yaklam mesafeleri ve gvenlik kriterleriyle ilgili olarak; 2565 sayl Askeri Yasak Blgeler ve Gvenlik Blgeleri Kanunu ve ilgili Ynetmelii hkmleri uygulanr.

d) 3213 sayl Maden Kanununa gre, 1. Grup (a) bendi madenlere ilikin retim faaliyetleri ile bu faaliyetlere dayal ruhsat sahasndaki tesislere ynelik iyeri ama ve alma ruhsatlar iin BOTAޒn uygun gr alnr.

(13) Boru hattnn getii akarsularda, boru hattna 400 metre mesafe iinde kum alnmas, kum oca almas ve akarsu tabanlarnn doal yapsnda deiiklik yaplmasna msaade edilmez. Ancak bu tr faaliyetlerin boru hattnn gei noktasnda akarsu doal yapsn bozarak boru hatt teknik emniyetini olumsuz etkilediinin anlalmas durumunda, boru hattna mesafesine baklmakszn bu tr faaliyetler en ksa srede sonlandrlacak veya faaliyeti yrten taraflar tm maliyetlerini de karlayarak BOTAޒn uygun grn alarak gerekli tedbirleri alacaklardr.

(14) Kamulatrma eridi zerinde yeil alan, bina nitelii tamayan ak tesis projeleri BOTA tarafndan uygun bulunmasndan sonra gerekletirilebilir. Bu konuda yaplacak protokollerde BOTA bakm ekiplerinin iletme aamasnda ilgili yetkili idareye bilgi vermek suretiyle her zaman boru hatt bakm, onarm ve kontrol iin dzenleme sahalarna girecei gz nnde bulundurulur.

(15) Doal gaz boru hatlarnn Ek-3te verilen gzergh eridi zerinde boru hattna zarar verecek ekilde kkl bitki ve aa dikilmemesi koulu ile ekin ve benzeri tarmsal faaliyet yaplmasna msaade edilebilir. Ancak tarmsal alanlarda anz yaklmasna msaade edilmez. Mevcut aalandrlm alandan boru hattnn geirilmesinin zorunlu olduu durumlarda ise aa gvdesi ile boru hatt kanal kenar arasndaki mesafe en az 5 metre olmaldr.

(16) Doal gaz boru hatlarnn ve donanmlarnn tannmas ve yerlerinin belirlenmesi iin iaret levhalar kullanlr. Bu iaret levhalar iin TS 10874 standardndan yararlanlr. Ancak, baz blgelerde ve durumlarda boru hatlarnn gizlenmesine karar verilebilir. Bu gibi durumlarda gizli iaretleme metotlar uygulanr.

(17) Doal gaz boru hatt zerinde bulunan btn hat vanalarnn uzaktan kumandal olmas gerekir.

(18) Doal gaz boru hatlar emniyet eridi iinde boru hatt aksndan itibaren; 30 metre uzakla kadar elle kaz dnda hafriyat, sondaj, artezyen ve su kuyusu BOTAޒtan izin alnmakszn yaplamaz. Ancak bu mesafe jeotermal sondaj kuyular iin 100 metre olarak uygulanr.

(19) Yukarda yer alan emniyet mesafelerinin, boru hatt gzerghnn deniz, gl, nehir, su havzas, korunan alanlar, baraj, youn sanayi ve ticari kurulular tarafndan evrili olmas, toporafik ve jeolojik yapnn msait olmamas, fay hatlar ve heyelan blgelerinin yer seimini zorlatrmas, Organize Sanayi Blgeleri (OSB), Endstri Blgeleri ve Sanayi Siteleri ierisinden getii, hlihazrdaki mevcut boru hatlar, enerji blgeleri ve teknik alt yap tesislerinin konumlarnn getirecei engeller nedeni ile daraltlmasna BOTA tarafndan izin verilebilir. Bu durumda, sz konusu blge ile ilgili risk deerlendirmesi yaptrlr. Ancak, emniyet mesafesinin daraltlmas talebinde bulunan kii veya kurulu tarafndan risk deerlendirmesi sonucuna gre hazrlanacak projenin BOTA tarafndan uygun grlmesi ve bu projenin BOTA gzetiminde yaplmas, bu ve benzeri teknik tedbirlerden doacak masraf demeyi taahht etmesi arttr.

