17 Mays 2014 CUMARTES

Resm Gazete

Say : 29003

YNETMELK

Enerji Piyasas Dzenleme Kurumundan:

ELEKTRK PYASASI THALAT VE HRACAT YNETMEL

BRNC BLM

Ama, Kapsam, Dayanak ve Tanmlar

Ama

MADDE 1 (1) Bu Ynetmeliin amac, elektrik piyasasnda; elektrik enerjisi ithalat ve/veya ihracat faaliyetine ilikin usul ve esaslar ile uluslararas enterkonneksiyon hatlarnn kapasite tahsisine ve snr tesi elektrik enerjisi ticaretine ynelik kullanmna ilikin esaslarn belirlenmesidir.

Kapsam

MADDE 2 (1) Bu Ynetmelik, elektrik enerjisi ithalat ve/veya ihracatna ilikin usul ve esaslar, ithalat ve/veya ihracat faaliyeti yapacak tzel kiilerin hak ve ykmllklerini ve uluslararas enterkonneksiyon hatlarnn kullanmna ve kapasite tahsisine ilikin esaslar kapsar.

Dayanak

MADDE 3 (1) Bu Ynetmelik; 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayl Elektrik Piyasas Kanununun 12 nci maddesine dayanlarak hazrlanmtr.

Tanmlar ve ksaltmalar

MADDE 4 (1) Bu Ynetmelikte geen;

a) Azaltma: 22/2/2003 tarihli ve 25001 sayl Resm Gazetede yaymlanan Elektrik Piyasas ebeke Ynetmeliine gre, Sistem leticisinin hzla hareket etmesi gereken acil durumlarda Sistem leticisi tarafndan piyasa katlmclarna tahsis edilmi olan Ticari letim Haklarnn al-veri program verilmeden nce drlmesi,

b) Bakanlk: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanln,

c) Bakan: Enerji Piyasas Dzenleme Kurulu Bakann,

) Datm: Elektrik enerjisinin 36 kV ve altndaki hatlar zerinden naklini,

d) Datm Sistemi: Bir datm irketinin, lisansnda belirlenmi datm blgesinde ilettii elektrik datm tesisleri ve ebekesini,

e) Datm irketi: Belirlenen bir blgede elektrik datm ile itigal eden tzel kiiyi,

f) Enterkonneksiyon: letim ve datm sistemlerinin toplamndan oluan ulusal elektrik sisteminin dier bir lkeye ait elektrik sistemine balanmasn,

g) Enterkonneksiyon Hatt: letim ve datm sistemlerinin toplamndan oluan ulusal elektrik sisteminin baka bir lkenin elektrik sistemine balantsn salayan enerji iletim ve datm tesisini,

) Enterkonneksiyon letme Anlamas: Sistem leticisi ve enterkonneksiyon oluturulan dier lke iletim veya datm irketi arasnda yaplan ve enterkonneksiyon hattnn iletilmesi ile ilgili esas ve usulleri ieren anlamay,

h) Enterkonneksiyon Kapasitesi: Trkiye ve ilgili lke arasndaki enterkonneksiyonlardaki snr tesi elektrik enerjisi transfer kapasitesini,

) Enterkonneksiyon Kullanm Anlamas: Sistem leticisi tarafndan iletilen uluslararas enterkonneksiyon hatlar zerinden hizmet alan lisans sahibi tzel kii ile Sistem leticisi arasnda imzalanan ve enterkonneksiyon hattnn kullanm ile ilgili esas ve usulleri ieren anlamay,

i) ENTSO-E (Avrupa Elektrik ebekesi letim Sistemi leticileri): Kr amac gtmeyen bir uluslararas kurulu olarak ve Avrupa Birliinin 714/2009 sayl Snr tesi Elektrik Ticareti Tznde belirtildii ekilde, Topluluk dzeyinde i elektrik piyasasnda entegrasyonun tamamlanmas, snr tesi elektrik ticaretinin iyiletirilmesi, Avrupa elektrik iletim ebekesinin optimal ynetilmesinin, koordineli iletilmesinin ve arz gvenliinin salanmasn teminen tm letim Sistemi leticileri arasnda ibirliinin srdrlmesi amacyla kurulmu uluslararas kuruluu,

j) hale dokmanlar: Kapasite tahsisine ilikin usul ve esaslar erevesinde TEA tarafndan hazrlanan ve hat tahsisine ait ihaleye ilikin dokmanlar,

k) hracat Kaydyla thalat: Elektriin ihracat amac ile ayn uzlatrma dneminde ithal edilmesini,

l) kincil Ticari letim Hakk Piyasas: Bir Ticari letim Hakk sahibi tarafndan ihalelerde ya da Ticari letim Hakk devri yoluyla temin edilen Ticari letim Haklarnn, baka bir tedarik irketine devrine olanak salayan mekanizmay,

m) letim: Elektrik enerjisinin gerilim seviyesi 36 kV zerindeki hatlar zerinden naklini,

n) letim Sistemi leticileri Aras Tazmin Mekanizmas: Birbirlerine senkron paralel bal letim Sistemi leticileri arasndaki snr tesi fiziki aklarla ilgili olarak snr tesi fiziki akn balad (kaynak) ve sonland (var) ulusal iletim sistemlerindeki fiziki aklar esas alacak ekilde, iletim sistemi transit olarak kullanlan letim Sistemi leticisine, snr tesi aklarn gerekletirilmesine ilikin olarak, ileriye dnk uzun dnemli maliyetleri, kayplar, yeni altyap yatrmlarn ve mevcut altyap maliyetlerinin uygun bir orann dikkate almak suretiyle belirlenen bir bedelin denmesini ngren mekanizmay,

o) letim Tesisi: retim veya tketim tesislerinin 36 kV st gerilim seviyesinden bal olduu retim veya tketim tesisi alt sahasndan sonraki nihayet direinden itibaren iletim alt sahalarnn orta gerilim fiderleri de dhil olmak zere datm tesislerinin balant noktalarna kadar olan tesisleri,

