20 Austos 2013 SALI

Resm Gazete

Say : 28741

YNETMELK

Sivil Havaclk Genel Mdrlnden:

HAVA ARACI VE LGL RN, PARA VE CHAZIN UUA

ELVERLLK VE EVRESEL SERTFKASYONU

YNETMEL (SHY-21)

BRNC BLM

Ama, Kapsam, Dayanak ve Tanmlar

Ama

MADDE 1 (1) Bu Ynetmeliin amac; sivil hava arac ve ilgili rn, para ve cihazn uua elverililik ve evresel sertifikasyonlar ve bunlar gerekletirecek olan tasarm ve retim organizasyonlarnn yetkilendirilmesi ile ilgili usul ve esaslar belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 (1) Bu Ynetmelik, Trkiyede tasarlanan, retilen veya Trk uak siciline kaytl hava aracnn, ilgili rn, para ve cihazn uua elverililik ve evresel sertifikasyonu ile bunlar gerekletirecek olan tasarm ve retim organizasyonlarnn aada belirtilen konular ile ilgili uymak zorunda olduklar kurallar kapsar.

a) Tip sertifikas, tahditli tip sertifikas, tamamlayc tip sertifikas ve bu sertifikalara gelecek deiikliklerin yaymlanmas,

b) Uua elverililik sertifikas, tahditli uua elverililik sertifikas, zel uu izni ve servise verme (k) sertifikalarnn yaymlanmas,

c) Tamir tasarm onaylarnn yaymlanmas,

) evresel koruma gereksinmelerine uyum gsterimi,

d) Grlt sertifikalarnn yaymlanmas,

e) rn, para ve cihazlarn tanmlanmas,

f) Para ve cihazlarn sertifikasyonu,

g) Tasarm ve retim organizasyonlarnn yetkilendirilmesi,

) Uua elverililik direktiflerinin yaymlanmas.

Dayanak

MADDE 3 (1) Bu Ynetmelik;

a) 10/11/2005 tarihli ve 5431 sayl Sivil Havaclk Genel Mdrl Tekilat ve Grevleri Hakknda Kanun, 14/10/1983 tarihli ve 2920 sayl Trk Sivil Havaclk Kanununa dayanlarak,

b) 7/12/1944 tarihli ikago Konvansiyonunun Uua Elverililik konulu Ek-8i ile EASA Part-21e paralel olarak,

hazrlanmtr.

Tanmlar ve ksaltmalar

MADDE 4 (1) Bu Ynetmelikte geen;

a) Bakan: Ulatrma, Denizcilik ve Haberleme Bakann,

b) Bakanlk: Ulatrma, Denizcilik ve Haberleme Bakanln,

c) evresel sertifikasyon: rn, para veya tehizatn, ikago Konvansiyonunun evresel artlar (grlt, emisyon vb) konulu Ek-16 hkmlerinin geerli gereksinimlerine uyumunu onaylama eklini,

) EASA: Avrupa Havaclk Emniyeti Ajansn,

d) EASA Part-21: Avrupa Komisyonu tarafndan yaymlanan EU No 748/2012 numaral mevzuatn Ek-1ini,

e) Genel Mdrlk: Sivil Havaclk Genel Mdrln,

f) Hava arac: Havalanabilen ve havada seyredebilme kabiliyetlerine sahip her trl arac,

g) ICAO: Uluslararas Sivil Havaclk Tekilatn,

) Organizasyon: Bu Ynetmeliin ilgili maddelerine uygun olarak yetkilendirilmi kamu kurum ve kurulular ile gerek ve tzel kiilere ait iletmeleri,

h) zel uu izni belgesi: Uygulanabilir uua elverililik gereksinimlerini karlamayan veya karlad gsterilmemi olan ama belirli koullar altnda emniyetli uu yapma kabiliyeti olan hava aracnn uuu iin dzenlenen belgeyi,

