14 Haziran 2014 CUMARTES

Resm Gazete

Say : 29030

YNETMELK

evre ve ehircilik Bakanlndan:

MEKNSAL PLANLAR YAPIM YNETMEL

BRNC BLM

Ama, Kapsam ve Dayanak

Ama

MADDE 1 (1) Bu Ynetmeliin amac; fiziki, doal, tarihi ve kltrel deerleri korumak ve gelitirmek, koruma ve kullanma dengesini salamak, lke, blge ve ehir dzeyinde srdrlebilir kalknmay desteklemek, yaam kalitesi yksek, salkl ve gvenli evreler oluturmak zere hazrlanan, arazi kullanm ve yaplama kararlar getiren meknsal planlarn yapmna ve uygulanmasna ilikin usul ve esaslar belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 (1) Bu Ynetmelik; her tr ve lekteki meknsal planlar ile bu planlara ilikin revizyon, ilave, deiikliklerin yaplmasna ve incelenmesine, meknsal planlar ile zel amal plan ve projelere ynelik usul ve esaslar kapsar.

Dayanak

MADDE 3 (1) Bu Ynetmelik, 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayl mar Kanununun 5 inci, 8 inci ve 44 nc maddeleri ile 29/6/2011 tarihli ve 644 sayl evre ve ehircilik Bakanlnn Tekilat ve Grevleri Hakknda Kanun Hkmnde Kararnamenin 2 nci maddesine dayanlarak hazrlanmtr.

KNC BLM

Tanmlar ve Meknsal Kullanm Esaslar

Tanmlar

MADDE 4 (1) Bu Ynetmelikte geen;

a) Bakanlk: evre ve ehircilik Bakanln,

b) Btnleik ky alanlar plan: Kylar, etkileim alan ile birlikte tm sektrel faaliyet ve planlar, sosyal ve ekonomik konular da ierecek ekilde btnleik bir yaklamla ele alan; ky alanlarndaki fonksiyon ve faaliyetler ile ky alanlarna ynelik hedefler arasndaki uyumu salayan; srdrlebilir gelime ilkesi dorultusunda ky ekosisteminin korunmasn ve doal kaynaklarn kullanmn gzeten; ulam trleri ile ilgili kyda yaplmas gerekli altyap tesislerini ieren; koruma ve kullanma dengesini salayacak biimde meknsal hedef, strateji ve eylem nerilerini ve ynetim plann kapsayan, 1/25.000 veya 1/50.000 lekte ematik ve grafik planlama diline uygun, plan paftas ve planlama raporu ile btn olarak stratejik planlama yaklam erevesinde ilgili kurum ve kurulular ile ibirlii iinde hazrlanan plan,

c) evre dzeni plan: Varsa meknsal strateji planlarnn hedef ve strateji kararlarna uygun olarak orman, akarsu, gl ve tarm arazileri gibi temel corafi verilerin gsterildii, kentsel ve krsal yerleim, gelime alanlar, sanayi, tarm, turizm, ulam, enerji gibi sektrlere ilikin genel arazi kullanm kararlarn belirleyen, yerleme ve sektrler arasnda ilikiler ile koruma-kullanma dengesini salayan 1/50.000 veya 1/100.000 lekteki haritalar zerinde leine uygun gsterim kullanlarak blge, havza veya il dzeyinde hazrlanabilen, plan notlar ve raporuyla bir btn olarak yaplan plan,

) Eylem plan: Planlarn hayata geirilmesine ynelik olarak dnm, uygulama, altyap gibi birbiriyle balantl i ve eylemlerin kurum, kurulu ve dier paydalarn, bte, zaman, insan kayna ve kurumsal kapasitelerinin belirlendii ve ilgili kurum ve kurulular ile ibirlii iinde gerektiinde idarelerce hazrlanan plan,

d) dare: Bykehir belediyelerini; belediye ve mcavir alan snrlar ierisinde belediyeleri; bu snrlar dnda il zel idarelerini ve ilgili mevzuatlar uyarnca plan yapma, yaptrma ve onaylama yetkisine sahip kurum ve kurulularn,

e) l mdrl: evre ve ehircilik l Mdrln,

f) Kanun: 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayl mar Kanununu,

g) Kentsel tasarm projesi: Doal, tarihi, kltrel, sosyal ve ekonomik zellikler ile arazi yaps dikkate alnarak, tasarm amacna gre ktle ve yaplanma dzeni veya ak alan dzenlemelerini ieren; tat ulam, otopark ve servis ilikileri ve yaya dolam ilikilerini kuran; yap, sokak, doku, ak ve yeil alanlarn ilikisini ve kentsel mobilya detaylarn gsteren; altyap unsurlarn btncl bir yaklamla disiplinler aras olarak ele alan; imge, anlam ve kimlik zelliklerini ifade eden; tasarm ilke ve aralarn ieren uygun lekteki projeyi,

) Koruma amal imar plan: 21/7/1983 tarihli ve 2863 sayl Kltr ve Tabiat Varlklarn Koruma Kanunu uyarnca hazrlanan nazm ve uygulama imar plann,

h) Meknsal plan: 3194 sayl mar Kanunu uyarnca hazrlanan, kapsadklar alan ve amalar asndan st kademeden alt kademeye doru srasyla; meknsal strateji plan, evre dzeni plan ve imar plann,

) Meknsal strateji plan: lke kalknma politikalar ve blgesel gelime stratejilerini meknsal dzeyde ilikilendiren, blge planlarnn ekonomik ve sosyal potansiyel, hedef ve stratejileri ile ulam ilikileri ve fiziksel eiklerini de dikkate alarak deerlendiren, yer alt ve yer st kaynaklarn ekonomiye kazandrlmasna, doal, tarihi ve kltrel deerlerin korunmasna ve gelitirilmesine, yerlemeler, ulam sistemi ile kentsel, sosyal ve teknik altyapnn ynlendirilmesine dair meknsal stratejileri belirleyen, sektrlere ilikin meknsal politika ve stratejiler arasnda ilikiyi kuran, 1/250.000, 1/500.000 veya daha st lek haritalar zerinde ematik ve grafik dil kullanlarak hazrlanan, lke btnnde ve gerekli grlen blgelerde yaplabilen, sektrel ve tematik paftalar ve raporu ile btn olan plan,

i) Nazm imar plan: Mevcut ise evre dzeni plannn genel ilke, hedef ve kararlarna uygun olarak, arazi paralarnn genel kullan biimlerini, balca blge tiplerini, blgelerin gelecekteki nfus younluklarn, eitli kentsel ve krsal yerleme alanlarnn gelime yn ve byklkleri ile ilkelerini, kentsel, sosyal ve teknik altyap alanlarn, ulam sistemlerini gstermek ve uygulama imar planlarnn hazrlanmasna esas olmak zere, varsa kadastral durumu ilenmi olarak 1/5.000 lekte, bykehir belediyelerinde 1/5000 ile 1/25.000 arasndaki her lekte, onayl halihazr haritalar zerine, plan notlar ve ayrntl raporuyla bir btn olarak hazrlanan plan,

j) Ulam ana plan: ehrin meknsal, sosyal ve ekonomik zelliklerine gre ulam ihtiya ve talepleri ile srdrlebilir gelimeyi dikkate alarak; ehir ve yakn evresinin ulam sistemini, ulam an, standart ve kapasiteleri ile ulamn trlere dalmn, kara, deniz ve hava ulam ve bu ulam trlerinin birbirleriyle entegrasyonu, bu trlere ait transfer noktalarn, depolama ve aktarma merkezlerini, ticari yk koridorlarn ve toplu tama gzerghlar ile gerektiinde otopark, bisiklet ve yaya yollar, eriilebilirlik ve trafik konularnda gereken ayrntlar belirleyen, toplu tamaya arlk veren ve ncelikli klan, ksa ve uzun dnemde ulam trlerine ait sorunlara zm nerilerini ortaya koyan, gerektiinde ehrin st ve alt kademe planlar ile egdml olarak hazrlanabilen, plan paftas ve raporuyla bir btn olan plan,

k) Uygulama imar plan: Nazm imar plan ilke ve esaslarna uygun olarak yrenin koullar ve planlama alannn genel zellikleri, yapnn kullanm amac ve ihtiyac, eriilebilirlik, srdrlebilirlik ve evreye etkisi dikkate alnarak; yaplamaya ilikin yap adalar, kullanmlar, yap nizam, bina ykseklii, taban alan katsays, kat alan kat says veya emsal, yap yaklama mesafesi, n cephe hatt, ifraz hatt, kademe hatt, ada ayrm izgisi, tat, yaya ve bisiklet yollar, ulam ilikileri, parklar, meydanlar, kentsel, sosyal ve teknik altyap alanlarn, gerektiinde; parsel byklkleri, parsel cephesi ve derinlii, arka cephe hatt, yol kotu ve bu kotun altndaki kat adedi, bamsz blm says gibi yaplama ve uygulamaya ilikin kararlar, uygulama iin gerekli imar uygulama programlarna esas olacak uygulama etaplarn ve dier bilgileri ayrntlar ile gsteren ve varsa kadastral durumu ilenmi olarak 1/1.000 lekte onayl halihazr haritalar zerinde, plan notlar ve ayrntl raporuyla bir btn olarak hazrlanan plan,

l) Uzun devreli gelime plan: Milli parklar, tabiat parklar, tabiat koruma alanlar, sulak alanlar gibi korunan alann sahip olduu zellik ve nitelikleri gz nnde tutarak kaynak deerlerinin korunmas, gelitirilmesi ve uzun dnemde srdrlebilirliinin salanmas iin teknik, sosyal, ekonomik, eylem ve ynetim modellerinin belirlendii, ilikilerin kurulduu, blgelemeye dayal ekosistem yaklaml plan,

ifade eder.