(20) BOTAޒa ait veya kontrolndeki telekom-SCADA yer alt kablolarnn boru hatt ile beraber tesis edilmesi halinde, boru hatt iin kazlan kanal iine Ek-5te yer alan tipik izimde belirtildii ekilde; mevcut boru hatt yanna tesis edilmesi halinde ise boru hatt aksnn asgari 3 metre paraleline ve Ek-5te belirtilen derinlie tesis edilecektir.

(21) Her trl maden retim ve iletim tesislerinde yaplacak olan almalarn vibrasyon ve toprak hareketine kar risk deerlendirmesi yaptrlarak buna gre doal gaz boru hatlarna olan mesafesi belirlenir.

Ham petrol ve doal gaz boru hatlar iin zel gei kurallar

MADDE 8 (1) Ham petrol ve doal gaz boru hatlar ile otoyol, devlet ve il yollar, demiryolu, nehir ve benzeri geilerin korunmasna ynelik ANSI/ASME B31.4 & ANSI/ASME B31.8 hkmlerine gre alnmas gereken nlemler unlardr.

a) Boru hatt kamulatrma eridi zerinde yap nitelii tamayan yaya, otoyol, demiryolu, devlet ve il yollar geitleri ve boru ekseni zerinde yol, su, elektrik gibi teknik alt yap projeleri iin her durumda BOTAޒ tan izin alnmas arttr. zin yazsnda alnacak tedbirler ve gerektiinde bu tedbir kapsamnda BOTA tarafndan uygun grlecek proje yer alr. Saylan tedbirler alndktan sonra BOTAޒn ilgili prosedr ve yazl talimatlar erevesinde bu faaliyetlere izin verilir.

b) zin bavurularna gei projeleri eklenir.

c) Bu projelerin BOTA tarafndan uygulanan tipik izimlere uygun olmas gerekir.

) Sz konusu tipik izimler ANSI/ASME B31.4 standardnda yer alan zel Geiler, Su Geileri, Yer st, Kpr Balantlar, Demiryolu ve Otoyol, Devlet ve l yollar Geileri ve Mevcut Boru Hatlar zerinden Otoyol, Devlet ve l yollar ve Demiryolu Geii paragraflarndan yararlanlarak hazrlanr.

d) Ayrca, ANSI/ASME B31.8 standardna gre Demiryollar, Otoyol, Devlet ve l yollar, Dier Yollar veya Caddeler Altndan Boru Hatt Geilerinde Kullanlacak Keson Borularn zellikleri ve Tasarm Faktrleri paragraflar ile elik Borularn Denmesinde Kullanlan Tasarm Faktrleri tablosu dikkate alnr.

(2) zel Geiler: Su, nehir, dere, sulama amal kanal, demiryolu, otoyol, enerji iletim hatt ve yer alt kablo geileri zel mhendislik almas gerektiren izimler olup, bunlar temel mhendislikte farkllklar iermektedir. BOTA bu geiler iin gerekli olan izinleri almak zorundadr. Mevcut tesislere en az zarar veren ve kamu gvenliini dikkate alan, salkl bir mhendislik ve iyi bir boru hatt uygulamas tasarm aamasnda dikkate alnr. Trafie veya geie yakn tesis sahiplerinin faaliyetlerine asgari etki yaratan bir inaat tekniinin organize edilmesi gerekir. Yer altnda bulunan boru hatlarnn inas srasnda, gzergh zerindeki gml dier hizmet hatlar ve gzergh boyunca ngrlen gei noktasndaki dier yer alt tesislerinin yerlerinin tespiti iin gerekli aba sarf edilir. Yukarda bahsedilen tesis sahiplerinin operasyonel hazrlklar yapabilmesi ve gei inaatnn yaplaca yere temsilcisini gnderebilmesi iin, bu almalardan olumsuz etkilenen tesis sahiplerine BOTA tarafndan nceden haber verilir.