) Paralar ve cihazlar: Haberleme cihazlar dhil uuta bir hava aracn iletme veya kontrol etmekte kullanlan veya kullanlmas amalanan her trl alet, gsterge, ekipman, mekanizma, para, tehizat, donanm veya yazlm ile gvde, motor veya pervanenin bir paras olan veya hava aracn yerde manevra yaptrmakta kullanlan ekipmanlar,

i) Sertifika: Sertifikasyon sonucu olarak yaymlanan her trl onay, lisans veya dier dokman,

j) Sertifikasyon: rn, para veya cihazlarn, organizasyonlarn veya personelin bu Ynetmelik hkmleri dhil geerli gereksinmelerine uyumunun onaylanma eklini,

k) Tamamlayc tip sertifikas: rn tip sertifikasndan farkl olarak, tip sertifikas sahibi dndaki kurulu tarafndan, rn zerinde yaplan modifikasyonlarn onay iin lke otoritesi tarafndan verilen belgeyi,

l) Tip sertifikas: Hava arac, motor veya pervane iin tasarm kriterlerine ve uua elverililik kurallarna uygunluu belirleyen, tip tasarmn, teknik zellikleri ve iletme limitlerini ieren, retimi gerekletiren lke otoritesi tarafndan verilen belgeyi,

m) Uua elverililik sertifikas: Hava aracnn uuta emniyetsizlie neden olabilecek bir zellii bulunmadn, ilgili tip tasarmna uygun olduunu ve bakm, tamir ve deiikliklerin sicil kayd yaplan lke kurallarna uygun olduunu teyit eden belgeyi,

n) Uua elverililik direktifi: Hava arac, motor, aviyonik veya dier sistemlerle ilgili emniyetsiz bir durumun olduunu ve mutlaka dzeltilmesi gerektiini tip sertifikasn haiz hava aralarnn sahiplerine ve/veya iletmecilerine bildiren zel talimat,

o) rn: Hava arac, motor veya pervaneyi,

ifade eder.

(2) Bu Ynetmelikte belirtilmeyen tanmlar iin 2920 sayl Kanun, 5431 sayl Kanun ve Trkiyenin yesi bulunduu ICAO ve EASA tarafndan yaymlanan belgelerde belirtilen tanmlar esas alnr.

KNC BLM

Genel Esaslar

Uua elverililik

MADDE 5 (1) Bu Ynetmelik kapsamndaki rnlerin, bulunduklar kategoriye bal olarak, ICAO tarafndan yaymlanan Uua Elverililik konulu Ek-8, Sertifikasyon ve Srekli Uua Elverililik konulu Blm II, Byk Uaklar konulu Blm III, Helikopterler konulu Blm IV, Kk Uaklar konulu Blm V, Motorlar konulu Blm VI veya Pervaneler konulu Blm VIIde belirtilen standartlara uyumlu olmas zorunludur.

(2) Trk uak siciline kaytl hava aralarnn ve bunun zerinde bulunan rn, para ve cihazn birinci fkrada yer alan uyumu, Genel Mdrlk tarafndan belirlenen usul ve esaslara gre, aada belirtilen ekilde gsterilir:

a) rnler bir tip sertifikasna sahip olmak zorundadr. Tamamlayc tip sertifikalar dhil olmak zere tip sertifikalar ve bunlara gelen deiiklikler, rnn 9 uncu maddeye gre hazrlanan tip sertifikasyon temeline uyumunu ve iletme iin emniyetsiz bir duruma yol aacak bir zellie sahip olmadn gstermesi ile yaymlanr. Tip sertifikasyon temeli, her bir rn tipi iin ICAO tarafndan yaymlanan Uua Elverililik konulu Ek-8, blm III, IV, V,VI veya VIIde belirtilen standartlara uyumlu olacak ekilde Genel Mdrlk tarafndan yaymlanr. Tip sertifikas, zerinde bulunan para ve cihazlar dhil tm rn kapsar.

b) Para ve cihaz sertifikalar, bavuru sahibinin, para ve cihazlarn birinci fkrada belirtilen standartlara gre hazrlanm, ayrntl uua elverililik gereksinimlerine uyumunu gstermesi ile yaymlanr.

c) Bir hava arac geerli uua elverililik sertifikas olmadan iletilemez. Uua elverililik sertifikas, bavuru sahibinin hava aracnn tip sertifikas ile onaylanm tip tasarmna uygunluunu ve ilgili dokmantasyon, muayene ve testlerin hava aracnn emniyetli iletme iin uygun koullarda olduunu gstermesi ile yaymlanr. Uua elverililik sertifikas Genel Mdrlk tarafndan askya alnmadka, iptal edilmedike ve hava aracnn srekli uua elverililii saland srece geerlidir.