Meknsal kullanm tanmlar ve esaslar

MADDE 5 (1) Bu Ynetmelikte geen meknsal kullanm tanmlar ve alan kullanm esaslar aada belirtilmitir:

a) Belediye hizmet alan: Belediyelerin grev ve sorumluluklar kapsamndaki hizmetlerinin gtrlebilmesi iin gerekli itfaiye, acil yardm ve kurtarma, ulama ynelik transfer istasyonu, ara ve makine park, bakm ve ikmal istasyonu, garaj ve triyaj alanlar, belediye depolar, asfalt tesisi, atk ileme tesisi, zabta birimleri, mezbaha, ekmek retim tesisi, pazar yeri, idari, sosyal ve kltrel merkez gibi mahall mterek nitelikteki ihtiyalar karlamak zere kurulan tesisler ile sermayesinin yardan fazlas belediyeye ait olan irketlerin sahip olduu tesislerin yaplabilecei alandr.

b) alma alanlar: Planlarda, merkezi i alan, ticaret, hizmet, turizm, sanayi, toplu iyerleri, endstriyel gelime blgesi, lojistik blgeler gibi kullanmlar iin belirlenen alanlardr.

c) Endstri blgesi: Yatrmlar tevik etmek, yurt dnda alan Trk iilerinin tasarruflarn Trkiyede yatrma ynlendirmek ve yabanc sermaye giriinin artrlmasn salamak zere 9/1/2002 tarihli ve 4737 sayl Endstri Blgeleri Kanunu uyarnca kurulacak retim blgeleridir.

) Endstriyel gelime blgesi: ehirlerin, blgenin veya lkenin ekonomik kalknmasn desteklemek zere; uluslararas ve yerel unsurlar dikkate alnarak, evre sal ynnden tehlike oluturmayan veya yeni retim sistemine dayal sanayi, hizmet ile lojistiin bir arada yer ald, bu faaliyetlerin gerektirdii ticari nitelerin bulunduu, ihracata ynelik ve gerektiinde gmrk ilemlerinin de yapld alanlardr.

d) Gar ve istasyon alan: Demiryolu ve yksek hzl tren iletmecilii ile bu iletmecilii destekleyen nitelikteki teknik, idari ve sosyal birimler, sat, hizmet ve yeme-ime niteleri, konaklama tesisleri gibi kullanmn yer ald alanlardr.

e) Kk sanayi alan: ehirde yaayanlarn gnlk bakm, tamir, servis ve kk lekli imalat ihtiyalarnn karlanabilecei, patlayc, parlayc ve yanc maddeler iermeyen ve evre sal ynnden tehlike oluturmayan atlye, imalathane ile depolarn yerlemelere yakn veya kolay ulalabilir yerlerinde yaplabildii alanlardr.

f) Kltrel tesis alan: Toplumun kltrel faaliyetlerine ynelik hizmet vermek zere ktphane, halk eitim merkezi, sergi salonu, sanat galerisi, mze, konser, konferans, kongre salonlar, sinema, tiyatro ve opera gibi fonksiyonlarn yer ald kamu veya zel mlkiyetteki alanlardr.

g) Lojistik blge: Kara, demir, deniz ve hava yollaryla tamaclk faaliyetlerine ynelik tm depolama, datm ve destek hizmetlerinin yrtld alanlardr. Bu alanlarda; konteynr alanlar, antrepo ve depo, ykleme ve boaltma gibi tm lojistik ve tamaclk ile ilgili zel ve kamuya ait kurulularn ynetim birimleri ile konaklamay da ieren lojistik faaliyetleri destekleyici hizmetler yer alabilir.

) Otogar: nsan veya eya tamalarnda, aralarn indirme, bindirme, ykleme, boaltma, aktarma yaptklar ve ayrca bilet sat ile bekleme, haberleme, ehir ulamnn saland, ilgili firmalarn brolar, yolcularn gnlk ihtiyalarn karlamaya ynelik ticari niteler, ara park, bakm, servis ile uygulama imar plannda gsterilmek kaydyla konaklama ve yakt ikmaline ilikin fonksiyonlarn yer ald, kat irtifak ve kat mlkiyeti ile birden fazla bamsz blm oluturulamayan alanlardr.

h) Resmi kurum alan: Genel bte kapsamndaki kamu idareleri ile zel bteli idarelerle, il zel idaresi ve belediyeye veya bu kurumlarca sermayesinin yarsndan fazlas karlanan kurululara, kanunla veya kanunun verdii yetki ile kurulmu kamu tzel kiilerine ait bina ve tesislerin yapld alanlardr.

) Sanayi alan: erisinde sanayi tesisleri ile sanayiye hizmet vermek zere dier yap ve tesislerin de yaplabilecei alanlardr.

i) Sosyal altyap alanlar: Birey ve toplumun kltrel, sosyal ve rekreatif ihtiyalarnn karlanmas ve salkl bir evre ile yaam kalitelerinin artrlmasna ynelik kamu veya zel sektr tarafndan yaplan eitim, salk, dini, kltrel ve idari tesisler, ak ve kapal spor tesisleri ile park, ocuk bahesi, oyun alan, meydan, rekreasyon alan gibi ak ve yeil alanlara verilen genel isimdir.

j) Sosyal tesis alan: Sosyal yaamn niteliini ve dzeyini artrmak amac ile toplumun faydalanaca kre, kurs, yurt, ocuk yuvas, yetitirme yurdu, yal ve engelli bakmevi, rehabilitasyon merkezi, toplum merkezi, efkat evleri gibi fonksiyonlarda hizmet vermek zere ayrlan kamu veya zel mlkiyetteki alanlardr.

k) Teknik altyap alanlar: Kamu veya zel sektr tarafndan yaplacak elektrik, petrol ve doalgaz iletim hatlar, ime ve kullanma suyu ile yer alt ve yer st her trl artma, kanalizasyon, atk ileme tesisleri, trafo, her trl enerji, ulatrma, haberleme gibi servislerin temini iin yaplan tesisler ile ak veya kapal otopark kullanlarna verilen genel isimdir.

l) Toplu iyerleri: Byk alan kullanm gerektiren ticari iletmeler, inaat malzemesi, oto galeri, tarmsal retim pazarlama, nakliyat ambar, toptanc hali, toptan ticaret, pazarlama ve depolama alanlar, tr ve kamyon park ve benzeri tesisler ile evre sal ynnden gerekli tedbirler alnmak kaydyla mermer, hurda, teneke, kat, plastik gibi maddelerin organize bir ekilde depolanmas ve ilenmesine ynelik faaliyetler ile bunlara ilikin sosyal ve teknik altyap tesislerinin de yer ald alanlardr.

(2) Meknsal planlarn hazrlanmasnda, bu Ynetmelikte belirtilen meknsal kullanmlara ilikin tanmlar ve Planl Alanlar Tip mar Ynetmeliindeki tanmlarda belirtilen aklayc hkmlere uyulur.

NC BLM

Meknsal Plan Kademelenmesi ve Genel Esaslar

Meknsal planlama kademeleri ve ilikileri

MADDE 6 (1) Meknsal planlar kapsadklar alan ve amalar asndan Meknsal Strateji Planlar, evre Dzeni Planlar ve mar Planlar olarak hazrlanr. Buna gre planlama kademeleri, st kademeden alt kademeye doru srasyla; Meknsal Strateji Plan, evre Dzeni Plan, Nazm mar Plan ve Uygulama mar Planndan oluur.

(2) Meknsal planlar, plan kademelenmesine uygun olarak hazrlanr. Her plan, planlar aras kademeli birliktelik ilkesi uyarnca yrrlkteki st kademe planlarn kararlarna uygun olmak, raporu ile btn oluturmak ve bir alt kademedeki plan ynlendirmek zorundadr.

(3) Arazi kullanm ve yaplamada sadece meknsal strateji planlar, evre dzeni planlar ve imar planlar kararlarna uyulur.

(4) Plan kademelenmesi uyarnca il btnnde yaplan evre dzeni planlar, yrrlkteki blge veya havza dzeyindeki evre dzeni plannn genel kararlarna aykr olmamak kaydyla hazrlanr.