) lgili Mevzuat: Elektrik piyasasna ilikin kanun, ynetmelik, lisans, tebli, genelge ve Kurul kararlarn,

p) Kanun: 6446 sayl Elektrik Piyasas Kanununu,

r) Kst: Ulusal elektrik sistemlerini birbirine balayan enterkonneksiyon kapasitelerinin tahsisinde, piyasa katlmclarnn snr tesi elektrik enerjisi ticaretine ynelik talep toplamlarnn Kullanma Ak Kapasite (KAK)den byk olmas halini,

s) Kst Ynetimi: Kst olmas durumunda enterkonneksiyon hat ya da hatlarndaki Kullanma Ak Kapasitelerin (KAK) talep sahipleri ya da talep sahiplerinin bir ksmnn kullanmna tahsis edilmesine ilikin yntemleri,

) Kst Ynetimi Bedeli: thalat ve/veya ihracat faaliyeti erevesinde yaplan elektrik enerjisi nakli iin kullanlacak enterkonneksiyon hat kapasitesinin tahsisinde kst olmas halinde bu Ynetmelik hkmleri uyarnca Sistem leticisine denen bedeli,

t) Kullanm Dnemi: Enterkonneksiyon hatlar kapasitelerinin kullanclara tahsis edildii dnemi,

u) Kullanm Faktr: Senkron paralel iletmeye tabi olmayan enterkonneksiyon hatlarnn belli bir zaman diliminde fiili kullanm sonucu hat zerinden transfer edilen toplam enerjinin, ayn zaman dilimi ierisinde hatta tahsis edilmi bulunan tm kapasitenin kullanlmas durumunda hat zerinden transfer edilmesi gereken toplam enerji miktarna yzde (%) cinsinden oran,

) Kullanma Ak Kapasite (KAK): Belirli bir enterkonneksiyon hatt iin hesaplanm bulunan Net Transfer Kapasitesinden, Tahsis Edilmi Kapasitenin karlmas sonucu bulunan ve piyasa katlmclarnn kullanmna sunulan megavat (MW) cinsinden elektrik enerjisi g miktarn,

v) Kurul: Enerji Piyasas Dzenleme Kurulunu,

y) Kurum: Enerji Piyasas Dzenleme Kurumunu,

z) Net Transfer Kapasitesi (NTK): Bir enterkonneksiyon hatt iin ulusal elektrik sistemi ile komu lke elektrik sistemi arasnda; her iki elektrik sisteminde uygulanan btn gvenlik kriterleri ve gelecekte oluabilecek belirsizlikler de dikkate alnarak hesaplanan transfer edilebilen megavat (MW) cinsinden azami elektrik enerjisi g miktarn,

aa) Piyasa: retim, iletim, datm, piyasa iletimi, toptan sat, perakende sat, ithalat ve ihracat faaliyetleri ile bu faaliyetlere ilikin i ve ilemlerden oluan elektrik enerjisi piyasasn,

bb) Serbest blge: 6/6/1985 tarihli ve 3218 sayl Serbest Blgeler Kanununa gre Bakanlar Kurulu kararyla kurulan blgeleri,

cc) Serbest olmayan tketici: Elektrik enerjisi ve/veya kapasite almlarn sadece, blgesinde bulunduu grevli tedarik irketinden yapabilen gerek veya tzel kiiyi,

) Serbest tketici: Kurul tarafndan belirlenen elektrik enerjisi miktarndan daha fazla tketimi bulunduu veya iletim sistemine dorudan bal olduu veya organize sanayi blgesi tzel kiiliini haiz olduu iin tedarikisini seme hakkna sahip gerek veya tzel kiiyi,

dd) Snr tesi Ak: Bir iletim veya datm ebekesinin snrlar iindeki retici ve/veya tketicilerin, iletim veya datm ebekesi snrlar dndaki reticiler ve/veya tketicilerle elektrik enerjisi alverii sonucunda veya senkron ebekeye bal dier lkelerin iletim sistemleri arasnda senkron paralel balant sonucunda ilgili iletim veya datm ebekesinde ortaya kan fiziksel elektrik akn,

ee) Sistem leticisi: 36 kV ve altndaki ebeke iin ilgili Datm irketini, 36 kV st ebeke iin TEAޒ,

ff) Tahsis Edilmi Kapasite (TEK): Bu Ynetmeliin yrrle girmesinden nce yaplan uluslararas anlamalarla veya bir nceki kullanm dneminde ilgili enterkonneksiyon hatt iin tahsis edilmi veya bu Ynetmelik kapsamnda tahsis edilmi veya kullanclarn hat ina etmesi nedeni ile uzun sreli olarak tahsis edilen megavat (MW) cinsinden kapasite miktarlarnn toplamn,

gg) Tarife: Elektrik enerjisinin ve/veya kapasitenin iletimi, datm ve sat ile bunlara dair hizmetlere ilikin fiyatlar, hkmleri ve artlar ieren dzenlemeleri,

) Tedarik: Elektrik enerjisinin ve/veya kapasitenin toptan veya perakende satn,

hh) Tedariki: Elektrik enerjisi ve/veya kapasite salayan retim irketleri ile tedarik lisansna sahip irketi,