) rn, para ve cihazlarn tasarm ve retiminden sorumlu organizasyonlar, verilen imtiyazlarla ilgili sorumluluklarn yerine getirmek iin gerekli yntem ve kabiliyetlerini gstermesi gerekir. Bu kabiliyetler ve yntemler, baka bir ekilde kabul edilmedii srece, bir organizasyon onaynn yaymlanmas ile geerli olur. Yetkili organizasyona verilen imtiyazlar ve onay kapsam, onay artlarnda tanmlanr.

(3) Genel Mdrln emniyet gzetimi sorumluluunun bulunduu organizasyonlar tarafndan tasarlanan veya retilen hava arac ve onun zerine taklacak rn, para ve cihazlar ikinci fkrann (a), (b) ve () bentleriyle uyumlu olmak zorundadr.

(4) Birinci ve ikinci fkralarn istisnas olarak;

a) Hava aracnn, temel uuunu emniyetli bir ekilde gerekletirme kabiliyeti olduunun gsterilmesi durumunda, zel Uu zni Belgesi yaymlanabilir. Bu belge nc ahslarn emniyetini korumak iin gerekli snrlandrmalarla yaymlanr.

b) Hava arac iin ikinci fkrann (a) bendine gre tip sertifikasnn yaymlanamad durumlarda, bu hava arac iin tahditli uua elverililik sertifikas yaymlanr. Bu durumda zel uua elverililik artnamelerine uyumlu olduu ve birinci fkrada geen standartlardan sapmalarn kullanm amacyla ilgili emniyeti etkilemediinin gsterilmesi gerekir. Tahditli Uua Elverililik Sertifikasna uygun hava arac ve bu hava aralarnn kullanmna ynelik kstlamalar beinci fkrada verilen artlara gre tanmlanr.

c) Tahditli uua elverililik sertifikas iin ayn tipte makul sayda hava arac olmas durumunda, tahditli tip sertifikas yaymlanabilir ve bu durumda uygun bir tip sertifikas temeli oluturulur.

(5) Genel Mdrlk bu maddenin uygulanmas kapsamnda aada belirtilen konularda talimatlar, kabul edilebilir uyum yntemleri ve ilave rehber dokmanlar gibi gerekli dzenlemeleri hazrlar. Hazrlanacak talimatlar bu Ynetmeliin uygulanmas kapsamnda aadaki koullar ierir:

a) rn iin geerli tip sertifikasyon temelinin oluturulmas ve bavuru sahibine bildirilmesi ile ilgili koullar,

b) Para ve cihazlar iin geerli detayl uua elverililik artnamelerinin oluturulmas ve bavuru sahibine bildirilmesi ile ilgili koullar,

c) Tahditli uua elverililik belgesi iin uygun hava arac kapsamnda, geerli zel uua elverililik gereksinimlerinin oluturulmas ve bavuru sahibine bildirilmesi ile ilgili koullar,

) rnn srekli uua elverililiini temin etmek iin zorunlu bilgilerin yaym ve datm iin koullar,

d) Tip sertifikalar, tahditli tip sertifikalar, tip sertifikalarna gelen deiikliklerin onaylanmas, uua elverililik belgesi, tahditli uua elverililik belgesi, zel uu izni, rn, para veya cihazlarla ilgili belgelerin yaymlanmas, sreklilii, deiiklii, askya alnmas ve iptali iin koullar;

1) Bu sertifikalarn sreleri ve snrl bir sre iin yaymlanmalar durumunda yenilenmeleri iin koullar,