(3) Demiryolu, otoyol, devlet ve il yollar geilerine ilikin olarak boru hattnn bulunduu konumdan dolay boruya gelecek zararn nlenmesi ve genel kamu gvenliinin salanmas amacyla aadaki gei prosedrlerini kapsar.

a) letim hattnn keson borusuz denmesi esas alnr. letim hattnn ve keson borularn denmesi API RP 1102ye uygun ekilde denir. Paslanmaya (korozyona) kar nlem olarak; d kaplamal iletim boru hatt keson boruya giri ve k noktalarnda birbiri ile temas etmesini nleyecek ekilde karlkl desteklenir. Ayrca giri ve k noktalarnda iletim hatt borusu ile keson boru elektrik iletkenlii olmayan malzeme ile tamamen izole edilerek kapatlr.

b) Keson boru kullanlmamas halinde; demiryolu veya otoyol, devlet ve il yollar altna denmi iletim hatt borusuna dardan gelen bask arlklarndan ve i basntan kaynaklanarak oluan gerilim, boru malzemesinin esneme katsaysnn % 90n geemez.

c) Boru hatlarnn tasarm ve mhendislik gibi teknik planlama almalar srasnda bunlarn demiryoluna paralel gitmesi veya demiryolu altndan gemesi durumunda T.C. Devlet Demir Yollar Genel Mdrlnn ileride yapaca ikinci ve nc hat inaas ile trafik gvenlii dikkate alnr. Demiryolu altndan boru hatt geirilmesi durumunda, normal ve hzl tren gzerghlar ayr ayr dnlerek gerekli hesaplamalar yaplr. Boru st kotu ile demiryolu ray st kotu arasndaki mesafe normal hatlar iin en az 2,5 metre ve hzl tren hatlar iin en az 4 metre olacaktr. Her iki hat tipi iin mutlaka yatay sondaj yntemi uygulanarak demiryolu altndan gei yaplr. Boru hattnn devlet demir yollar istimlk snrna paralel olarak geirilmesi zorunlu olduu hallerde de, BOTA tarafndan hazrlanacak olan projeler iin Devlet Demir Yollar Genel Mdrlnn uygun gr alnr.

) Boru hatlarnn teknik planlama almalar srasnda boru hattnn otoyol, devlet ve il yollarna paralel gitmesi veya enine altndan gemesi gibi durumlarda hazrlanacak projeler iin Karayollar Genel Mdrlnn uygun gr alnr.

(4) Irmak, ay, dere, sulama amal kanal ve gl gibi su geileri sorun oluturabilecei iin gzergh geilerinde zeminin yaps, su kylarnn durumundaki farkllklar, suyun debisi, derinlii ve mevsimsel deiikliklerden doan zel problemler boru hattnn tasarm srasnda dikkate alnr. Ayrca, sorumlu dzenleyici kurumlar veya ilgili kamu kurulularnn ngrd snrlamalar yannda aadaki hususlar da dikkate alnr.

a) Hem tasarm, hem inaat aamasnda iletmenin sreklilii ve kamunun genel gvenlii belirleyici faktrdr. Gerekli durumlarda detayl plan ve projelerin yannda inaatla ilgili tm teknik tanmlar veya teknik artnameler hazrlanr.

b) Su alt geilerinin inaatnda boru et kalnlnn yksek tutulmas, boru hattnn gmlme derinlii ve paslanmaya kar d kaplama, borunun dndaki beton kaplama veya borunun yzmesini engelleyici arlklarn kullanlmas nemlidir. naat aamasnda oluabilecek borunun bklmesine ve kmesine neden olabilecek gerilimlerin olumasna kar nlemler alnr.

c) Boru hatt nehir, dere ve sulama amal kanal geilerinde; mukavemetli beton zarf ierisine alnarak, et kalnl arttrlm zel borular kullanlarak veya uluslararas standart veya uygulamalar dorultusunda BOTA tarafndan belirlenecek/onaylanacak ilave inaat tedbirleri alnarak geilir.

) Gerek yap gvenlii, gerekse can ve mal gvenlii asndan boru hatlarnn konsol ve kpr zerlerinden geilerine msaade edilmez. Bu gibi durumlarda boru hatlar nehir, dere veya su kanallarnn altndan geecek ekilde projelendirilir.

d) Sulama amal dk kapasiteli kanal geilerinde kanal salamlnn bozulmamas amac ile boru hattnn getii kanal kesimine ait ano bo iken, var ise dier anolara ve contalara zarar vermeyecek ekilde ilgili idareye haber vermek suretiyle yerinden kaldrlp boru hattnn dolgusu yaplr. Daha sonra kanaln o kesiminin alt kaba beton (grobeton) ile doldurularak kanal anosu yenilenir.

e) Byk kapasiteli su kanallarnn geii ise yatay sondaj teknii kullanlarak yaplr.