) Tedarik irketi: Elektrik enerjisinin ve/veya kapasitenin toptan ve/veya perakende satlmas, ithalat, ihracat ve ticareti faaliyetleri ile itigal edebilen tzel kiiyi,

ii) TEA: Trkiye Elektrik letim Anonim irketini,

jj) Tesis: Elektrik enerjisi retimi, iletimi veya datm faaliyeti yrtlen veya yrtlmeye hazr tesis, ebeke veya tehizat,

kk) TETA: Trkiye Elektrik Ticaret ve Taahht Anonim irketini,

ll) Ticari letim Hakk (TH): Elektrik transferleri iin megavat (MW) olarak ifade edilen Enterkonneksiyon Kapasitesini kullanma hakkn,

mm) Ticari letim Hakk Devri: Ticari letim Hakk sahibinin ihale yoluyla kazanm olduu ticari iletim hakkn, ikincil ticari iletim hakk piyasas yoluyla tedarik irketine devrini,

nn) Ticari letim Hakk Sahibi: hale veya kincil Ticari letim hakk piyasas yoluyla Ticari letim Hakkna sahip olan snr tesi ihale katlmcsn,

oo) Toptan al: Elektrik enerjisinin ve/veya kapasitesinin tekrar sat iin aln,

) Toptan sat: Elektrik enerjisinin ve/veya kapasitesinin tekrar sat iin satn,

pp) Tketici: Elektrii kendi kullanm iin alan kiiyi,

rr) Uluslararas enterkonneksiyon: Ulusal elektrik sisteminin dier lkelere ait elektrik sistemi ile senkron paralel, asenkron paralel, nite ynlendirmesi veya izole blge yntemlerinden birinin kullanlmasyla iletilmesini esas alan enterkonneksiyonu,

ss) Uzlatrma dnemi: 14/4/2009 tarihli ve 27200 sayl Resm Gazetede yaymlanan Elektrik Piyasas Dengeleme ve Uzlatrma Ynetmeliinde belirlenen uzlatrma dnemlerini,

) retim: Enerji kaynaklarnn, elektrik retim tesislerinde elektrik enerjisine dntrlmesini,

tt) retim irketi: Sahip olduu, kiralad, finansal kiralama yoluyla edindii veya iletme hakkn devrald retim tesisi ya da tesislerinde elektrik enerjisi retimi ve rettii elektriin satyla itigal eden zel hukuk hkmlerine tabi tzel kiiyi,

uu) retim tesisi: Elektrik enerjisinin retildii tesisleri,

ifade eder.

(2) Bu Ynetmelikte gemekle birlikte tanmlanmam dier terim ve kavramlar ilgili mevzuattaki anlam ve kapsama sahiptir.

KNC BLM

thalat ve/veya hracat Faaliyetinin Kapsam ve Uygulamaya likin Esaslar

thalat ve/veya ihracat faaliyetinde bulunabilecek tzel kiiler

MADDE 5 (1) Uluslararas enterkonneksiyon art olumu lkelerden ya da lkelere elektrik enerjisi ithalat ve/veya ihracat, Bakanln uygun gr dorultusunda, Kurul onay ile yaplabilir. Lisanslarnda yer almas kaydyla;

a) zel sektr tedarik lisans sahibi irketler, elektrik enerjisi ithalat ve/veya ihracat faaliyetlerini,

b) TETA, hkmetler aras anlamalar kapsamnda imzalam olduu elektrik enerjisi ithalat veya ihracat anlamalarna uygun elektrik enerjisi ithalat ve/veya ihracat faaliyetlerini,

c) retim irketleri, elektrik enerjisi ihracat faaliyetini,

yrtebilir.

(2) Birinci fkrada belirtilen tzel kiilerin ithalat faaliyeti, tedarik lisanslar, ihracat faaliyeti ise tedarik veya retim lisanslar kapsamnda dzenlenir ve ayrca lisans alnmasn gerektirmez.

Elektrik enerjisinin ithalat ve/veya ihracat faaliyetinde uygulanacak yntemler

MADDE 6 (1) Elektrik enerjisinin ithalat;

a) Ulusal elektrik sisteminin elektrik enerjisinin ithal edilecei lkenin elektrik sistemi ile senkron paralel ekilde iletilebilmesi,

b) Elektrik enerjisinin ithal edilecei lke elektrik sistemindeki bir retim tesisinin ya da retim tesisinin bir ya da birden fazla nitesinin elektrik piyasasnda iletim ebekesi ve/veya datm ebekesine ilikin mevzuat hkmlerine uygun olarak ulusal elektrik sistemine paralel altrlabilmesi,

c) Asenkron paralel balant yaplmas,

) 22 nci madde erevesinde, lke ierisinde oluturulacak izole bir blgenin, enterkonneksiyon hatlar ile beslenmesi,

hallerinde mmkndr.

(2) Elektrik enerjisinin ihracat;

a) Ulusal elektrik sisteminin elektrik enerjisinin ihra edilecei lkelerin elektrik sistemi ile senkron paralel ekilde iletilebilmesi,

b) lke snrlar ierisindeki bir retim tesisinin ya da retim tesisinin bir ya da birden fazla nitesinin elektrik enerjisinin ihra edilecei lkenin elektrik sistemi ile paralel altrlabilmesi,

c) Asenkron paralel balant yaplmas,

) Elektrik enerjisi ihra edilecek lkede oluturulacak izole bir blgenin, enterkonneksiyon hatlar ile beslenmesi,

hallerinde mmkndr.

Senkron paralel balantlarda ithalat ve/veya ihracat faaliyeti iin yaplacak bavurular

MADDE 7 (1) Elektrik enerjisi ithalat ve/veya ihracat yaplabilecek enterkonneksiyon hatlar, Bakanlk gr dorultusunda Sistem leticisi tarafndan ilan edilir.

(2) Senkron paralel balantlar iin enterkonneksiyon hat kapasitesini kullanarak ithalat/ihracat yaplmasna ynelik faaliyette bulunmak isteyen tedarik lisans sahibi irketlerin Sistem leticisi tarafndan aklanan kapasite tahsislerine ilikin ihalelere katlabilecekleri ve hat kapasite tahsisine hak kazanlmas durumunda, tahsis edilen miktar ve sre kadar elektrik enerjisi ithalat ve/veya ihracat yapabilecei lisanslarna hkm olarak deredilir.