2) zel uu izninin yaymlanmas iin uuun amac, uu iin kullanlacak hava sahas, uu mrettebatnn kalifikasyonu ve uu mrettebat dnda personel tanmas konularn ieren kstlamalar,

3) Tahditli uua elverililik belgesi iin uygun hava arac ve ilgili kstlamalar.

e) Tasarm ve retim organizasyon onaylarnn yaymlanmas, sreklilii, deiiklii, askya alnmas ve iptali iin koullar ve bu onaylara ihtiya duyulmad durumlardaki koullar,

f) Belge sahiplerinin sorumluluklar ile ilgili koullar.

evresel koruma

MADDE 6 (1) rn, para ve cihazlar, ICAO tarafndan yaymlanan evresel koruma konulu Ek-16nn, Hava Arac Grlts konulu Blm I ve Hava Arac Motor Grlts konulu Blm IIde belirtilen evresel koruma gereksinmelerine uyumlu olmas gerekir. Bu maddenin uygulanmas kapsamnda talimatlar, kabul edilebilir uyum yntemleri ve ilave rehber dokmanlar gibi gerekli dzenlemeler Genel Mdrlk tarafndan hazrlanr.

nc lke sertifikasyonlarnn kabul

MADDE 7 (1) Bu Ynetmeliin ve ilgili talimatlarn hkmlerine bir istisnai durum olarak, Genel Mdrlk, nc lke ve Trkiye arasnda karlkl tanma anlamasnda belirtildii gibi veya Genel Mdrln uygun grd bir metodla, nc lke havaclk otoritesinin yaymlad belgelere dayanarak belge yaymlayabilir. Bu maddenin uygulanmas kapsamnda talimatlar, kabul edilebilir uyum yntemleri ve ilave rehber dokmanlar gibi gerekli dzenlemeler Genel Mdrlk tarafndan hazrlanr.

Genel Mdrlk nlemleri

MADDE 8 (1) Genel Mdrlk bu Ynetmeliin uygulanmas iin gerektiinde, sertifikasyon artnameleri, kabul edilebilir uyum yntemleri ve ilave rehber dokmanlar yaymlar. Dier lke otorite sertifikasyon artnameleri, kabul edilebilir uyum yntemleri ve ilave rehber dokmanlar 5 inci maddenin birinci fkrasnda yer alan hkmlerin karlanmas art ile kullanlabilir.

(2) Genel Mdrlk, snrl sreli beklenmedik acil operasyon durumlar ve operasyon ihtiyalarnda, bu Ynetmelik esas hkmlerinden, emniyet seviyesi etkilenmedii durumda ve iki ay gemeyecek bir sre iin, belge sahibinin bu Ynetmelik hkmlerinden muaf tutulmasna karar verebilir. Bu karar ayn durum iin yenilenemez.

Uua elverililik ve evresel sertifikasyon

MADDE 9 (1) Trkiyede tasarlanan, retilen veya Trk uak siciline kaytl hava arac, rn, para ve cihazlarla ilgili olarak, Genel Mdrlk, ICAO tarafndan yaymlanan Uua Elverililik konulu Ek-8 veya eklerinde belirtildii ekilde, tasarm, retim veya tescil lkesinin tasarm onaylar ile ilgili grev ve fonksiyonlarn yerine getirir. Bu kapsamda Genel Mdrlk tarafndan unlar hazrlanr;

a) Tip sertifikas veya tip sertifikasna deiiklik istenen her bir rn iin, tip sertifikasyon temeli oluturulmas ve bildirilmesi. Tip sertifikasyon temeli, geerli sertifikasyon gereksinimleri, edeer emniyet seviyesinin kabul iin gerekli hkmler, sertifikasyon gereksinimlerinin rnn tasarm zellikleri ve iletme esnasndaki tecrbeler kapsamnda yetersiz kalmas veya uygun olmamas durumunda, ICAO tarafndan yaymlanan Uua Elverililik konulu Ek-8e uyumu salamak iin oluturulan zel detayl teknik artnamelerden oluur.

b) Tahditli uua elverililik belgesi talep edilen her bir hava arac iin zel uua elverililik artnamelerinin oluturulmas ve bildirilmesi.

c) Bir sertifika talep edilen para ve cihazlar iin geerli detayl uua elverililik artnamelerinin oluturulmas ve bildirilmesi.