(5) Yer st tesisleri, gzergh zerinde fiziki artlarn zorunlu kld uurum, derin nehir yata, bataklk gibi nedenlerden dolay boru hatlarnn yer stnden asl olarak gemek zorunda kald tehlikeli ve olaan st geiler iin yaplr. Boru hattnn geii iin yaplan bu tesisler kesinlikle insan, hayvan veya motorlu ve motorsuz tatlarn geileri iin kullanlamaz. Bu tesislerin tasarm ve inaat, dzenleyici ve yetkili kurumlarn koyduu kurallar ve snrlamalar erevesi ierisinde kalnarak salkl bir mhendislik almas ile yaplr. Bunlara sadk kalmay salamak iin, gerekli uygun denetimler yaplr ve gerek grld durumlarda detayl plan ve proje dokmanlarnn yan sra inaatla ilgili tm gerekli teknik tanmlar veya teknik artnameler hazrlanr.

(6) Trafolarn ve katodik koruma tesisi ile etkileim yaratabilecek elektrik tesisleri ieren binalarn boru aksna 30-170 kV (170 kV dahil) iin 20 metreden ve 170-420 kV (420 kV dahil) iin 40 metreden daha yakna yaplmamas esastr. Ancak zorunlu durumlarda, risk azaltma yntemleri uygulanarak Ek-3te belirtilen azaltlm gzergh genilii tablosu dikkate alnr.

(7) Enerji nakil hatlar ile doal gaz ve ham petrol boru hatlar arasndaki asgari yaklam mesafeleri; 30/11/2000 tarihli ve 24246 sayl Resm Gazetede yaymlanan Elektrik Kuvvetli Akm Tesisleri Ynetmeliinde belirtilen mesafelerden daha az olamaz. Ayrca sekizinci, dokuzuncu ve onuncu fkralarda belirtilen mesafe ve tedbirler uygulanmaldr.

(8) Enerji nakil hatlar ile doal gaz ve ham petrol boru hatlar arasnda, CEN/TS 15280 standard dorultusunda AC korozyon yaklam deerlendirmesi yaplr. Bu standardn (6.4.4) paragrafna gre; boru hatt zerinde seilen test noktalarnda llecek voltajn (alternatif akm) toprak direnci 25 Ω (Ohm) metreden yksek olan toprak trleri iin 10 volt, toprak direnci 25 Ω (Ohm) metreden dk olanlar iin 4 volt snr almayacaktr.

(9) Ham petrol ve doal gaz boru hatlarnn boru hatt dnda kalan niteleri veya istasyonlar ile lisansl depolama tesisleri (tank iftlikleri, yer alt gaz depolar) emniyet eridi iinde, d duvardan itibaren 100 metre uzakla kadar;

a) Katodik koruma tesisi ile etkileim yaratabilecek malzemeden bina,

b) Yksek ve orta gerilim trafolarnn kullanm, yksek gerilim enerji nakil hatlarnn tesislerin yaknndan geii veya tesisi kesecek ekilde denmesi,

c) Uzaktan kumandal hat vanalarn etkileyebilecek rle, GSM istasyonu veya benzer tesisler,

BOTAޒtan uygun gr alnmakszn yaplamaz.

(10) Hava hatt iletkenlerinin en byk salg durumunda zerinden getikleri yerlere (petrol ve doal gaz boru hatlarna) olan en kk dey uzakl; Elektrik Kuvvetli Akm Tesisleri Ynetmelii ierisinde yer alan izelge-8e gre, hattn izin verilen en yksek srekli iletme gerilimi ne olursa olsun (1-420 kV) 9 metreden az olamaz. Ayrca, Rzgr Enerji Santrali (RES) panel direklerinin Boru Hattna olan minimum mesafesi RES Direk Boyu x 1,20 metre olmaldr.

(11) API 505 standardna uygun olarak Grafik-104e gre 7,5 metreye kadar olan mesafe; gaz boru hatlar tesislerinin gzergh alan ierisinde yer alan her trl elektrik tehizat patlayc ortamda kvlcm kartmayan malzemeden olur.

(12) Boru hatt gzergh eridi ierisinde BOTAޒtan izin alnmakszn enerji nakil hatt direi dikilemez.

(13) Boru hattn kesen telekomnikasyon/data kablolar, enerji kablolar, metalik su borular gibi her trl yer alt yaps boru hatt gzerghn mmkn olan en dik ayla ve metalik olmayan bir boru ierisinden geirilir. Bu geite yabanc yap zerinde ne tip bir hat olduunu gsteren bir uyar band serilir ve gzerghn giri ve k noktalarna iaret konulur.