(5) Meknsal strateji planlar ve evre dzeni planlar hazrlanrken kalknma plan, blge planlar, blgesel gelime stratejileri ve dier strateji belgeleri ile ortaya konulan hedefler dikkate alnr.

(6) Btnleik ky alanlar plan, meknsal planlama kademelenmesinde yer almayan, ky ve etkileim alanna zg stratejik yaklamla hazrlanan ve imar planlarn ynlendiren plandr.

(7) Uzun devreli gelime plan, ulam ana plan ve dier zel amal plan ve projeler; meknsal planlama kademelenmesinde yer almayan, planlara girdi salayan ve imar plan kararlarna veri oluturan veya gerektiinde meknsal planlarn uygulanmasna ynelik ara ve ayrntlar da ierebilen, stratejik plan yaklam ile gerektiinde ematik ve grafik planlama dili kullanlarak yaplan, plan paftas, eylem plan ve planlama raporu ile btn olan almalardr.

Genel planlama esaslar

MADDE 7 (1) Bu Ynetmelie gre hazrlanacak her tr ve lekteki meknsal planlar aada yer alan planlama ilke ve esaslarna, planlarn hazrlanmas ile ilgili standartlara, gsterim tekniklerine ve tanmlara uygun olarak yaplr:

a) Planlar, kamu yarar amacyla yaplr.

b) Planlar; pafta, gsterim, plan notlar ve plan raporu ile bir btndr.

c) Planlar, kademesine ve leine gre ve yapl amacnn gerektirdii ayrnt dzeyinde kalmak kouluyla alt kademedeki planlar ynlendirir.

) st kademe planlar, alt kademesindeki planlara meknsal nitelikte hedef koyan, yol gsteren ve ilke belirleyen plandr.

d) Meknsal strateji planlar, evre dzeni planlar ile nazm imar planlar zerinden l alnarak uygulama yaplamaz.

e) Planlar, dier kademedeki planlarn bytlmesi veya kltlmesi yolu ile elde edilemez.

f) Doal, tarihi ve kltrel deerlerinin koruma ve kullanma dengesinin salanmas esastr.

g) Yaplarn ve evrenin kalitesinin artrlmas iin planlarda gerekli salklatrma ile ilgili kararlara yer verilir.

) Planlarda afet, jeolojik ve doal veriler esas alnr.

h) Planlarda, varsa mevcut geleneksel dokunun korunmas esastr.

) lke ve blge dzeyinde karar gerektiren byk projelerin meknsal strateji plan veya evre dzeni plannda deerlendirilmesi esastr.

i) Planlama sreci; aratrmalarn yaplmas, sorunlarn ortaya konulmas, veri ve bilgi toplama ile ilgili analiz aamas; bilgilerin biraraya getirilmesi, birletirilmesi ve sonularn deerlendirilmesi ile ilgili sentez aamas ve plan kararlarnn oluturulmas aamalarndan oluur.

j) Planlarn hazrlanmasnda plan trne gre katlm salanmak zere anket, kamuoyu yoklamas ve aratrmas, toplant, altay, internet ortamnda duyuru ve bilgilendirme gibi yntemler kullanlarak kurum ve kurulular ile ilgili taraflarn grlerinin alnmas esastr.

k) Planlarn iptal edilmesi halinde, daha nce alnan kurum ve kurulu grleri ile birlikte yaplan analiz ve sentez almalar yeni plan hazrlanmasnda bu Ynetmelik kapsamnda yeniden deerlendirilir.

l) Planlar, evresinde veya bitiiinde yer alan mevcut planlar ile uyumlu hazrlanr. Korunacak alanlarn evresinde yaplan planlar ise bu alanlarn hassasiyeti dikkate alnarak hazrlanr.

DRDNC BLM

Meknsal Planlarn Yapmna Dair Esaslar

Aratrma ve analiz

MADDE 8 (1) Meknsal planlarn, plan deiiklilerinin, revizyon ve ilavelerin hazrlanmas srecinde, kamu kurum ve kurulular veya plan melliflerince plann trne ve kademesine gre bu Ynetmelikte genel balklar halinde belirtilen konularda ilgili kurum ve kurululardan veri, gr ve neriler elde edilerek gerekli analiz, ett, aratrma ve almalar yaplr.

(2) Kurum ve kurulular, grlerini en ge otuz gn ierisinde bildirmek zorundadr. Gr bildirilmesi iin ett ve analiz gibi uzun sreli alma yaplmas gereken hallerde ilgili kamu kurum ve kurulularnn talebi zerine otuz gn gememek zere ilave sre verilir. Bu sre ierisinde gr bildirilmedii takdirde plan hakknda olumsuz bir grn bulunmad kabul edilir.

(3) Kurum ve kurulularn plan yapm aamasnda plan alanna ynelik ihtiya duyduklar eitim, salk, sosyal ve kltrel tesis, emniyet ve gvenlik vb. hizmet alanlar ile bu alanlara ilikin standartlar bildirmeleri esastr. Bu amala nazm imar plan yapm aamasnda kurumlarn gr alnr.

(4) Nazm ve uygulama imar planlarnn hazrlanmas srecinde birlikte veya e zamanl gr istenebilir. Ancak, nazm imar plan hazrlanrken kurum ve kurulu grlerinin veya verilerin uygulama imar plan ayrntsnda elde edilmesi halinde, bu gr ve gncel veriler temin edilmek suretiyle plan onaylayan idareler farkl da olsa ayrca uygulama imar plan iin gr veya veri istenmeyebilir.

(5) Kurum ve kurulular planlama almasnda kullanlacak bilgi ve belgeleri, ak ve kapsaml gryle birlikte planlamaya veri tekil edecek ekilde basl belge olarak ve saysal ortamda salamakla sorumludur.

(6) Verilerin Ulusal Corafi Bilgi Sistemi Portalndan temini esastr. Kurum ve kurulular verilerini Ulusal Corafi Bilgi Sistemi Portalndan Bakanlka belirlenen standartlarda sunar.

(7) Planlama alanna ynelik ilgili kurum ve kurululardan, uydu grntlerinden veya hava fotoraflarndan ve arazi almalarndan saysal veri seti oluturularak planla birlikte idareye sunulur.

(8) Planlama alannn statsne, alann byklne ve kapsamna, yerleik alan veya gelime alan olmasna, plann temellendii sorunun niteliine gre; sorun veya ihtiya analizine ynelik sektrel ve tematik raporlar, nfus analizi ve projeksiyonu, yap ve doku analizi, kentsel risk analizi gibi almalar yaplabilir.

(9) Planlama alan ve yakn evresi ile alann blge veya kent btn iindeki konumunu belirlemek zere; eik analizi, yerinde yaplan incelemeler gibi fiziksel almalarla birlikte, bilimsel tekniklere dayal, ekonomik, sosyal, kltrel, politik, tarihi, sektrel ve teknolojik aratrmalar ile sorunlar ve potansiyel analizi yaplr. Ayrca yrrlkteki planla ilgili gerekli alma ve deerlendirmeler de yaplr. Gerektiinde gl, zayf ynler ile frsatlar ve tehditleri ieren analiz yntemi kullanlr. Bu almalar aratrma raporunda yer alr.

(10) Afet ve dier kentsel risklerin yksek olduu yerlemeler veya yapl kentsel evre iin, gerekli grlmesi halinde kentsel risk analizleri veya saknm planlamas almalar yaplr. Afet ve dier kentsel riskler iin yaplm risk azaltc tedbirler planlarda esas alnr.

(11) Planl ve salkl geliimin salanmas iin, alveri merkezleri, sanayi, depolama, lojistik blgeler gibi byk alan kullanmna sahip alanlarn yer seiminde, yerlemelerin gelime yn, nfus ve yap younluklar, ulam sistemi gibi zellikleri dikkate alnarak gerekli analiz almalar yaplr; bu almalar deerlendirilerek planlar hazrlanr.

(12) Koruma amal imar planlarnn hazrlanmas aamasnda; tarihi evre ve geleneksel doku, kltrel ve doal miras, sosyal ve ekonomik yap, mlkiyet durumu, kentsel, sosyal ve teknik altyap, yap ve sokak dokusu, ulam-dolam sistemi, rgtlenme biimi ve benzeri ettler kent btn ile ilikilendirilerek yaplr.

Plan raporu

MADDE 9 (1) Meknsal planlara ilikin, kendi kademesine gre ve yapl amacnn gerektirdii aklamalar ieren bir plan raporu hazrlanr.

(2) Plan raporunda, plann tr, lei, kapsam ve zelliine gre; vizyon, ama, hedefler ve stratejiler belirlenerek, koruma-kullanma esaslar, alan kullanm kararlar, younluk ve yaplamaya ilikin konularda planlama esaslar ve uygulama ilkeleri, eylem planlar, ak ve yeil alan sistemi, ulam, eriilebilirlik ve meknn etkin kullanlmas, gerektiinde koruma, salklatrma ve yenileme program, alan ve projelerinin etaplama esaslar, alan kullanm dalm tablosu gibi hususlarda aklamalara yer verilir.