) evresel sertifikasyon talep edilen her bir rn iin, uygun evresel gereksinmelerin oluturulmas ve bildirilmesi.

d) rnler, paralar ve cihazlar sertifikasyonlar ile ilgili incelemelerin Genel Mdrlk tarafndan gerekletirilmesi.

e) Uygun tip sertifikalarnn veya ilgili deiikliklerin yaymlanmas.

f) Para ve cihazlar iin sertifikalarn yaymlanmas.

g) Uygun evresel sertifikalarn yaymlanmas.

) lgili sertifikalarn yaymlanma koullarn artk karlamamas veya bu sertifikalara sahip kamu ve tzel kiilerin bu sertifikalar zerinde belirtilen ve bu Ynetmelik ile istenen ykmllklerini ifa edememesi durumunda ilgili sertifikalarn deitirilmesi, askya alnmas veya iptal edilmesi.

h) Takip sorumluluu altndaki rn, para veya tehizatn srekli uua elverililiinin teminat altna alnmas kapsamnda emniyet sorunlarna gecikmeksizin nlem alnmas ve geerli zorunlu bilgilerin yaymlanmas ve datlmas.

) zel uu izni yaymlanacak hava arac iin, 5 inci maddenin drdnc fkrasnn (a) bendine uyumu salamak iin uua elverililik standardnn ve prosedrlerinin oluturulmas.

i) zel uu izninin yaymlanmas.

(2) Genel Mdrlk tasarm ve retim organizasyonlar ile ilgili olarak aadakileri gerekletirir:

a) Belgelendirilecek organizasyonlarn Genel Mdrlk tarafndan denetlenmesi ve incelenmesi.

b) Tasarm ve retim organizasyonlarnn belgelerinin yaymlanmas ve bu belgelerin yenilenmesi.

c) lgili organizasyon sertifikalarnn yaymlanma koullarn artk karlamamas veya bu sertifikalara sahip organizasyonlarn bu sertifikalar zerinde belirtilen ve bu Ynetmelik ile istenen ykmllklerini ifa edememesi durumunda ilgili sertifikalarn deitirilmesi, askya alnmas veya iptal edilmesi.

Organizasyonlarn incelenmesi

MADDE 10 (1) Bu Ynetmelik kapsamnda yetkilendirilen organizasyonlarn incelenmesi ve deerlendirilmesi Genel Mdrlk tarafndan gerekletirilir. Denetlemeyi gerekletirecek olan personel aadaki konularda yetkilidir:

a) lgili kayt, bilgi, prosedr ve Genel Mdrle ait grevlerin ifas iin gerekli dier tm dokmanlarn incelenmesi.

b) Bu tr kaytlarn, bilgilerin, prosedrlerin ve dier dokmanlarn kopyalarnn alnmas.

c) Yerinde szl aklama iin talepte bulunma.

) lgili tesis, alan ve iletmenin ulam aralarna girme.

d) Hava aralarnn denetlenmesi.

(2) Birinci fkrada belirtilen incelemeleri gerekletirmekle yetkili personel bu grevlerini, konu olay ve inceleme amacn aklayan yazl bir yetkilendirme belgesine gre gerekletirir.

NC BLM

eitli ve Son Hkmler

dari yaptrmlar

MADDE 11 (1) Bu Ynetmelikte belirtilen kurallara uymayan kurulua ve ilgili personele 2920 sayl Trk Sivil Havaclk Kanununun 143 nc maddesi ile 5431 sayl Sivil Havaclk Genel Mdrl Tekilat ve Grevleri Hakknda Kanunun 4 nc maddesinin birinci fkrasnn (o) bendi kapsamnda ilem yaplr.

Yrrlk

MADDE 12 (1) Bu Ynetmelik yaym tarihinde yrrle girer.

Yrtme

MADDE 13 (1) Bu Ynetmelik hkmlerini Sivil Havaclk Genel Mdr yrtr.