6 Austos 2013 SALI

Resm Gazete

Say : 28730

YNETMELK

alma ve Sosyal Gvenlik Bakanlndan:

KANSEROJEN VEYA MUTAJEN MADDELERLE ALIMALARDA SALIK VE

GVENLK NLEMLER HAKKINDA YNETMELK

BRNC BLM

Ama, Kapsam, Dayanak ve Tanmlar

Ama

MADDE 1 (1) Bu Ynetmeliin amac; alanlarn kanserojen veya mutajen maddelere maruziyetinden kaynaklanabilecek salk ve gvenlik risklerinden korunmas iin bu maddelere maruziyetin nlenmesi ve snr deerler de dhil olmak zere asgari gerekliliklerin belirlenmesidir.

Kapsam

MADDE 2 (1) Bu Ynetmelik, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayl Sal ve Gvenlii Kanunu kapsamna giren ve alanlarn kanserojen ve mutajen maddelere maruz kalma riski bulunan ilerin yapld iyerlerinde uygulanr.

(2) Asbest ile almalarda, 25/1/2013 tarihli ve 28539 sayl Resm Gazetede yaymlanan Asbestle almalarda Salk ve Gvenlik nlemleri Hakknda Ynetmelikte belirtilen hkmlerle birlikte bu Ynetmelik hkmleri de uygulanr.

(3) Radyasyonla birlikte farkl kanserojen veya mutajen maddelere maruziyetin olduu ilerde, radyasyonla ilgili zel mevzuatla birlikte bu Ynetmelik hkmleri de uygulanr. Yalnzca radyasyona maruziyetin sz konusu olduu ilerde bu Ynetmelik hkmleri uygulanmaz.

Dayanak

MADDE 3 (1) Bu Ynetmelik;

a) 6331 sayl Kanunun 30 uncu maddesine dayanlarak,

b) Avrupa Birliinin 29/4/2004 tarihli ve 2004/37/EC sayl Konsey Direktifine paralel olarak,

hazrlanmtr.

Tanmlar

MADDE 4 (1) Bu Ynetmelikte geen;

a) Bakanlk: alma ve Sosyal Gvenlik Bakanln,

b) Kanserojen madde;

1) Solunduunda, az yoluyla alndnda, deriye nfuz ettiinde kanser oluumuna neden olabilecek veya kanser oluumunu hzlandrabilecek madde veya mstahzarlar,

2) Ek-1de belirtilen maddeler, ilemler ve bu ilemler srasnda ortaya kan madde veya mstahzar,

c) Mutajen madde: Solunduunda, az yoluyla alndnda, deriye nfuz ettiinde kaltmsal genetik hasarlara yol aabilecek veya bu etkinin oluumunu hzlandrabilecek madde veya mstahzarlar,

) Snr deer: Aksi belirtilmedike kanserojen veya mutajen maddenin, alann solunum blgesinde bulunan havadaki, Ek-2de belirlenen referans zaman aralndaki, zaman arlkl ortalama konsantrasyonunu,

d) Solunum blgesi: Merkezi, kiinin kulaklarn birletiren izginin orta noktas olan 30 cm yarapl krenin, ban n ksmnda kalan yarsn,

ifade eder.

KNC BLM

verenlerin Ykmllkleri

Risklerin deerlendirilmesi

MADDE 5 (1) veren, 29/12/2012 tarihli ve 28512 sayl Resm Gazete`de yaymlanan Sal ve Gvenlii Risk Deerlendirmesi Ynetmelii uyarnca iyerinde gerekletirilen risk deerlendirmesinde; kanserojen veya mutajen maddelere maruziyet riski bulunan ilerde alanlarn; bu maddelere maruziyet tr, maruziyet dzeyi ve maruziyet sresini belirleyerek riskleri deerlendirir ve alnmas gerekli salk ve gvenlik nlemlerini belirler.

(2) Risk deerlendirmesinde kanserojen veya mutajen maddelerin, deri yolu da dhil olmak zere vcuda giri yollarnn tm dikkate alnr.

