16 Nisan 2013 SALI

Resm Gazete

Say : 28620

YNETMELK

alma ve Sosyal Gvenlik Bakanlndan:

EKRANLI ARALARLA ALIMALARDA SALIK VE GVENLK

NLEMLER HAKKINDA YNETMELK

BRNC BLM

Ama, Kapsam, Dayanak ve Tanmlar

Ama

MADDE 1 (1) Bu Ynetmeliin amac, ekranl aralarla almalarda alnacak asgari salk ve gvenlik nlemlerine ilikin usul ve esaslar belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 (1) Bu Ynetmelik, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayl Sal ve Gvenlii Kanunu kapsamna giren ve ekranl aralarla almalarn yapld tm iyerlerini kapsar.

(2) Bu Ynetmelik hkmleri;

a) Hareketli makine ve aralarn kumanda kabinlerinde ve src mahallinde,

b) Tama aralarnda aracn kumandasndaki bilgisayar sistemlerinde,

c) Toplumun kullanmna ak bilgisayar sistemlerinde,

) yerinde kullanm srekli olmayan tanabilir sistemlerde,

d) Hesap makineleri, yazar kasa ve benzeri veri veya lm sonularn gsteren kk ekranl cihazlarda,

e) Ekranl daktilolarda,

uygulanmaz.

Dayanak

MADDE 3 (1) Bu Ynetmelik;

a) 6331 sayl Kanunun 30 uncu maddesine dayanlarak,

b) 9/1/1985 tarihli ve 3146 sayl alma ve Sosyal Gvenlik Bakanlnn Tekilat ve Grevleri Hakknda Kanunun 12 nci maddesine dayanlarak,

c) Avrupa Birliinin 29/5/1990 tarihli ve 90/270/EEC sayl Konsey Direktifine paralel olarak,

hazrlanmtr.

Tanmlar

MADDE 4 (1) Bu Ynetmelikte geen;

a) Ekranl ara: Uygulanan ilemin ieriine baklmakszn ekrannda harf, rakam, ekil, grafik ve resim gsteren her trl arac,

b) Operatr: Esas ii ekranl aralarla almak olan ve normal almasnn nemli bir blmnde ekranl ara kullanan kiiyi,

c) alma merkezi: Operatrn/alann oturduu sandalye, ekranl aracn konulduu masa ya da yzey, operatr/alan-makine ara yz yazlm, monitr, klavye, yazc, telefon, faks, modem ve benzeri aksesuar ve ekranl arala ilgili tm donanmlarn tamamnn veya bir ksmnn bulunduu alma alann,

ifade eder.

KNC BLM

Genel Hususlar

verenin ykmllkleri

MADDE 5 (1) veren, iyerinde gerekletirecei risk deerlendirmesinde; alma merkezlerinde ekranl aralarn kullanmndan kaynaklanan riskleri, zellikle grme, fiziksel sorunlar ve mental stresle ilgili riskleri de dikkate alarak, bu risklerin etkileri, yol aabilecei ilave etkiler ile risklerin bir arada olmasndan kaynaklanabilecek olumsuz etkilerin ortadan kaldrlmas veya en aza indirilmesi iin her trl salk ve gvenlik nlemlerini alr.

(2) Bu Ynetmelik kapsamnda alnacak nlemlerin maliyeti alanlara yanstlamaz.

(3) Ekranl aralarla almalarda aranacak asgari gerekler ek-1de yer almaktadr.

alanlarn bilgilendirilmesi ve eitimi

MADDE 6 (1) Ekranl aralarla almalarda, alanlarn bilgilendirilmesi ve eitimi ile ilgili olarak aadaki hususlara uyulur.

a) veren, alanlara ve temsilcilerine alma yerlerinde salk ve gvenlik ile ilgili btn konularda ve zellikle 5 inci, 7 nci ve 9 uncu maddelerde belirtilen hususlarda bilgi verir.

b) veren; alanlarn i sal ve gvenlii eitimlerine ilikin mevzuat hkmlerini de dikkate alarak ekranl aralarla alanlara, ie balamadan nce ve alma koullarnda nemli bir deiiklik olduunda gerekli eitimi verir. alanlarn i sal ve gvenlii eitimleri; ilgili mevzuatta belirtilen periyotlarda ve iyerinde gerekletirilen risk deerlendirmesi sonularnn gerektirdii durumlarda tekrarlanr.