(3) Senkron paralel balantlar iin enterkonneksiyon hat kapasitesini kullanarak ihracat yaplmasna ynelik faaliyette bulunmak isteyen retim lisans sahibi irketlerin Sistem leticisi tarafndan aklanan kapasite tahsislerine ilikin ihalelere katlabilecekleri ve hat kapasite tahsisine hak kazanlmas durumunda, tahsis edilen miktar ve sre kadar elektrik enerjisi ihracat yapabilecei lisanslarna hkm olarak deredilir.

(4) Senkron paralel balantlar iin enterkonneksiyon hat kapasitesini kullanarak ithalat/ihracat yaplmasna ynelik teminat tutar Sistem leticisi tarafndan belirlenir ve duyurulur. Senkron paralel balantlar iin enterkonneksiyon hat kapasitesini kullanarak ithalat/ihracat yapmak isteyen ve bu hakk lisansna dercedilmi olan irketler, Sistem leticisi tarafndan belirlenen miktardaki teminat mektubunu Sistem leticisine sunarlar.

(5) Senkron paralel balant salanm lkelerde Ticari letim Hakkn elde etmi kiilerin Trkiye ile snr tesi elektrik ticaretini gerekletirebilmesi iin 5 inci maddenin birinci fkrasnda belirtilen tzel kiiler ile anlamalar gerekmektedir.

Senkron paralel olmayan balantlarda ithalat ve/veya ihracat faaliyeti iin yaplacak bavurular

MADDE 8 (1) Senkron paralel olmayan balantlarda ithalat faaliyetinde bulunmak iin yaplan bavurularda, bavurunun inceleme ve deerlendirmeye alnabilmesi iin aadaki bilgi ve belgelerin Kuruma sunulmas zorunludur;

a) thalat yaplacak lke,

b) thal edilmesi ngrlen elektrik enerjisinin retiminde kullanlan yakt tr veya trleri,

c) thal edilmesi ngrlen elektrik enerjisinin megavat (MW) cinsinden azami gc, kilovatsaat (kWh) cinsinden yllk miktar,

) thalat faaliyeti iin ngrlen balama tarihi ve faaliyet sresi,

d) thal edilmesi ngrlen elektrik enerjisinin lke snrndaki teslim noktalar,

e) thalatta kullanlacak yntem,

f) Kar lkede elektrik enerjisi ithalat ile ilgili Bakanlk ve/veya yetkili Kurumla yaplan ve ilgili irketin unvann ve bu fkra kapsamnda bilgileri kapsayan ve ilgili enterkonneksiyon hattnn kullanlabileceini belirtir; n anlama, protokol veya niyet mektubu ve sz konusu enerjinin tedarik edilmi veya edileceine ilikin muhatap irket ile yaplan n anlama, protokol veya niyet mektubu.

(2) hracat faaliyetinde bulunmak iin yaplan bavurularda, bavurunun inceleme ve deerlendirmeye alnabilmesi iin aadaki bilgi ve belgelerin Kuruma sunulmas zorunludur;

a) hracat yaplacak lke,

b) hra edilmesi ngrlen elektrik enerjisinin megavat (MW) cinsinden azami gc ve kilovatsaat (kWh) cinsinden yllk miktar,

c) hracat faaliyeti iin ngrlen balama tarihi ve faaliyet sresi,

) hra edilmesi ngrlen elektrik enerjisinin lke snrndaki teslim noktalar,

d) hracatta kullanlacak yntem,

e) Kar lkede elektrik enerjisi ihracat ile ilgili Bakanlk ve/veya yetkili Kurumla yaplan ve ilgili irketin unvann ve bu fkra kapsamnda belirtilen bilgileri ieren ve ilgili enterkonneksiyon hattnn kullanlabileceini belirtir n anlama, protokol veya niyet mektubu.

(3) Kar lkede elektrik enerjisi ithalat/ihracat ile ilgili Bakanlk ve/veya yetkili Kurumla yaplan n anlama, protokol veya niyet mektubu, sz konusu lkedeki Trk Konsolosluundan veya Lahey Devletler zel Hukuku Konferans erevesinde hazrlanan 20/6/1984 tarihli ve 3028 sayl Kanun ile kabul edilen Yabanc Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldrlmas Szlemesi hkmlerine gre onaylanm olacaktr.

(4) Bu madde kapsamnda belirtilen bilgi ve belgelerin eksiksiz olarak Kuruma sunulmas durumunda;

a) Tedarik lisansna veya retim lisansna sahip tzel kiiler tarafndan; mevcut ya da yaplacak hatlar vastasyla uluslararas enterkonneksiyon art olumu lkelerden ya da lkelere, tedarik lisans sahibi tzel kiiler iin ithalat ve/veya ihracat faaliyetlerinde retim lisansna sahip tzel kiiler iinse ihracat faaliyetinde bulunmak zere bavuruda bulunulmas halinde, Kurum tarafndan, Bakanlk gr ile teknik konulara ilikin olarak Sistem leticisinin gr alnr.

b) Grlerin olumlu olmas halinde, bavuru Kurum internet sayfasnda duyurulur. Duyuruyu izleyen on be gn ierisinde, ayn hatt kullanmak suretiyle ithalat ve/veya ihracat faaliyetinde bulunmak isteyen tedarik lisans sahibi tzel kiiler ile ayn hatt kullanmak suretiyle ihracat faaliyetinde bulunmak isteyen retim lisans sahibi tzel kiiler de Kuruma bavurabilir. Sresinde yaplan bavurular sonulandrlncaya kadar ayn hat iin yeni bavuru kabul edilmez.

c) Ayn hat iin birden fazla bavuru olmas halinde, bavurular bu Ynetmelik hkmleri dorultusunda sonulandrlmak zere Sistem leticisine bildirilir. Sistem leticisi, kapasite tahsisine ilikin ilemleri bu Ynetmelik hkmleri erevesinde krk be gn ierisinde sonulandrarak, Kurul karar alnmasn teminen sonucu Kuruma bildirir.