(3) Risk deerlendirmesi gerekletirilirken, belirli risklerden etkilenecek alanlarn salk ve gvenlikleri ile kanserojen veya mutajen maddelerle almak istemeyenlerin bu istekleri zel olarak dikkate alnr.

Kullanmn azaltlmas

MADDE 6 (1) verenler;

a) alanlarn salk ve gvenliini korumak amacyla teknik olarak mmkn olduu hllerde, tehlikesiz veya daha az tehlikeli madde, mstahzar veya ilem kullanarak iyerindeki kanserojen veya mutajen maddelerin kullanmn azaltr.

b) Kanserojen veya mutajen maddelerin deitirilmesi konusunda yaplan aratrma sonularn, istenmesi hlinde Bakanla verir.

Maruziyetin nlenmesi ve azaltlmas

MADDE 7 (1) Kanserojen veya mutajen maddelerle yaplan almalarda maruziyetin nlenmesi ve azaltlmas iin;

a) yerinde gerekletirilen risk deerlendirmesi sonucunda alanlarn salk ve gvenlii ynnden risk bulunduunun ortaya kmas hlinde alanlarn tehlikeli maddelere maruziyeti nlenir.

b) Kanserojen veya mutajen maddelerin tehlikesiz veya daha az tehlikeli olanlaryla deitirilmesinin teknik olarak mmkn olmad hllerde, bu maddelerin retiminde ve kullanlmasnda teknik imknlara gre kapal sistemler kullanlr.

c) Kapal sistemle almann teknik olarak mmkn olmad hllerde, alanlarn maruziyeti mmkn olan en az dzeye indirilir.

) alanlarn kanserojen veya mutajen maddelere maruziyeti, Ek-2de verilen snr deerleri aamaz.

d) veren kanserojen veya mutajen maddelerin kullanld ilerde;

1) yerinde kullanlacak kanserojen veya mutajen madde miktarn belirler ve yaplan i iin gereken miktardan fazla madde bulunmasn nler.

2) Kanserojen veya mutajen maddelere maruz kalan veya kalabilecek alan saysnn mmkn olan en az sayda olmasn salar.

3) Kanserojen veya mutajen maddelerin alma ortamna yaylmasn nlemek veya en aza indirmek iin ilem tasarmn uygun ekilde yapar ve gerekli mhendislik kontrol nlemlerinin alnmasn salar.

4) Kanserojen veya mutajen maddelerin kaynandan lokal veya genel havalandrma sistemi veya dier yntemlerle, halk sal ve evreye zarar vermeyecek ekilde allan ortamdan dar atlmasn salar.

5) Herhangi bir kaza sonucunda veya beklenmeyen bir ekilde kanserojen veya mutajen maddelerin ortama yaylmas hlinde, bu durumun erken tespiti iin uygun lm sistemleri bulunmasn salar.

6) Uygun alma yntemleri ve ilemlerin kullanlmasn salar.

7) Alnan dier nlemlerle toplu korumann salanamad veya maruziyetin nlenemedii durumlarda uygun kiisel korunma yntemleri ve kiisel koruyucu donanmlarn kullanlmasn salar.

8) zellikle alma ortam zemini, duvarlar ve dier yzeylerin dzenli olarak temizlenmesini ve hijyen artlarn salar.

9) alanlar bilgilendirir.

10) Kanserojen veya mutajen maddelere maruz kalnan veya maruz kalma riski bulunan yerleri uygun ikaz levhalar ve gvenlik iaretleri ile belirler. Bu yerlerde sigara kullanlmasnn ve yeme, imenin yasak olduunu belirten ikaz levhalarn bulundurur.

11) lgili mevzuat gerei hazrlanacak acil durum plannda, yksek dzeyde maruziyete neden olabilecek durumlara ynelik eylemler de planlanr.