(2) Eitim, zellikle aadaki konular ierir:

a) Ekranl aralarla almalarda riskler ve korunma yollar,

b) Doru oturu,

c) Gzlerin korunmas,

) Gzleri en az yoran yaz karakterleri ve renkler,

d) alma srasnda gzleri ksa srelerle dinlendirme alkanl,

e) Gzlerin, kas ve iskelet sisteminin dinlendirilmesi,

f) Ara dinlenmeleri ve egzersizler.

Gnlk alma dzeni

MADDE 7 (1) veren, ekranl aralarla yaplan almalardan kaynaklanan i ykn ve etkilenmeyi azaltmak amacyla, uygun alma plan yaparak operatrlerin periyodik olarak ara vermesini veya dnml olarak baka ilerde almalarn salar.

alanlarn grlerinin alnmas ve katlmlarnn salanmas

MADDE 8 (1) veren, alanlarn ve temsilcilerinin bu Ynetmelikte belirtilen konularda 6331 sayl Kanunda belirtildii ekilde gr ve nerilerini alr ve katlmlarn salar.

Gzlerin korunmas

MADDE 9 (1) yerinde, ekranl aralarla almaya balamadan nce ve ekranl aralarla almadan kaynaklanabilecek grme zorluklar yaandnda alanlarn gz muayeneleri yaplr.

(2) Ekranl aralarla almalarda operatrlerin gzlerinin korunmas iin;

a) Ekranl aralarla almaya balamadan nce,

b) Yaplan risk deerlendirmesi sonularna gre iyeri hekimince belirlenecek dzenli aralklarla,

c) Ekranl aralarla almadan kaynaklanabilecek grme zorluklar yaandnda,

gz muayeneleri yaplr.

(3) Birinci ve ikinci fkrada belirtilen muayene sonularna gre gerekiyorsa operatrlere/alanlara yaptklar ie uygun ara ve gere verilir.

NC BLM

eitli ve Son Hkmler

Yrrlkten kaldrlan ynetmelik

MADDE 10 (1) 23/12/2003 tarihli ve 25325 sayl Resm Gazetede yaymlanan Ekranl Aralarla almalarda Salk ve Gvenlik nlemleri Hakknda Ynetmelik yrrlkten kaldrlmtr.

Yrrlk

MADDE 11 (1) Bu Ynetmelik yaym tarihinde yrrle girer.

Yrtme

MADDE 12 (1) Bu Ynetmelik hkmlerini alma ve Sosyal Gvenlik Bakan yrtr.

 

 

Ek 1

EKRANLI ARALARLA ALIMALARDA ARANACAK ASGAR GEREKLER

1. Ekipman

a) Genel hususlar

Bu tr ekipmanlarn kullanm alanlar iin risk kayna olmamaldr.

b) Monitr

Ekran, operatrn/alann alma pozisyonuna uygun mesafede ve gz hizasnda olmaldr.

Ekranda grnen karakterler, kolayca seilir ekil ve formda, uygun byklkte olmal, satr ve karakterler arasnda yeterli boluk bulunmaldr.

Ekran grnts stabil olmal, grnt titrememeli ve benzeri olumsuzluklar bulunmamaldr.

Parlaklk ve karakterler ile arka plan arasndaki kontrast, operatr/alan tarafndan kolaylkla ayarlanabilmelidir.

Ekran, operatrn/alann ihtiyacna gre kolaylkla her yne dndrlerek ayarlanabilir olmaldr.

Ekran, ayr bir kaide veya ayarlanabilir bir masa zerinde kullanlabilir olmaldr.

Ekranda kullancy rahatsz edebilecek yansma ve parlamalar olmamaldr.

c) Klavye

Klavye, operatrn/alann el ve kollarnn yorulmamas ve rahata alabilmesi iin ekrandan ayr ve hareketli olmaldr.