(14) BOTA tarafndan tesis edilmi boru hatlarna, andrc (korozif) ekilde tesir eden boru hatlar, topraklama tesisleri, demir yollar, yksek gerilim enerji nakil hatlar gibi metalik yaplar tesis eden zel ve tzel kiiler, bu andrc etkileri giderecek tedbirleri almakla ykmldr.

(15) Boru hatlarnn demir yollarndan paslanmaya ynelik olumsuz ynde etkilenmesini engellemek amacyla, bu hatlar ile demir yollar arasndaki asgari mesafenin tespitinde, CEN/TS 15280 standard kullanlr. BOTAޒn talepleri dorultusunda gerekli grlen tedbirlerin alnmas ve uygun projenin ilgili kurum/kurulu tarafndan hazrlanarak BOTAޒn uygun grmesi kaydyla, demiryolunun boru hattna olan emniyetli mesafesi belirlenir.

(16) Ayrca genel anlamda hem tasarm ve hem iletme aamasnda, BOTA boru hatlarnn yukarda bahsedilen d etkenlerden etkilenme ihtimali sonucunda olas tm paslanma risklerine kar korunmas amacyla; CEN/TS 15280 standardnn n grd tm tedbirler bu konudaki sorumlu birim ve/veya daire bakanl tarafndan alnr veya aldrlr.

(17) Yeni yaplacak boru hatlarnda, boru hatt zerine gelecek ekilde, boru st kotundan itibaren 60 cmlik mesafeye toprak altnda kalacak ekilde uygun boyutlarda sar renkli ikaz band yerletirilir.

(18) BOTAޒa ait doal gaz ve ham petrol boru hatlarnn paralel olarak ayn gzergh eridi ierisinde denmesi halinde, hatlarn akslar arasndaki asgari mesafeler Ek-6da yer alan tabloda belirtilmitir.

(19) BOTAޒa ait yeni yaplacak doal gaz ve ham petrol boru hattnn, mevcut boru hatt, kanal, kanalizasyon ve yol gibi tesislere paralel asgari uzakl (yol ve ak kanallarn ev bitiminden itibaren) Ek-7de yer alan tabloda belirtildii gibidir (BOTAޒa ait veya onun kontrolndeki SCADA yer alt kablolar hari).

(20) Boru hatlar zerinde bulunan vana istasyonlar, pompa veya kompresr istasyonlar ve lm istasyonlarnn etraf tamamen tel itle evrilir ve nc ahslarn bu istasyonlarn iine girmesi nlenir.

(21) letim amal doal gaz boru hatlar zerine denen hat vanalar arasndaki uzaklk mesafelerinin BOTA tarafndan tespitinde ASME B31.8 standardnda yer alan ve Ek-4te belirtilen mesafelere uyulur.

(22) Doal gaz ve ham petrol boru hatlarnn baka bir boru hatt ya da altyap tesisleri (kablo, pvc su borular, kanalizasyon hatt ve benzeri) ile kesimesi durumunda kesime as en az 60 derece olmak zere mmkn olduunca 90 dereceye yakn olmaldr. Kesien veya paralel giden doal gaz ve ham petrol boru hatlar ile teknik altyap tesisleri arasndaki emniyet mesafelerinin 60 cmden az olmamas esastr. Ancak, zorunlu hallerde bu mesafeler Amerika Federal Dzenleme Kanunu (CFR) 49-(Paragraf 192.325)na gre 30 cmye (12 in) kadar azaltlabilir.

(23) Topraklama sistemlerinden kaynaklanabilecek tehlikeli gerilimlerden boru hatt tesislerini korumak ve uygun mesafelerin tespiti ile eitli topraklayc tiplerine ilikin hesaplamalar iin 21/8/2001 tarihli ve 24500 sayl Resm Gazetede yaymlanan Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Ynetmelii hkmleri uygulanr.

(24) Bu Ynetmelikte belirtilen zel durumlar hari, iletim boru hatlarnn baka altyap tesisleri ile kesimesi halinde yere gml bulunan boru hattnn zerinde bulunan asgari toprak tabakasnn kalnl Amerika Federal Dzenleme Kanunu (CFR 49) Paragraf 192.327de belirtilen ekilde olur.