) Ulusal elektrik sisteminin elektrik enerjisinin ithal ya da ihra edilecei lkenin elektrik sistemi ile senkron paralel ekilde iletilebilmesinin mmkn olmamas durumunda ithalat veya ihracat faaliyetlerinden hangisinin yaplacana ilikin olarak Bakanlk gr esas alnr.

Senkron paralel olmayan balantlarda bavurularn incelenmesi, deerlendirilmesi ve sonulandrlmas

MADDE 9 (1) Senkron paralel olmayan balantlar iin ithalat ve/veya ihracat faaliyetinde bulunmas Kurul kararyla uygun bulunan lisans sahibi tzel kiiye; ngrlen ithalat ve/veya ihracat faaliyetine ilikin olarak bavuru srasnda sunulan belgelere uygun anlamalarn, enterkonneksiyon kullanm anlamasnn ve lisans tadil bedelinin Kuruma ibraz edilmesi durumunda faaliyet izni verilecei ve bu ykmlln, doksan gn ierisinde yerine getirilmesi yazl olarak bildirilir. Bu sre Kurul karar ile uzatlabilir. Anlamalar sz konusu lkedeki Trk Konsolosluundan veya Lahey Devletler zel Hukuku Konferans erevesinde hazrlanan ve 3028 sayl Kanun ile kabul edilen Yabanc Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldrlmas Szlemesi hkmlerine gre onaylanm olacaktr. Ykmllklerin yerine getirilmesi halinde, ithalat ve/veya ihracat faaliyetine izin verilmesine ilikin hkmler Kurum tarafndan ilgili tzel kiinin lisansna deredilir ve internet sayfasnda yaymlanmak zere TEAޒa bildirilir.

thalat ve ihracat faaliyetlerinde dengeleme mekanizmasna ilikin sre

MADDE 10 (1) Enterkonneksiyon hat kapasitesini kullanarak ithalat/ihracat yapmak amacyla hat kapasite tahsisine hak kazanm, ithalat/ihracat hakk lisansna dercedilmi lisans sahibi irketler ve/veya dier lkede yaplan ihalede Ticari letim Hakkn elde etmi olan kii veya kurulular ile enerji al-sat anlamas yapm olan, ithalat/ihracat hakk lisansna dercedilmi lisans sahibi irketleri kapsayan dengeleme mekanizmasna ilikin faaliyetler ve uzlatrma ilemleri dengeleme ve uzlatrmaya ilikin mevzuat hkmleri uyarnca yrtlr.

NC BLM

thalat ve/veya hracat Faaliyetine likin Lisans Hkmleri ve Serbest Blgeler

Senkron paralel balant dndaki balantlarda ithalat ve/veya ihracat faaliyetinin sresinden nce sona erdirilmesi

MADDE 11 (1) Senkron paralel balant dndaki balantlarda ithalat ve/veya ihracat faaliyetinde bulunan bir tzel kiinin, lisans kapsamnda srdrmekte olduu ithalat ve/veya ihracat faaliyetine sresinden nce son vermek istemesi durumunda, faaliyetin sona erdirilmek istendii tarihten en az drt ay nce Sistem leticisine bavuruda bulunulmas zorunludur. Bu durumda 20 nci madde hkmleri uyarnca ilem tesis edilir.

Lisans sahibi tzel kiinin ithalat ve/veya ihracat faaliyetine ilikin ykmllkleri

MADDE 12 (1) Sistem leticisi ile uluslararas enterkonneksiyon balantsn kullanan lisans sahibi tzel kii arasnda Enterkonneksiyon Kullanm Anlamas imzalanr.

(2) Lisans sahibi tzel kiiler, ithalat ve/veya ihracat faaliyeti erevesinde gerekletirdikleri snr tesi elektrik ticareti faaliyetleri ile ilgili olarak Sistem leticisine, Enterkonneksiyon Kullanm Anlamasnda belirtilen bildirimlerde bulunmakla ve mevzuatta yer alan usul ve esaslara gre belirlenen demeleri yapmakla ykmldr.

(3) TEA iletim sistem ileticileri aras transit aklarla ilgili tazmin mekanizmasna dhil olmas halinde uygulanmakta olan mekanizma uyarnca gerekli demeleri yapar ve kendisine yaplan demeleri tahsil eder. Sz konusu tazmin mekanizmas uyarnca TEAޒn yapmas gereken demeler, metodoloji ve tarifenin Kurul tarafndan onaylanmasn takiben tarifelere yanstlr.

(4) Grevli tedarik irketleri, ithal ettikleri elektrik enerjisinin serbest olmayan tketicilere satn, elektrik piyasas tarifelere ilikin mevzuat hkmlerine uygun olarak yapmak zorundadr.

(5) Lisans sahibi tzel kiiler, ithalat ve/veya ihracat faaliyetine ilikin olarak Kurumca gerekli grlmesi halinde her trl ek bilgi ve belgeyi sunmakla ykmldr.

(6) Elektrik enerjisinin ithalat ve/veya ihracat faaliyetinin Kurul tarafndan hangi durumlarda snrlandrlabileceine ilikin hkmlere ilgili lisanslarda yer verilir.

Serbest blgeler

MADDE 13 (1) Yurt iinden serbest blgelere elektrik enerjisi sat, elektrik piyasas asndan tketicilere yaplan sat olarak deerlendirilir ve bu Ynetmelik hkmleri uygulanmaz.

Senkron paralel balantlarda blgesel dengeleme piyasas ilemleri

MADDE 14 (1) Sistem leticisinin blgesel dengeleme piyasasnn iletilmesi ile ilgili olarak, senkron paralel balant yoluyla ilgili iletim sistemleri ile yapaca snr tesi elektrik alverii, ithalat ve/veya ihracat faaliyeti kapsamnda deerlendirilmez.

