17 Haziran 2014 SALI

Resm Gazete

Say : 29033

YNETMELK

Gmrk ve Ticaret Bakanlndan:

TKETC SZLEMELERNDEK HAKSIZ

ARTLAR HAKKINDA YNETMELK

BRNC BLM

Ama, Kapsam, Dayanak ve Tanmlar

Ama

MADDE 1 (1) Bu Ynetmeliin amac; tketici ile kurulan szlemelerde yer alan haksz artlarn tespitine ve denetlenmesine ilikin usul ve esaslar dzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2 (1) Bu Ynetmelik, tketici ile kurulan szlemelerde yer alan her trl haksz art kapsar.

(2) Faaliyetlerini, kanun veya yetkili makamlar tarafndan verilen izinle yrtmekte olan kii veya kurulularn hazrladklar szlemelere de niteliklerine baklmakszn bu Ynetmelik hkmleri uygulanr.

Dayanak

MADDE 3 (1) Bu Ynetmelik, 7/11/2013 tarihli ve 6502 sayl Tketicinin Korunmas Hakknda Kanunun 5 inci ve 84 nc maddelerine dayanlarak hazrlanmtr.

Tanmlar

MADDE 4 (1) Bu Ynetmeliin uygulanmasnda;

a) Bakanlk: Gmrk ve Ticaret Bakanln,

b) Genel Mdrlk: Tketicinin Korunmas ve Piyasa Gzetimi Genel Mdrln,

c) Haksz art: Tketiciyle mzakere edilmeden szlemeye dahil edilen ve taraflarn szlemeden doan hak ve ykmllklerinde drstlk kuralna aykr decek biimde tketici aleyhine dengesizlie neden olan szleme artlarn,

) Hizmet: Bir cret veya menfaat karlnda yaplan ya da yaplmas taahht edilen mal salama dndaki her trl tketici ileminin konusunu,

d) Mahkeme: Tketici mahkemesini,

e) Mal: Alverie konu olan; tanr eya, konut veya tatil amal tanmaz mallar ile elektronik ortamda kullanlmak zere hazrlanan yazlm, ses, grnt ve benzeri her trl gayri maddi mallar,

f) Szleme: Tketici ile szlemeyi dzenleyen arasnda kurulan yazl ve szl her trl szlemeyi,

g) Szlemeyi dzenleyen: Kamu tzel kiileri de dahil olmak zere ticari veya mesleki amalarla hareket eden veya onun adna ya da hesabna hareket eden gerek veya tzel kiiyi,

) Tketici: Ticari veya mesleki olmayan amalarla hareket eden gerek veya tzel kiiyi,

h) Tketici rgtleri: Tketicinin korunmas amacyla kurulan dernek, vakf veya bunlarn st kurulularn,

ifade eder.

KNC BLM

Genel Esaslar

Haksz art

MADDE 5 (1) Tketici ile kurulan szlemelerde yer alan bir artn haksz art olarak kabul edilebilmesi iin;

a) Tketiciyle mzakere edilmeden szlemeye dahil edilmesi,

b) Taraflarn szlemeden doan hak ve ykmllklerinde drstlk kuralna aykr decek biimde tketici aleyhine dengesizlie neden olmas,

unsurlarnn bir arada bulunmas gerekir.

(2) Bir szleme artnn nceden hazrlanmas ve standart szlemede yer almas nedeniyle tketicinin szlemenin ieriine etki edememesi durumunda, o szleme artnn tketiciyle mzakere edilmedii kabul edilir. Szlemeyi dzenleyen, bir standart artn mnferiden mzakere edildiini iddia ediyorsa bunu ispatla ykmldr.

(3) Szlemenin btn olarak deerlendirilmesinden, standart szleme olduu sonucuna varlrsa, bu szlemedeki bir artn belirli unsurlarnn veya mnferit bir hkmnn mzakere edilmi olmas, szlemenin kalan ksmna bu Ynetmelik hkmlerinin uygulanmasn engellemez.

(4) Bu Ynetmeliin ekinde yer alan listede saylan artlar haksz art olarak kabul edilir. Bu listedeki artlar snrlayc olmayp rnek niteliindedir.

Haksz artlarn deerlendirilmesi

MADDE 6 (1) Bir szleme artnn hakszl; szleme konusu mal veya hizmetin nitelii, szlemenin kuruluunda var olan artlar ve szlemenin dier hkmleri veya haksz artn ilgili olduu dier bir szlemenin hkmleri de dikkate alnmak suretiyle szlemenin kurulu anna gre belirlenir.