12) Kanserojen veya mutajen maddelerin gvenli ekilde depolanmas, tanmas veya ilem grmesi iin bu maddelerin aka ve grnr ekilde etiketlenmi, szdrmaz kapal kaplarda bulundurulmasn salar. Bu maddelerin kullanld ve depoland alanlara grevli olmayanlarn giri ve klarn kontrol altnda tutar.

13) Atklarn alanlar tarafndan gvenli bir ekilde toplanmas, depolanmas ve uzaklatrlp zararsz hale getirilmesinde aka ve grnr ekilde etiketlenmi, szdrmaz kapal kaplar kullanlmasn salar.

(2) Kanserojen veya mutajen maddeler, 31/3/2007 tarihli ve 26479 sayl Resm Gazete`de yaymlanan Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Tanmas Hakknda Ynetmelik ve 8/9/2009 tarihli ve 2009/15454 sayl Bakanlar Kurulu Kararyla yrrle konulan Tehlikeli Mallarn Karayolu ile Uluslararas Tamaclna likin Avrupa Anlamas (ADR) hkmlerine uygun olarak tanr.

Yetkili makama bilgi verilmesi

MADDE 8 (1) yerinde gerekletirilen risk deerlendirmesi sonucunda alanlarn sal ve gvenlii ynnden risk bulunduu saptanan ilerde, Bakanlka istendiinde, iveren aadaki konularda yeterli bilgileri verir.

a) yerinde kanserojen veya mutajen maddelerin kullanld ilemler ile bu maddelerin kullanlma nedeni.

b) Kanserojen veya mutajen maddelerin iyerinde retilen ve kullanlan miktar.

c) Maruz kalan alan says.

) Alnan koruyucu nlemler.

d) Kullanlan koruyucu ara ve gerecin tr.

e) Maruziyetin tr ve dzeyi.

f) kame yaplp yaplamad.

ngrlemeyen maruziyet

MADDE 9 (1) alanlarn yksek dzeyde maruziyetine neden olabilecek beklenmedik bir olay veya kaza hlinde;

a) veren, alanlara durum hakknda derhal bilgi verir.

b) Yksek dzeydeki maruziyet nedeni ortadan kaldrlp, durum normale dnnceye kadar;

1) Etkilenmi alana, sadece onarm ve dier zorunlu ileri yapacak alanlarn girmesine izin verilir.

2) Etkilenmi alana girecek alanlarn koruyucu giysi ve solunum koruyucu ekipman kullanmalar salanarak, her bir alan etkilenmi alanda mmkn olduunca ksa sreli altrlr ve bu durumun sreklilik arz etmesi engellenir.

3) Koruma salanmayanlarn etkilenmi alanda almasna izin verilmez.

ngrlebilir maruziyet

MADDE 10 (1) veren; alanlarn maruziyetinin nemli lde artma ihtimali olan ve alanlarn maruziyetini azaltc tm teknik koruyucu nlemlerin hlihazrda alnm olduu bakm, onarm gibi ilerde;

a) Genel sorumluluklar devam etmek artyla, alanlar ve/veya temsilcilerine dantktan sonra, bu ilerde alanlarn korunmasn salamak ve maruziyetlerini asgari sreye indirmek iin gerekli nlemleri belirler ve alr.

b) Yksek dzeyde maruziyete neden olabilecek koullarn devam sresince, alanlarn koruyucu giysi ve solunum koruyucu ekipman kullanmalarn salar. Bu koullardaki almalarn mmkn olduunca ksa sreli olmasn salayarak bu koullarn sreklilik arz etmesini engeller.

c) Bu ilerin yapld alanlar belirleyerek ak bir ekilde iaretler ve yetkili olmayan kiilerin bu alanlara girmesini nler.

Riskli alanlara giri

MADDE 11 (1) veren; iyerinde gerekletirilen risk deerlendirmesine gre salk ve gvenlik ynnden risk bulunan alanlara, sadece ii veya grevi gerei bu alana girmesi gereken alanlara izin verir, bunlarn dndakilerin girmemesi iin gerekli nlemleri alr.