(3) Planlarn aratrma aamasnda yaplan almalarda elde edilen bilgi, belge ve sonular ayr raporlar halinde sunulabilir.

(4) Plan deiikliklerinde, deiiklik gerekesi ve yaplan gereklilik analizlerini ayrntl aklayan plan raporu hazrlanmas zorunludur.

(5) mar planlarnda, bu Ynetmelikte tanmlanan veya plan gsteriminde bulunan kullanmlardan birden fazla meknsal kullanmn ayn alanda bir arada bulunmas durumunda uygulamaya ynelik alan kullanm oranlar, otopark, yeil alan ve benzeri sosyal ve teknik altyap kullanmlarna ilikin detaylar ile gerektiinde bamsz blm says, plan raporu ve plan notlarnda ayrntl olarak aklanr.

Gsterim (lejand) teknikleri

MADDE 10 (1) Her trl meknsal plan, kendi kademesinin ve yapl amacnn gerektirdii izim ve gsterim tekniine gre hazrlanr.

(2) Planlar, Bakanlka belirlenen ve EK-1 Gsterimler bal altnda yer alan EK-1a Ortak Gsterimler, EK-1b Meknsal Strateji Planlar Gsterimleri, EK-1c evre Dzeni Plan Gsterimleri, EK-1 Nazm mar Plan Gsterimleri, EK-1d Uygulama mar Plan Gsterimleri ve EK-1e Detay Katalouna uygun olarak hazrlanr.

(3) Gsterim listesine ilikin teklif niteliinde olan, znitelikler ve kodlamalar ile planlarn zellii gerei ihtiya duyulacak gsterim tr ve tipi Bakanlka deerlendirilerek uygun grlen gsterimler, Bakanln internet sayfasnda ilan edilir. Bakanlka ilan edilmeyen gsterim planlarda uygulanamaz.

Standartlar

MADDE 11 (1) mar planlarnn yapm ve deiikliklerinde planlanan alann veya blgenin artlar ile gelecekteki gereksinimleri gz nnde tutularak kentsel, sosyal ve teknik altyap alanlarnda bu Ynetmeliin EK-2 Tablosunda belirtilen asgari standartlara ve alan byklklerine uyulur.

(2) Asgari standartlarn Bakanlka belirlenen esaslar dorultusunda veya evre dzeni plan ile belirlenmesi durumunda belirlenen standartlara uyulur.

(3) Planda yerleik alan olarak belirlenen alanlarda yaplacak imar plan revizyon ve deiikliklerinde, bu Ynetmelikte belirtilen eitim, salk ve ibadet kullanmlarna ilikin asgari alan byklnn karlanamamas durumunda ilgili kamu kurum ve kuruluunun teklifi dorultusunda veya gr alnarak alan bykl plan ile belirlenir.

(4) Sit alanlarnda; tanmaz kltr ve tabiat varlklarnn fiziksel ve mlkiyet dokusu zellikleri, mevcut sosyal ve teknik altyap tesisleri, koruma-kullanma dengesi, planlanan alann artlar ile ihtiyalar gzetilerek kentsel, sosyal ve teknik altyap alan standartlar, yaya ve tat yollar genilikleri koruma amal imar plan kararlar ile belirlenir.

(5) Planlarda, turizm merkez ve blgelerinde yln belirli dnemlerinde ikamet edilen konut alanlarnda nfusun gelecekte srekli yerleecei varsaylarak gerekli kentsel, sosyal ve teknik altyap alanlar ile ihtiyaca karlk gelecek otopark alanlarnn ayrlmas zorunludur. Bu alanlar, ayrld amaca uygun yaplama gerekleinceye kadar park, ocuk bahesi veya spor alan olarak kullanlabilir.

(6) mar planlar hazrlanrken varsa ulam plan dikkate alnarak otopark dzenlemesi yaplr. mar plannda otopark alan ayrlrken, alan kullanm kararna bal olarak yerleik ve hareketli nfusun oluturaca trafik younluu dikkate alnarak semt veya blge otopark dzenlenir. mar planlarnda otopark alanlar ayrlrken otoparkn hizmet verecei blgenin sosyal, kltrel ve ekonomik durumu ile kalc ve hareketli nfusun oluturaca trafik younluu dikkate alnr. Bu blgelerde ulam planlarnn yaplmas esastr. Blgesel otopark alanlar ayrlrken ulam planlar dikkate alnr.

Yrme mesafeleri

MADDE 12 (1) mar planlarnda yrme mesafeleri; eitim, salk ile yeil alanlarn hizmet etki alanndaki nfusun erime mesafesi toporafya, yaplama, younluk, mevcut doku, doal ve yapay eikler dikkate alnarak planlanr. Bu fkrada belirtilen hususlar uygun olmas halinde ikinci ve nc fkralardaki asgari yrme mesafelerine uyulur.

(2) mar planlarnda; ocuk bahesi, oyun alan, ak semt spor alan, aile salk merkezi, kre, anaokulu ve ilkokul fonksiyonlar takriben 500 metre, ortaokullar takriben 1.000 metre, liseler ise takriben 2.500 metre mesafe dikkate alnarak yaya olarak ulalmas gereken hizmet etki alannda planlanabilir.

(3) Ayrca imar planlarnda; dini tesislerden kk cami takriben 250 metre, orta (semt) cami takriben 400 metre mesafe dikkate alnarak yaya olarak ulalmas gereken hizmet etki alannda planlanabilir. Mescitler ise yerleik veya hareketli nfusa gre takriben 150 metre hizmet etki alannda yaplabilir.

(4) Brt nfus younluu 100 kii/ha ve daha az olan yerleim blgelerinde, dank krsal nitelikli yerlemelerde veya yerleik alanlarda uygun byklk ve nitelikte alan bulunamamas halinde veya bu fonksiyonlara ulam zorlatran doal ya da yapay eikler olmas nedeniyle yrme mesafeleri artrlabilir.

BENC BLM

Meknsal Strateji Planlarna Dair Esaslar

Planlama alan

MADDE 13 (1) Meknsal strateji plan;

a) lke btn ile karasular ve mnhasr ekonomik blgeleri kapsayacak ekilde lke dzeyinde,

b) Metropoliten blgeler, gelime odaklar, yeni kentler, gelime koridorlar, retim, arz ve tketim akmlar ve ilikileri, kentsel ve blgesel alar, yerlemelerin younluu, ulam ilikileri ve fiziksel eikler gibi etkenler dikkate alnarak Bakanlk tarafndan belirlenen havza ya da blgeleri kapsayacak ekilde blge dzeyinde,

hazrlanr.

Planlama ilkeleri ve esaslar

MADDE 14 (1) Meknsal strateji planlarnda;

a) Doal, tarihi ve kltrel deerlerin korunmas,

b) Afet zararlarnn azaltlmasna ynelik olarak tehlike ve risklerin analiz edilerek tanmlanmas ve tedbirlerin alnmas,

c) Kaynaklarn srdrlebilir kullanmnn salanmas,

) Ekonomik ve sosyal gelime iin gerekli olan altyap, hizmet ve retim faaliyetlerinin kentsel ve krsal tm alanlar kapsayacak ekilde kalknma politikalarna uygun olarak datlmas,

d) Kamu yarar, kaynak kullanmnda etkinlik, verimlilik ve saydamln salanmas,

e) Planlamay etkileyecek ve planlamadan etkilenecek kamu kurum ve kurulular, kalknma ajanslar, niversiteler, yerel ynetimler, sivil toplum kurulular, meslek odalar ve zel sektr temsilcilerinin katlm ile farkl uzmanlk alanlarn ieren ok disiplinli bir yapda hazrlanmas,

f) Ulusal, blgesel, yerel ve sektrel ncelikler arasnda tamamlayclk ve btnsellik ilikisinin kurulmas,

g) Yeniliki, esnek ve rekabeti bir ekonomik yapnn oluturulmas iin gerekli meknsal dzenlemelerin yaplmas,

) Deien koullara uyum salanmas,

h) Meknsal uyumun gzetilmesi,

) Yaam kalitesinin artrlmas,

i) Kentsel ve krsal alanlar aras meknsal ilikilerin glendirilmesi,

j) Aratrma, analiz ve sentez raporlar ile bunlarn gerektirdii altaylarn gerekletirilmesi sonucunda kacak verilere dayanarak hazrlanmas,

esastr.

Plann unsurlar

MADDE 15 (1) Meknsal strateji planlar sektrel ve tematik paftalar ile plan raporundan oluur.

(2) Yerlemeler sistemi ve kentleme, ulam sistemi, su, risk, altyap, ekonomi ve zel uzmanlama blgeleri, gelitirilmesi kstl veya zel koullarla tanmlanan alanlar, zel ilkeler dorultusunda planlanmas gerekli alanlar ve benzeri konularda sektrel ve tematik karar paftalar hazrlanr.

(3) Blge meknsal strateji planlar hazrlanrken, blgenin zellikleri gzetilerek sektrel ve tematik pafta konular eitlendirilebilir.