DRDNC BLM

Enterkonneksiyon Hatlarnda Kapasite Tahsisine likin Genel Esaslar

Enterkonneksiyon hat kapasitelerinin tahsisi

MADDE 15 (1) ) Enterkonneksiyon hat kapasitelerinin tahsisi, enterkonneksiyon hat kullanmnn denetimi ve bu hatlardaki kst ynetimi, TEA tarafndan yrtlr.

Enterkonneksiyon hat kapasitelerinin duyurulmas

MADDE 16 (1) Sistem leticisi;

a) Bir enterkonneksiyon hattnn iletmeye alnmas,

b) Bir enterkonneksiyon hattndaki kapasite kullanmnn, belirli bir nedenle son bulmas,

c) letmede olan bir enterkonneksiyon hattnda herhangi bir nedenle oluacak kapasite art,

hallerinde ortaya kacak kapasiteler hakkndaki bilgileri gerekli izin ve onaylar alarak ilan eder.

(2) Birinci fkradaki enterkonneksiyon hatlar ile ilgili olarak, Sistem leticisi tarafndan yaplan duyurularda asgari olarak;

a) Hatlarn gvenlik ve iletme ile ilgili standartlar, NTK hesabna ilikin olarak kullanlan yntemler hakkndaki bilgilere,

b) TEK deerlerine ve bu kapasitelerin nasl kullanlmakta olduuna,

c) ebeke ve evre artlar da gz nne alnarak piyasann kullanmna sunulan KAK deerlerine ve kullanm artlarna,

yer verilir.

Enterkonneksiyon hat kapasite tahsisine ilikin usul ve esaslarn belirlenmesi

MADDE 17 (1) Uluslararas enterkonneksiyon hatlarnn net transfer kapasiteleri, kullanma ak kapasiteleri, tahsis edilmi kapasiteleri, kullanma ak kapasitelerin ngrlen tahsisat sresi ve miktarlar, sistem kstlar ve piyasa artlar dikkate alnarak Sistem leticisi tarafndan hat baznda belirlenir ve ilan edilir. Sistem leticisi, enterkonneksiyon hatt kapasite tahsis ynteminin belirlenmesi ve uygulanmasnda;

a) Eit taraflar arasnda ayrm gzetilmemesi,

b) Rekabetin gelitirilmesi,

c) effaflk

ilkeleri dorultusunda hareket eder ve kst olmas durumunda enterkonneksiyon hatt kapasitesi, piyasa katlmclarnn kullanmna yarma suretiyle sunulur.

(2) Kurul, enterkonneksiyon hatlarna ilikin kapasite tahsisi ile ilgili olarak, birinci fkrada sralanm ilkeler dorultusunda Sistem leticisi gr erevesinde uygulanacak yarma yntemini deitirebilir.

(3) thalat ve/veya ihracat hakk elde eden lisans sahibi tzel kiiler tarafndan tesis edilen hatlar hari olmak zere, bir enterkonneksiyon hat kapasitesinin bir kullancya tahsis sresi bir defada bir yl geemez.

(4) Yeni tesis edilecek enterkonneksiyon hatlarnn ithalat ve/veya ihracat hakk elde eden lisans sahibi tzel kiiler tarafndan tesis edilmesi halinde yeni oluacak her bir enterkonneksiyon hattndaki KAKlarn sz konusu tzel kiiye dorudan tahsisine ilikin usul ve esaslar Sistem leticisinin grleri erevesinde Kurul tarafndan belirlenir.

(5) Senkron paralel hatlar iin yaplacak kapasite tahsisi yarmasna katlacak lisans sahibi tzel kiilerin dier lkelerdeki tzel kiiler ile yapt anlamalar enterkonneksiyon hatt kapasite tahsisinde dikkate alnmaz.

(6) Kapasite tahsis srecinde Sistem leticisi tarafndan, hattn kullanm iin bavuruda bulunan tzel kiilere sz konusu enterkonneksiyon hatt ile ilgili teknik bilgiler, lm yerleri ve gerekli olabilecek dier bilgiler verilir ve duyurulur.

(7) Senkron paralel balantlarda tahsis edilmi kapasitenin, Sistem leticisine nceden bilgi verilerek onay alnmas artyla, sz konusu enterkonneksiyon hatt iin ithalat ve/veya ihracat faaliyetinde bulunmasna izin verilmi dier lisans sahibi tzel kiilere ikincil piyasalarda sat mmkndr. kincil Ticari letim Hakk Piyasasna ilikin usul ve esaslar Sistem leticisi tarafndan hazrlanarak Kurul onayna sunulur.

(8) Sistem leticisinin ykmllklerini yerine getirmemesinden dolay ilgili tzel kiilerin tahsis edilmi kapasite haklarn kullanamamalar veya kapasitelerinde Azaltma meydana gelmesi durumunda, Sistem leticisine denmi bulunan kst ynetim bedelinin kullanlamayan dneme tekabl eden ksm ilgili tzel kiiye geri denir.

Kst ynetimi yntemleri ve kst ynetim bedelleri ile ilgili kurallar

MADDE 18 (1) Enterkonneksiyon hatlarnn kapasite tahsisinde, ulusal elektrik sistemi ve komu lkelere ait elektrik sistemlerinin ebeke gvenliini tehlikeye drmeden ve ulusal elektrik sistemi ve komu lkelere ait elektrik sistemlerinin iletme standartlaryla uyumlu olacak ekilde mmkn olan en yksek kapasitenin piyasa katlmclarna sunulmas esastr.

(2) Yaplacak kapasite tahsis yarmasnda enterkonneksiyon hatlarnda, ilan edilen KAK deerinden daha az talep gelmesi durumunda kst ynetim bedeli alnmaz.

(3) Yarma yaplmas suretiyle yaplan kapasite tahsisinde kullanm dnemi ierisinde herhangi bir nedenle bir ksm kapasite tahsisinin iptali nedeniyle atl bir kapasite ortaya kt takdirde, bu durum mevcut enterkonneksiyon hatt kapasitesini kullanan dier kullanclarn haklarn ve kst ynetimi bedellerini etkilemez.