Hijyen ve kiisel korunma

MADDE 12 (1) veren kanserojen veya mutajen maddelerle kirlenme ihtimali olan ilerde aadaki nlemleri alr.

a) Bu ilerin yapld yerlerde alanlarn yemeleri, imeleri ve sigara kullanmalar nlenir.

b) alanlara, koruyucu giysi veya uygun zel giysi verilir ve bunlarn gnlk kyafetlerinden ayr yerlerde saklanabilmesi iin birbirinden ayr elbise dolaplar bulundurulur.

c) alanlara uygun ve yeterli ykanma yeri, tuvalet ve temizlik malzemesi salanr.

) Kiisel koruyucu donanmlarn zel yerlerde ve uygun artlarda saklanmas salanr ve her kullanmdan sonra ve mmknse kullanmadan nce kontrol edilerek temizlenir, tamir edilir veya deitirilir.

(2) veren bu maddede belirtilen tedbirlerin maliyetini alanlara yanstamaz.

alanlarn bilgilendirilmesi ve eitimi

MADDE 13 (1) veren; alanlarn ve/veya temsilcilerinin, alanlarn i sal ve gvenlii eitimlerine ilikin mevzuat hkmlerini de dikkate alarak yeterli ve uygun eitim almalarn salar ve zellikle aadaki konularda alanlara gerekli bilgi ve talimat verir.

a) yerinde kullanlan kanserojen veya mutajen maddelerin riskleri ve etkileri.

b) Ttn kullanmnn getirebilecei ek riskler de dhil sal etkileyebilecek riskler.

c) Maruziyeti nlemek iin alnan ve alnacak nlemler.

) Hijyen kurallar.

d) Kiisel koruyucu donanmlarn kullanlmas.

e) Kazalarn nlenmesi ve kaza halinde kurtarma almalar da dhil yaplmas gereken iler.

f) Kanserojen veya mutajen madde ieren tesis ve kaplarn zerinde bulunmas gereken anlalr ve okunakl etiketler ile aka grlebilir uyar ve tehlike iaretleri.

(2) Yeni bir risk ortaya ktnda veya mevcut risklerde deiiklik olduunda eitim yenilenir ve gerektii durumlarda belirli aralklarla tekrarlanr.

alanlarn bilgi alma hakk

MADDE 14 (1) alanlar ve/veya temsilcileri, bu Ynetmelik hkmlerinin iyerinde uygulanmasn izleme ve zellikle aadaki konularda uygulamalara katlma hakkna sahiptir.

a) verenin kiisel koruyucu donanm belirleme sorumluluu sakl kalmak kaydyla, koruyucu donanmn seimi ve kullanlmasnn alanlarn salk ve gvenliine etkilerinin belirlenmesinde.

b) verenin sorumluluu sakl kalmak kaydyla, 10 uncu maddenin birinci fkrasnn (a) bendinde belirtilen ilerde alnacak nlemlerin belirlenmesinde.

(2) 10 uncu maddede belirtilen iler de dhil olmak zere maruziyetin yksek olabilecei durumlar hakknda, alanlar ve/veya temsilcileri en ksa srede bilgilendirilir. Olayn nedenleri, alnmas gerekli koruyucu ve nleyici tedbirler ve durumun dzeltilmesi iin yaplmas gereken iler hakknda bilgi verilir.

(3) yerinde kullanlan kanserojen veya mutajen maddelerin malzeme gvenlik bilgi formlar temin edilip, ilgili alan ve/veya temsilcilerinin bunlara kolayca ulaabilmeleri salanr.

(4) veren, risk deerlendirmesine gre, alanlarn salk ve gvenlii ynnden riskli olan ilerde alanlarn gncellenmi listesini ve bunlarn maruziyet durumlarn belirten kaytlar tutar.

(5) Yukarda belirtilen liste ve kaytlar; iyeri hekimi, iyerinde salk ve gvenlikten sorumlu kiiler ve/veya yetkili merciler inceleme hakkna sahiptirler.