(4) Meknsal strateji plan raporu; vizyon ve ncelikler, ilkeler, ama, kapsam, hedefler ve stratejiler, sektrel ve tematik kararlar, plan hkmleri ve eylem plan konu balklarn ierecek ekilde hazrlanr.

(5) Kullanlacak olan gsterim teknikleri, sektrel ve tematik paftalarn niteliine ve leine gre plann hazrlanmas srasnda gelitirilebilir ve bu Ynetmelik ekinde yer alan gsterimlerinden farkllklar gsterebilir. Gerektiinde dier plan trlerine ilikin gsterimler kullanlabilir.

Uygulama ve izleme

MADDE 16 (1) lgili kurum ve kurulularca hazrlanan sektrel planlarn havza veya blge dzeyindeki meknsal strateji planlarna ve evre dzeni planlarna uyumu salanr.

(2) Meknsal strateji planlarnn uygulamalar, ilgili kurum ve kurulularn faaliyet raporlarndan da faydalanlarak hazrlanacak raporlar ile izlenir. Bu raporlar, uygulama dneminde belirlenen sorunlar ve seenekli zm nerilerini ierecek biimde hazrlanr, ilgili kurum ve kurulular ile koordinasyon ierisinde deerlendirilir ve gerektiinde gncellemeler yaplr.

(3) Yeni gelimeler ve blgesel dinamikler dikkate alnarak ihtiya duyulan dnemlerde meknsal strateji planlar revize edilir.

Veri yaps ve analizler

MADDE 17 (1) Meknsal strateji planlarnn hazrlanmas srecinde, aada genel balklar halinde belirtilen konular ile dier konularda ilgili kurum ve kurululardan veriler elde edilir; bu veriler kapsamnda ett ve analizler yaplr:

a) Planlama alannn dnya ve blgesindeki yeri; corafi konumu ve tanm, ekonomik ilikileri, uluslararas ve blgesel gelimeler, taraf olunan uluslararas ve ikili antlamalar ve kurulular, uluslararas antlamalardan gelen ykmllkler ve benzer konular.

b) Gelimesi kstlanacak veya zel koullara sahip alanlar; deprem, heyelan, takn, iklim deiiklii gibi belirli bir tehlikenin sz konusu olduu alanlar, biyolojik eitlilik asndan nemli olan, tarmsal ekosistemler ve ormanlar, tatl su ekosistemleri ve su kaynaklar, ky ekosistemleri gibi endemik trlerin bulunduu veya ekolojik adan nemli alanlar ile doa koruma alanlar, zel evre koruma blgeleri, milli park, tabiat koruma alan, yaban hayat koruma alan, sit alanlar ve benzer konular.

c) Yerlemeler sistemi ve ehirleme; yerleme kademelenmesi, yerlemeler aras ilikiler, yerleme byklkleri, nfus deiimleri ve demografik eilimler, yerlemelerin sosyal yaplar, uzmanlama alanlar, odak noktalar, kentsel dnm odaklar, cazibe merkezleri, konut stratejileri, yeni kentler, kr kent ilikisi ve kent-blgeler ve benzer konular.

) Sektrlerin meknsal eilimleri; kalknma plan, sektrel (tarm, sanayi, madencilik, ulam, hizmetler, ticaret, turizm, konut, inaat vb.) planlar ve ulusal strateji belgeleri ile st lekli planlarda ngrlen sektrel gelimeler, stratejik yatrmlar, gelime odak ve koridorlar, yeni kentler, retim blgeleri, blgesel lekli kamu projeleri ve yatrm kararlar, kltr ve turizm koruma ve geliim blgeleri ve benzer konular.

d) Temel altyap ve ulam; karayolu, denizyolu, demiryolu ve havayolu tamacl, limanlar, havaalanlar, demiryollar, karayolu alar, Trans-Avrupa ulam sistemi vb. projeler, enerji nakil hatlar ve koridorlar, enerji altyaplar ve potansiyelleri, boru hatlar, lojistik merkezler, kara, deniz ve hava giri kaplar ve benzer konular.

(2) Gerekli grlmesi halinde plann yeri ve niteliine gre ilave ett ve analizler ilgili kurum ve kurulularla ibirlii ierisinde yaplr.

ALTINCI BLM

evre Dzeni Planlarna Dair Esaslar

Planlama alan

MADDE 18 (1) evre dzeni plan; corafi, sosyal, ekonomik, idari, meknsal ve fonksiyonel nitelikleri asndan benzerlik gsteren blge, havza veya en az bir il dzeyinde yaplr.

Plan ilke ve esaslar

MADDE 19 (1) evre dzeni planlar hazrlanrken;

a) Varsa meknsal strateji planlarna uygunluun salanmas,

b) Yeni gelimeler ve blgesel dinamiklerin dikkate alnmas,

c) lgili kamu kurum ve kurulularnn meknsal kararlar etkileyecek nitelikteki blge plan, strateji plan ve belgesi, sektrel yatrm kararlarnn dikkate alnarak deerlendirilmesi,

) Srdrlebilir kalknma amacna uygun olarak ekolojik ve ekonomik kararlarn bir arada deerlendirilmesi,

d) Tarihi, kltrel yap ile orman alanlar, tarm arazileri, su kaynaklar ve ky gibi doal yap ve peyzajn korunmas ve gelitirilmesi,

e) Doal yapnn, ekolojik dengenin ve ekosistemin srekliliinin korunmas amacyla arazi kullanm btnlnn salanmas,

f) Ulam ann arazi kullanm kararlaryla birlikte ele alnmas suretiyle imar planlarnda gzergah netletirilecek yollarn gzergah ve ynnn genel olarak belirlenmesi,

g) evre sorunlarna neden olan kaynaklara ynelik nleyici strateji ve politikalarn belirlenerek arazi kullanm kararlarnn oluturulmas,

) mar planlarna esas olacak ematik ve grafik dil kullanlarak arazi kullanm kararlar ile koruma ve gelimenin salanmas,

h) Afet tehlikelerine ilikin mevcut raporlar ve jeolojik ettler dikkate alnarak afet risklerini azaltc nerilerin dikkate alnmas,

esastr.

(2) evre dzeni planlarnn hazrlanmas srecinde, planlama alan snrlar kapsamnda aada genel balklar halinde belirtilen konular ile dier konularda ilgili kurum ve kurululardan veriler elde edilir; bu veriler kapsamnda analiz, ett ve aratrmalar yaplr:

a) Snrlar.

b) dari ve blgesel yap.

c) Fiziksel ve doal yap.

) Sit ve dier koruma alanlar, hassas alanlar, doal karakteri korunacak alanlar.

d) Ekonomik yap.

e) Sektrel gelimeler ve istihdam.

f) Demografik ve toplumsal yap.

g) Kentsel ve krsal yerleme alanlar ve arazi kullanm.

) Altyap sistemleri.

h) Yeil ve ak alan kullanmlar.

) Ulam sistemleri.

i) Afete maruz ve riskli alanlar.

j) Askeri alanlar, askeri yasak blgeler ve gvenlik blgeleri.

k) Planlama alanna ynelik blgesel lekli kamu projeleri ve yatrm kararlar.

l) Her tr ve lekteki plan, program ve stratejiler.

m) Gller, barajlar, akarsular, takn alanlar, yeralt ve yzeysel su kaynaklar ve benzeri hidrolojik, hidrojeolojik alanlar.

n) evre sorunlar ve etkilenen alanlar.

(3) evre Dzeni Planlarnn hazrlanmas srecinde planlama alan snrlar kapsamndaki tm veriler 1/25.000 lekli harita hassasiyetinde hazrlanr.

(4) Plan hazrlk srecinde ihtiya duyulan veri, bilgi ve belgeler; ilgili veriyi hazrlamakla sorumlu kurum ve kurululardan, bilimsel almalardan ve uzmanlarca arazide yaplacak almalardan elde edilir.

(5) Planlama srecinde corafi bilgi sistemleri ve uzaktan alglama yntemleri kullanlarak gncellenebilir ve sorgulanabilir saysal veri taban oluturulur.

Revizyon ve deiiklikler

MADDE 20 (1) evre dzeni plannn ihtiyaca cevap vermedii hallerde veya plann vizyonu, amac, hedefleri, stratejileri, ilke ve politikalar asndan plan ana kararlarn, srekliliini, btnln etkilemesi halinde evre dzeni plan btnnde revizyon yaplr. evre dzeni plan revizyonu;

a) Nfusun yerleim ihtiyalarnn karlanamamas,

b) Plann temel strateji ve politikalarn deitirecek blgesel lekli yatrmlarn ortaya kmas,

c) Yeni verilere bal olarak, sonradan ortaya kabilecek ve blgesel etkiye yol aabilecek arazi kullanm taleplerinin olumas,

) Yeni gelimeler ve blgesel dinamiklerde deiiklik olmas,

durumunda yaplr.