Kst ynetim bedellerinden ve iletim sistemi ileticileri aras transit aklarla ilgili tazmin mekanizmasndan kaynaklanan gelirlerin kullanlmas

MADDE 19 (1) Kst ynetim bedellerinden ve iletim sistemi ileticileri aras tazmin mekanizmasndan kaynaklanan gelirler, ncelikle;

a) Yeni enterkonneksiyon hatlarnn tesisinde,

b) Mevcut enterkonneksiyon hatlarnn NTK miktarnn artrlmas iin gereken iletim/datm sistemlerinin glendirmelerinin tesisinde,

c) Mali ihtiyalar ile ilgili ve Kurul tarafndan onaylanan dier amalara ynelik olarak,

kullanlr.

Enterkonneksiyon hatt kapasite kullanmnda uyulacak kurallar

MADDE 20 (1) Senkron paralel balantlarda; tahsis edilmi veya kincil Ticari letim Hakk Piyasasnda devralnm kapasite miktarlarnn tamamn veya bir ksmn hale dokmannda belirtilen bildirim zaman iinde kullanacan bildirmeyen Ticari letim Hakk sahipleri, sz konusu kapasitenin kullanlmayan ksmndaki kullanm haklarn kaybederler. Sz konusu kapasite, ihale dokmannda tanmlanan ihale dnemlerine uygun olarak yeniden ihale edilir. Bu fkra kapsamnda tahsis edilen kapasiteye ilikin kullanm haklarn kaybeden tzel kiilerin, tahsisattan kaynaklanan deme ykmllkleri devam eder.

(2) Senkron paralel balant haricindeki balantlarda; enterkonneksiyon hatt kapasite tahsisine hak kazanm lisans sahibi tzel kiilerin enterkonneksiyon hatlarn belirlenen kullanm faktr orannda veya zerinde kullanmas esastr. Enterkonneksiyon hatt kapasite tahsisinde; tahsis sonras kst olmas durumu hari olmak zere hattn kapasite kullanm sresi baladktan sonraki ilk bir ay ve son ay hari tutulmak zere her ay sonunda deerlendirme yaplr. Tahsis edilen kapasite dikkate alndnda hesaplanacak kullanm faktr itibaryla, kullanlan kapasitenin son ay iin % 60dan ya da son ay ortalamasnn %70den az olmas durumunda, enterkonneksiyon hatt kapasite tahsisinin iptali iin Sistem leticisi tarafndan Kuruma bavurulur. Kapasite tahsisinin iptal edilmesinin ngrld tarih Kuruma bildirilir. Enterkonneksiyon hatt kapasite kullanm hakknn iptalinin Kurul kararyla uygun bulunmas durumunda, ilgili kullancnn enterkonneksiyon hatt kapasite tahsisinin iptal edilecei ve kalan kullanm dnemi ve/veya yeni kullanm dnemi iin tahsis yaplaca Sistem leticisi tarafndan duyurulur. lgili kullancnn haklar, kullanm hakk Kurul kararyla iptal edilene kadar devam eder, ancak bu sre ierisinde ilgili kullancnn iptale konu kullanm artlarn yerine getirmesi kendisine yeni haklar salamaz ve yeni kullancnn haklarn etkilemez. Yeni kullancnn deyecei kst ynetimi bedeli ile eski kullancnn demi olduu bedeller arasnda Sistem leticisi iin gelir kaybna neden olacak bedel fark var ise bu fark eski kullancnn teminatndan tahsil edilir.

(3) Kapasite tahsisine ilikin usul ve esaslar Sistem leticisi tarafndan hazrlanarak Kurul onayna sunulur ve onay mteakip Sistem leticisi tarafndan hazrlanan ihale dokmanlar internet sitesinde duyurulur.

(4) Sistem leticisi kullanclardan, kapasite kullanm bedellerinin denmemesi hallerini gzeterek asgari miktarda teminat alr.

(5) Ulusal elektrik sisteminin dier lkeler ile senkron paralel almad durumlarda; Sistem leticisi, sz konusu hatlar iin kapasite hesaplanmas, hat tahsisi, kst ynetimi ve hatlarn denetimi hususlarnda, eer varsa daha nce imzalanm bulunan uluslararas anlamalarn hkmlerini de dikkate alarak hareket eder.

Yeni enterkonneksiyon hatlarnn tzel kiiler tarafndan yaplmas

MADDE 21 (1) Sistem leticisi, elektrik piyasasnda ticaretin ve rekabetin arttrlmas amacna ynelik olarak;

a) Tedarik lisans sahibi tzel kiilere, ithalat ve/veva ihracat faaliyeti,

b) retim lisans sahibi tzel kiilere ihracat faaliyeti kapsamnda,

mlkiyeti ve iletmesine ilikin tm hak ve yetkiler Sistem leticisi nam ve hesabna olmas kaydyla enterkonneksiyon tesisleri ina ettirebilir ve/veya mevcut NTKy arttracak iletim/datm tesisleri yaptrabilir. Bununla ilgili olarak ilgili lisans sahibi tzel kii Sistem leticisine bavurur. Bavurunun Sistem leticisi tarafndan uygun bulunmas durumunda sz konusu hatta ilikin bilgiler yirmi gn sre ile Sistem leticisinin internet sayfasnda duyurulur. Sresi ierisinde yaplmayan bavurular dikkate alnmaz.

(2) Ayn enterkonneksiyon hattn tesis etmek ve/veya mevcut NTKy arttracak iletim/datm tesisleri yapmak iin birden fazla talep olmamas halinde Sistem leticisi tarafndan lisans tadili iin Kuruma bildirilir, birden fazla talep olmas halinde ise; Sistem leticisinin belirleyecei balant noktas ve hat kapasitesi ile Kurum tarafndan belirlenecek kullanm faktr dorultusunda sz konusu iletim/datm tesisi zerinde en ksa kapasite tahsis sresini teklif eden tedarik lisans sahibi tzel kiinin teklifi kabul edilir. Kazanan tedarik lisans sahibi tzel kii, Sistem leticisi tarafndan lisans tadili iin Kuruma bildirilir.