(6) Her alan kendisi ile ilgili listedeki kiisel bilgileri alma hakkna sahiptir.

(7) alanlar ve/veya temsilcileri bilgilerin tmn isimsiz olarak alma hakkna sahiptir.

alanlarn grlerinin alnmas ve katlmlarnn salanmas

MADDE 15 (1) veren, bu Ynetmelikte belirtilen konularda alanlarn ve/veya temsilcilerinin 6331 sayl Kanunun 18 inci maddesine uygun olarak; grlerini alr, teklif getirme hakkn tanr ve bu konulardaki grmelerde yer almalarn ve katlmlarn salar.

(2) alanlarn ve/veya temsilcilerinin, iyerinde i sal ve gvenliinin salanmas iin alnan nlemlerin yetersiz olduu durumlarda veya tefti srasnda, yetkili makama bavurmalarndan dolay haklar kstlanamaz.

NC BLM

eitli ve Son Hkmler

Salk gzetimi

MADDE 16 (1) veren; kanserojen veya mutajen maddelere maruziyet sonucu oluabilecek salk sorunlarna erken tan konulmas ve alanlarn bu maddelere maruziyetinden kaynaklanabilecek salk ve gvenlik risklerinden korunmalar amacyla maruziyet ncesinde ve daha sonra da dzenli aralklarla;

a) alanlarn aadaki durumlarda salk gzetimine tabi tutulmalarn salar.

1) 6331 sayl Kanunun 15 inci maddesi kapsamnda.

2) yerinde gerekletirilen risk deerlendirmesi sonularna gre gerektirmesi hlinde.

b) yerinde kiisel ve mesleki hijyen nlemlerinin derhal alnabilmesi mmkn olacak ekilde gerekli dzenlemeleri yapar.

(2) Yaplan salk gzetimi sonucunda, alanda saptanan salk sorununun kanserojen veya mutajen maddelere maruziyet nedeniyle olutuunun tespiti halinde;

a) alanlarn salk gzetimine ynelik kiisel salk kaytlar tutulur ve iyeri hekimi tarafndan alanlara ynelik alnmas gereken koruyucu veya nleyici tedbirler nerilir.

b) alana, maruziyet sonrasnda takip edilmesi gereken salk gzetimi ile ilgili bilgi ve tavsiyeler verilir.

c) veren;

1) yerinde yaplan risk deerlendirmesini gzden geirir.

2) Riskleri nlemek veya azaltmak iin alnan nlemleri gzden geirir.

3) Riskleri nlemek veya azaltmak iin gerekli grlen ve alann kanserojen veya mutajen maddelere maruz kalmayaca baka bir ite grevlendirilmesi de dhil benzeri nlemleri uygular.

4) yeri hekiminin gerekli grd durumlarda; benzer biimde maruz kalan alanlarn da dzenli bir ekilde salk gzetimine tabi tutulmalarn salar.

(3) alann kendisi veya iveren, salk gzetimi sonularnn yeniden deerlendirilmesini isteyebilir. alanlar, kendilerine ait salk gzetimi sonularna ait bilgileri alma hakkna sahiptir.

(4) alanlarn salk gzetiminde dikkat edilmesi gereken hususlar Ek-3te verilmitir.

(5) yerinde, salk hizmeti sunucular veya iyeri hekimi tarafndan kanserojen veya mutajen maddelere maruziyet nedeniyle olutuu n tans konulan tm kanser vakalar 6331 sayl Kanunun 14 nc maddesi uyarnca ilgili kurum ve kurululara bildirilir.

Kaytlarn saklanmas

MADDE 17 (1) 14 nc ve 16 nc maddelerde belirtilen kaytlar maruziyetin sona ermesinden sonra en az 40 yl sre ile saklanr.

(2) yerinde faaliyetin sona ermesi halinde iveren bu kaytlar Sosyal Gvenlik Kurumu l Mdrlne teslim eder.