Klavyenin n tarafna, operatrn/alann bileklerini dayayabilecei zel destek konulmaldr.

Operatrn/alann elleri ve kollar iin klavyenin nnde yeterli boluk olmaldr.

Klavye yzeyi yanstmayacak ekilde mat olmaldr.

Klavye tularnn zellikleri ve yerleri klavye kullanmn kolaylatracak ekilde olmaldr.

Klavye tular zerindeki semboller, alma pozisyonuna gre kolaylkla okunabilir ve seilebilir nitelikte olmaldr.

) alma masas veya alma yzeyi

alma masas veya alma yzeyi; ekran, klavye, dokmanlar ve dier ilgili malzemelerin rahat bir ekilde dzenlenebilmesine olanak salayacak ekilde, yeterli byklkte ve yanstmayacak nitelikte olmaldr.

Operatrn/alann rahatsz edici gz ve ba hareketleri ihtiyacn en aza indirecek ekilde yerletirilmi ve ayarlanabilir zellikte dokman tutucu kullanlmaldr.

alann rahat bir pozisyonda olmas iin yeterli alan olmaldr.

d) alma sandalyesi

Sandalye dengeli ve operatrn/alann rahat bir pozisyonda oturabilecei ve kolaylkla hareket edebilecei ekilde olmaldr.

Oturma yerinin ykseklii ayarlanabilir olmaldr.

Srt dayama yeri ne-arkaya ve yukar-aa ayarlanabilir, srt destei bele uygun ve esnek olmaldr.

stendiinde operatre/alana uygun bir ayak destei salanmaldr.

2. alma ortam

a) Gerekli alan

Operatrn/alann oturma eklini deitirebilmesi ve rahata hareket edebilmesi iin alma merkezi yeterli genilikte olmal ve uygun ekilde dzenlenmelidir.

b) Aydnlatma

Operatrn/alann gereksinimleri ve yaplan iin tr dikkate alnarak uygun aydnlatma artlar salanmal, arka planla ekran arasnda uygun kontrast bulunmaldr.

Yapay aydnlatma kaynaklarnn yeri ve teknik zellikleri ekrandaki ve dier ekipman zerindeki parlama ve yansmalar nlenecek ekilde olmaldr.

c) Yansma ve parlama

alma merkezlerinde yansmalara ve parlamalara neden olabilecek k gelmesini nlemek amacyla tedbirler alnmaldr.

Ekrana gelen gn nn kontrol edilebilmesi iin yatay ve dikey ayarlanabilir perdeler kullanlmaldr.

) Grlt

alma merkezlerinde kullanlan ekipmann grlts alanlarn dikkatini datmayacak ve karlkl konumay engellemeyecek dzeyde olmaldr.

d) Is

alma merkezindeki ekipman alanlar rahatsz edecek dzeyde ortama s vermemelidir.

e) Radyasyon

alma merkezindeki grnr k dndaki tm radyasyonlarn sala zarar vermeyecek dzeylerde olmas iin gerekli nlemler alnmaldr.

f) Nem

alma ortamnda nem, uygun dzeyde tutulmal ve bu dzey korunmaldr.

3. Operatr-Bilgisayar arayz

veren, ekranl aralarla yaplacak iin dzenlenmesinde ve kullanlacak programlarn seiminde aadaki hususlara uyar:

a) Programlarn ie uygun olmas salanr.

b) Programlarn kolay kullanlabilir ve eer uygunsa operatrn bilgi dzeyine ve deneyimine gre ayarlanabilir olmas salanr. Operatrn bilgisi dnda programlara mdahale edilemez.

c) Sistemler alanlarn verimini artracak ve kolaylk salayacak ekilde geri beslemeli olmaldr.

) Sistemler operatre uygun hz ve formatta bilgi verecek ekilde olmaldr.

d) Programlarn, zellikle verilerin alglanmas ve kullanlmas konusunda yazlm ergonomisi prensiplerine uygun olmaldr.