(25) BOTA LNG Terminali NFPA 59 A standardnn n grlerine gre projelendirilmi ve kurulmutur. Halkn yerleim yerinin, kara ve demir yollarnn terminal snrna yaklam mesafesi radyasyon s aksnda 5 KW/m2 ve gaz yaymnda doal gazn alt patlama limiti olan LEL (Low Explosive Limit: %5) den az olmas durumuna gre belirlenmitir. Bu mesafe tehlike kaynandan (LNG Kaak Toplama Havuzu) BOTA LNG Terminalinde 230 metredir.

(26) Doal gaz ve ham petrol boru hatlarnn bakm onarm ve iletme faaliyetleri iin gerekli olan ve Ek-3te Azaltlm Gzergh Genilii ad altnda belirtilen gzergh ierisinden veya kamulatrma eridi ierisinden (BOTAޒa ait altyap tesisleri hari) enerji nakil hatt, haberleme kablo hatt, su hatt, doal gaz hatt, petrol hatt, kanal, kanalizasyon veya yol gibi altyap tesislerinin paralel olarak denmesine izin verilmez. Ancak zorunlu hallerde bu mesafeler; BOTAޒn uygun gr ile Ek-7de belirtilen mesafelerden az olmamak zere, azaltlabilir.

Yerleim blgelerinden geen boru hatlarnn planlanma ve yerletirme kurallar

MADDE 9 (1) ehir ii yollarda ve meskn yerlerde yer altna kurulan BOTAޒa ait boru hatlarnn planlanmas ve yerletirilmesinde gvenlik asndan aadaki kurallara uyulur.

a) Yer altna denecek boru hatlar, mevcut teknik altyap veya planlanmakta olan dier tesisler de gz nnde bulundurularak, birbiriyle uyum salayacak ekilde planlanr ve ina edilir.

b) Mevcut kurallara ve anlamalara aykr olmamak art ile mevcut tesisler korunur. Mevcut tesisin kendisine veya iletme kabiliyetine herhangi bir zarar gelmesi ihtimali karsnda, tesis sahibine haber verilir ve gerektiinde o idarenin izni alndktan sonra yeni boru hattnn planlanmas ve ina edilmesi yoluna gidilir.

c) Boru hatlar zorunluluk olmadka kamu arazisinden geirilir.

) Boru hatlar, birbiri zerine denmez. Daha yksee yerletirilmesi gereken borular, topran tabii ylmasndan kaynaklanan evlerin iinden deil, evde zamanla meydana gelebilecek kaymalarn douraca zararlardan kurtarlmas maksad ile daha gvenli gzerghlardan geirilir.

d) Yolun kenarlarnda, aalandrma dnda yeil alan veya erozyon nleme kua mevcut olduunda, doal gaz ve ham petrol borular bu alanlarn altna yerletirilir. Bu da mmkn olmadnda doal gaz ve ham petrol borular yaya kaldrmna bitiik gidi eritleri altna yerletirilir.

e) Doal gaz ve ham petrol boru hatlarnn, ime suyu ve pis su tesisat borularndan daha yksee; ancak 30 kVye kadar gerilim tayan kablolardan da daha derine yerletirilmesi esastr.

f) Doal gaz ve ham petrol boru hatlar ak araziden gtrlmelidir. Bu mmkn olmadnda, ncelikle gaz ve ham petrol boru hatlar yan sokaklara veya yan eritlere yerletirilir.

g) Toprak hareketine kar, boru hattnn emniyeti iin tehlikeli olabilecek zemin hareketi ihtimali olan alanlarda, zel tedbirlerle boru hattnn emniyeti salanr. Sabitleme kitlelerinin (ankraj veya benzeri kayma nleyici mhendislik yaps destekli) tasarm uygun bir ekilde yaplr. bkey ve dbkey (ibkeye nazaran daha kritik olduundan) sabitleme kitleleri ayr ayr tasarlanr. Dey sabitleme kitleleri (payanda ve/veya ankraj destek amal mhendislik yaplar) dili ve disiz olarak, kayma ve devrilme emniyetlerinin hesaplanmas, zemin tama ve derinden kayma potansiyeli hesaplanmas ile birlikte mutlaka tabii zemin kodu altna inecek ekilde tasarlanr. Gerekirse, dey sabitleme kitlesinin zemine ankraj iin donat veya benzeri mhendislik eleman kullanlr. Ayrca, yatay sabitleme kitleleri iinde gerekli tasarm hesaplar yaplr.