(2) evre dzeni plan ana kararlarn, srekliliini, btnl bozmayacak nitelikte, plan deiiklii yaplabilir. evre dzeni plan deiikliklerinde;

a) Kamu yatrmlarna,

b) evrenin korunmasna,

c) evre kirliliinin nlenmesine,

) Plann uygulanmasnda karlalan glkler ve maddi hatalarn giderilmesine,

d) Deien verilere bal olarak plann gncellenmesine,

dair yeterli, geerli ve gerekeleri ak olan, altyap etkilerini deerlendiren raporu ieren teklif ve talepler; idarece plann temel hedef, ilke, strateji ve politikalar kapsamnda teknik ve yasal erevede deerlendirmeye alnarak sonulandrlr.

YEDNC BLM

mar Planlarna Dair Esaslar

mar plan ilkeleri

MADDE 21 (1) mar planlar, varsa kadastral durum ilenmi, en son onayl halihazr haritalar zerine izilir. Ky alanlarnda yaplan imar planlarnda onayl ky kenar izgisinin paftalarda gsterilmesi zorunludur.

(2) Nazm ve uygulama imar planlar gerekli grlmesi halinde e zamanl olarak hazrlanabilir. Nazm imar plan kesinlemeden uygulama imar plan onaylanamaz. Ancak, onay yetkisinin ayn idarede bulunmas halinde nazm ve uygulama imar planlar e zamanl olarak onaylanabilir.

(3) mar planlar, planlama alanna ilikin inceleme, aratrma, ett ve eik analizi almalarnn deerlendirilmesinden elde edilen senteze dayal olarak hazrlanr.

(4) mar planlarnn, yeterlilii haiz mellifler tarafndan kanun ve ynetmelik hkmlerine gre gerekli teknik aratrmalar yaplarak hazrlanmas zorunludur. Bu Ynetmelik hkmlerine uygun olarak hazrlanan planlar ve bu planlara ilikin revizyon, ilave ve deiiklik teklifleri yetkili idarelere karar alnmas iin sunulur.

(5) mar planlarnda, planlama alannn niteliine gre mevzuatta ngrlen salk koruma bantlar, gvenlik blgesi ve benzeri koruma kuaklar gsterilir. mar planlar, varsa stratejik grlt haritalar ve eylem planlar dikkate alnarak hazrlanr ve planlarda bu konuda gerekli tedbirler alnr.

(6) Onayl jeolojik-jeoteknik veya mikro blgeleme ett raporu bulunmayan alanlarda imar planlar hazrlanamaz.

(7) mar planna esas onayl jeolojik-jeoteknik ett veya mikro blgeleme raporlarndaki yerleime uygunluk durumu haritalarna uyulmas zorunludur. mar planlarnn hazrlanmasnda, varsa ncelikle mikro blgeleme ettleri, yoksa yerleim alannn planlanmasna ynelik uygun jeolojik-jeoteknik ettler kullanlr.

(8) evre kirlilii oluturmayan mevcut veya ilave ihtiya duyulan sosyal ve teknik altyap alanlarnn, ncelikle sz konusu hizmetleri yrtmekle ykml kurum ve kurulularn varsa kendi mlkiyeti veya tasarrufundaki alanlar zerinde planlanmas esastr.

(9) nsan sal ve gvenlii zerinde dorudan veya dolayl olumsuz etkileri olan enerji nakil hatlar, dere koruma kuaklar, takn risk alanlar, afete maruz alanlar ve benzeri alanlara ilikin kurum ve kurulu grleri imar planlarna yanstlr.

(10) mar planlarnda Ticaret+Konut, Ticaret+Turizm+Konut, Turizm+Ticaret karma kullanm alanlarnda konut kullanmna da yer verilmesi halinde, konut kullanm oranlar belirtilerek, konut kullanmnn gerektirdii sosyal ve teknik altyap alanlarnn ayrlmas zorunludur. mar planlarnda konutun yer ald karma kullanmlarda konut kullanm orannn belirtilmedii hallerde en fazla % 30 konut kullanabilecei varsaylr.

(11) mar planlarnda, zel proje alan olarak belirlenen yerlerde nfus veya yap younluu ile kullanm ve yaplamaya ilikin kararlar belirtilir.

(12) mar planlarnda ara trafiinin azaltlmas, toplu tama ve yaya ncelikli bir ulam sisteminin kurgulanmas esastr. Toplu tam aralarnn kullanmnn tevik edilmesi amacyla park et - devam et sisteminin yaygnlatrlmasna ve toplu tam duraklarnn veya istasyonlarnn bulunduu etki alannda otopark alanlar ayrlmas ve birbirine entegre olmasna ilikin imar planlarnda kararlar getirilir.

(13) mar planlarnda afet ve acil durumlarda ihtiya duyulabilecek ak alan, yol ve dier meknsal ihtiyalar gzetilir.

(14) mar planlarnda, sosyal altyapya ynelik standartlarnn salanabilmesi asndan imar adalarnn ok kk ve paral oluturulmayacak ekilde imar yollarnn dzenlenmesi esastr.

Eik analizi

MADDE 22 (1) Planlarn hazrlanmas srecinde yerleilebilir alanlarn belirlenmesi amacyla, kurum ve kurululardan alana ilikin toplanan doal ve fiziki bilgilerin, alana zg yaplan ettler ile dier tm veriler birlikte deerlendirilmek suretiyle, gerek duyulan leklerde halihazr haritalar zerinde st ste aktrlmas ile eik analizi hazrlanr.

(2) Eik analizinde; topografik, jeolojik-jeoteknik, hidrojeolojik yap zellikleri ile arazi kullanm, tarm ve orman alanlar, ime suyu havzalar, sit ve dier koruma alanlar, hassas alanlar, ky, altyap, doal ve fiziki veriler ile afet tehlikeleri analiz edilerek bir arada deerlendirilir.

(3) mar planlarnn hazrlanmas srecinde eik analizinin yaplmas zorunlu olup, plan kararlarnn oluturulmasnda temel plan altl olarak kullanlr.

Nazm imar plan

MADDE 23 (1) Nazm imar plannda karar dzeyi ve ierikleri bakmndan, uygulama imar planndaki detay kararlar alnmamas esas olup, uygulamaya dnk kararlar uygulama imar planlarnda belirlenir.

(2) htiya duyulmas halinde, nazm imar planlarnda, sosyal ve teknik altyap alanlar ve kamuya ayrlan alan dengeleri gzetilmek suretiyle uygulama imar planlarnn yapm etaplar belirlenebilir.

(3) Ulam sisteminin yolculuklarn mesafesini ksaltacak ekilde tasarlanmas esastr.

(4) Park, ocuk bahesi, oyun alan, meydan gibi ak alanlarn mahalle ve semt leinde merkezlerle birlikte tasarlanmas esastr.

(5) Ak ve yeil alan ile dier sosyal ve teknik altyap alanlar bir btn olarak, eriilebilir ekilde merkezlerle birlikte planlanmaldr.

(6) Nazm imar planlarnn hazrlanmas srecinde, planlama alan snrlar kapsamnda aada genel balklar halinde belirtilen konularda ilgili kurum ve kurululardan veriler elde edilir; bu veriler kapsamnda analiz, ett ve aratrmalar yaplr:

a) dari snrlar.

b) Jeolojik, jeomorfolojik, hidrolojik ve hidrojeolojik yap.

c) Yerleme alanlarnn karakteristik zellikleri ile meknsal gelime eilimleri ve potansiyelleri.

) Yenileme, salklatrma, dnm blgelemeleri.

d) klim zellikleri.

e) Bitki rts.

f) Toprak nitelii ve tarmsal arazi kullanm.

g) Ekolojik yap (ekosistem tipleri, flora ve fauna varl).

) Koruma stats verilmi alanlar, hassas alanlar (sit alanlar, uluslararas szlemelerle korunan alanlar, sulak alanlar, zel evre koruma blgeleri, milli park, tabiat park, tabiat ant, tabiat koruma alan, yaban hayat gelitirme alan, yaban hayat koruma alan, tr koruma alan, ime suyu havzalar koruma alanlar ve dierleri).

h) Orman alanlar, mera, yaylak, klak alanlar.

) Kltr ve turizm geliim ve koruma blgeleri, turizm merkezleri.

i) Organize sanayi blgeleri, kapasite ve doluluk oranlar.

j) Genel peyzaj eleri, makroform analizi.

k) Demografik yap ve nfusun demografik zellikleri (ya, cinsiyet, alma, eitim, medeni hal).

l) Sosyal yap.

m) Ekonomik yap.

n) Ana ulam sistemi (Karayolu, demiryolu, denizyolu, havayolu, terminal, gar, liman ve havaliman).

o) evre sorunlar.

) Lojistik merkez alanlar.

p) Sektrel yap (tarm, sanayi, hizmet, ulam, enerji, maden, konut vb.).

r) Kat atk depolama, geri kazanm ve bertaraf tesisleri.

s) me suyu ve atk su artma tesisleri.

) Atk su dearj yerleri.

t) Tarmsal sulama alanlar.

u) Ruhsatl maden sahalar.