(3) Snrda yer alan illerde kurduu retim tesisinde rettii elektrii iletim veya datm sistemine balant tesis etmeden kuraca zel direkt hat ile ihra etmek isteyen retim lisans sahibi kiilere, Bakanln uygun gr dorultusunda Kurul tarafndan izin verilebilir.

(4) Senkron paralel olmayan balantlar iin yaplacak yeni enterkonneksiyon tesisleri ve/veya mevcut NTKy arttracak iletim/datm tesislerinin yapm ncesinde gerekmesi durumunda ENTSO-Enin bilgilendirilmesi ve ilgili enterkonneksiyon hatlarnn kullanmnda onaynn alnmas gereklidir.

Teknik gereklilik halinde ithalat

MADDE 22 (1) Snr blgelerinde elektrik enerjisinin temini amacyla, teknik gereklilik domas hlinde geici olarak izole blge yntemiyle elektrik ithalatna Bakanln uygun gr dorultusunda Kurul tarafndan izin verilebilir.

hra kayd ile elektrik enerjisi ithalat

MADDE 23 (1) Senkron paralel balant oluana kadar ihra kayd ile elektrik enerjisi ithalatna Bakanlk ve Sistem leticisinin grleri erevesinde Kurul tarafndan izin verilebilir. hra kayd ile; elektrik enerjisi ithalat faaliyeti, ilgili tzel kiinin bu faaliyeti gerekletirecei tm enterkonneksiyon hatlarnda birbirinden bamsz olarak tahsis hakk kazanmas sonucunda mmkn olabilir. Bu kapsamdaki ithalat ve ihracat faaliyetleri, uzlatrma dnemleri baznda mali uzlatrma ilemlerine tabi tutulur.

BENC BLM

eitli ve Son Hkmler

Yrrlkten kaldrlan ynetmelik

MADDE 24 (1) 1/6/2011 tarihli ve 27951 sayl Resm Gazetede yaymlanan Elektrik Piyasas thalat ve hracat Ynetmelii yrrlkten kaldrlmtr.

TETA tarafndan yaplan ithalat ve/veya ihracat faaliyetleri

GEC MADDE 1 (1) TETA, Kanunun 27 nci maddesine gre mevcut szlemeler kapsamnda imzalanm olan enerji al ve sat anlamalarn yrtr. Mevcut imtiyaz ve uygulama szlemeleri kapsamnda enerji al ve sat anlamalar imzalayabilir, hkmetler aras anlamalar kapsamnda elektrik enerjisi ithalat veya ihracat anlamalar imzalayabilir.

Senkron paralel balantlar iin sistem ileticisi tarafndan aklanan kapasite tahsislerine ilikin ihalelere katlabilecekler

GEC MADDE 2 (1) Bu Ynetmeliin yaym tarihi itibar ile yrrlkte olan tedarik ve retim lisanslarna, senkron paralel balantlar iin Sistem leticisi tarafndan aklanan kapasite tahsislerine ilikin ihalelere katlabilecekleri ve hat kapasite tahsisine hak kazanlmas durumunda, kazanlan miktar ve sre boyunca elektrik enerjisi ithalat ve/veya ihracat yapabilecei hkm deredilir. Konuya ilikin lisans tadilleri, lisans sahibi tzel kiilerin bavurularna gerek duyulmakszn Kurum tarafndan lisans tadil bedeli alnmakszn gerekletirilir.

(2) Birinci fkra kapsamndaki lisans sahibi tzel kiiler, lisanslarna deredilene kadar Sistem leticisi tarafndan aklanan kapasite tahsislerine ilikin ihalelere katlabilme ve hat kapasite tahsisine hak kazanlmas durumunda kazanlan miktar ve sre kadar elektrik enerjisi ithalat ve/veya ihracat yapabilme hakkna sahiptir.

Kapasite tahsisine ve ikincil ticari iletim hakk piyasasna ilikin usul ve esaslar

GEC MADDE 3 (1) TEA tarafndan hazrlanan Senkron Paralel Balantlar iin Kapasite Tahsisine likin Usul ve Esaslar ile kincil Ticari letim Hakk Piyasasna likin Usul ve Esaslar ile Senkron Paralel Olmayan Balantlar iin Kapasite Tahsisine likin Usul ve Esaslar bu Ynetmeliin yaym tarihinden itibaren onaylanmak zere 1 ay ierisinde Kuruma gnderilir.

Yeni tesis edilecek enterkonneksiyon hatlarnn lisans sahibi tzel kiiler tarafndan tesis edilmesi halinde sz konusu tzel kiiye dorudan tahsisine ilikin usul ve esaslar

GEC MADDE 4 (1) Yeni tesis edilecek enterkonneksiyon hatlarnn ithalat ve/veya ihracat hakk elde eden lisans sahibi tzel kiiler tarafndan tesis edilmesi halinde yeni oluacak her bir enterkonneksiyon hattndaki KAKlarn sz konusu tzel kiiye dorudan tahsisine ilikin usul ve esaslar, TEA tarafndan hazrlanarak, bu Ynetmeliin yaym tarihinden itibaren onaylanmak zere 3 ay ierisinde Kuruma gnderilir.

Mevcut toptan sat lisanslar

GEC MADDE 5 (1) Mevcut toptan sat lisanslar, Kanunun geici 11 inci maddesi kapsamnda tedarik lisanslar olarak tanzim edilene kadar, mevcut toptan sat lisanslar kapsamnda ithalat ve/veya ihracat faaliyetine ilikin ilemler tesis edilir.

Yrrlk

MADDE 25 (1) Bu Ynetmelik yaym tarihinde yrrle girer.

Yrtme

MADDE 26 (1) Bu Ynetmelik hkmlerini Bakan yrtr.