) nsan, hayvan ve dier faktrlerden gelmesi mmkn olabilecek tehlikelerden boru hattn korumak iin borularn yerletirildii araziden yerine gre yksek, derin ve suni yaplarla tehdidin gelebilecei tarafa duvar, set, demir-elik ve betondan mamul bariyer veya engel, sundurma, kanal gibi koruma tedbirleri alnr. Bununla birlikte, korunan yaplar bu emniyet mesafesi iinde bulunduunda ve teknik sebeplerden dolay baka imkn bulunmadnda veya baka bir tama hattnn da yapm ekonomik olmadnda, borularn bu emniyet aral iinden geirilmesine izin verilir. zel durumlarda teknik altyap tesislerinin korunmas iin yetkili merciler tarafndan yrrle konulan emniyet tedbirlerine uyulur. Doal gaz ve ham petrol borularnn yerletirilmesinde uyulmas gereken emniyet mesafelerinin (koruma blgelerinin) tespitinde aadaki esaslara uyulur.

1) Doal gaz ve ham petrol boru hatlarnn denmesinde, korunmas istenen yaplarla boru ekseninin her iki tarafnda ayr ayr en az 7 metrelik bir emniyet mesafesi bulunur.

2) Ancak, bununla birlikte sz konusu bu emniyet mesafeleri iinde korunmas gereken alt yap tesislerinin yerletirilmeleri kanlmaz olduunda, teknik ve ekonomik sebeplerden dolay bakaca bir zm de bulunamadnda, bu emniyet blgeleri iine bu tr borularn yerletirilmesine izin verilebilir.

3) Mecra (gzergh) eridi, genel olarak boru eksenin her iki tarafnda ayr ayr en az 4er metre olacaktr.

4) zel durumlarda yaplarn korunmas iin yetkili mercilerce yrrle konulan emniyet tedbirlerine de uyulur.

5) Boru hatt zerindeki toprak rtsnn st rts kalnl arazi artlarna gre belirlenir.

6) Yol trafii ykyle yklenmi trafik alanlar altndaki borularn st rts en az 1 metre kalnlnda olur.

7) Demiryollar, otoyol, devlet ve il yollar, nehir yataklar ve hava alanlar altna yerletirilen boru hatlarnda uyulacak esaslar bu Ynetmelik dikkate alnarak nceden tespit edilir.

8) Yer altna yerletirilen sz konusu boru hatlarnn yaknna, zel tedbirler alnmakszn borular yerletirildiinde, bu borular arasnda en az, kesimelerde 30 cm, ayn tr akkan (doal gaz veya ham petrol) tayan borularn paralel olarak denmesinde 30 cm ve farkl tr akkanlarn (doal gazn ve ham petroln) tanmasnda kullanlan borularn (paralel olarak) yerletirilmesinde 50 cm mesafe bulunur. zel durumlarda % 100 kaynak dikii kontrol gibi uygun tedbirlerin alnmas artyla bu mesafe, bina cephe hattndan veya bina d kenarndan kaldrm snrna kadar indirilebilir.

h) Aalandrlmas ngrlen alanlara boru hatlarnn yaplmasna ilikin plan ve projelerin hazrlanmasnda, fidan gvdesinin d yzeyinden boru kanal kenarna kadar llmek zere aradaki mesafe en az 5 metre olmaldr. Bu mesafenin, sz konusu alanda daha da aada tutulmas mecburiyeti olduunda, ara blme duvar gibi teknik tedbirlerle korunur.

) Meskn alanlarda yaplacak boru hatt sistemlerinde topraklama tesislerden kaynaklanabilecek tehlikeli gerilimlerden korunmak ve uygun mesafelerin tespiti ile eitli topraklayc tiplerine ilikin hesaplamalar iin Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Ynetmelii hkmleri uygulanr.

i) Bu madde meskn mahallerin dndaki alanlar ile ehir iinden geen devlet ve il yollar altna ve/veya bunlarn evresi altna yerletirilen boru hatlarnn planlanmas ve yerletirilmesi kurallarn kapsamaz.

j) Bu maddede yer almayan dier hususlarda TS 10618 sayl ehir i Yollar Teknik Alt Yap Tesisleri Planlama ve Yerletirme Kurallar standard uygulanr.

Boru hatt tesislerinin gzergh seimi

MADDE 10 (1) BOTA Entegre Ynetim Sistemi Prosedrlerine uygun olarak yaplacak g