) Askeri alanlar, askeri yasak blgeler ve gvenlik blgeleri, mania planlar.

v) Doal afet tehlikeleri ve kentsel riskler, varsa risk ynetimi ve saknm planlar.

y) Mevcut arazi kullanm, yaplama durumu, mlkiyet yaps.

z) evre dzeni plan kararlar ve yrrlkteki imar planlar.

Uygulama imar plan

MADDE 24 (1) Uygulama imar planlarnn tamam bir aamada yaplabilecei gibi sosyal ve teknik altyap alan dengeleri gzetilerek etaplar halinde de yaplabilir.

(2) Nazm imar planlar zerinde gsterilen sosyal ve teknik altyap alanlarnn konum ile byklkleri, toplam standartlarn altna dlmemek, nazm imar plannn ana kararlarn, srekliliini, btnln ve genel ileyiini bozmamak ve hizmet etki alan iinde kalmak art ile ilgili kurum ve kurulularn gr dikkate alnarak uygulama imar planlarnda deitirilebilir.

(3) Uygulama imar planlarnda, blgenin ihtiyacna ynelik ocuk bahesi, yeil alan, otopark, cep otopark, yol boyu otopark, durak cebi, aile salk merkezi, mescit, karakol, muhtarlk, trafo gibi sosyal ve teknik altyap alanlarn artrc kk alan gerektiren fonksiyonlar ayrlabilir ve bu fonksiyonlarn konulmas nazm imar planna aykrlk tekil etmez.

(4) Uygulama imar planlarnda yaplama koullarna ilikin olarak; ayrk, bitiik, blok yap nizam ile Taban Alan Kat Says (TAKS), Kat Alanlar Kat Says (KAKS), emsal, bina ykseklii, yap yaklama mesafeleri belirlenir.

(5) Ara trafiine ayrlm erit saysn azaltmamak ve ilgili TSE standartlarna uymak kaydyla; tat yollarnn yaya, engelli ve bisiklet kullanmna ayrlm ksmlarnn genilikleri, nazm imar plannda deiiklie gerek olmakszn uygulama imar plannda artrlabilir.

(6) Uygulama imar planlarnda, ncelikle engelliler, ocuklar ve yallar gibi kamu ortak meknlarn kullanmakta zorluk eken ve hareket kstll bulunan kiilerin kentsel kullanmlara, sosyal altyap alanlarna eriimini ve kullanmn salayc ve kolaylatrc tedbirlerin alnmas amacyla tasarm ilkeleri gelitirilmesi esastr.

(7) Uygulama imar planlarnda yaya ve bisiklet yollar ile bisiklet park yerleri uygulama ilkeleri gelitirilmesi esastr.

(8) lgili mevzuatna gre koruma altna alnm, tescil edilmi doal ve kltrel varlklar, bunlarn ayrlmaz paras olan eklentileri, bahe avlu duvarlar, varsa tescilli tek yaplarn koruma alanlar, sokak dokular gibi btnleyici unsurlar ile varsa koruma alan snrlar planlarda ayrntl olarak gsterilir. Ayrca, varsa tescile deer yaplarn tespit edilmesi halinde deerlendirilmek zere ilgili idaresine bildirilmesi esastr.

(9) Nazm imar planlarnda karma kullanm olarak belirlenen fonksiyonlarn, uygulama imar planlarnda ayrtrlmas esastr.

(10) Uygulama imar planlarnn hazrlanmas srecinde, aada genel balklar halinde belirtilen konularda ilgili kurum ve kurululardan veriler elde edilir; bu veriler kapsamnda aadaki analiz ve aratrmalar yaplr:

a) Nazm imar plan kararlarnn analizi.

b) Planlama alannn snrlar.

c) Mevcut yap younluu ve doku analizi.

) Yap adalarnn ve yaplarn konumu ve zellikleri.

d) Yaplama ve yaklama mesafeleri.

e) Mevcut nfus younluu ve dalm.

f) Sosyal altyap tesisleri.

g) Teknik altyap tesisleri.

) Mlkiyet yaps ve kamu mlkiyetindeki alanlar.

h) Tescilli eser, ant vb. tarihi ve kltrel varlklar.

) Hizmetlere eriilebilirlik.

i) Afet tehlikelerinin dikkate alnd yerleime uygunluk durumunu belirlemeye ynelik jeolojik ettler.

j) Topografya, eim vb. eikler.

k) Gl, baraj, akarsu, takn alan, yeralt ve yzeysel su kaynaklar vb. hidrolojik, hidrojelojik yap.

l) Ulam sistemi ve kademelenmesi, durak-istasyon noktalar.

m) Trafik dzeni ve gvenlii, yollar ve kavaklar ile ilgili ilkeler, yap ve tesislerden karayoluna gei yolu balants yaplabilecek kesimler.

n) Yaya blgeleri, yaya ve bisiklet yollar.

o) Otopark kapasitesi ve dalm.

) Ak ve kapal alan kullanmlar ve ilikileri.

p) Toplanma alanlar.

r) Hizmet alanlarnn yer seimi ve bykl.

s) Kentsel tasarm projesi yaplacak alanlar ve ilkeleri.

) Ulam gzergahlar.

t) Havaliman, liman ve iskeleler.

u) Gar ve istasyon alanlar.

) Lojistik alanlar.

mar plan revizyonu ve ilaveleri

MADDE 25 (1) mar planlarnn ihtiyaca cevap vermedii veya uygulamasnn mmkn olmad durumlar ile st kademe plan kararlarna uygunluunun salanmas amacyla plann tamamnn veya plan ana kararlarn etkileyecek bir ksmnn yenilenmesi iin bu Ynetmelikte belirtilen ilke, esas ve standartlara uygun olarak imar planlarnda revizyon yaplr.

(2) mar planlarnn ihtiyaca cevap vermedii durumlarda, mevcut plana bitiik ve mevcut plann genel arazi kullanm kararlar ile sreklilik, btnlk ve uyum salayacak biimde, bu Ynetmelikte belirtilen ilke, esas ve standartlara uygun olarak ilave imar plan yaplabilir.

mar plan deiiklikleri

MADDE 26 (1) mar plan deiiklii; plan ana kararlarn, srekliliini, btnln, sosyal ve teknik altyap dengesini bozmayacak nitelikte, kamu yarar amal, teknik ve nesnel gerekelere dayanlarak yaplr.

(2) mar planlarnda sosyal ve teknik altyap hizmetlerinin iyiletirilmesi esastr. Yrrlkteki imar planlarnda ngrlen sosyal ve teknik altyap standartlarn dren plan deiiklii yaplamaz.

(3) mar planlarnda bulunan sosyal ve teknik altyap alanlarnn kaldrlmas, kltlmesi veya yerinin deitirilmesine dair plan deiiklikleri zorunluluk olmadka yaplmaz. Zorunlu hallerde byle bir deiiklik yaplabilmesi iin:

a) mar planndaki durumu deiecek olan sosyal ve teknik altyap alanndaki tesisi gerekletirecek ilgili yatrmc Bakanlk veya kurulularn gr alnr.

b) mar plannda yer alan yol hari sosyal ve teknik altyap alanlarnn ve kamuya ait sosyal ve kltrel tesis alanlarnn kaldrlabilmesi veya kltlmesi ancak bu tesislerin hitap ettii hizmet etki alan iinde edeer yeni bir alann ayrlmas suretiyle yaplabilir. Edeer alann ayrlmasnda yzlm ve konum zellikleri korunur. Bu alanlarn yerinin deitirilmesinde, mevcut plandaki hizmet etki alanna gre ayn uygulama etab veya blge iinde kalmas, yaya eriim mesafelerinin dikkate alnmas ve yeni tespit edilen alann tesisin yaplmasna msait olmas zorunludur.

c) Dzenleme ortaklk payndan elde edilen alanlarn yzlmleri toplamnn altna dlmemek kaydyla, plan deiiklii ile kaldrlan yol alanlarnn miktarlar, dzenleme ortaklk payndan oluturulan park, ocuk bahesi, meydan gibi ak ve yeil alanlarda kullanlabilir. Ancak yol hari dzenleme ortaklk payna tabi bir kullanmn kamu ortaklk payna tabi bir kullanma dntrlmek istenilmesi halinde, dzenleme ortaklk payna tabi alann hizmet edecei etki alannda edeer bir alan ayrlr.

(4) Kat adedi veya bina yksekliini artran imar plan deiiklikleri, yrenin yerleim zellikleri, dokusu ve kimlii dikkate alnmak suretiyle, ehrin veya alann yakn evresinin sileti, yaplarn gnee gre cephesi ve ynlenmesi zelliklerini olumsuz ynde etkilememesi esas alnarak yaplr.

(5) mar plannda verilmi olan inaat emsalinin, kat adedinin, ifraz artlarnn deitirilmesi sonucu nfus younluunun artrlmasna dair imar plan deiikliklerinde:

a) Artan nfusun ihtiyac olan sosyal ve teknik altyap alanlar standartlara uygun olarak plan deiikliine konu alana hizmet vermek zere ayrlr.

b) Nfus younluuna bal olmakszn, kat adedinin artrlmasnn istenmesi durumunda; nerilecek kat adetlerinin tayininde aadaki formle gre bulunacak btn yollardaki karlkl bina cepheleri arasndaki asgari uzaklk salanacaktr.