Kanserojen veya mutajen maddeler ve snr deerleri

MADDE 18 (1) Bu Ynetmeliin uygulamasnda; kanserojen veya mutajen madde olarak, 26/12/2008 tarihli ve 27092 Mkerrer sayl Resm Gazete`de yaymlanan Tehlikeli Maddelerin ve Mstahzarlarn Snflandrlmas, Ambalajlanmas ve Etiketlenmesi Hakknda Ynetmeliin ekinde yer alan Ek-2`deki snflandrma dikkate alnr. Ayrca Dnya Salk rgt tarafndan yaymlanm olan listeler de dikkate alnabilir.

(2) Kanserojen veya mutajen maddelerin snr deerleri Ek-2`de verilmitir.

Yrrlkten kaldrlan ynetmelik

MADDE 19 (1) 26/12/2003 tarihli ve 25328 sayl Resm Gazetede yaymlanan Kanserojen ve Mutajen Maddelerle almalarda Salk ve Gvenlik nlemleri Hakknda Ynetmelik yrrlkten kaldrlmtr.

Yrrlk

MADDE 20 (1) Bu Ynetmelik yaym tarihinde yrrle girer.

Yrtme

MADDE 21 (1) Bu Ynetmelik hkmlerini alma ve Sosyal Gvenlik Bakan yrtr.

 

 

EK-1

 

Bu Ynetmeliin 4 nc maddesinin birinci fkrasnn (a) bendinin (2) numaral alt bendinde atf yaplan maddeler ve ilemler:

1. reamin retimi.

2. Kmr kurumu, kmr katran ve ziftinde bulunan polisiklik aromatik hidrokarbonlara maruziyete neden olan iler.

3. Bakr-nikel cevherinin kavrulmas ve elektro rafinasyonu ileminde aa kan toz, serpinti ve dumana maruziyete neden olan iler.

4. Kuvvetli asit ilemi ile isopropil alkol retimi.

5. Sert odun tozuna maruziyete neden olan iler.

 

EK-2

MESLEK MARUZYET SINIR DEERLER

 

Maddenin ad

EINECS(1)

CAS(2)

Snr Deerler

Aklama

mg/ m3(3)

ppm(4)

Benzen

200-753-7

71-43-2

3.25(5)

1(5)

Deri(6)

Vinilklorr monomeri

200-831

75-01-4

7.77(5)

3(5)

Sert aa tozlar

5.0(5)(7)

 

(1) EINECS: Mevcut kimyasal maddelerin Avrupa envanteri.
(2) CAS: Kimyasal abstrakt servis numaras.
(3) mg/m3: Bir metre kp havadaki maddenin miligram olarak deeri (20C scaklkta ve 760 mm Cva basncnda).
(4) ppm: Bir metre kp havadaki maddenin mililitre olarak deeri (mililitre/metrekp).
(5) Sekiz saatlik referans zamanna gre hesaplanan veya llen deer.
(6) Deri yoluyla da maruziyetin olabildii durumlar.
(7) Sert aa tozu dier aa tozlar ile kark ise karmn tm iin bu deer uygulanr.

 

EK-3

 

alanlarn salk gzetiminde dikkat edilmesi gereken hususlar:

1. Kanserojen veya mutajen maddelere maruz kalan alanlarn salk gzetiminden sorumlu iyeri hekimi ve dier salk personeli, alanlarn salk durumlarn ve maruziyet koullarn bilmelidir.

2. alanlarn salk gzetimi, 6331 sayl Kanunun 15 inci maddesi hkmlerine uygun olarak yrtlmeli ve aadaki hususlar iermelidir:

a) alanlarn mesleki ve tbbi z gemileri ile ilgili kaytlarn tutulmas.

b) alanlarn salk muayenelerinin yaplmas.

c) alanlarda, ilk ve geri dndrlebilir etkilerinin tespitinin yan sra mmkn olduu hallerde biyolojik izlemenin yaplmas.

d) Salk gzetimi kapsamnda, alanlara i sal alannda en son gelitirilen testlerin uygulanmas.