(2) Szleme artlarnn hakszlnn takdirinde, bu artlarn ak ve anlalr bir dille yazlm olmas kaydyla, hem szlemeden doan asli edim ykmllkleri arasndaki hem de mal veya hizmetin piyasa deeri ile szlemede belirlenen fiyat arasndaki dengeye ilikin bir deerlendirme yaplamaz.

(3) Szleme artlarnn yazl olmas halinde, tketicinin anlayabilecei ak ve anlalr bir dilin kullanlm olmas gerekir. Szlemede yer alan bir hkmn ak ve anlalr olmamas veya birden ok anlama gelmesi hlinde; bu hkm, tketicinin lehine yorumlanr.

Haksz artlarn szlemeye etkisi

MADDE 7 (1) Tketiciyle kurulan szlemelerde yer alan haksz artlar kesin olarak hkmszdr. Ancak szlemenin haksz artlar dndaki hkmleri geerliliini korur. Bu durumda szlemeyi dzenleyen, kesin olarak hkmsz saylan artlar olmasayd dier hkmlerle szlemeyi yapmayacak olduunu ileri sremez.

NC BLM

Haksz artlarn Denetimi

Denetim

MADDE 8 (1) Bakanlk, genel olarak kullanlmak zere hazrlanm szlemelerde yer alan haksz artlarn, szleme metinlerinden karlmas veya kullanlmasnn nlenmesi iin gerekli tedbirleri alr.

(2) Genel olarak kullanlmak zere hazrlanm tketici szlemelerinde haksz artlarn yer almas durumunda, bu artlarn szleme metninden karlmas iin szlemeyi dzenleyene Bakanlka otuz gn sre verilir. Bakanlk gerekli grd hallerde bu sreyi doksan gne kadar uzatabilir.

(3) Haksz art olarak tespit edilen szleme artlarnn, tketiciler asndan kesin olarak hkmsz olduunun szlemeyi dzenleyen tarafndan tketicilere ak ve anlalr biimde yazl veya elektronik ortamda bildirilmesi durumunda, tespit tarihinden nce tketicilerle kurulan ve halen geerli olan szleme metinlerinden bu artlarn karld kabul edilir.

(4) Bakanlka verilen srenin bitimine kadar, szlemeyi dzenleyen tarafndan haksz artlarn szleme metninden karlmamas halinde, aykrln tespit edildii her bir szleme iin Kanunun 77 nci maddesi uyarnca idari para cezas uygulanr.

DRDNC BLM

Son Hkmler

Yrrlkten kaldrlan ynetmelik

MADDE 9 (1) 13/6/2003 tarihli ve 25137 sayl Resm Gazetede yaymlanan Tketici Szlemelerindeki Haksz artlar Hakknda Ynetmelik yrrlkten kaldrlmtr.

Yrrlk

MADDE 10 (1) Bu Ynetmelik yaym tarihinde yrrle girer.

Yrtme

MADDE 11 (1) Bu Ynetmelik hkmlerini Gmrk ve Ticaret Bakan yrtr.

 

EK-1

Haksz Szleme artlar

 

(1) Aada yer alan sonular hedefleyen veya bu sonular douran artlar haksz arttr.

a) Szlemeyi dzenleyenin bir fiili veya ihmali nedeniyle, tketicinin hayatn kaybetmesi, yaralanmas veya maddi zarara uramas halinde, szlemeyi dzenleyenin yasal sorumluluunu kaldran veya snrlayan artlar,

b) Szlemeyi dzenleyenin, szlemeden kaynaklanan ykmllklerinden herhangi birini tamamen veya ksmen ifa etmemesi veya aypl ifa etmesi halinde, tketicinin herhangi bir alacan szlemeyi dzenleyene kar var olan bir borcuyla takas etme hakk dahil, szlemeyi dzenleyene veya bir nc ahsa yneltebilecei yasal haklarn ortadan kaldran ya da lsz ekilde snrlayan artlar,

c) Szlemeyi dzenleyenin, sadece kendisi tarafndan belirlenen koullarda edimini ifa edecei, buna karlk tketicinin her halde ifa ile ykml tutulduu artlar,