K = [(Y1 + Y2)/2] + 7,00 m

Yukardaki formlde;

K = Karlkl bina cepheleri arasndaki mesafe (metre),

Y1 = Yolun bir cephesine nerilecek yapnn ykseklii,

Y2 = Yolun dier cephesinde nerilecek yapnn yksekliini,

ifade eder.

c) Parsellerin birletirilmesi ve yap dzeni deiiklii ieren, kat adedinin artrlmasna ynelik uygulama imar plan deiikliklerinde de yukardaki formle uyulmas esastr.

(6) mar plannda gsterilen yollarn geniletme, daraltma ve gzergahna ait imar plan deiikliklerinde:

a) Devamll olan bir yolun belli bir kesimde erit says azaltlamaz ve daraltlamaz.

b) Yollarn kaydrlmasnda, mlkiyet ve yaplama durumu dikkate alnr.

c) mar planlarndaki gelime alanlarnda gei amal 3,00 metreden dar yaya yolu, 10,00 metreden dar trafik yolu alamaz; yerleik alanlarda mlkiyet ve yaplama durumlarnn elverdii lde yukardaki standartlara uyulur. Ancak parseller 7,00 metreden dar yollardan mahre alamaz.

) mar plan deiiklii ile tat geri dn kurbu olmayan kmaz yol ihdas edilemez.

d) mar planlarnda Karayollar Genel Mdrlnn sorumluluunda olan karayollarnda yaplacak her trl deiiklikte bu Kurulutan alnacak gre uyulur.

e) Plan alanndaki trafik hacimleri ile yeni getirilen kullanmlarn trafik retme ve trafik ekme hacimleri dikkate alnarak yol ve kaldrm genilikleri belirlenir.

(7) Younluk artran veya kentsel ulam sistemini etkileyen imar plan deiikliklerinde, kentsel teknik altyapya ynelik etkilerin belirlenmesi ve gerekli nlemlerin alnmas amacyla ayrca kentsel teknik altyap etki deerlendirmesi raporu, analizi hazrlanr veya hazrlatlr.

SEKZNC BLM

Koruma Amal mar Planlarna Dair Esaslar

Koruma amal imar plan hazrlama ilkeleri

MADDE 27 (1) Koruma amal imar planlarnn hazrlanmasnda aadaki ilkelere uyulur:

a) Koruma amal imar planlar, varsa etkileim gei sahalar da gz nnde bulundurularak ve sit alannn btnn kapsayacak ekilde veya uygun grlen etaplar halinde, iinde bulunduu yerleme ile ilikileri kurularak hazrlanr.

b) Tabiat varlklar, doal, tarihi, arkeolojik, kentsel ve kentsel arkeolojik sitler ile koruma stats bulunan dier alanlarn akt yerlerde ilgili bakanlklarn koruma ve kullanma esaslarna ilikin gr alnr.

c) Koruma amal imar planlarnn hazrlanmas aamasnda tespit edilen sorunlarn zm ve tarihi, kltrel, doal evrenin yaanabilir ve srdrlebilir biimde korunabilmesi iin alana zg stratejiler ile gerektiinde tescilli kltr varlklar ile sit alanlar iindeki faaliyetlerin ve yap stokunun deprem, sel baskn, heyelan, yangn, kaya dmesi ve benzeri afetlere kar daha dayankl ve gvenli hale getirileceine ilikin hedefler, stratejiler ve uygulama esaslar belirlenir.

) Koruma amal imar planlarnn hazrland alann nitelikleri gzetilerek ayrca tarihi, kltrel ve doal yapsna ilikin yaplm aratrmalar da deerlendirilerek kullanm kararlar ve yaplama koullar belirlenir.

d) Koruma amal imar planlarnda ilgili mevzuat gerei oluturulan Tabiat Varlklarn Koruma Blge Komisyonu veya Kltr Varlklarn Koruma Blge Kurullarnn uygunluk kararlar alnmadan plan onaylanamaz.

e) Koruma amal imar plan; daha geni alanlar kapsayan bir plann paras olmas halinde, plan btnnde dier alanlarla sreklilii, btnl, uyumu ve eriilebilirlii dikkate alnarak btnleik bir yaklam ile hazrlanr.

f) Doal sit alanlarna ait koruma amal imar plan blge komisyonu karar ile birlikte, tabiat varlklar ve doal sitler ile, tarihi arkeolojik, kentsel, kentsel arkeolojik sitler ve dier koruma statlerinin akt alanlarda ise ilgili Bakanlklarn gr alndktan sonra ilgili Tabiat Varlklarn Koruma Blge Komisyonu karar ile birlikte Bakanla sunulur. Planlar Bakanlk tarafndan uygun bulunmas halinde onaylanr.

g) Planlama aamasnda sit alan snrlar ierisinde tescilli olmayan ancak tescile konu olabilecek kltr ve tabiat varlklar hakknda envanter almas yaplarak ilgili kurul veya komisyonlarn onayna sunulur.

) Koruma amal imar planlarnda yenileme alanlar belirlenmesi durumunda yenileme projelerinin planda getirilmi kararlara uygun hazrlanmas esastr.

h) Koruma amal imar planlarnda sit alannn btnn olumsuz etkileyecek, mevcut korunmas gerekli deerleri bozacak ya da yok edecek, geleneksel kentsel doku zelliklerini olumsuz ynde deitirecek yeni ilev dnmlerine ilikin plan deiiklii yaplamaz.

) Uygulama imar planlarnda mevcut tarihi yaplarn, sokak dokularnn korunmas ve yenilenmesini salayacak kararlar alnr.

DOKUZUNCU BLM

Btnleik Ky Alanlar Planlarna Dair Esaslar

Planlama alan

MADDE 28 (1) Planlama alan snr; ky ve corafi, ekonomik, sosyal, tarihsel ve ulam bakmndan etkileimde olduu doal evre, kullanm ve faaliyetler esas alnarak ve gerektiinde ilgili kurum ve kurulularn grleri alnarak Bakanlka belirlenir.

Planlama ilkeleri

MADDE 29 (1) Planlarda, blgesel dzeyde, ky alanlarna ynelik sektrel eilimler, ngrler ve hedeflere dayal meknsal stratejiler; ky alanlar ve etkileim alanlarna odakl olarak btnsel bir yaklamla gelitirilir. Buna gre planlar hazrlanrken;

a) Ky alanlarnda srdrlebilir gelime ilkesi dorultusunda; hassas ekosistemler korunarak doal ve kltrel kaynaklardan yararlanmada sektrler ve faaliyetler aras uyumun salanmas,

b) Kyya denizden veya karadan eriilebilirlik, kylardan yararlanmada kamu yarar ve eitlik ilkesi erevesinde stratejilerin gelitirilmesi,

c) Ky alanlarnda yetki ve sorumluluu olan kurumlar ve idareler ile kyda faaliyet gsteren sektrler aras uyum ve egdme ynelik ynetim modelinin oluturulmas, planlama ve ynetime ilikin uygulama aralarnn gelitirilmesi,

) Kylarla ilgili blgesel ve il dzeyinde yaplacak planlara ve almalara yol gstermesi, ematik ve grafik planlama dili kullanlarak hazrlanmas,

d) Planlama srecinde ky alanlarnn mevcut profilinin karlmas,

e) Var olan potansiyeller ve frsatlarla birlikte sorunlar ve kstlarn ortaya konulmas,

f) Alana ilikin gncel bilgilerden hareketle alt blgeler zelinde meknsal gelime ve planlama stratejilerinin tarif edilmesi,

g) Stratejilerin hayata geirilmesini salayacak ve kolaylatracak katlmc bir ynetim modelinin gelitirilmesi,

esastr.

(2) Btnleik ky alanlar planlarnn hazrlanmas srecinde, aada genel balklar halinde belirtilen konularda ilgili kurum ve kurululardan veriler elde edilir; bu veriler kapsamnda deniz, akarsu, gl, glet ve kara tarafndaki etkileim blgelerine ilikin aadaki analiz, ett ve aratrmalar yaplr:

a) Ky ekosistemi.

b) Afet tehlikeleri (deprem, heyelan, kaya dmesi, su basknlar, tsunami,vb.).

c) Dalga ve rzgr iklimi, su evrim zellikleri, deniz akntlar, frtna kabarmas, deniz seviyesi ykselmesi.

) Ky kenar izgisi ve sahil eridi uygulamalar.

d) Ana ulam balantlar (Karayolu, demiryolu, denizyolu, havayolu).

e) Limanlar, ticari iskeleler, balk barnaklar, boru hatlar, tersaneler.

f) Deniz ticareti ve deniz ulam.

g) Doalgaz ve petrol rnleri depolama iletim ve rafineri tesisleri.

) Turizm ve konaklama tesisleri, yat ve kruvaziyer turizmi.

h) Balklk, su rnleri ve balk iftlikleri.