) Tketicinin szlemeyi kurmaktan veya ifa etmekten vazgemesi hallerinde szlemeyi dzenleyene tketicinin kendisine dedii bedeli muhafaza etme hakk tanyan, ancak szlemeyi dzenleyenin ayn trden davranlar iin tketiciye benzer bir tazminat hakk tanmayan artlar,

d) Ykmllklerini yerine getirmeyen tketicinin, orantsz biimde yksek bir tazminat demesini gerektiren artlar,

e) Szlemeyi dzenleyene, szlemeyi keyfi bir ekilde fesh etme hakk tanyan ancak tketiciye ayn hakk vermeyen artlar ile szlemeyi dzenleyenin fesih hakkn kullanmasna ramen, henz ifa etmedii edimler karlnda alm olduklarn muhafaza etme hakk veren artlar,

f) Szlemeyi dzenleyene, hakl sebeplerin var olduu durumlar hari olmak zere, belirsiz sreli bir szlemeyi makul bir bildirimde bulunmakszn ve sre tanmakszn fesh etme hakk tanyan artlar,

g) Belirli sreli szlemelerde, szlemenin belirlenen sre kadar uzayacana ilikin konulan artlar,

) Tketicinin, szlemenin kurulmasndan nce fiilen bilgi sahibi olamayaca szleme artlarn, geri dnlemez bir ekilde kabul ettiini ngren artlar,

h) Szlemeyi dzenleyenin szleme artlarn, szlemede belirtilen hakl bir sebep olmakszn tek tarafl olarak deitirmesine imkan veren artlar,

) Szlemeyi dzenleyenin, szleme konusu mal veya hizmetin niteliklerini tek tarafl olarak ve hakl bir sebep olmakszn deitirebileceine ilikin artlar,

i) Szlemeyi dzenleyenin mal veya hizmetin bedelini, ifa annda tespit edebileceini veya ykseltebileceini ngren ve nihai bedelin, szlemenin kurulmas annda tespit edilen bedele nazaran ok yksek olmas halinde, tketiciye szlemeden dnme hakk tanmayan artlar,

j) Szlemeyi dzenleyene, mal veya hizmetin szleme koullarna uygun olup olmadn tespit etme hakk veren veya bir szleme artnn nasl yorumlanaca konusunda mnhasr yetki veren artlar,

k) Szlemeyi dzenleyen adna ya da hesabna hareket eden gerek veya tzel kiiler tarafndan verilen taahhtleri yerine getirme ykmlln snrlandran veya bu ykmll belli bir ekil artna uyulmu olmasna balayan artlar,

l) Szlemeyi dzenleyenin ykmllklerini yerine getirmemesine ramen tketicinin btn ykmllklerini yerine getirmesini zorunlu klan artlar,

m) Szlemeyi dzenleyene, tketicinin sahip olduu teminatlarn azaltlmasna neden olabilecek ekilde, szleme kapsamndaki hak ve ykmllklerini, tketicinin onay alnmakszn devretme imkan veren artlar,

n) Tketicinin zellikle, hukuki dzenlemelerde ngrlmemi bir hakeme mracaatn ngrmek, gsterebilecei delilleri lsz derecede snrlandrmak veya mevcut hukuki dzen uyarnca dier tarafta olan ispat klfetini tketiciye yklemek suretiyle tketicinin mahkemeye gitme veya baka bavuru yollarn kullanma imkann ortadan kaldran veya snrlandran artlar,

(2) (f), (h) ve (i) alt bentlerin uygulama alan:

a) (f) alt bendi iin, szlemede tketicinin derhal haberdar edilmesi ykmllnn bulunmas artyla, finansal hizmet ifa edenler, nemli bir sebebin varl halinde, belirsiz sreli bir szlemeyi tek tarafl ve sre vermeksizin feshetme hakkn tanyan artlara szlemede yer verebilir.

b) (i) alt bendi iin, ilgili mevzuatta aksine bir hkm bulunmamas ve fiyat deiiklii ynteminin szlemede aka belirlenmi olmas artyla szlemede fiyat endeksi hkmlerine yer verilebilir.

c) (f), (h) ve (i) alt bentleri aadaki ilemlere uygulanmazlar:

1) Fiyat borsa kotasyonuna veya endeksine veya sermaye piyasasndaki kur oynamalarna bal olarak, salaycnn mdahalesi olmakszn deiebilen menkul kymet, finansal ara veya dier mal ve hizmetlere ilikin ilemlere ve

2) Yabanc para almna veya satmna, seyahat eki veya yabanc para cinsinden belirlenen uluslar aras para havalesine ilikin szlemelere.